3 Tamyz, 11:48 350 0 Jańalyqtar "Túrkistan" gazetiniń avtorlary

Halyq úshin jasalǵan ıgi qadam

Tuńǵysh Prezıdent N.Nazarbaevtyń «Bola­shaq­qa baǵdar: rýhanı jań­ǵy­rý» baǵdarlamalyq maqala­syn­daǵy mańyzdy sheshim­niń biri latyn grafıkasyna kóshý jaıynda  boldy.  Bolashaqta latyn álipbı­in­de jazatynymyz anyq. Rýhanı  jańǵyrý jobasy ońaı bite salatyn dúnıe emes. Halqymyzdyń qa­za­qy rýhyn qaıta jań­ǵyrtý úshin bir urpaq­tyń biraz ýaqyty keteri haq.

Eger bul másele til tóńirigende bolsa abaılaý kerek. Sebebi, halyq qaı tilde oılansa sol tilde jazady. Al qaı tilde jazsa, sol elge qyzmet etedi degen sóz. Óskeleń urpaqtyń sanasyna qazaq tiliniń ómirsheńdigin, tamyrynyń tereń­digin sińirý kerek. A.Baıtursynov pen  N.Tórequlovtyń izin jalǵap, qazaq zııaly­la­rynyń latyn grafıkasyna kóshýdi qolǵa alǵany qýantady. Sebebi, neshe jyldan beri keıinge shegerilip kele jatqan máseleni qarastyryp, ult bolashaǵynyń ózgerisine oń qadam jasady. Qazirgi tańda qazaq tiliniń ózge shet tildik sózdermen aralasyp ketkendigi jasyryn emes. Qud­dy qazaq tili emes, qazaqstandyq til syndy. Osy qaterden latyn álipbıine kóshý qutqarady. Sebebi, latyn grafıkasyna negizdele otyryp, tehnıka tilinde de, jalpy jurtqa da túsinikti bolatyndaı etip qazaq tiliniń jańa emlesi jasalady. Latyn grafıkasyna kóshý – saıası jaǵ­daımen esh qatysy joq. Bul Elbasynyń ult bolashaǵy úshin jasalǵan saýatty saıasaty.

Eki jyl buryn kúdikpen qaraǵan bul jaǵdaı qazirgi tańda sheshimin taýyp jatyr. Atap aıtsaq, jastar latyn grafıkasyna kóshýdi qos qolmen qoldap otyr. Sebebi, jastar kez kelgen evolıýııalyq jańalyqtarǵa oń kózben qaraıdy. Úsh tildi saıasatty kórip ósken balaǵa álbette latyn tańsyq dúnıe emes.

Árıne, taıaqtyń eki ushy bolatyny sekildi atalǵan máseleni de maıshammen qaraý barysynda olqylyqtarǵa tap bolǵa­ny­myz ras. Alash zamanynda eki jyldyń ishinde 900 jyldan keıingi arab grafıkasynan latynǵa aýysyp ketý rekord dep esepteımin. Al bizdiń ýaqytta latynǵa kóshý 9 jyldy talap etip otyr. Bul ýaqytsha, sheshimin tabar dúnıe dep senemiz.

Men óz kezegimde halqymnyń ıgiligi úshin jasalǵan árbir sheshimdi qoldaımyn.

Aqbota TURSYNBEKOVA

Tilderdi damytý basqarmasy

 tilderdi oqytý ortalyǵynyń  oqytýshysy

 

Sońǵy jańalyqtar