19 Sáýir 2019, 16:14 889 0 Óner "Túrkistan" gazetiniń avtorlary

Murat Esjannyń eki avtorlyq fılmi tanystyryldy

Murat Esjannyń "I'm going to Paris" debıýti Amerıka senarıster gıldııasynda joǵary baǵaǵa ıe boldy. Al jobany "Oskar" syılyǵynyń eki dúrkin ıegeri – prodıýser jáne senarıst Janna Sıý Memel qoldady. Qazaqstandyq jas rejısser óz shyǵarmashylyǵy arqyly tehnıka dáýirindegi adamnyń jan-dúnıesindegi máselelerdi, áleýmettik jelilerdiń qoǵamǵa áseri jaıly taqyrypty kóteredi.

2019 jyly 18 sáýirde Nur-Sultan qalasynda qazaqstandyq kınematografıster – Murat Esjan men Aısáýle Ábildaevanyń "Tıyn" jáne "I' m going to Paris" dramalyq kartınalarynyń tusaýkeseri ótti. Eki fılm de festıval formatyndaǵy avtorlyq jumystar. Kartınalardyń óndirisimen otandyq MurAi Production kompanııasy aınalysty. "I' m going to Paris" týyndysynyń prodıýseri Janna Sıý Memel qysqa metrajdy fılmder kategorııasy boıynsha úsh dúrkin "Oskar" syılyǵynyń laýreaty atanǵan.

Murat pen Aısaýle shyǵarmashylyqtary negizinde otbasylyq qundylyqtar ıdeıalary men "sandyq" dáýirde ómirdiń mánin ashýdy kózdeıdi, ıaǵnı álemde keıde obektıvti shyndyq vırtýaldy shyndyqpen qaqtyǵysqa túsetinin kórsetkisi keledi. Eki jobanyń da negizgi messedji – árkim shyn máninde baqytty bolýǵa jáne týǵan-týysqandary men jaqyndarynyń janynda tolyqqandy ómir súrýge laıyq.

Kıno kórsetilim ForteBank bas keńsesinde Astana Film Academy qoldaýymen uıymdastyryldy. Kórermenge "I'm going to Paris" fılmi aǵylshyn tilinde, "Tıyn" fılmi qazaq tilinde usynyldy. Qonaqtartar shara barysynda oıyn-saýyq baǵdarlamasyn da tamashalady.

Erli-zaıypty Murat pen Aısáýle Esjan – «Bolashaq» baǵdarlamasy boıynsha AQSh-taǵy San-Francisco Film Academy bitirgen qazaqstandyq jas kınematografıster. Murat – kınosenarıst, Aısáýle prodıýser mamandyǵy boıynsha bilim alǵan. Olar oqýdan keıin "I' m going to Paris" debıýttik fılmin túsirdi. Bul kınolentany túsirýge arnalǵan qarajattyń bir bóligi kraýdfandıng arqyly jınaldy, al jalpy bıýdjeti 13 myń dollardy quraıdy.

"I' m going to Paris" kartınasynda Parıjge barýdy armandaıtyn qyz Lore týraly baıandalady. Ol saıahat jasaýdy jáne ádemi ómir súrýdi armandaıdy. Alaıda, ol sol kezde jaı ǵana meıramhanada jumys isteıtindikten, akterlik mansabyn bastaýda sátsizdikterge ushyrasa beredi. Degenmen, Lore áleýmettik jelilerge jalǵan posttar men sýretterin jarııalap, shyn mánindegi armanynyń qandaı ekenin bildiretin. Fılm kórermendi adamnyń ótken ómirimen tanystyrady, ol óz ómirin offlaınǵa ózgerte almaıtyn jáne Lora úshin jalǵyz janǵa jaıly meken vırtýaldy oılastyrylǵan álem ǵana.

«Bir kúni men ózine-ózi qol jumsaǵan qarapaıym qazaqstandyq qyzdyń oqıǵasy týraly estidim. Paradoks, onyń áleýmettik jelilerdegi lentasy óte jaqsy edi, fotolaryndaǵy óńi balbul janǵan, baqytty arý sııaqty kórinetin. Meniń kóz aldymda bári qalaǵanyndaı bolǵan adamnyń beınesi turdy. Alaıda, ol qyz eki ómirdi qatar súrgen: áleýmettik jelilerde óte baqytty jáne tabysty; shyn máninde depressııada jáne jar shetinen qulaýǵa az ǵana qalǵan. Men osy qysqa ǵumyrǵa tereń taldaý jasadym, áleýmettik jeliler bizdiń ómirimizge qalaı áser etetinin jáne bizdiń elimizde kóptegen adamdar onlaın-keńistikte baqytty ómir súrýdiń jalǵan beınelerin nege jasaıtyny týraly oıladym. Bul jaǵdaıdan shyǵatyn eshqandaı jol joq pa?

