20 Maýsym, 12:52 429 0 Ishki saıasat Dınara MYŃJASARQYZY

On baǵyt – oń nátıjege jeteleıdi

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ulyqtaý rásimi kezinde el kóleminde aldaǵy ýaqytta atqarylýǵa tıisti jumystyń basty 10 baǵytyn atap ótti. Prezıdent negizinen qoǵamdaǵy áleýmettik máselelerge nazar aýdardy. Buǵan sońǵy kezde elimizde qordalanyp qalǵan túıtkilder sebep.

Máselen, Prezıdent birinshi baǵytynda halyqtyń tabysyn arttyryp, konomıkalyq ósimdi qamtamasyz etýge basymdyq berip, «Azamatta­rymyz óz elinde alańsyz ómir sú­rip, maqtan tutý úshin konomıkalyq ósim bolýy kerek» dedi. Al  ekinshi baǵytynda sybaılas jemqorlyqty joıýǵa shaqyrdy. 1 qyrkúıekke deıin sybaılas jemqorlyqpen kúres boıynsha reformalar toptamasy daıyndalatynyn eskertti.

Úshinshi baǵyty sot jáne quqyq qorǵaý júıesin reformalaýǵa arnalsa,  tórtinshi baǵyt jańa jumys oryndaryn ashý jáne halyqty laıyqty jalaqymen qamtamasyz etýdi qamtydy. «Ulttyq tabysty ádil bólý – strategııalyq mańyzdy mindet»,  – dep atap ótti Prezıdent.

Besinshisi – kún tártibindegi kúıip turǵan baspana máselesin sheshýge baǵyttalmaq. Budan bylaı halyqty sapaly turǵyn úımen qamtamasyz etý máselesi basty nazarda bolady.

Altynshy baǵyt – ádiletti áleýmettik saıasat. Bul boıynsha adamı qundylyqtardy damytý baǵyty jalǵasady.

Jetinshi baǵytta óńirlerdi damytýdyń jańa baǵdary sóz boldy. Buǵan deıin de aıtylǵandaı, «Qýatty aımaqtar – qýatty Qazaqstan» baǵyty jalǵasady. Jergilikti ózin ózi basqarý júıesi nyǵaıtylmaq.

Segizinshi, rýhanı jańǵyrý úrdisi jalǵasady. Tarıhqa qurmet, Otanǵa adal bolý – asyl qasıetter. Bul qasıetter Qazaqstan halqynyń jasampazdyǵyn nyǵaıtady.

Toǵyzynshy, syrtqy saıasatta Qazaqstannyń álemdik qaýymdastyq aldyndaǵy bedeli aıqyndala túspek. Qazir elimizdiń senimdi seriktes retinde tanylyp, bedeli bekip úlgerdi.

Onynshy, jastarǵa úlken senim artylady. Elimizde «Jastar – el tiregi» arnaıy jobasy men «Jas kásipker» baǵdarlamasy odan ári jalǵasady. Jastardy memlekettik qyzmetke kóptep jumyldyrý úshin prezıdenttik kadr rezervi qurylady.

Dınara Myńjasarqyzy

«Turkystan»

 

Atamurat Shamenov, konomıst:

Prezıdent baspana máselesine aıryqsha nazar aýdarýda

– Turǵyn úımen qamtý isi elimizdegi ondaǵan jyldardan beri sheshilmeı kele jatqan máseleniń biri. Áleýmettik túıtkildiń bastaýynda osy baspana taýqymeti tur. Birinshi, halyqqa jumys isteýge jaǵdaı jasaý, múmkindik týǵyzý kerek. Turǵyn úı – osy faktordyń basty túıtkili. Ásirese, jastardy baspanamen qamtýdy qolǵa alý kerek. Biz osylaı olardyń tezirek otbasy qurýyna jol ashamyz. Sebebi, demografııa sany artýy qajet.

Prezıdenttiń de alǵa qoıǵan basym baǵyttarynyń biri osy máselege arnaldy. El Prezıdenti túrli sanattaǵy azamattardyń qoljetimdi baspanaǵa ıe bolýyna aıryqsha nazar aýdarmaq.   Q.Toqaev bılik aldynda «Biryńǵaı turǵyn úı saıasatyn» jasaqtaý mindeti turǵanyn aıtyp, Úkimet osy baǵytta naqty sharalar qabyldaıtynyna senim bildirdi. Jalpy, elimizde buǵan deıin de baspanaly bolýǵa arnalǵan túrli baǵdarlamalar qabyldandy. Máselen, byltyr 12,5 mln. sharshy metr jańa turǵyn úı paıdalanýǵa berilse, bul kórsetkish 2017 jylǵy deńgeıge qaraǵanda 12,1 paıyzǵa óskendigin kóremiz. Onyń ústine bıyl 13 mln. sharshy metr jańa turǵyn úı salynady degen jospar bar. Jyl basynan beri 4,6 mln. sharshy metr turǵyn úı nysandary paıdalanýǵa berildi. Kópbalaly otbasylar úshin 7 jylǵa jalǵa beriletin turǵyn úı salýǵa jáne satyp alýǵa 350 mlrd. teńge qarastyrylǵan. Osy kezeń ishinde jyl saıyn 6 myń jalǵa beriletin páterdiń qurylysy qamtamasyz etilmek. Aıta keterligi, bıylǵy jyldyń mamyr aıynda ákimdikter kópbalaly otbasylar úshin jalǵa beriletin turǵyn úı bere bastady. Qosymsha Turǵyn úı qurylys jınaq banki arqyly az qamtylǵan kópbalaly, tolyq emes otbasylar men múmkindigi shekteýli balalary bar otbasylardy jyldyq 2 paıyzben nesıeleý engizilýde. Bul arqyly jyl saıyn 6 myń otbasynyń turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartýǵa múmkindik týmaq.

