Тәуекелдің тілшісі (Эссе)

Аудандық газеттен – Арменияға!

Жер иіскемес етегі,

Жолға шықса – жетеді.

Ішкен асын қоя сап,

Іссапарға кетеді.

(Журналистік фольклордан)

Оқуға түсу үшін емтихан тапсырып жүрген кезіміз. Түрлі-түрлі талапкерлер… Солардың ішінде томпиып бір қолтоқпақтай ғана кішкентай бала жүр. Бойы бар ғой, күндіз-түні кітап кеміріп, сынаққа әзірленіп, сереңдеп жүрген жігіттердің белінен келеді. Әдепкіде оны абитуриенттердің бірінің інісі шығар деп ойладық. Жо-о-оқ, олай болмай шықты. Бұл бала біреу-міреуге іні болғысы кеп тұрған адамға ұқсамайды. Өзі ширақ әрі шақар. Е-е, мектепті қатарластарынан ерте бітірген вундеркинд шығар… Бұл ойымыз да теріске шықты. Өз мезгілімен, өз жөнімен жетіліп келе жатқан бала көрінеді. Алматыда туыпты. Шымкентте өсіпті. Содан шығар, бізге қарағанда тектілеу әрі ептілеу көрінді.

Оқуға түскен соң да оның бірқатар артықшылықтарын байқай бастадық. Орысша бұлбұлдай сайрайды екен. Антикалық дәуір әдебиетінен сабақ беретін Галина Морозова ол сөйлесе, мейірленіп тыңдайды да отырады. Ол ол ма, курстасымыздың тұрқы шағын болғанымен, денесі шымыр екен. Өзін баласынып, жұлқа көтерген еңгезердей жігіттердің біреуін лезде басынан асырып лақтырып жіберді. Тіпті қандай тәсіл қолданғанын да аңғара алмай қалдық. Құрсын, пәледе неміз бар, сосын сақ жүретін болдық. Қимылына көз ілеспейді. Футболды керемет ойнайды екен. Университеттің құрама командасына үнемі абырой әперетін спортшы ретінде танылды.

Өзіміз қалаған мамандыққа бейімділігі де ешкімнен кем емес. Студент кезінен-ақ мақалалары үлкенді-кішілі газеттерде жариялана бастады. Өмірден өз жолын тапқан кейіпкеріміз Ғалымжан Мелдешов қатардағы тілшіден Қазақ радиосының директорына дейінгі жемісті жолдан өтті.

Журфакты бітірген соң «Лениншіл жасқа» қызметке қабылданды. Мұнда құлашын кең жазып, көсіле алған жоқ. Өйткені төрт-бес айдан кейін отбасылық жағдайына байланысты елге қайтуына тура келді. Шымкент облысындағы Бөген аудандық «Коммунизм таңы» газетінің жауапты хатшысы болып бекітілді. Жастар басылымының секретариатында шыңдалған жас журналист бұл жұмысты үйіріп әкетті. Әрине, «Лениншіл жастан» кейін аудандық басылымға келу кемеден түсіп, қайыққа мінгенмен бірдей. Бірақ арқалы ақын, жүйрік журналист Нармахан Бегалиев өзі басқаратын ақпарат құралында шығармашылық ахуал қалыптастырған екен. Бүгінге дейін сол «Ордабасы оттарының» тізгінін ұстап отырған Нар-ағаң бұған көп нәрсе үйретті. Жас әріптесі оған да ұнады. Қай іске де бейім, тынымсыз Ғалымжан көп ұзамай редактордың орынбасары болып тағайындалды.

1988 жылғы жетінші желтоқсанда Арменияда алапат жер сілкінісі болғаны баршаға мәлім. Спитак, Ленинакан, Кировакан қалалары түгелге жуық қирап қалды. Одақтық телевидение мен радио дүркін-дүркін хабар беріп жатты. Ғалымжан бас редакторына кіріп, оқиға орнына барып, репортаж беру үшін рұқсат сұрады. Сол баяғы «Лениншіл жастың» дәстүрі. Редакторы не десін?! Сонау Армениядағы ауыр ахуалды егжей-тегжейлі жазу аудандық газеттің міндетіне мүлде кірмейді. ТАСС пен КазТАГ-тың материалдары негізінде шағын ақпарат беріп отырса да жеткілікті. Оның үстіне, бұл – қауіпті сапар. Қираған ғимараттардың арасында жүріп мәлімет жинау оңай емес. Қазіргідей ұялы телефонның елесі де жоқ заман. Сапарға кеткен тілшіңнің қайда барып, қайда қонып жүргенін кім білсін. Жер сілкінісі қайталануы да мүмкін. Ал жібермейін десе, бұл бала жұлқынып тұр. Көзі жарқ-жұрқ етеді. Мына іргедегі «Ақдалаға» барып келетін адамдай сақадай-сай дайын отыр. Ертең жүрегінде жылтылдаған отын өшіріп алып жүрмейміз бе?