Ras, statıstıka kórsetip otyrǵandaı, Qazaqstandaǵy ózine-ózi qol jumsaý problemasy óte mańyzdy jáne kóbinese adamdar jeke bastyń qaıǵy-qasiretinen nemese naqty ómirlerine qanaǵattanbaǵandyqtan vırtýaldy keńistikke jasyrynýǵa tyrysady. Men zamandastarymnyń ózderin jaqsy kórsetýge tyryspastan, ómirde qalaı bar, solaı qabyldaǵandaryn qalaımyn. Adamdar qazirgi álemde ómir súrýi kerek. Men bárin túzetýge jáne ózgertýge bolatynyna senemin», deıdi Murat Esjan.

Aıta keterligi, erli-zaıypty jas mamannyń lentany túsirý tarıhynyń ózi bir fılmniń jelisine suranyp tur. Óıtkeni, Murat pen Aısáýle tildik kedergilerge, ózge de qıyndyqtarǵa qaramastan óz maqsattaryna sońyna deıin kúresip jetti. Aıtalyq, shákirtaqynyń qarajaty tolyǵymen oqýǵa jáne páter jaldap turýǵa jumsaldy, al olarǵa áli eki balany tamaqtandyryp, oqytý kerek. Ol úshin Murat pıa jetkizýshisi bolyp qara jumys isteýge týra keldi.

"Fılmdi túsirý óte qıyn boldy. Lokaııalar aqyly edi. Barlyǵy ruqsat alýdy qajet etedi. AQSh-ta zańdarǵa óte jaýapty qaraıdy jáne kóp jaǵdaıda qujattamalardy rásimdeý uzaq ýaqyt pen ájeptáýir aqshany talap etedi. Sonymen qatar, túsirý toby jumysynyń aqysyn tóleý, sondaı-aq qymbat turatyn kameraǵa keıde qarýly kúzet jalǵa alý qajet. Keıbir túsirilimder San-Franıskonyń qolaısyz aýdandarda júrgizildi", deıdi Aısáýle Ábildaeva.

Otandyq kınematografısterdiń eńbekteri esh ketken joq. Joba Amerıka senarısteri gıldııasynyń (Writers Guild of America) ókilderi tarapynan oń baǵasyn aldy. Sondaı-aq, Murattyń aǵylshyn tilindegi tolyqmetrajdy kınosenarııi Scriptapalooza senarııleri konkýrsynyń nusqasy boıynsha Amerıkanyń úzdik 100 senarııi qataryna endi. Baıqaýǵa 3500-den astam ótinim túskenin de aıta ketken jón.

Elge oralǵannan keıin Murat “Qazaqfılm” kınostýdııasynyń “Debıýt” shyǵarmashylyq jobasynyń aıasynda «Tıyn» atty ekinshi fılmin taspalady.

Jazýshy Lıra Qonystyń attas áńgimesi jelisimen túsirilgen týyndynyń basty ózegi – atasymen qalǵan búldirshinniń ákege saǵyshy. Bes jasar Qaısardyń qazirgi bar muraty – bir dorba tıyn jınaý. Sebebi, atasy birge nyń aıtýynsha, ákesi darııanyń ar jaǵyna ketti. Ol jaqqa barý úshin qaıyqshy shalǵa bir dorba tıyn berý kerek-mys.

«Ekinshi fılmdi túsirýge meni ákesinen aıyrylǵan bala týraly áńgime shabyttandyrdy. Men ony gazetten oqyǵan bolatynmyn. Ol jazba maǵan qatty áser etti, óıtkeni men de ákemin. Áńgimeni oqyp bolǵan soń, birden osy kartınany jasaý týraly sheshim qabyldadym. Alǵashqy eńbegimizdiń arqasynda "Qazaqfılm" de meniń áleýetimdi kórip, maǵan osyndaı jobany senip tapsyrdy», deıdi Murat Esjan.

 

Ashat Raıqul

Sońǵy jańalyqtar