26 Maýsym, 12:12 778 0 Densaýlyq "Túrkistan" gazetiniń avtorlary

Medıına salasynda meıirimdiler isteıdi

Túrkistan oblysynda Kentaý atty qala bar. Shaǵyn qala. Qazir gúldenip keledi. Taýdyń qoınaýynda ornalasqan shaǵyn qalanyń óz tirshiligi bar. Taza. Qazir halyq sany kúrt artyp keledi. Servıstik qyzmet te joǵary. Jaryq dúnıege kelgen sábıler kóz qýanyshqa aınalyp keledi. Turǵyndardyń ómir súrý uzaqtyǵy artqan. Ana men bala ólimi qaraǵanda azaıǵan. Munyń sebebi nede?

Eń aldymen halyqtyń saýalýatty ómir saltyn qalyptastyrý baǵytynda qomaqty jumystar istelinýde. Árıne bul oraıda aq halatty abzal jandardyń eńbegi ushan teńiz ekendigi sózsiz.

–Bizdiń basty mindetimiz – turǵyndardyń densaýlyǵyn nyǵaıtý. Qazaqstan densaýlyq saqtaý salasynda YDU elderiniń standarttaryn birtindep engizýdi kózdeıtin densaýlyq saqtaý júıesin damytýdyń «Densaýlyq» memlekettik baǵdarlamasy qolǵa alyndy. Baǵdarlamanyń basty maqsaty — 2020 jylǵa qaraı Qazaqstan halqynyń ómir súrý uzaqtyǵyn 73 jasqa deıin uzartý,–deıdi bizben áńgimesinde Kentaý ortalyq qalalyq aýrýhanasynyń bas dárigeri Gúlbaný Jumaǵalıqyzy Syzdyqova.

Rasynda da qazirgi ýaqytta Kentaý qalasyndaǵy emhana zamanaýı medıınalyq qurylǵylarmen jabdyqtalǵan. Atap aıtar bolsaq, Kentaý ortalyq qalalyq aýrýhanasynyń bazasynan ınsýlt ortalyǵynyn ashylýy turǵyndardyń alysqa sabylmaı, osynda qaralýyna múmkindik berdi. Ortalyq anyǵyn aıtqanda, bas mıynyń kompıýterlik tomografııasy ınsýlttyń jáne bas mı jaraqatyna naqty dıagnoz qoıýǵa múmkindik beredi. Osyǵan baılanysty búgingi tańda Kentaý ortalyq qalalyq aýrýhanasynda ınsýltpen syrqattanǵan naýqastar em qabyldaı alady. Al buǵan deıin syrqattar Túrkistan qalasy ınsýlt ortalyǵyna baryp tolyqqandy dıagnozyn alyp kelgen. Endi olar alysqa sabylmaıdy. Optima 540 kompıýterlik tomografııasy jergilikti bıýdjettiń qarjylandyrýmen 2018 jyldyń shilde aıynda satyp alynyp ornatyldy. Bul jergilikti halyqqa da jaqsy boldy. Kompıýterlik tomografııa syrqattanýdyń erte kezeńin anyqtaýǵa múmkindik beredi. Mysaly isikter, basqa da qabyný proesteri, súıek qurylymyndaǵy aýrýlary. Qıyn jaǵdaılarda kontrastpen aǵzany tekserýge múmkindikteri bar, ol úshin qosymsha ınjektor quraly ornatylǵan.

Árıne, munyń barlyǵy Elbasy tapsyrmasyna oraı júzege asyrylyp jatqany belgili. Qazir qalalyq aýrýhananyń aýqymy keńeıip, shahar aınalasyndaǵy halyqqa da qyzmet kórsetýde. 2019 jyldan bastap Kentaý ortalyq qalalyq aýrýhanasynyń bazasynda Kentaý qalasy men oǵan qarasty aýyl turǵyndaryna ortalyqtandyrylǵan zerthana qyzmet kórsetýde. Atap aıtqanda bıohımııalyq, seralogııalyq, klınıkalyq, gemotologııa, kogýlogramma, IFA, BAK, ıtalogııalyq zerthana taldaýlary avtomattandyrylǵan medıınalyq zerthanalyq qural-jabdyqtarmen taldama qorytyndylary beriledi.

