25 Naýryz, 18:25 2775 0 Atajurt Baqytbek Qadyr

Qytaıdan shyqqan hantavırýsten qaýip bar ma?

Qytaıdyń Ýhan qalasynan órshigen qaterli koronavırýs indeti dúnıejúzin túgeldeı sharpyp, barǵan saıyn sheńgelin batyryp barady. Barlyq statıstıkalyq málimet kóz aldymyzda. Adamzat bir sát esten shyǵaryp alatyny bolmasa mundaı iri indetter únemi jer betinde júretini, áldebir mýtaııa kezinde qaıta bas kóteretini jaıly aıtady mamandar.

Kesheden beri álemniń keıbir beıresmı aqparat kózderine súıensek, Qytaıdyń Iýnnan provınııasynda koronavırýctan bólek taǵy bir indet shyqqan. Kenet qaıtys bolǵan adamnyń dıagnozyn dárigerler tez arada anyqtyp, hantavırýstan shyǵatyn kardıopýlmonaldi sındrom ekenin anyqtaǵan. Ol adamnyń qasynda bolǵan 32 adam karantınge jatqyzyldy. Ázirge olardyń arasynda vırýs juqtyrǵandar týraly málimet joq.

Hantavırýs – qazaqshalap aıtqanda tyshqanvırýs deýge de bolady. Sebebi bul vırýs kemirgishter arqyly adamǵa juǵatyn aýrý.

AQSh-tyń juqpaly aýrýlardy baqylaý ortalyǵynyń málimetteri boıynsha, bul vırýsty juqtyrý qaýpi tipti deni saý adam úshin de óte joǵary. Hantavırýs sımptomdary kóptegen respıratorlyq aýrýdyń belgilerine uqsas. Bas aýrýy, álsizdik, jótel, as qorytýda qıyndyq, qusý baıqalady. Hantavırýsty emdeıtin vakına áli joq deıdi.

Al Ońtústik Koreıanyń Hallym halyqaralyq medıına ýnıversıtetiniń túlegi jáne Hallym aýrýhanasynyń bilikti dárigeri Aıymbek Ulyqpan atalǵan hantavırýs sonshalyqty úreıli emes ekenin aıtady.

– Hantavırýs óte sırek kezdesetin vırýs. Bul vırýstyń qazirge 12 túrinen  1 túri ǵana adamnan adamǵa juqqany baıqalǵan. Basqa túrleri adamdy tisteý nemese shaǵý kezinde juǵady. Kemirgishterdiń silekeıi, zári nemese kemirgishterdiń nájisimen lastanǵan zattardan (tisteý, shaǵý arqyly) juǵady. Bul vırýs júrek toqtaýyna alyp keledi jáne naýqastardyń shamamen 36-40 paıyzyn ólimge aparady, biraq ol adamnan adamǵa taralmaıdy. Degenmen keıbir málimetterge qaraǵanda adamnan adamǵa juqqany baıqaldy, – deıdi dáriger.

Qandasymyz Aıymbek Ulyqpan – Mońǵolııanyń Baıan-Ólgeı aımaǵy Altaı eldimekeninde dárigerler otbasynda týǵan. Aıymbek Ulyqpannyń aıtýyna qaraǵanda, ázirge bul indetten qaýip az. Esesine, meıilinshe koronavırýstan saqtaný qajet deıdi.

Baqytbek QADYR

Sońǵy jańalyqtar