Редактор тәуекелге бел байлады. «Мен қарсы емеспін, айналайын. Тек әке-шешең бұған қалай қа­ра­й­ды?». «Мен өз жолыммен жүріп үйренгем, аға». «Ә, онда бара ғой, құжаттарыңды әзірле». Содан Арыс қаласынан пойызға мініп, Мәскеуге тартты. Төте жол жоқ. Одан әрі Ереванға жеткізетін «Дружба» пойызына отырды. Зілзалаға ұшыраған қалалардың бәрі де жол бойында орналасқан екен. Қирап жатыр. Жұрт қынадай қырылған. Әсем ғимараттар үйін­діге айналған. Алапат апатты кө­зімен көрген аудан басшысының шашы бір түнде ағарып кетіпті. Австриядан, Германиядан жедел жеткен құтқарушылар жермен-жексен болған үйлердің астында қал­ғандарды аршып алып жатты. Пойыз үш күндік жолды бес жарым тәулік жүрді. Өйткені жаңағы қалалардың әрқайсысында төрт-бес сағаттан аялдайды. Сол сәтте бұл жұртпен сөйлеседі. Жол үстінде журналистерді көп ұшырастыра қойған жоқ. Жалпы, сол жолы Арменияға Ғалымжаннан басқа бір ғана қазақстандық журналист барды. Ол – «Социалистік Қазақстан» газетінің қызметкері Қайнар Олжай. Бірақ екеуі сапар барысында бір-біріне жолыға алмады.

Ғалымжан сол жолы Ереванда, Армения комсомолы Орталық Коми­тетінің зілзалаға байланысты өткізіп жатқан мәжілісіне тап болады. Төрт-бес журналиспен бірге жиынға бұл да қатысады. «Мынау не ғып жүрген адам?» дегендей бәрі қоңырқай жүзді қазақ жігітіне назар аударыпты. «Мен сіздердің ауыр қайғыларыңызға ортақтасып, көңіл айту үшін, бастарыңызға түскен ахуал жөнінде өз халқыма баяндап беру үшін келдім», – деген жер түбіндегі аудандық газеттің тілшісіне армян бауырлар қатты риза болыпты. Бүкіл Кеңес Одағы бойынша арнайы келген жалғыз аудандық газеттің өкілі болса, қуанбағанда қайтеді?!

Ғалымжан Арменияда сегіз күн болды. Үй-күйінен, ағайын-туы­сынан айрылған армяндар қақаған қыста далада жатты. Солар көрген бейнетті журналист те бірге көрді. Вокзалда түнеді, желдің өтінде жүрді. Жергілікті газеттің фототілшісімен танысып алған-ды. Сол жігіт бір жолыққанда құшақ-құшақ сурет берді. Мұнда жер сілкінісінен бергі ахуалдың бәрі көрсетілген екен. Осының бәрін Ғалымжан тиімді пайдаланды. Алдымен өзі қызмет істеген «Лениншіл жасқа» арнайы репортаж жолдады. Сол жолы өз өкілін жіберуге мүмкіндігі болмаған жастар басылымы бұрынғы тілшісінің мақалаларын қуана-қуана басады. Аудан орталығы Темірланға қайтып оралғаннан кейін өз газетіне жүректерді жаралаған зілзала туралы мақалалар сериясын жариялады. Аудандық газеттің рейтингі күрт артты. Бәлкім, соның әсері шығар, Шымкент облыстық «Оңтүстік Қазақстан» газеті мұны қызметке шақырды. Бір жыл өтер-өтпесте «Лениншіл жастағы» тілеулестері қайыра қолқа салды. Сөйтіп, Армениядағы зілзала жөніндегі репортаждарының арқасында кеңірек танылып, өз үйірін қайта тапты.

