8 Aqpan 2019, 19:36 588 0 Taıqazan TURKYSTAN.KZ

"Tósbelgiler tarıhy"

Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq mýzeıi falerıst Qaıyrbek Ramazanovtyń «Tósbelgilerdegi tarıh» kórmesi ashyldy.

Falerıstıka – bul medal, orden, tósbelgi jáne mereıtoılyq, qurmet, oqý ornyn bitirgeni týraly, vedomstvolyq sııaqty ártúrli tóske taǵatyn belgilerdi kollekııalaý. Bul kópqyrly ataý – rım legıonerleriniń marapattaryn bildiretin «falera» sózinen shyqqan. Atalǵan uǵymdy ótken ǵasyrdyń otyzynshy jyldary chehoslovakııalyq ǵalym ári kollekıoner Oldjıh Pıl alǵash ret qoldanǵan. Mine sodan beri osy termın ǵylymı qoldanysqa endi.

QR Ulttyq mýzeıi dırektorynyń orynbasary Abaı Satybaldın: «Búgingi ashylyp jatqan kórmeniń mańyzy erekshe. Uly Otan soǵysynan oralǵan atalarymyzdyń orden-medalderin ata-analarymyz qasterlep, balanyń qoly jetpeıtin jerde saqtaıtyn. Ulttyq mýzeı bul baǵytqa da úlken kóńil bólip keledi. Bizdiń qorǵa Qaıyrbek aǵamyz jeke qorynan kóptegen falerıstik muralardy ótkizdi. Tarıhtan bilemiz, ár orden-medaldiń tarıhynan kitap jazyp, álemge atyn tanytqan tulǵalar bar. Qaıyrbek aǵamyzdyń da jıǵandary halqymyzdyń tarıhyn túgendeý máselesinde óte qundy jádigerler bolyp tabylady», – dedi.

Álemdegi eń keń taralǵan hobbılerdiń biri – ordender men medaldardy kollekııalaý. KSRO-da falerıstıka elýinshi jyldardan bastap tanymal boldy. Bul kezde memleketaralyq baılanystar men týrızm keńeıe bastaǵan bolatyn. Mine dál osy kezde ártúrli eskertkish belgilerdi jappaı shyǵarý qolǵa alynǵan edi. Qaıyrbek Ramazanov ta falerıstıkamen ótken ǵasyrdyń 70-jyldarynan bastap aınalysqan. Qazirgi tańda onyń kollekııasynda 12 000 tósbelgi, orden men medaldar bar. Onyń birazy jýyǵy Ulttyq mýzeıdiń qorlarynda saqtaýly tur.

Qaıyrbek Ramazanovtyń ózi: «Kollekııa jınaýdy 1970 jyldan bastadym. 27 jasta bastaǵam, minekeı elý jyldan asty. Buǵan túrtki bolǵan mynadaı jaǵdaı boldy. Birde Óskemen qalasynda bir jıynda kollekıonerler jıǵandaryn kórsetti. Álgilerge qarasam ishinde qazaqqa tán, ulttyq naqyshtaǵy bir belgi joq. Sodan bul kásipti qolǵa alyp, barǵan jerimnen tósbelgi, orden alýdy kózdeıtin boldym. Tanystarym, dostarym da kóp kómektesti. Keıbireýlerin shamam jetkenshe satyp alyp ta júrdim. Jalpy jıǵan dúnıeminiń sany jıyrma myńǵa jýyqtady. Eki jyl buryn barymdy halyqpen bóliseıin degen oımen 10 000-ǵa jýyǵyn Ulttyq mýzeıdiń qoryna tapsyrǵanmyn. Bul – óshpes tarıh, bul – ótken kúnniń tańbasy. Men úshin ishindegi eń qymbaty – Uly Otan soǵysyna qatysqan atalarymyzdyń ordender», – dep óz oıymen bólisti.

Kez-kelgen zat falerıstıka úshin nysan bola alady, alaıda kollekııa jınaýdyń ár túri portretıstıka, geraldıka, tarıh, sport, sáýlet jáne taǵy basqa belgili bir qaǵıdalarǵa súıenedi. Falerıstıkada belgilerdiń túri kóp, sondyqtan taqyryp ta jetkilikti. Ádette áýesqoılyq qolǵa ońaı túsetin qarapaıym belgilerden bastalady. Sodan keıin birtindep marapattar men medaldar syndy qundy zattarǵa ótedi.

Sońǵy jańalyqtar