15 Sáýir, 11:04 288 0 kologııa TURKYSTAN.KZ

Keneden zardap shekpeıin deseńiz...

15 cáýir – «TÚRKISTAN» weekly.  «Adam aǵzasyna ınfekııalardyń juǵýy - kene shaqqandaǵy eń basty qater», -delingen TJK taratqan habarlamada.

Jazda - tabıǵat ortasyndaǵy demalys - stresten arylý jáne kúsh-qýatty qalpyna keltirýdiń eń jaqsy joly. Qala turǵyndarynyń kópshiligi saıabaqtarda jáne ormandy alqaptarda bos ýaqytyn ótkizýdi qup kóredi. Keıbireýler dalaǵa saıahatqa shyǵyp, jaıaý týrızmmen áýestenedi. Osyndaı saparǵa attanbas buryn demalystyń shyrqyn buzatyn jaısyzdyqtardan saqtaný kerek.

«Kóktemde - jándikter kóbeıedi. Shybyn- shirkeıler, sona, ara jáne basqa da shaǵatyn jánjikter densaýlyqqa aıtarlyqtaı zııan keltirýi múmkin. Biraq eń qaýiptisi - tas keneler. Kózge túspeıtin kishkentaı qansorǵyshtar qurbanyn kóbine shópte, butalardyń arasynda kútedi. Ormandy jáne ormandy-dala alqaptarynda demalýdy josparlaǵandardyń tas keneler týraly jáne kene shaqqan kezdegi alǵashqy kómek kórsetýdiń ádisteri týraly azdaǵan bilimi bolýy qajet», - delingen habarlamada.

Kene shaqqan kezde - ol birden sezilmeıdi, óıtkeni eshqandaı áseri joq, alaıda jaısyzdyqtar keıinirek bastalady.

Mamandar, kene shaqqan jaǵdaıda qalaǵa jaqyn jerde bolsa shuǵyl túrde jaraqat pýnktine júginýdi usynady, óıtkeni mamandar tas keneni artyq qaýip-qatersiz alyp tastaıdy.

Tas keneni shaqqan jerinen julyp alý ońaı emes, biraq eń bastysy asyqpaı jáne júıeli qadam jasaý kerek. Keneni shyǵarý úshin jipti paıdalanýǵa bolady. Bul úshin tas keneni jippen asa muqııat oraý kerek. Jipti tas keneniń denesi men ol jabysyp alǵan orynnyń arasyn orap jáne tas keneniń aınalasyn eki aınalymmen oraý kerek. Paıda bolǵan ilgekti onyń moınyna sál baılap, sodan soń jipterdiń shetterin bir-birine jalǵap, eki saýsaqpen ony shıyrshyqtaı bastaý kerek. Asyǵyp, tez qımyldaýdyń qajeti joq. Bul - eń qaýipsiz amal. Keneni sýyryp alǵan soń shaqqan oryndy spırtpen, araqpen, zelenkamen nemese ıodpen emdeý kerek. Sodan soń qoldy sabynmen jýǵan jón. Keneni sýy bar qaqpaǵy tyǵyz jabylatyn shaǵyn ydysqa salyp, zerthanaǵa taldaý jasaýǵa aparý qajet.

«Tas keneler kóbeıetin mamyr-maýsym aılaryndaǵy kezde saıajaı mańyndaǵy shópti shaýyp tastaǵan jón. Tabıǵat ortasynda bolǵan kezde ústi-basty únemi tekserip otyryńyz. Keneler denege birden jabyspaıdy. Olar qan tamyrlaryna jaqyn oryndy izdeıdi, sondyqtan ózińizdiń jáne otbasyńyzdaǵy jaqyndaryńyzdyń ústin qaraı otyryp kıimde órmelep júrgen tas keneni ustap úlgerýge bolady», - delingen habarlamada.

Tabıǵat aıasyndaǵy sapardan keıin úıge kelgen soń kıimderdi muqııat tekserip shyqqan durys, Óıtkeni kıimniń qyrtysynda tyǵylyp qalǵan kene biraz ýaqyttan soń sizdi taýyp alýy múmkin. Bul aıtylǵandar úı janýarlaryna da qatysty, olardyń júnderindegi keneler baıqalmaıdy. Sondyqtan ıtter men mysyqtardyń da ústi-basyn mindetti túrde tekserý kerek. «Onyń shaqqany biz sezbeımiz, sebebi keneler tistegen ornyna arnaıy aýryrtpaıtyn zat bóledi, sondyqtan kıimdi tekserý profılaktıkanyń eń mańyzdy bóligi», - delingen habarlamada.

Sońǵy jańalyqtar