Теңгенің «теңселуінен» коронавирустың үрейі басым

Сондай-ақ!

Адамдарды вакцина арқылы чиптеу мүмкін бе – сарапшы пікірі

Коронавирусқа қарсы ресейлік «Спутник V» вакцинасының құрамында халықты чиптеуге арналған құрамдас бөліктер жоқ. Бұл туралы Сеченов университеті Трансляциялық медицина және биотехнология институтының директоры Вадим...

Ертең Түркістанда Hazret Sultan Airport әуежайы ашылады

1 желтоқсанда Түркістандағы Hazret Sultan Airport халықаралық əуежайында алғашқы рейс ашылады, деп хабарлайды ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің ресми сайты. Ашық аспан режимінде жұмысын бастап,...

Қазақстандық бодибилдер қуыршаққа үйленіп, той жасады (видео)

Қазақстандық бодибилдер Юрий Толочко қуыршаққа үйленіп, дүркіретіп той жасады. 2019 жылдан бері Марго есімді қуыршаққа деген махаббатымен танылған астаналық бодибилдер оны жары етуді бұрыннан армандап...

Польшада қаза тапқан 50-ден астам қазақстандықтың тізімі берілді

Ұлттық әскери-патриоттық орталықтың әскери-тарихи мұражайына Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Польшада қаза тапқан және сонда жерленген 50-ден астам қазақстандық жауынгерлердің тізімі берілді. Жарты жыл көлемінде поляк...

Коронавирус індетінің жаһанды жайлауы және ОПЕК+ қатысушы­лары­ның сәтсіз келіссөздері салдарынан апта басында әлемдік мұнай бағасы шамамен 30 пайызға арзандап, баррелі 31 дол­лар­ға дейін төмендеді. Бұл – соңғы 30 жыл­да­ғы құлдыраудың ең жоғары деңгейі. Әлем­дегі бұл ахуалдан кейін экспор­ты­ның басым бөлігін мұнай өнімдері құрай­тын Қазақстанда доллар бағасы күрт қымбаттап кетті. Ел экономикасын әлем­дік экономикадағы тұрақсыздық сал­қынынан қорғау үшін дүйсенбі күні Мем­лекет басшысы шұғыл кеңес өткізіп, Үкі­метке халық алдындағы әлеуметтік мін­деттерді толық орындауды және дағ­дарысқа қарсы жоспар түзетін жедел ш­таб құруды тапсырды.

Жыл басынан бері коронавирус дертінің ушығуы әлемдегі энергия тұтыну көлемін тө­мен­детті. Бұл өз кезегінде мұнай бағасының арзандауы­на әкеліп соқты. 6 наурызда Венада бас қосқан  ОПЕК + альянсының мүшелері өндіріс көлемін одан әрі азайту жөнінде келісімге келіп, жаһандағы на­рықтық жағдайды тұрақтандырады деген үміт бол­ған. Алайда келіссөз нәтижесі жұрт күткендей бол­мады. Тараптар ортақ мәмілеге келе алмай, бұрын қабылданған барлық міндеттемелерді орындаудан бас тартты.

Блумбергтің   дерегінше, 1  сәуірде Сауд Арабиясы шикізат өндірісін тәулігіне 10 млн баррельге дейін, қажет болған жағдайда 12 млн-ға дейін арт­­­тыруды жоспарлап отыр. Эр-Рияд та өз тұ­тынушыларына бұрын-соңды болмаған жеңіл­дік­тер ұсынып, қара алтын өндірісін шектемейтінін аң­ғартты. Мамандар мұнай бағасының күрт тө­мен­деуіне осы фактор себеп болғанын алға тартады.

Қара алтын құны құлдырағаннан кейін 9 наурызда еліміздің валюта айырбастау пункттерінде доллар күрт қымбаттап кетті. Нұр-Сұлтан мен Алматының айырбастау пункттерінде АҚШ валю­тасының бағамы 400 теңгеге дейін жетті. Сейсенбіде қазақстандық қор биржасындағы таңғы сауда нәтижесінде доллардың аралық бағамы 393,5 теңге көлемінде болды. 6 наурызда шетелдік валютаның бағамы 382,05 теңге болғанын ескерсек, доллар 11,5 теңгеге қымбаттап отыр. Осы орайда, ұлттық валю­таның айырбастау бағамын ұстап тұру мақсатында Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 9,25%-тен 12-ге дейін көтергенін айта кеткен жөн.

