1 Naýryz 2018, 11:47 1301 0 Rýhanııat TURKYSTAN.KZ

Alash aqıqatyn kim  aıtady?

«Qazaqstan» tek qana memlekettik tilde habar taratatyn ulttyq arna. Sondyqtan da bolar, kórermen qaýym bul arnanyń árbir jańa maýsymyn taǵatsyzdana kútetini aıdan anyq. «Kóptiń kóńilinen shyǵatyn, jandúnıesin baıytyp, rýhanı azyq bolatyn qandaı jańa jobalar fırge shyǵady eken?» dep asyǵa kútip otyrǵan kóptegen kórermenderdiń kókeıindegi saýaldarǵa «Qazaqstan» RTRK» akıonerlik qoǵamynyń Basqarma tóraǵasy Erlan Qarın osy joly jan-jaqty jaýap berdi desek, artyq aıtqandyq emes.

Bul – jyldaǵy dástúr. Atqarylǵan jumystar saralanyp, jańa jobalarǵa baılanysty tanystyrylym bolady. «Qazaqstan» telearnasy 2017 jyly kórermenderge qandaı jobalar men telehıkaıalardy usyndy? Ulttyq arna aldaǵy ýaqytta kórermenderdi qandaı jańa jobalarmen qýantpaq? Aldaǵy josparlary qandaı? Bul týraly «Qazmedıa» ortalyǵynda ótken basqosýda Basqarma tóraǵasy Erlan Qarın aıtyp berdi.

«Qazaqstan» ulttyq arna bolǵandyqtan, halqymyzdyń tól ónerin nasıhattaýǵa erekshe kóńil bólýi tıis ekeni aıtpasa da túsinikti. Basqarma basshylyǵy osyny áste esten shyǵarǵan emes. 2017 jyly da solaı boldy. Qazaqtyń tól ónerin dáripteıtin «Men qazaqpyn» mýzykalyq jobasy kóptiń kóńilinen shyqty. Bul – halyqaralyq joba. El ishinde tanylmaı júrgen has talanttardyń jarqyrap top jaryp shyǵyp, olardyń óreli ónerlerin pash etý maqsatynda daıyndalǵan jobany qoldaýshylar men tamashalaýshylar az bolmaǵany anyq. Bir sózben aıtqanda, «Men qazaqpyn» - kórermenderdiń kózaıymyna aınalǵan, ulttyq telearnaǵa tán biregeı baǵdarlama.

Kórermender joǵary baǵa bergen taǵy bir baǵdarlama - «SilkWayStar» megajobasy. Bul da Qazaqstannyń aıasynan asyp, basqa da memleketterdi qamtyǵan halyqaralyq joba. Oǵan 8 memleket qatysqan. Taǵy bir ereksheligi – tikeleı translıaııa arqyly kórsetilgen. Bul ońaı emes. Telejýrnalıster men tehnıkalyq qyzmetkerlerdiń sheberligi synalatyn, jaýapkershiligi joǵary jumys. Sol synaqtan ulttyq arnanyń ujymy súrinbeı, «SilkWayStar» megajobasy kórermenderdiń joǵary baǵasyna ıe boldy. Erlan Qarınniń aıtýyna qaraǵanda, ótken maýsymnyń basty jańalyǵynyń biri osy joba.

2017 jyly birneshe qoǵamdyq-saıası, aqparattyq-saraptamalyq habarlar fırge shyqqan. Atap aıtatyn bolsaq, «Parasat maıdany», «1stýdııa», «Basty taqyryp», «Másele», «Elden habar» jáne taǵy basqa baǵdarlamalarda el-jurt ómirine qatysty mańyzdy taqyryptar men kókeıkesti máselelerdiń kóterilgenin kórermender jaqsy biledi.

