19 Qyrkúıek, 12:35 457 0 Aımaq Dınara MYŃJASARQYZY

Jıyn-terin qyzǵan shaq

Kúz mezgili – jıyn-terinniń qyzatyn shaǵy. Aýylsha­rýa­shy­lyǵy salasyn damytýǵa qolaıly óńir – Túrkistan oblysyndaǵy jurt dándi-daqyl, jemis-jıdek, maqta terimine kirisip ketti. Ár aýdan ónim kólemi boıynsha jaqsy jetistigimen qýantýda.

Túrkistan oblysynyń ákimi Ómir­zaq Shókeev Keles aýdanyndaǵy áleýmettik mańyzy bar jobalardyń ju­my­syn aralap kórdi. Áýeli óńir basshysy Birtilek aýyldyq okrýginde ornalasqan «Abzal» jáne «Bereke» sharýa qoja­lyq­tarynda atqarylyp jatqan jumystarmen tanysty. Mundaǵy dı­qan­dar kókónis ónimderi, kartop, qyryqqabat, pııaz egý­men aınalysady. Sharýalar al­dyńǵy qatarly tehnologııany qoldana otyryp, bir jylda eki-úsh ret ónim alý ádisin meń­gergen. Bıyldyń ózinde atalǵan tá­jirıbe aıasynda 29 joba júzege asqan. Nátı­je­sinde, aýdannyń agrarlyq áleýeti kóte­ri­lýde.

Sondaı-aq, jumys sapary  Abaı aýy­lynda jalǵasqan oblys ákimi «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasy aıasynda júr­gizilip jatqan abattandyrý jumystaryn kór­di. Respýblıkalyq bıýdjetten qarjy­lan­dyrylǵan aýqymdy qurylys joba­sy­nyń aıasynda 23 kósheni tolyq jóndeý kóz­del­gen. Ómirzaq Estaıuly joldardy jónge keltirý jumystarynyń talapqa saı, sapaly júrgizilýin qadaǵalaýdy tap­syrdy. Sapar barysynda oblys basshysy Abaı aýyly aýmaǵynan ótetin «Aranshy – 1» sý arnasyn tehnıkalyq tazalaýdan ótkizý jumystaryn da nazardan tys qaldyrmady. Jeti shaqyrymǵa sozylǵan sý arnasy bitelip, aǵysy baıaýlaǵan. Jyldar boıy jergilikti halyqty ábigerge salyp kelgen másele sheshimin tapqanyna el rıza. Kóktem-kúz aılarynda sý tas­qyny qaýpi tónse, naǵyz kerek kezinde sharýalar sýdan tapshylyq kóretin. Sonyń saldarynan 380 gektar sýarmaly jerge sý jetpeı, ıgerýsiz qaldy. Jóndeý jumystary tolyq aıaqtalyp, sýarmaly júıeler iske qosylǵan soń Qoshqarata aýyldyq okrýgindegi egistik jerlerdiń aýmaǵyn 450 gektarǵa ulǵaıtý kózdelgen. Oblys ákimi respýblıkalyq mańyzy bar A-15 avtojolynyń boıyn abattandyrý jáne aǵymdaǵy jóndeý jumystarynyń barysymen de tanysty. Josparǵa sáıkes joba qazan aıynyń sońyna deıin aıaq­talýy tıis.

