24 Qyrkúıek, 14:00 9819 0 Densaýlyq Anar LEPESOVA

Koronavırýs pandemııasynyń basty sebebi anyqtaldy

Polıak ǵylym akademııasy men Varshava ýnıversıtetiniń ǵalymdary koronavırýs pandemııasynyń basty sebebin anyqtady. Olardyń pikirinshe, indettiń búkil álemge qarqyndy túrde jaıylýyna «sýpertaratýshylar»  – vırýsty birden kóp adamǵa juqtyratyn naýqastar sebepker boldy. Bul týraly Royal Society Open Science jýrnalynda jarııalanǵan maqalada aıtylǵan.

Koronavırýs endi taraı bastaǵan ýaqytta ǵalymdar bir adam orta eseppen 3,8 adamǵa indet tarata alady dep topshylaǵan bolatyn. Alaıda kompıýterlik modeldeý qorytyndysy 2020 jyldyń naýryz jáne sáýir aılarynda «sýpertaratýshylardyń» áserinen vırýstyń reprodýkııa ındeksi  11-ge jetkenin, ıaǵnı bir adam indetti 11 adamǵa juqtyrýy múmkin ekenin kórsetti.

Ǵalymdardyń aıtýynsha, «sýpertaratýshylar» buqaralyq sharalarǵa barý arqyly birden kóp adamǵa vırýs juqtyrady. Eger olar fýtbol matchtary nemese konertterge barsa, indettiń taralý qarqyny tipti údeı túspek. Muny Ispanııa men Italııa tájirıbesinen kórýge bolady. Shekteý sharalary engizilip, adamdardyń toptalyp jınalýyna tyıym salý arqyly atalǵan elderde indetti juqtyrý kórsetkishi kúrt tómendedi.

Djons Hopkıns ýnıversıtetiniń sońǵy dereginshe, álemde koronavırýs juqtyrǵandar sany 31,8 mıllıonnan asty. Indetten 976 myńnan astam adam qaıtys boldy.

Eske sala keteıik, buǵan deıin Kanadada koronavırýstyń ekinshi tolqyny bastalǵanyn habarlaǵanbyz.

Sońǵy jańalyqtar