Qaı telearnanyń bolsyn kórermenderin kóbeıtip, reıtıngin joǵarylatyn joldyń biri – tikeleı translıaııa. Jasyratyny joq, kóptegen telearna mundaı táýelkelge bara bermeıdi. Óıtkeni tikeleı fır júrgizý úshin úlken daıyndyq pen shyńdalǵan sheberlik, tehnıkalyq múmkindik qajet. «Qazaqstan» ulttyq arnasynda osynyń bári bar. Sondyqtan da bolar olar tikeleı fırde habar júrgizýge ábden tóselip aldy. Memlekettik mańyzy joǵary túsirilimder tikeleı translıaııa arqyly kórermenderge kórsetiledi. «Qazaqstan» ulttyq telearnasy sol dástúrden 2017 jyly da aınyǵan joq. Qysqy Ýnıversıada, Áskerı sherý, halyqaralyq mamandandyrylǵan «Astana KSPO-2017» kórmesiniń ashylýy men jabylý saltanaty ulttyq arnada tikeleı fır arqyly kórsetildi.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń qatysýymen jyl saıyn Indýstrııalandyrý baǵdarlamasyna baılanysty telekópir ótedi. Bul da – tikeleı fırde. Byltyr da telekópir jalǵasyp, 26 nysannyń tusaýy kesildi.

– Ótken jyly kontentti jańartý barysynda áleýmettik jobalardyń sany artyp, aqparattyq-saraptamalyq baǵdarlamalardyń formaty ózgerdi. Eń bastysy, ózimizdiń ishki teleónimniń úlesi 80 paıyzǵa ósti. Biz ári qaraı da kontentti jańartý jumystaryn jalǵastyryp, sapaly týyndylardyń sanyn arttyrýǵa atsalysamyz, – dedi Basqarma tóraǵasy Erlan Qarın.

Ulttyq telearnada jańa televızııalyq maýsym dástúr boıynsha naýryz aıynyń basynan bastalmaq. Endi sanaýly kúnderden keıin «Qazaqstan» telearnasy birneshe jańa jobalar men telehıkaıalardy kórermenderge usyna bastaıdy. Árıne, kópshiliktiń ystyq yqylasyna bólengen jobalar da jalǵasyn tappaq.

Reıtıngi joǵary, kórermeni kóp jobalardyń biri – «Túngi stýdııa». Bul baǵdarlamanyń tizginshisi aýysyp, jańa formatta shyǵa bastaıdy. Endi «Túngi stýdııany» akter ári syqaqshy Qaırat Ádilgereı júrgizse, «Senbilik shoýdyń» tizginin Tursynbek Qabatov ustaıdy.

Aqpan aıynda fırge shyqqan «Baqytty áıel» tok-shoýy qyz-kelinshekter arasynda úlken suranysqa ıe eken. Sondyqtan ulttyq arna basshylary ony odan ári jalǵastyra bermek nıette.

Aldaǵy ýaqytta elimizdiń tarıhynan syr shertetin «Alash aqıqaty» baǵdarlamasy fırge shyqpaq. Bul da kórermenderdiń kóńilinen shyǵatyn aıryqsha jobalardyń biri bolatyn túri bar.

Basqa halyqta joq, qazaqqa ǵana tán ulttyq asqaq ónerdiń biri – aıtys. Aıtys dese ishken asyn jerge qoıatyn jan kóp. Biraq sońǵy jyldary telekrandarda osy qasıetti doda kórinbeı ketti. Bul týraly ártúrli áńgimeler de az emes. Endi soǵan núkte qoıylatyn túri bar. «Qazaqstan» ulttyq telearnasynda «Júrsinniń júırikteri» atty aqyndar aıtysy shyǵatyn bolady. «Júrsinniń júırikteri» baǵdarlamasynyń qazylar alqasy qatarynda belgili óner qaıratkerleri – qazaq kınosynyń maıtalmany, Qazaqstan Respýblıkasynyń Halyq ártisi Asanáli Áshimov, ánshi ári sazger, Qazaqstan Respýblıkasynyń Halyq ártisi Altynbek Qorazbaev, professor, ǵylym doktory Namazaly Omashev pen Qazaqstan Respýblıkasynyń Halyq aqyny Ásııa Berkenova bar. Al, jobanyń basty qonaǵy – Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen qaıratkeri, aqyn ári jýrnalıst Júrsin Erman. Demek, aldaǵy telemaýsymda ulttyq arnadan dúbirli doda – aıtysty jıi tamashalaýǵa múmkindik bolady.