Sol sııaqty bıyl maqtaaraldyq sha­rýalar 38 myń gektardan asa jerge maqta shı­tin sepken.  Eń birinshi bolyp J.Nur­lybaev aýyldyq okrýgine qarasty «Nur­jan» sharýa qojalyǵy ónimin jınaýdy bastady. 5,8 gektar jerge «Maqtaaral 47/27» maqta sortyn ekken qojalyq 27 entnerden ónim alýda. Maqta terimine jergilikti aýyl turǵyndary qatysyp, kelisine 30 teńgeden eńbekaqylary berilýde. Bıyl maqtaaraldyq sharýalar 38 myń gektardan asa jerge maqta shıtin sepken. Al byltyr aq ulpadan 96 myń tonna ónim jınalǵan edi. Aýa raıy men zııankesterge baılanysty ortasha ónim­dilik 25 entnerge áreń jetken bolatyn. Al, bıyl bul mejeden asamyz degen jos­paryn «Qazirgi tańda maqta alqaptarynda ja­pyraqtardy qýratý jumystary bas­talyp ketti. Aýdan boıynsha 7842 gektar ǵana maqtalyq alqap defolıaııalanǵan. Bul – óte tómen kórsetkish. Sondyqtan sha­rýalarǵa túsindirý jumystaryn ba­ryn­sha júrgizýdemiz. Kúni keshe ǵana aýdan ákimi Baqyt Asanovtyń basta­ma­symen dál osy másele boıynsha semınar-keńes ót­kizdik», – dedi aýdannyń aýyl sharýa­shy­ly­ǵy bóliminiń basshysy Óser Myr­zam­danov. Byltyr aýdanda maqta óndiretin 5 zaýyt jáne maqta qabyl­daı­tyn 69 beket sharýalarǵa qyzmet kórsetken edi.

Oblys ákimi Ómirzaq Shókeev Maq­ta­aral aýdanyna da at basyn burdy.  «Otan Ana» sharýa qojalyǵynyń dala jumys­tarymen tanysýdyń barysynda  maqta­araldyq sharýalardyń 3 ret ónim alýdy josparlap otyrǵany aıtyldy.

Mundaǵy dıqandar jońyshqa, dándik júgeri, qarbyz jáne basqa da kókónister túrlerin egýmen aınalysady. Atalǵan sharýa qojalyǵy Dostyq aýylynda ornalasqan. 73,9 gektar egis salady. Sha­rýalar sońǵy jyldary keńinen qolda­ny­latyn tamshylatyp sýarý ádisiniń tıim­di­ligin kórýde. Sonyń arqasynda tabys kóleminiń de artyp otyrǵanyn aıtady. Aldaǵy ýaqytta dıqandar jylyna 3 ret ónim jınaýdy josparlaýda.

«Tabystyń ulǵaıǵany jaqsy. Biraq, kólemin arttyryp alǵanǵa deıin saq­taıtyn jerdi de oılastyrǵan jón. Qoıma sanyn kóbeıtý kerek», – dedi Ómir­zaq Es­taıuly sharýa qojalyq­ta­rynyń ıelerine. Bıylǵy jyldyń tamyz aıyndaǵy kór­set­kish boıynsha jalpy Maqtaaral aý­danynda aýyl sharýashylyǵy salasynda óndirilgen ónim kólemi 8028 mln teńgeni quraǵan.

Oblys basshysy Maqtaaral aýdanyn da­mytý maqsatynda qolǵa alynǵan jobalardyń júzege asyrylý jaǵdaıyn da nazardan tys qaldyrmady. Aýdandy kóriktendirý men abattandyrý jumys­ta­ry da basty nazarda. Myrzakent ken­tindegi Ortalyq saıabaqta, Dańq gúlza­ryn­da qaıta jańǵyrtý jumystary qyzý jú­rip jatyr. Mádenıet úıi kúrdeli jón­deý­den ótýde. Ómirzaq Estaıuly qurylys jumystary barysynda kanalı­za­ııa men gaz qubyryn júrgizýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti.

Budan keıin óńir basshysy shıtti maq­tany tasymaldaýǵa arnalǵan «2PTSH-10-45» modeldi traktor tirkemesiniń ón­di­risinde boldy. Óndiris orny avtoturaq, ákimshilik ǵımaraty, tarazy jáne qoıma, tehnıkalyq qyzmet kórsetý ortalyǵy men qosalqy bólshekter qoımasymen jabdyqtalǵan.

 

 

Sońǵy jańalyqtar