16 Sáýir 2018, 10:31 1165 0 Bilgenge marjan Anar LEPESOVA

Jazda almatylyqtar aıdyń tutylǵanyn 3 saǵat boıy kóre alady

Bıylǵy jazda almatylyqtar aıdyń 3 saǵat tutylǵanyn kóre alady, dep habarlaıdy «Almaty» arnasy.

Mamandardyń aıtýynsha, erekshe qubylys 17 jylda bir ret oryn qaıtalanady.

Obseravtorııanyń basty quraly - teleskop. Myna qurylǵy 1949 jyldan beri jumys isteıdi. Dıametri 50 sm bolatyn onyń kórý shegi 30 sharshy metrdi quraıdy. Biraq ereksheligi masshtabynda emes, bastan ótkergen tarıhynda. Dál osy qurylǵynyń kómegimen 1969 jylǵy Keńes Odaǵynyń ǵalymdary Chýrıýmova-Gerasımenko kometasyn ashqan. Juldyzshylardyń taǵy bir maqtanyshy - 1947 jyly Sibirge túsken meteorıttiń bólshekteri. Onyń 95 paıyzy temir, 6 paıyzy nıkelden turady.

«Bul qandaı da bir ǵalamshardyń ıadrosy bolatyn. Aspanda shashylyp ketip, onyń kishigirim bólshekteri bizge uzaq ýaqyttan keıin jetti. Ereksheligi sol, temir meteorıttiń 10 paıyzy ǵana Jerge kelip túsedi. Tarıhı turǵydan da qarasaq, osyndaı meteorıtterdi tapqanda odan pyshaq, qanjar taǵatalaǵan. Bul onyń altynnan da qymbat baǵalanǵan», - dedi kskýrsııa júrgizýshi Svetlana MOShKINA.

Astronomdar observatorııaǵa Aı, saqınasy bar Satýrındy, jolaqty Iýpıter jáne Marstyń polıarly basyn kórýge keletinderdiń qatary kóp deıdi. Munda aspandaǵy ádemilikti tamashalaýǵa oqýshylardan bastap, týrıster de keledi eken. Al juldyzshylar qala turǵyndaryna jazda erekshe tabıǵı qubylysty tamashalaýǵa bolady dep otyr.

«Bıyl aıdyń tutylýyn týra túnniń ortasynda 28 shilde kúni kóre alady. Ol túngi 12.23-te kórinedi. Sol úshin 27 shilde kúni túnde dalaǵa shyǵyp, ýaqyttyń 12.00-ge aýysqanyn baqylaý kerek. Tutylý 3 saǵatqa sozylady dep kútemiz», - dedi  zerthana meńgerýshisi Lıýbov ShESTAKOVA. Mamandar aıdyń beti tolyqtaı jabylady deıdi. Odan bólek, 28 shilde - uly Marspen qarama-qarsylyq týady. Bul degenimiz Jer men Mars 17 jylda bir ret bir-birine óte jaqyn qashyqtyqta jaqyndaıdy. Osy kezde Marstaǵy shańdy daýyldy kórýge múmkindik týatyn kórinedi.

 

Sońǵy jańalyqtar