11 Shilde, 10:28 278 0 Qoǵam Dınara MYŃJASARQYZY

Jeńildetilgen nesıege qalaı qol jetkizýge bolady?

Elimizde Agroónerkásiptik keshenin damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasy aıasynda aýylsharýashylyǵyn órkendetýdiń túrli amaly qarastyrylyp keledi. Qazir aýyl sharýashylyǵy salasynda shaǵyn jáne orta bıznes ashýǵa birqatar múmkindikter  bar. «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory»  AQ birqatar baǵdarlamalar boıynsha nesıe berýdi júzege asyryp keledi.

«Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ aýyldyq jerlerdegi sharýashylyqty damytý úshin birneshe baǵyt boıynsha jumys istep kele jatyr. Naqtyraq aıtatyn bolsaq, mal sharýashylyǵynyń sútti jáne etti baǵyttaryn, aýyldyq kásipkerlikti damytýǵa arnalǵan nesıe ónimderi bar.

Mysaly, ótken jyldan beri jańartylǵan «Sybaǵa» baǵdarlamasy júzege asyrylýda. Ol iri qara men usaq mal ósirýshilerge, jáne qajetti tehnıka men jabdyqtardy satyp alýǵa múmkindik beredi. «Sybaǵa» nesıelik ónimi boıynsha nesıeler 15 jylǵa deıingi merzimge beriledi. Shetelden asyl tuqymdy iri qara mal ákelýge 70 mln teńgege deıingi mólsherde, al jergilikti usaq maldy satyp alýǵa – 12 mln teńgege deıingi mólsherde nesıeler beriledi. Syıaqy ústemesi – jyldyq 4%-dy quraıdy, jyldyq tıimdi ústeme – 4,1%-dan bastalady (sýbsıdııalaýdy eskergende). Shetelden ákelingen asyl tuqymdy maldyń bir basyna 225 myń teńgeden sýbsıdııa qarastyrylǵan. Sonymen qatar, memleket paıyzdyq mólsherlemeni jyldyq 14-ten 4 paıyzǵa deıin tómendetedi. Memleket tarapynan qoldaýdyń taǵy bir tetigi – jas maldy bordaqylaý alańyna tapsyrǵan kezde tiri salmaǵynyń ár kelisine 200 teńgeden sýbsıdııa tólenedi.

Sondaı-aq, mal sharýashylyǵynyń sútti baǵytyn damytyp, aýyldyq jerlerdegi otbasylyq taýarly sút fermalaryn qurý men keńeıtýdi kózdeıtin «Yrys» atty baǵdarlama jalǵasyp jatyr. Bul ónim boıynsha 155 mln teńgege deıin nesıeler beriledi. Merzimi – 12 jylǵa deıin, syıaqy ústemesi jylyna 6%-dy quraıdy, jyldyq tıimdi syıaqy ústemesi – 6,7%-dan aspaıdy. Eki jylǵa deıin jeńildik merzimi taǵy bar.

Shaǵyn nesıelerge keletin bolsaq, olardyń negizgi bólshegi «Nátıjeli jumyspen qamtý jáne jappaı kásipkerlikti damytý baǵdarlamasy» arqyly qarjylandyrylady. Mysaly, «Igilik» degen baǵdarlama mal basyn arttyrý, qus ósirý jáne omarta shaýashylyǵymen aınalysamyn degen jobalarǵa beriledi.  Nesıe somasy 4 mln teńgege deıin, merzimi – 6,5 jylǵa deıin, jyldyq ósimi – 6%, jyldyq tıimdi ústeme – 6,7%-dan aspaıdy. Negizgi boryshty óteý úshin jeńildik kezeń de qarastyrylǵan.

Kelesi ónim «Kásipker» dep atalady. Baǵdarlamanyń maqsaty – kásipkerlik qyzmetti, onyń ishinde aýyl sharýashylyq jáne aýyl sharýashylyq emes bıznes túrlerin damytý. Nesıe somasy – 6 mln teńgege deıin, nesıe merzimi – 5 jylǵa deıin, syıaqy ústemesi – 6%, jyldyq tıimdi mólsherleme – 6,7 %-ǵa deıin. 1 jylǵa deıin jeńildik merzim beriledi.