   Сабазды қорғаған сарбаз

Тәуекелге бекінген,

Тоқтатпауды өтінген.

Зілзалада шыңдалып,

Бір салада жетілген.

(Журналистік фольклордан)

«Лениншіл жаста» үш бас редак­тор­дың тұсында қызмет істеді. Уәлихан Қалижан еркіндікке баулыды, Нұртөре Жүсіп шығармашылығын жа­ныды, Төрехан Данияров нарыққа бейім­деді. Газеттің бүкіл бөлімінде қызмет істеді. Ауыл шаруашылығы, экономика, саясат, құқық, спорт бөлімдерінің меңгерушісі болды. Жариялылықтың лебі есіп, еліміз егемендікке ұмтылып, комсомол жаңа үлгідегі жастар одағына, «Лениншіл жас» «Жас алашқа» айналды. Бай­қоңырдан алғашқы ғарышкердің ұш­қанына орай құпия ғарышайлақ журна­листерге қақпасын ашқан кезде, Ғалымжан сол топқа ілесті.

Мүмкіндігі мол, беделі биік «Жас алаштың» тілшісі ретінде қиянат көрген талай адамның тағдырына араша түсті. Соның бірі – заңгер Сабаз Нұраханов. Ол Жамбыл облысындағы Қаратау қалалық ішкі істер бөлімінің бастығы қызметінен шеттетілген соң, әділдік іздеп, өзінің министрлігіне шағынады. Прокуратура органдарына жүгінеді. Парламентке, Жоғарғы Кеңеске сауын айтады. Ақыры, ешқайсысы жедел қозғала қоймаған соң, салып ұрып, «Жас алаштың» редакциясына келеді. Уәлихан Қалижан істің анық-қанығын айқындауды Ғалымжан Мелдешовке тапсырады. Ол алдымен Жамбыл облысына іссапарға барып, жарты ай бойы журналистік зерттеу жүргізеді. Өңірдегі ішкі істер және прокуратура органдары қызметкерлерімен сөйлеседі. Сабаз Нұрахановпен бірге жұмыс істеген адамдардың әңгімесіне құлақ қояды. Ілгеріде кейіпкері қызмет атқарған Шу және Луговой аудандарына барады. Осының бәрін саралай келіп, Сабаз Нұраханов турашылдығынан тауып, нақақтан күйіп отыр деген қорытынды жасайды. Бірақ заңның қалтарыс-бұлтарыстарын жетік білетін ішкі істер қызметінің басшыларымен тайталасқа түсу үшін бұл қорытынды жеткіліксіз еді. Содан жатпай-тұрмай, заңнама мен ережелердің бәрін сүзіп шықты. Күн сайын білікті мамандардан кеңес алды. Кейіпкерінің басынан өткен жағдайдың әр сәтін ой елегінен өткізді. Кәнігі қорғаушы секілді кітап ақтарып, он ойланып, тоғыз толғанды. Диктофонға жазып алған әңгімелерін жүз қайтара тыңдаған шығар. Салыстырады, талдайды, түйіндейді. Қайшылық пен сәйкессіздік байқалып тұрған тұстарға қайта үңіледі. Назар аударарлық әрбір фактіні мұқият тексереді. Ақыры, «Жас алаштың» екі бетін жайлаған «Қудалау» деген мақаласы басылды. Сол мақаланың дүмпуі күшті болды. Осы уақытқа дейін әрі-сәрі болып келген мәселенің бәрі қайтадан қозғалды.

Жамбылда бүкіл облысты дүр­ліктірген сот мәжілісі өтті. Ғалымжан сол сотқа арнайы барып қатысты. Сабаз Нұраханов сот жиыны басталар алдында залда мақаланың авторы қатысып отырғанын, оған сауал қоюға болатынын ескертті. Алайда тас түйін дайындалған тегеурінді тілшіге сұрақ беруге ешкім бата алмады. Өйткені «Қудалаудың» авторының газеттегі дәлел-дәйектері кәнігі заңгердің тұжырымындай боп шыққан еді.