 

Nurdáýlet ÓMIRZAQ, jeke kásipker:

Jastar men kópbalaly otbasyǵa kóńil bólý mańyzdy

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev ulyqtaý rásiminde halyq kókeıinde júrgen talaı jaıtty aqtardy. Áleýmettik qamsyzdandyrýmen qatar túrǵyn úı tapshylyǵynan zárezap bolǵan otandastarymyz jeterlik. Memleket basshysy 10 baǵytqa bólgen júıeli jospar ishinde baspana máselesi kóterilgeni qýantty. «Túrǵyn úı máselesin sheshý. Túrli sanattaǵy azamattardyń qoljetimdi baspanaǵa ıe bolýyna aıryqsha nazar aýdaramyn. Bizdiń aldymyzda Biryńǵaı túrǵyn úı saıasatyn jasaqtaý mindeti tur. Úkimet osy baǵytta nakty sharalar qabyldaıdy» degen prezıdent Q.Toqaev sózi talaı júrekke jyly tıgeni anyq. Táýelsiz Qazaq­stannyń jas azamaty retinde memleket basshysynyń atalǵan saıasatyna qoldaý bildiremin. Osyǵan deıingi atqarylǵan jumystarmen BAQ betterinde jarııalanǵan materıaldar arqyly habardarmyn. 2017 jyldan bastap, jyl saıyn 3000-ǵa jýyq páter salýǵa respýblıkalyq bıýdjetten jalǵa beriletin turǵyn úı qoryn qurý úshin óńirlerge 25 mlrd. teńge bólip jatqanyn bilemin.

Tipti osy jyldan bastap jyl saıynǵy qarjylandyrýdy 10 mlrd. teńgege arttyrý josparlanǵan-dy. Mamandar esebi boıynsha atalǵan qarajat jyl saıyn taǵy 1000 túrǵyn úıdi paıdalanýǵa qosymsha tapsyrýǵa múmkindik beretinin aıtqan. Memleket basshysy besinshi baǵyt retinde toqtalǵan turǵyn úı máselesin sheshý jáne túrli sanattaǵy azamattardyń qoljetimdi baspanaǵa qol jetkizýi bolashaǵymyzdy jarqyn etpek. Mańaıyma kóz júgirtip otyryp aıtar bolsam, baspana úlestirý kezinde kópbalaly otbasylar men jas otbasylarǵa basa den qoıylsa eken. Sondaı bolǵan kezeńde jas otbasylar kóbeıip, olar ekinshi úı alý úshin kópbalaly otbasy bolýǵa umtylar edi.

 

 

Álııa Ablashova, Almaty qalalyq №100 mektep dırektory:

Ustazdar qaýymy turǵyn úı  degende eleń ete qaldyq

– El prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev memleket damýynyń 10 baǵytyn atap ótti. konomıkalyq ósim, jemqorlyqpen júıeli kúres, ádil sot, jańa jumys oryndaryn ashý, ártúrli sanattaǵy qyzmetkerlerdi baspanamen qamtý máselesi, ustaz ben dárigerdiń bedelin kóterý, kópvektorly Qazaqstannyń damýy, taǵy basqa túıtkilder sóz boldy. Ásirese, biz, ustaz qaýymy turǵyn úımen qamtamasyz etý degende eleń ete qaldyq. Biz qanshama urpaq tárbıelep kelemiz. Áleýmettik turmysy syn kótermeıtin mamannyń kásibı turǵydan ósýine kedergi kóp. Onsyz da jalaqysy az ustaz qaýymyn baspanamen qamtý úlken múmkindik. Sol sııaqty biz kópbalaly otbasynyń da der kezinde óz baspanasyna qol jetkizýine múddelimiz. Sebebi nebir daryndy, talantty balalar osyndaı otbasynan shyǵady. Olardyń jan-jaqty damýy úshin áýelgi kezekte baspana kerek.

Sońǵy jańalyqtar