15 Tamyz 2019, 15:59 2282 0 Ádebıet "Túrkistan" gazetiniń avtorlary

Qalı Sársenbaı: Kezinde bir aýyldy bir baı asyrap, bir aqsaqal basqaratyn

Bizdegi jalqaýlyqty eki túrge bólip qaraýǵa bolady. Birinshisi, rýhanı jalqaýlyq. Ol álgi Mirjaqyp Dý­la­tov­tyń «Oıan qa­zaq» dep júrgeni sol. Ekinshisi, materıaldyq jalqaýlyq. Bul da túsinikti másele. Bizge bul jalqaýlyq soıalıstik júıeden qalǵan ádet. Ol kezde barlyǵy tegin boldy. Aýyrsań tegin emdeıdi, jumyssyz bolsań jumys­qa shaqyrady. Barlyǵyn úkimet ózi uıym­dastyrady. Sondyqtan da «úki­metim óltirmeıdi» dep otyra bergen.  Al shyn máninde bizdiń halqymyzda ne­gizin­de jalqaýlyq bolmaǵan edi. Máse­len osydan bir ǵasyr buryn Alash orda kósemderi shyqty, tarıh sahnasyna. Jáne olar birli-jarym emes lek-legimen, top bolyp shyqty. Árqaı­sysy erekshe qabiletti, dara tulǵalar boldy. Barlyǵy halqyn óner-bilimge, ǵylymǵa, órkenıet­ke shaqyrdy. Olar azǵantaı ómir­lerinde artyna mol mura qal­dyrdy. Sol sııaqty 1986 jylǵy dúmpý de bizdiń halqymyzdan shyqty. Eger eshbir oısyz, uıqyda jatqan jalqaý halyq bolsaq, mundaı tarıhı oqı­ǵa­lar bizdiń elimizde bolmaǵan bolar edi. Sondyqtan bul jerdegi atalyp otyrǵan jalqaýlyq shartty túrdegi nárse.

Biz soıalıstik júıeden keıin birden naryqtyq qoǵamǵa óttik. Jáne eshqandaı daıyndyqsyz óttik. Kezinde bir aýyldy bir baı asyrap, bir aqsaqal aqyl aıtyp basqaratyn. Halyqtyń qarjylyq saýatyn artyrýda, naryqqa be­ıim­­deýde ulttyq býrjýazııa ju­mys isteý kerek edi. Ulttyq ıdeologııa durys jolǵa qoıylmady. Munyń barlyǵy keshendi jobalar arqyly iske asatyn aýqymdy jumystar. Al memleket halqy­nyń álsiz tobyna kómek qolyn sozady. Bul túsinikti. Biraq turǵyn­dardyń 70-80 paıyzy úkimetten kómek kútetin bolsa bul durys túsinik emes.

Sońǵy jańalyqtar