Сот Сабаз Нұрахановтың іс-әрекетін толық ақтады. Оның жұмыссыз қалған уақытындағы бүкіл шығыны өтелетін болды. Ал өзі бұрынғы қызметіне қайтып оралды. Тек Қаратауға бармады демесек, Жаңатас қалалық ішкі істер бөлімінің бастығы болып тағайындалды. «Жас алаштың» шарапатын көрген Сабаз аға мұнымен де тоқтамады. Кейін Жамбыл қалалық ішкі істер бөлімінің бастығы, облыстық ішкі істер басқармасы бастығының орынбасары қызметін атқарды. Қазір демалыста. Алматы қаласында тұрады. Осылайша сақшы Сабаздың тағдыры тартысқа түскен кезде журналистер армиясының бір сарбазы қорған болды. Себебі оның да артында сүйеу болар қамалы бар-ды. Ол – жасындай жарқылдаған «Жас алаш» еді. Журналист пен кейіпкер осы күнге дейін бір-бірімен үзбей хабар алысып тұрады.

Табиғатынан тәуекелшіл екенін айттық. Жас күнінен экстремальды журналистикаға бейімделді. Бір қызықты дерек құлағына шалынса, қол қусырып отыра алмайды. Аяқ астынан сапарға шығып кете береді. Бірде «Жас алаштағы» жұмыс бөлмесінде отырғанда телефон шылдырады. Тұтқаны көтерсе, қазақ қызы сонау Финляндиядан үн қатып тұр. Композиторлар одағымен шатастырыпты. Музыкаға әуестігі бар екен. Телефон шалған жері қазақ басылымы екенін естігенде есі кете қуанады. Ленинградта оқып жүргенде фин жігітіне тұрмысқа шығыпты. Хамина деген қалада тұрады. Жағдайы жақсы, мүмкіндігі мол. Тек ел мен жерді әбден сағынған. Сол қыз ақыры біздің кейіпкерімізді Финляндияға қонаққа шақырады. Мұндай сапардан бас тартса, Ғалымжан бола ма?! Хельсинки қайдасың деп тартып отырады. Жоқ, тоқтай тұрыңыз, ол кезде бірден тартып тұру оңай емес еді. Мәскеудегі елшілікке басың байлаулы. Мазаңды май ішкендей қылатын виза мәселесін мың болғыр әлгі Шолпанның өзі реттеп береді. Тіпті бару-қайту жолыңды да өзім төлеймін деген екен, Оңтүстіктің өр мінезді жігіті бұған көнбепті. Қаржы-қаражатын өзі тапты. Оның біраз бөлігін редакция мойнына алды. Машақаты көп екен деп бармай-ақ қоюға болар еді. Бірақ айтылған сөз – атылған оқ! Сөйтіп, бір қараса… Финляндияда жүр.

Бір кездегі алматылық ару Шолпан Хэйнонен күйлі тұратын көрінеді. Арнайы келген журналист інісін жік-жапар боп күтеді. «Қонақ үйге жіберсем, қазақтығым қайсы?» деп, кең пәтерінен бір бөлме дайындап қойыпты. Ғалымжанның фин жездесі Сеппо әйелінен өткен ақкөңіл екен. Үй ішінде қос перзенті – Ари мен Линда құлдыраңдап ойнап жүр. Журналист осылайша тағдыр айдап, жатқа кеткен қазақ қызының тұрмысымен танысып қайтты. Тек сол тақырыпты ғана қаузамай, фин елінің тыныс-тіршілігі туралы ауқымды мақала жазды.

Журналистің бәрі бірдей осындай тәуекелге бара алар ма еді? Қайдам…

Газет ішіндегі газет

Тебісе де біледі,

Келісе де біледі.

«Жас алашта» жадырап,

«Түркістанда» түледі!

(Журналистік фольклордан)

 

«Жас алаштағы» жиған-тергені кейінгі қызметтерінде де кәдеге асты. Бай тарихы, берік дәстүрі бар басылымда күн сайын жаңа идеялар жаңғырып жататын. Нұртөре Жүсіп бас редактор боп жүргенде 1 сәуір – күлкі күніне арнап материалдар топтамасын әзірлегені есінде. Алғашқы бетке газет тілшісі Берік Бейсенұлының скафандр киген суреті жарияланды. Ғарышқа тұңғыш қазақ журналисі ұшыпты! Түр-тұлғасы, әсіресе көзі мен мұрты Талғат Мұсабаевқа ұқсайтын Берік екі орыс ғарышкердің ортасында жымыңдап отыр. Сенбесіңе қоймайды. Оны айтасың, «Жас алаштың» су жаңа «ғарышкерінің» суретінің қасында оның мақаласы қоса берілген. Бас редактордың өзі жазған «Ғарыштан хат» жаныңды егілтеді. Берік бұл сапарға көп жыл дайындалыпты. Жұртқа жариялауға ертерек болған соң аспанды аңсаған бала ешкімге ештеңе дей алмапты-мыс. Тіпті туған-туыстар да білмей қалған. Енді ғарышта жүр… Ал, керек болса! Бұл жобаны ұсынғандардың бірі осы Ғалымжан еді.