Ulttyq arna jastardy da umyt qaldyryp otyrǵan joq. Olardyń talǵamyna saı, qyzyǵýshylyǵyn týdyratyn baǵdarlamalardy jańa maýsymda fırge shyǵarýdy josparlap otyr. Sondaı erekshe jobalardyń biri – «Q-pop Idols». Jobanyń jetekshisi – belgili mýzykant, prodıýser Erbolat Bedelhan. Jastar jańa jobaǵa baılanysty aldaǵy ýaqytta óz baǵalaryn bere jatar.

Sońǵy jyldary «Otandyq telehıkaıalar nege az?», «Otandyq telehıkaıalardyń sapasy nege tómen?», «Bizdiń telearnalardyń sheteldik telestýdııalar deńgeıinde serıal túsirýge shama-sharqy jetpeı me?», «Káristiń, úndiniń teleserıaldarynan bas tartatyn ýaqyt bola ma?» degendeı syn pikirlerdiń aıtylyp jatqany jasyryn emes. Ulttyq arna osydan qorytyndy shyǵarǵan syńaıly. Jańa telemaýsym aıasynda birqatar jańa otandyq telehıkaıalar usynylatyn bolady.

Alash zııalylary jıyrmasynshy ǵasyrdyń basynda el táýelsizdigi jolynda eshteńeden de taısalmaı, qaımyqpaı, tar jol, taıǵaq keshýdi bastan ótkergeni belgili. Olardyń taǵdyryn baıandaıtyn «Tar zaman» telehıkaıasy 26 naýryzda «Qazaqstan» arnasynda fırge shyǵady. Odan basqa kórermender «Týǵan jer», «Súıe bilseń-2», «Jaralanǵan júrekter», «Ińkár júrek-3» jáne taǵy da basqa telehıkaıalardy tamashalaıtyn bolady.

Bıyl Qazaq televızııasyna – 60 jyl. Osy aıtýly mereıtoıǵa oraı «Qazaqstan» telearnasy birneshe is sharalardy ótkizip te úlgerdi. «Ulttyq arnada ár jyldary kóptegen tanymal tulǵalar, zııaly qaýym ókilderi eńbek etip, Qazaq televızııasynyń damýyna zor úlesterin qosty. Olardyń atqarǵan eńbegin umytpaý – bizdiń paryzymyz. Aqpannyń basynan bastap, ár jeksenbi saıyn Ulttyq arnanyń «Altyn qorynda» saqtalǵan, kezinde kórermenniń kóńilinen oryn alǵan burynǵy baǵdarlamalardy fırge shyǵarýdy uıǵardyq. Sondaı-aq, «Tańsholpan», «Dara jol», «Kelbet» jáne basqa da baǵdarlamalarda otandyq televızııa ardagerleriniń qatysýymen arnaıy shyǵarylymdar jaryq kóredi. Munymen qosa, kórermenderge tosynsyı retinde burynǵy telejýrnalıster men dıktorlar júrgizýshi retinde fırge shyǵatyn bolady», – dedi Basqarma tóraǵasy E.Qarın.

Mine, «Qazaqstan» ulttyq telearnasy kóktemgi maýsymda qalyń kópshilikke osyndaı jańa jobalardy usynýdy josparlap otyr. Bul jobalar kórermenderdiń kóńilinen shyǵady degen senimimiz kámil.

 

 Ǵalym Orynbasaruly

Astana

Sońǵy jańalyqtar