5 Tamyz, 13:37 356 0 Zań Dınara MYŃJASARQYZY

Aqmola oblysynda 28 saıası tutqyndy bosatýdy talap etti

4 tamyzda Aqmola oblysy elınograd aýdany Malınovka eldi mekeninde ornalasqan ALJIR mýzeıinde (Sovet odaǵy kezinde Qazaqstanda bolǵan otanyn satqandardyń áıelderine arnalǵan Aqmola lageri – red.) bir top azamat saıası tutqyndardy qoldaý akııasyn ótkizdi.

Eldegi saıası tutqyn retinde tanylǵan nemese sol statýsqa laıyq 28 azamattyń sýretin ustaǵan 20-dan astam azamat akııa kezinde ár tutqynnyń "ne úshin qýdalanǵanyna" toqtalyp, kim ekenin aıtyp otyrdy. Akııaǵa qatysýshylardyń árqaısysy sózin bitirgen kezde bári birigip, "Bostandyq!" dep aıqaılady.

​Akııa kezinde "Shańyraq isi" boıynsha uzaq jylǵa sottalǵandardyń biri Aron Atabek, "Qazatomónerkásip" kompanııasynyń burynǵy prezıdenti Muhtar Jákishev, "elde tyıym salynǵan uıymnyń isine aralasty" dep ekstremızm boıynsha aıyptalǵan kóp balaly jáne jalǵyzbasty analar Oksana Shevchýk, Jazıra Demeýova, Gúlzıpa Jaýkerova, "Jıhadshylar isi" boıynsha sottalǵan Almat Jumaǵulov, Kenjebek Ábishev, kásipker Eskendir Erimbetov, shymkenttik kásipodaq belsendisi Erlan Baltabaı, "Atajurt eriktileri" uıymynyń jetekshisi Serikjan Bilásh sııaqty uzyn sany 28 saıası tutqynnyń aty ataldy. Olardyń arasynda aqparat quraldarynda attary sırek atalatyn jýrnalıster, reperler, blogerler, qarapaıym azamattar boldy. Tikeleı efır kezinde sony meńzegen qoldanýshylardyń biri "Mássaǵan, biz bilmeıtin qanshama adam qamaýda" dep jazdy.

Jınalǵandar shara barysynda bul azamattardyń pikir-kózqarasy úshin qýdalanǵanyn aıtyp, jazyqtan-jazyqsyz qamaýda otyrǵanyn aıtty.

- Ótken ǵasyrda 38-jylǵy qýǵyn-súrginge Stalındi kináladyq. Endi qazir kimdi kinálaımyz? Stalın zamany emes dep aıtqanmen odan da ótip ketti, - dedi akııaǵa kelgenderdiń biri.

Shymkentte de búgin bir top azamat saıası tutqyndardy bosatýdy talap etip, qala ortalyǵynda akııa ótkizdi.

Buǵan deıin Nur-Sultan, Almaty qalalarynda da osyǵan uqsas akııalar ótken. Olarǵa qatysýshylar eldegi saıası tutqyndardy bosatýdy talap etken. Mundaı akııalardyń sońǵy kezde jıi ótýine jaqynda sottyń Muhtar Jákishevti túrmeden bosatpaý týraly sheshimi túrtki bolǵan.

24 shildede Semeı qalalyq №2 sotynyń sýdıasy Ermek Shymyrov "Qazatomónerkásip" ulttyq kompanııasynyń burynǵy prezıdenti Muhtar Jákishevtiń merziminen buryn bosap shyǵý týraly ótinishin qanaǵattandyrmady. Jákishevtiń memleket aldynda 99 mıllıard teńgeden astam qaryzy bar ekenin aıtqan sýdıa ony qamaýdan erte bosata almaıtynyn aıtqan. Qorǵaý taraby densaýlyǵy ábden nasharlaǵan Jákishevti qamaýdan bosatýǵa memleket aldyndaǵy qaryzy kedergi bola almaıtynyn aıtqan edi.

Ótken jyldyń sońynda saıası tutqyndar jónindegi sarapshylar keńesiniń úılestirýshisi Baqytjan Tóreǵojına 2018 jylǵy saıası tutqyndar tizimin negizinen QDT (elde tyıym salynǵan "Qazaqstannyń demokratııalyq tańdaýy" qozǵalysy) ıdeıasy men Muhtar Áblıazovti (Qazaqstan soty 2017 jyly qarjy jymqyrdy degen aıyppen 20 jylǵa syrttaı sottaǵan, bir aı buryn 2004 jyly adam ólimine tapsyrys bergen degen aıyppen syrttaı ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrǵan) qoldaýshylar tolyqtyrǵanyn aıtqan edi. Halyqaralyq uıymdar Astanany saıası tutqyndardy bosatyp, azaptaýdy toqtatýǵa shaqyryp keledi.

Bılik saıası tutqyndar bar ekenin moıyndamaıdy. Eldiń birinshi prezıdenti Nursultan Nazarbaev 2017 jyly Saıası repressııa qurbandaryn eske alý kúninde "azamattardyń quqyǵy men erkindigi qorǵalatyn Qazaqstanda saıası qýdalaý men tutqyndar joq" dep málimdegen.

Sońǵy jańalyqtar