Күлкі күнгі мақалалар топта­ма­сына оның өзі де кейіпкер болды. Ғалымжан Мелдешов «Жас алаштың» Америка Құрама Штаттарындағы тілшісі болып тағайындалыпты! Ол Ақ үйдің алдында шіреніп тұр. Ар жағында бейнеленген сол кездегі ел басшысы Билл Клинтон әнтек жымияды. Көзі қарақты адам мұның сәуірдің тәуір сықағы екенін бірден біле қояр еді. Ал ауылдың аңғал жұртын қайтерсің?! Ағайын-туыс бір-бірінен сүйінші сұраған, құрбы-құрдас жақсылап «жуып» жіберген. Қысқасы, нағыз күлкі күні болып шыққан. Бүкіл жұрт жаппай күлген.

«Жас алашта» кейін жауапты хат­шы, бас менеджер болды. Басылымның безен­дірілуі мен жарнама тарту ісінің жолға қойылуына айтарлықтай үлес қосты. Шығармашылықтың қасиетті құтханасында он жыл қызмет істеген соң халықаралық «Түркістан» газетіне ауысты. Жауапты хатшы – бас редактордың орынбасары болып бекітілді. Секретариаттың сан түрлі шаруасы тағы да алдынан шықты. Күн сайынғы газет пен апталықтың өзіндік ерекшеліктері бар. Алғашқысында жедел ақпарат көбірек берілсе, кейінгісінде талда­малы дүниелерге мейлінше ден қойылады. «Түркістанға» келген соң сол талдаудың тәсілдеріне бейімделді. Ақпараты аздау, тұздығы көптеу болатын үрдіске дағдыланды. Біздің кейіпкеріміз тілшіден де, басқадан да үйренуге тиіссің деген қағиданы ұстанады. Газет ішіндегі «Қоныс» атты жобаны жүзеге асыруға атсалысты. Көші-қон тақырыбын жетік білетін жүйрік журналист Есенгүл Кәпқызы осы қосымшаның жауапты редакторы болып бекітілді. Бұрынғы басылымда да менеджерлігімен көзге түскен Ғалымжан «Қонысты» жүйелі шығару үшін қаражат табумен айналысты. «Альянс банкпен» мәмілеге келіп, келісім шартқа отырды. Соған орай қаражат бөлініп, сегіз бет газеттің ішінен тағы да сегіз бетті қамтитын қосымша жоба отау тікті.

«Түркістанның» «Қонысы» елге келген қандастардың мұң-мұқ­тажын бөлісетін, түйіткілдерін тал­қы­лайтын, немен шұғылданып жүр­генін баяндайтын, алдағы жоспар­ла­рын ортаға салатын рухани орта­лыққа айналды. Олардың күрмеуі көп мәселелеріне ғана емес, шығар­ма­шылығына да көңіл бөлінді. Көркемсөзге таласы бар ағайынның өлең-жырлары, мақала-әңгімелері жарияланып тұрды. Қазір газеттің бірнеше қосымшалары болуы керек. Солардың алғашқысы алыстан жеткен бауырларымыздың жанына жылулық әкелген «Қоныс» еді. Үй-күйге қолы жетіңкіремей жүргендердің ең болмаса, «Түркістанның» бетіндегі «Қонысы» жайлы болсын деген ақжолтай ниеттен туған жоба өзін-өзі ақтады. Газет ішіндегі жарияланған материалдар тиісті мекемелердің құлағына жетіп, көп нәрсеге қозғау салды. «Қонысты» құтты етуге қаламы қарымды Есенгүл екеуі көп еңбек сіңірді.