Árıne jyl saıyn halyqtyń demografııalyq ósimi artyp keledi. Mundaı jaǵdaıda densaýlyǵyna em izdegen halyqqa shıpa berý – densaýlyq salasy mamandarynyń isi. Bul oraıda Kentaý ortalyq qalalyq aýrýhanasy 200 000 halyqqa qyzmet kórsetýde. Aýrýhanada búgingi tańda 50 kúndizgi, 10 aqyly jáne 322 staıoonarly tósek bar. Mundaǵy aq halatty abzal jandardyń qyzmeti sapaly. Paıentterdiń olarǵa rızashylyǵy sheksiz.

Elbasy, elimizdiń Tuńǵysh prezıdenti Nazarbaev óziniń Joldaýynda da ıfrly tehnologııalar arqyly medıınalyq kómektiń qoljetimdiligi men tıimdiligin arttyrý qajettigin atap kórsetkeni bielgili.

–Bul oraıda Kentaý qalasynda búgingi tańda staıonarda jatatyn naýqastardyń lektrondy tirkelimi, emdeýge jatqyzý portaly jáne emhanaǵa bekitiletin halyqtyń tirkelimin jáne basqalardy ázirleý jumystary jolǵa qoıylǵan. ıfrlandyrý baǵdarlamasy densaýlyq saqtaý júıesin, úıge jedel járdem men dárigerdi shaqyrýdan bastap búkil profılaktıkalyq, dıagnostıkalyq jáne emdik medıınalyq qyzmetterdi tolyq qamtýy tıis. Bul rette Elbasy tapsyrǵandaı, biz densaýlyq saqtaý salasyn ıfrlandyrý arqyly medıınalyq kómektiń qoljetimdiligi men sapasyn arttyryp, halyq úshin qolaıly medıına jasaýǵa tıispiz, – deıdi Kentaý ortalyq qalalyq aýrýhanasynyń bas dárigeri Gúlbaný Jumaǵalıqyzy.

Rasynda da, 2019 jyldyń qańtar aıynan bastap Kentaý ortalyq qalalyq aýrýhanasy jáne oǵan qarasty bólimderinde naýqastar tarıhy tegis lektrondy tirkeýge ótken. Aýrýhananyń qabyldaý bólimi ıfrlyq SOS «Komek» baǵdarlamasymen jabdyqtalǵan. Aýrýhana bólimderi 100 paıyz kompıýterlik tehnıkamen jabdyqtalǵan. Dárigirlerdiń biliktiligin arttyrý jumystary da júrgizilýde.

Qazirgi ýaqytta hırýrgııalyq, gınekologııalyq, potologııalyq otalar laparaskopııalyq ádispen jasalýda. Sondaı-aq 2019 jyldyń basynan bastap aýrýhanada 20 tósekti ınsýlt ortalyǵy qyzmet kórsetedi. Búgingi tańǵa deıin 50 naýqasty emdep shyǵarǵanyn aıta ketken jón.

– Dárigerdiń negizgi mindeti – naýqasty syrqatynan aıyqtyrý, onyń hal-jaǵdaıyn jaqsartý, aýrýdyń aldyn alý. Mine, osy mindetterdi oryndaý barysynda dáriger men syrqat jannyń arasynda kúrdeli qarym-qatynas týady. Osy qarym-qatynas durys bolýy úshin dárigerdiń boıynda kóptegen jaqsy qasıetter bolýy shart. Munyń bárin bir sózben sıpattasaq, jaqsy dárigerde «medıınalyq» minez qalyptasýy kerek. Árıne, mamandyq ıesiniń bilimin jetildirý qaı salada bolsyn kerekti jaıt. Biraq dárigerlik qyzmette onyń mańyzy erekshe. Óıtkeni birinshiden bizdiń mamandyq adam-nyń densaýlyǵy jáne ómirimen tikeleı baılanysty, al bul ómirde adam densaýlyǵynan artyq baılyq joq. Ekinshiden, medıına salasynda ózgerister men jańalyqtar jıi bolyp jatyr. Sondyqtan óz qyzmetiniń joǵary shyńyna jetemin degen árbir dáriger óz salasynda bolyp jatqan emdeý nemese dıagnostıka jańalyqtaryn kúndelikti tájirıbesinde keńinen qoldanyp otyrýy kerek, – deıdi bas dáriger Gúlbaný Jumaǵalıqyzy.

Densaýlyq saqtaý salasynda 30 jyldan astam istegen Gúlbaný Jumaǵalıqyzy shyndyǵynda da isker basshy. Ana men balaǵa baqyt syılaǵan dáriger densaýlyq salasynyń úzdigi. Endeshe medıına salasynda meıirimge bólengen jannyń qyzmetine sáttilik tileımiz.

Mıra MYRZAǴALIQYZY

Tgter Ana men bala

Sońǵy jańalyqtar