21 Mamyr 2019, 09:45 642 0 Óner Túrkistan Gazeti

Ǵarıfolla Qurmanǵalıevti eske alǵanda

Jýyrda Abaı atyndaǵy opera jáne balet teatrynda Qazaqstannyń halyq ártisi Ǵarıfolla Qurmanǵalıevtiń 110 jyldyǵy atalyp ótti. Kórnekti ánshiniń qurmetine jáne Abaı atyndaǵy opera jáne balet teatrynyń 85-mereıtoılyq maýsymyna oraı «Opera arnaý» atty antologııa-konert uıymdastyrylyp, klassıkalyq ónerdiń oryndaýshylary Almaty tyńdarmanyna ǵajap kesh tartý etti.

Mereıtoıǵa arnaıy uıymdastyrylǵan konferenııadasóz alǵan Abaı atyndaǵy opera jáne balet teatrynyń dırektory Aıa Qalıeva: «Ǵarıfolla Qurmanǵalıev – qazaq án óneriniń iri tulǵasy, tamasha dombyrashy, jarqyldaǵan terme men jeldirmeniń qaıtalanbas oryndaýshysy. Batys Qazaqstannyń vokaldyq-aspaptyq dástúrleriniń birden-bir saqtaýshysy men izin jalǵaýshy»,– dedi jeztańdaı ánshiniń shyǵarmashylyǵy haqynda.

Ǵarıfolla Qurmanǵalıev 1966 jylǵa deıin Opera jáne balet teatrynyń ánshisi boldy. Sheteldik saparlarǵa jıi shyqty. Sheteldik tyńdarmandar Ǵarıfollanyń daýysynyń biregeıligine jáne qaıtalanbas oryndaýshylyq maqamyna tamsanyp, onyń daýysyn úntaspaǵa jazyp alǵan eken. Birde biregeı qubylysqa súısingen ıtalııalyqtar Ǵarıfolla Qurmanǵalıevtiń kómeıiniń kóshirme beınesin jasaýdy uıǵarady. Bul kóshirme qazir Genýıa murajaıynda saqtaýly. Ol ushy-qıyrsyz dalanyń keńdigimen ǵana ólshenetin ańyzǵa aınalǵan daýysymen Reseı, Qytaı, Pákistan, Iran, Germanııa jurtyn da bir tyńdaǵannan baýrap alǵan.

Konertte Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkerleri Gúlzat Dáýirbaeva, Dına Dútmaǵanbetova, Balapan Jubaeva, Bolat Bókenov, Talǵat Kúzembaı, Bolat Jomartov, halyqaralyq baıqaýlardyń laýreattary Nurjan Bajekenov, Oleg Tatamırov, Dýlat Toqanov, Esengeldi Rza, Zarına Altynbaeva, Bolat Qanaǵatov, Nadııa Nadenova, Balýan Berkenov, Jadyra Amanova sııaqty teatrdyń úsh býyndaǵy talantty ártisteri ulttyq repertýardan jekelegen arııalar oryndady.

Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Músilim Ámze: «Ǵarıfolla Qurmanǵalıev halyqtyń óz arasynan shyqqan, dástúrli án óneriniń dúldúlderinen sabaq alǵan, ózi de asa aıyryqsha daýysynyń arqasynda dańqqa bólengen ǵajaıyp ánshi. Halyq ónerin batystyń klassıkalyq shyǵarmalarymen de baılanystyra alǵan daryn ıesi. Alǵashqy qazaq operasynan bastap búgingi kúni repertýarda júrip jatqan ulttyq operalardyń arasyn jalǵap jatqan kózge kórinbes tin bar. Bul konerttiń ereksheligi sonda, konerttik baǵdarlamada teatrdyń 85-jyldyq tarıhynda qurylǵan qazaqstandyq kompozıtorlardyń operalaryndaǵy arııalar men kórinisterdi usyndyq. Kópshilikke tanymal birneshe arııalardy iriktep aldyq. Sondaı-aq, Ǵarıfolla Qurmanǵalıevtiń sırek kezdesetin sýretteri, beınerolıkteri kórsetildi. Teatrdyń shyǵarmashylyq trýppasy osy keshti bizdiń jetekshi tulǵalarǵa - qazaq operasynyń damýyndaǵy barlyq adamdarǵa arnaıdy», – dedi.

Is-shara aıasynda Arte galereıasynda án óneriniń áıgili tulǵasynyń ómirinen syr shertetin «Ǵarıfolla Qurmanǵalıev – qazaq dalasynyń ańyz ánshisi» atty foto kórme uıymdastyryldy.

Sońǵy jańalyqtar