Ғалымжан газеттегі қосым­ша­лар­дың жандануына үлес қосқанын елеулі жаңалық деп санамайды. Бұл – бір кездегі «Жас алаштағы» тәжірибенің жалғасы ғана. Жастар басылымы тоқсаныншы жылдардың басында «Сергектік», «Ырғақ», «Мыңнан бір мезет», «Жібек жолы» деген төрт қосымша шығарып, оқырманның ыстық ықыласына бөленген-ді. Әсіресе, жын-шайтан, дию-пері секілді ғаламның ғажап құбылыстары туралы жазатын «Мыңнан бір мезеттің» оқырманы көбірек еді. Оның редакторы Әділбек Қаба «Ешқашан да ел-жұртты мезі етпеген, Бір газет бар «Мыңнан бір мезет» деген. «Жас алашта» небәрі төрт қосымша, Шығарамыз төртеуміз кезекпенен» деп, өз басылымының бағасын біліп, жылы жымиып отыратын. Сондай-ақ, Ғалымжан басқарған «Жібек жолының» абырой-беделі де ешкімнен кем болған жоқ. Бұл кезде бір-біріне қырын қарайтын қос жүйенің арасындағы шымылдық ысырылып, ой-санасы бұғаудан босаған жұртшылық игілік іздеп, екі жаққа кезек үңіле бастаған-ды. Осы тұрғыдан алғанда, газеттің «Жібек жолы» экономикалық қосымшасы оқырманды нарық заманына бейімдеді. Сауда-саттықтың әліппесін үйретті. Саланың жаңа заңдарына талдау жасады. Соның бәрін апталық газеттегі қызметінде пайдаға асырды. Кейінірек бас редактордың бірінші орынбасары болып тағайындалған Ғалымжан газеттің экономика мәселелерімен айналысты. Басылымның басшысы Шәмші Пәттеевпен бірлесіп, «Түркістанның» туын биіктете түсті.

Біздің кейіпкеріміздің «Эйр Қазақстан» авиакомпаниясымен келіссөздерінің арқасында «Түркістан» шет мемлекеттерге қатынайтын ұшақ­тардың бортына қойылды. Сөйтіп, «Түркістан» көкке көтерілді, мұхит асып, алыс жағалауларға жол тартты.

Үнің кетпес құлақтан…

Ақпараттың жеделін,

Тыңдамасын неге елім?!

Радиосы қазақтың,

Биіктетті беделін!

(Журналистік фольклордан)

Он жыл «Жас алашта», он жыл «Түркістанда» шығармашылық шеберлігін шыңдаған Ғалымжан 2009 жылы Қазақ радиосының директоры болып тағайындалды. Баршаға белгілі мәртебелі мекеме… Талай тұлғаларды танытқан киелі шаңырақ… Сол кездегі Мәдениет және ақпарат министрі Мұхтар Құл-Мұхаммед оған бірқатар міндет жүктеді. Дәстүр жалғастығын сақтап, танымал тұлғалардың тәжірибесін зерттеуді, алтын қорға қамқор болуды тапсырды.

Қазақ радиосына бұрыннан бөтендігі жоқ еді. Университетте оқып жүрген кезінде хабар жүргізуге шақырылған-ды. Мамандар Ғалымжанның даусын ұнатты. Өзінен бір курс жоғары оқитын Гүлшаһар Шериева екеуі жұптасып, жаңалықтар топтамасын оқыды. Бағдарламаның режиссері адуын мінезді еді. Сәл қателессең, былапыт сөзді бұрқыратып шыға келеді. Жұртқа жөнсіз тиіседі. Әйнек қабырғаның ар жағында отырып, аузына не келсе, соны айтады. Бұл бір күні соған тойтарыс берді. Ол да қитығып қалды. Жұмыстың берекесі кетті. Содан «көрмегенім енді радио болсын» деп студиядан шығып жүре берді.

