16 Mamyr 2019, 15:22 620 0 Bilgenge marjan "Túrkistan" gazetiniń avtorlary

BÁSEKEGE QABILETTILIK INDEKSI – MAŃYZDY JÚIE

Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forým 2018-2019 jyldarǵa arnalǵan jahandyq básekege qabilettilik ındeksiniń jyl saıynǵy reıtıngisin ótken jyldyń 17 qazan kúni resmı túrde jarııalady. DEF jahandyq básekege qabilettilik ındeksiniń esepterine sáıkes Qazaqstan 140 eldiń ishinde 59-oryn alǵan edi. Bul 2017 jylǵy ornalasýǵa sáıkes keledi. 12 básekege qabilettilik faktorynyń bes faktory boıynsha jaqsy nátıje kórsetilgen. Olar «Instıtýttar» (+12), «Taýarlar naryǵy» (+10), «Infraqurylym» (+3), «Eńbek naryǵy» (+3), «Qarjylyq júıe» (+2). Úsh faktor boıynsha jaıǵasym ózgergen joq – «AKT», «Naryq kólemi» jáne «Innovaııalyq áleýet». Sonymen qatar, Qazaqstan 2017 jylmen salystyrǵanda óz jaıǵasymyn 0,7 upaıǵa jaqsarta otyryp, 61,8 upaı jınaqtady. Bul Kolýmbııa, Túrkııa, Perý tárizdi elderdi basyp ozýǵa múmkindik berdi.

Sol kezeńdegi Ulttyq ekonomıka mınıstri T.Súleımenov Qazaqstan álem boıynsha korporatıvtik basqarý salasyndaǵy akıonerlerdiń quqyǵy, taratý jáne qaıta qurylymdaý rásimderine qoldanylatyn quqyqtyq bazanyń balamalylyǵy men tutastyǵy, elektrlendirý dárejesi (elektrlendirýge qoljetimdilik) parametrleri boıynsha birinshi oryn alǵanyn atap ótken bolatyn.

Budan ózge, Qazaqstan bıznes ashý quny boıynsha jetinshi orynda jáne múddeler qaıshylyǵyn retteý boıynsha 11-orynǵa jaıǵasty. Eks mınıstr Tımýr Súleımenov: «Kóptegen faktorlar boıynsha Qazaqstan aımaqtaǵy elderden jáne tabysy salystyrmaly deńgeıdegi elderden ozyq turǵanyn aıryqsha atap ótken jón. Tabysy birdeı derlik deńgeıdegi eldermen salystyrǵanda Qazaqstan «Makroekonomıkalyq turaqtylyq», «AKT», «Eńbek naryǵy», «Naryq kólemi», «Bilim jáne daǵdylar», «Bıznestiń qarqyndylyǵy» faktorlary boıynsha joǵary kórsetkishke ıe», – degen edi.

«Instıtýttar», «Infraqurylym», «Taýarlar naryǵy» faktorlary boıynsha Qazaqstannyń ortasha kórsetkishteri uqsas elderdiń ortasha kórsetkishimen teń. TMD elderimen salystyrǵanda, Qazaqstan «AKT», «Makroekonomıkalyq turaqtylyq», «Eńbek naryǵy», «Naryq kólemi» jáne «Bıznestiń qarqyndylyǵy» faktorlary boıynsha básekelestik artyqshylyqtarǵa ıe. Qalǵan faktorlar boıynsha Qazaqstannyń kórsetkishteri ortasha alǵanda TMD elderiniń kórsetkishterimen teń. Jalpy alǵanda, Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forým Qazaqstandy «Eńbek naryǵy» – 30 oryn jáne «Bıznestiń qarqyndylyǵy» – 37 oryn sekildi faktorlar boıynsha básekelestik artyqshylyqqa ıe dep belgiledi.

«AKT» (44), «Naryq kólemi» (45), «Bilim jáne daǵdylar» (57), «Taýarlar naryǵy» (57), «Instıtýttar» (61), «Makroekonomıkalyq turaqtylyq» (62) jáne «Infraqurylym» (69) faktorlary ortasha deńgeıde baǵalandy.

Bir aıta keterligi, Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forýmnyń jahandyq básekege qabilettilik ındeksiniń sońǵy reıtıngisi jańa format boıynsha esepteldi, ol 70 paıyz jańa ındıkatorlardan turady. Bul jaıynda mamandar jan-jaqty pikir bildirdi. Ádistemesi aıtarlyqtaı ózgergen. Kórsetkishter tómendegen kezder de bar. Máselen, Ázirbaıjan 33 bolǵan bolsa, qazir – 69. Sondyqtan da burynǵy ádistememen tikeleı salystyrýǵa kelmeıdi. Esepter múldem basqa bazamen júrgizilgen. DEF jahandyq básekege qabilettilik ındeksiniń ádistemesi sırek ózgeredi. Máselen aldyńǵy ádisteme 14 jyl boıy ózgeriske ushyramaǵan.

Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forýmnyń jahandyq básekege qabilettilik ındeksiniń reıtıngisi 35 jyldan beri shyǵarylyp keledi. Qazaqstan reıtıngke 2006 jyldan beri qatysady.

 «Túrkistan-aqparat»

Sońǵy jańalyqtar