Сейсенбідегі Үкімет отырысында Премьер-Министр Асқар Мамин зейнетақы мен жәрдемақы өз уақытында және толық төленетінін,  жаңа жұмыс орындары ашылатынын мәлімдеді. Ал Премьер-Ми­нистрдің бірінші орынбасары, Қаржы министрі Әлихан Смайылов теңге бағамына байланысты зейнетақы, жәрдемақы, атаулы әлеуметтік көмекке индекстелетінін айтты.

Ұлттық экономика министрі Руслан Дәленов Үкі­меттегі брифингте азық-түлік, басқа да тауарлар ба­ғасына қатысты пікір білдірді. Ведомство бас­шы­сының пайымынша, Қазақстанда сатылатын азық-түліктің басым бөлігі – жергілікті өнім болғандық­тан, доллар бағамы отандық тауарлардың бағасына әсер етпеуі тиіс. Алайда, министр бағаны өзгертуге қатысты сөз байласулар тауарлар бағасына әсер етуі мүмкін екенін жоққа шығармады. Р.Дәленов мұн­дай бағаны көтермелеу әрекеттерінің жолы кесі­летініне уәде берді. Басында кәсіпкерге ескерту жа­салады, ал егер бағалардың жасанды жолмен кө­термеленуі тоқтатылмаса, қатаң тексеріс жүр­гізілмек.  Десе де, министр валюта бағамының құ­былуы шеттен келетін техника, электронды техника және дәрі-дәрмек құнына әсер ететінін жоққа шығармайды.

Сондай-ақ Руслан Дәленов жағдай тұрақтал­маған жағдайда Ұлттық қор қаражаты көмекке келетінін жеткізді. Министрдің айтуынша, Ұлттық қорда қазір 27 триллион теңге бар, мемлекет жыл сайын шамамен оның 2,7 триллион теңгесін пайдаланады.

 

Нұрлан СЕЙДІН, саясаттанушы:

Теңге құнсызданды деп байбалам салу қисынсыз

– Әлем қазір күрделі жағдайда. Бір жағынан коронавирус үрейлендіріп тұрса, екінші жағынан геосаяси қақтығыстардың қауіп-қатері бар. Оған мұнай нарығындағы ахуалды қосыңыз. Біз жабық мемлекет емеспіз, сол себепті мұның бәрі біздің елге де әсер етері сөзсіз. Қытай мен Қазақтан арасында сауда айналымы өте жоғары деңгейде. Екі ел арасындағы шекара бекеттерінің уақытша жабылуы, аспанасты еліндегі ірі кәсіпорындарда жұмыстың тоқтауы бізге біраз қиындықтар алып келетіні анық.  Екіншіден, Қазақстан мұнай өндіруші ел болғандықтан әрі бюджет кірісінің негізгі бөлігі қара алтын саудасынан түсетіндіктен әлемдік мұнай бағасының құлдырауы ел экономикасына ықпал ететіні белгілі.

Үкімет тарапынан шұғыл іс-әрекеттер атқары­лып жатыр. Дағдарыс бүгін пайда болған жоқ. 2009 жылдан бері жалғасып, бірде бәсеңдеп, бірде күшейіп келеді. Бұл бағытта мемлекеттің арнайы бағдарламалары әзірленген. Сол бағдарламалар дұрыс жүзеге асырылып, қолға алынған шұғыл әре­кеттер нәтижесін берсе, еліміз жаһандық эко­номикадағы тұрақсыздықтың салқынын сезе қой­майды деп ойлаймын.

Теңге құнсызданды деп байбалам салу қи­сынсыз болар. Жаңа жылдан кейін АҚШ доллары­ның құны шамамен 380 теңгенің айналасында тұрақтағаны рас. Алайда өткен жылы негізінен 390 теңгенің көлемінде болды. Ұлттық нарық та, халық та соған бейімделген. Бюджетті бекіткенде де сол бағам ескерілген. Демек, 1 доллардың 393-395 тең­геге жетуі біз үшін дағдарысты жағдай емес.