Qor 2005  jyly shaǵyn nesıe qyzmetin bastaǵaly beri jalpy somasy 258,8 mlrd teńge bolatyn 133,2 myń teńge nesıe berdi. Al 2018   jyly sharýalar Qordan 53,8 mlrd teńgeni quraıtyn 10,4 myń nesıe aldy. Osy ýaqyt ishinde Qordyń kredıttik portfeli 124,5 mlrd teńgege jetip, belsendi nesıe alýshylardyń sany 47 myńnan asty. Kompanııa 2017  jyldan beri Nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytý baǵdarlamasynyń ekinshi baǵytyn júzege asyryp keledi. Ótken jyly osy baǵdarlama boıynsha jalpy somasy 30 mlrd teńge bolatyn 8 myńnan astam nesıe berildi. «Bastaý Bıznes» jobasy aıasynda josparlanǵan 4 myń adamnyń ornyna 5 myńnan astam adam qarjylandyryldy. Olar kásipkerlik negizderi boıynsha oqytylǵan adamdar.

Aýyldardaǵy qarjylandyrylǵan bastapqy bıznes úlesiniń baǵdarlamamen anyqtalǵan kórsetkishi 20%-dan kem emes. Qor tıisti mólsherdi artyǵymen oryndady. Baǵdarlama boıynsha berilgen barlyq nesıelerdiń 78%-dy bastapqy jobalarǵa bólindi. Bul 23,3 mlrd teńgeni quraıtyn 7 myńnan astam shaǵyn nesıe.

Sondaı-aq, 473 zákirlik kooperaııa qatysýshysyna 4,6 mlrd teńge qarjy berildi. Qordyń 2019  jylǵa jospary mynadaı:  60 mlrd teńgeden astam somanyń nesıesin berý, onyń ishinde «Nátıjeli jumyspen qamtý» baǵdarlamasyna – 27,5 mlrd teńge qarastyrylǵan.

Etti mal sharýashylyǵynyń ındıkatıvtik kórsetkishterin oryndaý úshin «Sybaǵa» baǵdarlamasy aıasynda 35 myń bas iri qara jáne 131,5 myń bas usaq mal alýdy qarjylandyrý josparlanyp otyr. Kóktemgi egistik jáne kúzgi jıyn-terim jumystaryn qarjylandyratyn baǵdarlama «Eginjaı» dep atalady. Baǵdarlamanyń maqsaty – kóktemgi egistik jáne kúzgi jıyn-terim jumystaryn júrgizýge aınalymdyq qarajatyn tolyqtyrý. Nesıe somasy – 6 mln teńgege deıin, nesıe merzimi – 3 jylǵa deıin, syıaqy ústemesi – 6%, jyldyq tıimdi mólsherleme – 6,7 %-ǵa deıin. 1 jylǵa deıin jeńildik merzim beriledi.

Qazirgi ýaqytta Qordyń oblys ortalyqtaryndaǵy, sondaı-aq Nur-Sultan, Almaty, Semeı qalalarynda jumys isteıtin barlyq fılıaldarda Baǵdarlama aıasynda ótinimderdi qabyldaý júrip jatyr. Jeńildetilgen nesıe alý úshin aýyl turǵyndary aýdandyq Jumyspen qamtý ortalyǵyna baryp, kásipkerlik negizderine oqytylýy tıis. Sertıfıkat alǵannan keıin jeke kásipker retinde memlekettik tirkeýge turady jáne aýdandyq Jumyspen qamtý ortalyǵynan nesıelendirýge joldama alady. Odan ári bastapqy qujattar toptamasyn jáne bıznes-josparyn alyp Qordyń fılıalyna júginýi qajet nemese kazagro.kz portalynyń kómegimen onlaın ótinim bere alady.

Nesıeni berý týraly sheshimdi jyldamdatatyn sharalar únemi jetildirilip otyr. Klıentterge qolaıly bolý úshin bıyl 1 qańtardan bastap talondyq júıe engizildi. Nesıe ótinimin tapsyrǵan klıentke arnaıy talon beriledi. Talonda nesıeleýdiń negizgi sharttary, tapsyrylǵan qujattar tizimi, ótinimdi qarastyrý merzimi kórsetiledi. Sonymen qatar, nesıeleý baǵdarlamasy, qarjylandyrý kózi, soma, paıyzdyq ústeme, negizgi borysh pen syıaqy boıynsha jeńildetilgen merzim, ótinimdi qabyldaǵan menedjerdiń málimetteri men baılanys telefony anyq jazylady.

 Toǵjan Tólegen

Sońǵy jańalyqtar