Тегінде, олай деп айтпаған жөн көрінеді. Бұйырған нәрседен қашсаң да құтыла алмайсың. Ширек ғасырдан соң осы айтулы ақпарат мекемесінің басшысы болып қайта оралды. Келе сала дикторлық мектепті дамытуға күш салды. Алдағы бағдарламаның хабарын әуелетіп һәм әуендетіп жеткізетін джинглдерді орнықтыруға тырысты. Жұрттың жадында жатталған бірнеше джингл бұрыннан бар еді. Енді соның қатары көбейді. Оны оқитын даусы зор дикторларды іріктеді. Белгілі әншілер – Қыдырәлі мен Қарақатты осы шаруаға жекті. Джингл – радионың қамшысы. Сәтімен табылған джингл эфирді жыңғыл қалаған ошақтай дүрілдете жөнеледі. Бағдарламаның берілу ретін қайта қарастырды. Орналасу тәртібіне өзгеріс енгізілді. Тікелей эфирді жетілдіруге ден қойылды. Себебі радионың аудиториясы өте ауқымды. Оны ел күні-түні тыңдайды. Жол үстінде кетіп бара жатқандар да көлігіндегі радиоға құлақ тігеді. Қазақ радиосы өз тыңдарманын жиырма төрт сағат бойы әлдилейді. Сондықтан тікелей эфирдің ажарын ашатын түрлі шоу-бағдарламаларды көбейткеннің артықтығы жоқ. «Алтын қордағы» үгітілудің алдында тұрған лентаға жазылған мұра цифрлық форматқа көшіріле бастады. Ән-күй мен музыкалық композицияларды іріктейтін көркемдік кеңестің жұмысы қайта қолға алынды.

Баяғы студент кезінде өзі ілінісіп қалатын режиссер әлдеқашан қызметтен кетіп қалыпты. Қашанғы жүрсін, енді отыз жылға жуық өтті ғой. Сол оқиға сабақ болды ма, кім білсін, кейіпкеріміз өзін-өзі ұстамдылыққа тәрбиеледі. Қарамағындағы қызметкерлермен сыйласымды қарым-қатынас орнатуға тырысты.

Қазақ радиосы елімізде тұра­тын өзге ұлттардың тілінде солар­дың тыныс-тіршілігі туралы хабарлар береді. Сол ұлттар мен ұлыс­тардың тарихы мен дәстүрін қазақ болмысымен сабақтастыра баяндауға ден қойылды.

Жеңістің 65 жылдығы қарса­ңында көтерген бір бастамасы – Александр Бектің «Арпалыс» («Волоколамское шоссе») повесін радиосюжетке лайықтап оқытуы еді. Күніге он бес минутқа лайықталған эфирдегі қойылым жұртқа керемет әсер етті. Майталман дикторлар Аманжан Еңсебайұлы пен Виктор Татарский сұрапыл соғыстың суретін елдің көз алдына елестете алды. Екеуі де мәтіннің ішкі табиғатын ұғып, жан-тәнімен беріліп оқиды. Тыңдарманның ықыласын аударды. Хат дегенің ағылып келді.

Қазақ радиосы дегенде бір кезде бүкіл елді аялаған құдіретті қоңыр даусымен барша жұртқа танылған Әнуарбек Байжанбаев еске түседі. Ғалымжан сол аты аңызға айналған Әнекеңнің шәкірттеріне құрмет көрсетуді парыз санады. Бұл келгенде радиода белгілі диктор, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі Сауық Жақанова қызмет істейді екен. Қалың елдің құлағында қалған жағымды дауыстың иесі араларында жүргенде оның тәжірибесін жас буынға неге таратпасқа?! Талантты жас әріптестері де осындай идея ұсынды. Оларды бірден қолдаған Ғалымжан Сауық Жақанованың шеберлік класын ашты. Ол кісі 20-30 адамға аптасына екі рет сабақ өткізеді. Бүкіл өмірін радио мен телевизияға арнап келе жатқан ардақты апайымыздың айтары мол екен. Жиналғандарға тікелей эфирдегі дауысты реттеп отыру, тыныс алу, пауза жасау, екпін түсіру, дыбыс үндестігін ескеру секілді талаптарды қалай орындау керектігін ерінбей-жалықпай үйретті. Ғалымжанның тұсында осындай он сегіз сағат сабақ өткізілді. Бір ғажабы, өз ісіне әбден берілген Сауық апай бүкіл дәрісті тегін жүргізді.

Қазақ радиосында ойға алған жоспарлары көп еді. Келешекте шетелдердегі секілді эфирдің бейнелік нұсқасын жасағысы келген. Өткір тақырыптарға арналған бейнеконференцияларды да жобалап еді. Соның бәрі кейінгі әріптестерінің үлесіне тиді. Үш жылдан соң мемлекеттік қызметке ауысты. Білім және ғылым министрінің кеңесшісі болды. Өзінің мамандығына сай, бұқаралық ақпарат құралдарымен жұмыстың барысын қадағалады. Бұдан соң Маңғыстау облысындағы баспалық ақпарат құралдарының басын біріктірген құрылымның бас­шы­лығына қызметке шақырылды. Тарихи терең түбекті өңір оған қатты ұнады. Ғажайып дала, ғаламат мұра, ғибратты жұрт кейіпкерімізді керемет әсерге бөледі. Қолмен кертіп қашағандай бедерлі тау-тасы мен бел-белесі, ежелден жет­кен ескерткіштері Ғалымжанды бұл аймаққа ынтық етті. Сөйлеп кетсе, кез келген зиялыны жолда қал­дыратын ақсақалдармен сағы­нып көрісетін болды. Соларға сүйсініп, қолы қалт еткенде аспан астындағы мұражайды аралады да жүрді.