Мұнай өндіруші мемлекеттердің қай-қайсысы үшін де қара алтын құнының құлдырауы тиімсіз. Сон­дықтан мұнай алпауыттары өзара келісімге ке­ліп, әлемдік нарықтағы жағдай реттеледі деп се­неміз. Қара алтын бағасы өсіп, барреліне 50 дол­ларға дейін көтеріледі деген болжам бар. Осы бол­жам расталса, уақытша тұрақсыздық экономика­мыз­ға қысым, халқымызға ауыртпалық түсір-мейді.

Редакция таңдауы

Димаш Құдайберген сүйіктісі бар-жоғын айтты

Әлемге әйгілі әнші Димаштың жеке өмірі қызықты әрі құпия. Әншінің миллиондаған тыңдарманына «оның жүрегін жаулап алған кім ?» деген сұрақ қызықты, алайда әнші өз...

Генерал Б. Жанасаев: Елбасының сенімінен асқан жауапкершілік жоқ

Құқықтық тәртіп әскерінде Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев сенім артқан сардарлар аз емес. Олардың әр қайсысының өз орны бар. Десе де, өмірлік тәжірибесі бай, Елбасының сенімін...

Көреалмаушылықтың көрігін басу кімге керек?

Қай қоғамда болса да жиі айтылатын, жиі талқыға түсетін нәрсенің бірі − көреалмаушылық, яғни қызғаныш. Содан болар, өмірінде қызғаныштың құрбаны болғанын, көреалмаушылықтың кесірінен көп...

Ұлы көштің ұйытқысы

1 желтоқсан – Қазақстанның Тұңғыш Президенті күні. Ел тарихы үшін елеулі күн болғандықтан, Тәуелсіз мемлекетіміздің буынын бекітіп, қанатын қатайтқан Елбасының ерен еңбегін екшеп айтуымыз...

Алматының аруы – Асият (фото)

 «Алматы аруы – 2020» байқауының жеңімпазы болып 20 жастағы  Асият Исембаева танылды....

Адамдарды вакцина арқылы чиптеу мүмкін бе – сарапшы пікірі

Коронавирусқа қарсы ресейлік «Спутник V» вакцинасының құрамында халықты чиптеуге арналған құрамдас бөліктер...

Маңғыстауда 3 күн теңізде болған жұмысшылар құтқарылды

Маңғыстау облысында 3 күн теңізде болған 7 жұмысшы құтқарылды. Басылымның мәліметінше, жеке...

Ертең Түркістанда Hazret Sultan Airport әуежайы ашылады

1 желтоқсанда Түркістандағы Hazret Sultan Airport халықаралық əуежайында алғашқы рейс ашылады, деп...

«Nur Otan» партиясының қатары талантты азаматтармен толықты (видео)

Тұңғыш Президент күні қарсаңында елордада «Nur Otan» партиясына салтанатты қабылдау өтті. Билеуші...

Көп оқылды

Коронавирустың жаңа белгілері пайда болды

Коронавирус жұқтырған науқастардың бойындағы ауру белгілері денге қызбасының белгілеріне ұқсас болуы дұрыс диагноз қоюға кедергі келтіруде. Аталмыш белгілерді анықтаған Сингапур ғалымдары арнайы баяндама жасады....

Қазақ Тәуелсіздігіне – 25 жыл

2016 жылдың үлкен мерейтойы – Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы. Айтулы мерекеге республикамыздың түкпір-түкпірінде қызу дайындық жұмыстары жүргізілетіні бесенеден белгілі. Ал ақтөбеліктер егемендігіміздің ширек...

Ертеңнен бастап мас күйінде көлік жүргізгендер 10 жылға сотталады

Көлікті мас күйінде тізгіндеп, жол ережесін бұзғандар 7 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айырылады. Президент осындай өзгеріс енгізілген заң жобасына бұған дейін қол қойған,...

Мемлекет басшысы коронавирустың екінші толқынына не себеп болғанын айтты

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев телевизиялық үндеуінде елде коронавирустың және пневмония дертінің өршуіне не себеп болғанын айтты.  «Коронавирус қаупіне байланысты пандемия басталғалы біз елдегі вирустың таралуына шектеу...