«Маңғыстау медианың» бас­­шысы мұнда да көп іс тын­дыр­ды. Аудандар мен қалалар­да­ғы басылымдардың компьютер орталығын бір жерге шоғырлан­дыр­ды. «Шерқала» деп аталатын көркем безен­дірілген журнал шығарды. Жас буынды шеберлікке баулыды. Талғамы биік журналистерді жұмысқа тартты.

* * *

Кейіпкеріміз қай істе де бұқаралық ақпарат құралдарындағы бай тәжірибесіне сүйенеді. Әсіресе, өзі үш жыл басқарған Қазақ радиосының қоңыр үні үнемі құлағында тұрады да қояды…

 

Бауыржан ОМАРҰЛЫ

Редакция таңдауы

Балалар әдебиеті: есейген қаламгер ме, балалар ма?

Балалар әдебиеті – әдебиеттің ең бір елеулі саласы. Халқымызда ежелден балалар әдебиетінің бай фольклорлық үлгісі болды. Ертегі, жаңылтпаш, мазақтама, жұмбақ, т.б. Мұндай қызықты нәрселердің...

Қысқа жіп күрмеуге келмей…

Былтыр жыл соңында Дүниежүзілік банк Қазақстанда кедейлер саны 1,5 млн адамға көбеюі мүмкін деген болжам жасады. Сарапшылар 2020 жылы Нұр-Сұлтан мен Алматы қаласы тұрғындары...

Латынграфикалы қазақ әліпбиі: кірме терминдерді жазудағы ұстанымдар

2019 жылғы қазанда Ұлттық кеңес­тің кезекті отырысында Қазақстан Республика­сы­ның Президенті Қ.Тоқаев ғалым­дар­ға жаңа қазақ ұлт­тық латынграфикалы әліпбиін же­тілдіруді тап­сыр­ған болатын. Ал 2021 жылғы 28...

Тәуелсіздік күнтізбесі

1992 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы мен Мысыр Араб Республикасы арасында дипломатиялық қаты­нас орнады. 1993 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы Прези­дентінің «Мемлекеттік холдингтік компаниялар туралы»...
akorda

Қасым-Жомарт Тоқаев түрік халқына көңіл айтты

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Кугар» әскери тікұшағының апатқа ұшырап, бірнеше адамның қаза...
05

Балалар әдебиеті: есейген қаламгер ме, балалар ма?

Балалар әдебиеті – әдебиеттің ең бір елеулі саласы. Халқымызда ежелден балалар әдебиетінің...
f47ccd67e7e8fb3980aae6fd6c48c42a

Қысқа жіп күрмеуге келмей…

Былтыр жыл соңында Дүниежүзілік банк Қазақстанда кедейлер саны 1,5 млн адамға көбеюі...

Жаңалықтар

Женевада адам құқығы туралы ең жақсы фильмдер іріктелмек

Биыл 19-шы Халықаралық кинофестиваль және Женевадағы адам құқықтары жөніндегі форум виртуалды форматта өтеді. Жыл сайын іс-шараға 40 мың көрермен қатысатын. Онымен қоса 25 елден 300-ге...

Атырауда автотұрақтағы 5 автобус өртеніп кетті

Оқиға салдарынан қаза болғандар мен зардап шеккендер жоқ. Атырау облысындағы Теңіз кенішінде 5 автобус өртеніп кетті, деп хабарлайды inbusiness.kz Оқиға 5 наурызда сағат 19:30-да Жылыой...

Елімізде 2021 жылғы алғашқы екі айда 120 адам жемқорлыққа қатысты сотты болған

2021 жыл басталғалы бері  шамамен 120 адам жемқорлық ісіне қатысты сотты болған. Бұл жөнінде ҚР сыбайлас жемқорлыққар қарсы іс-қимыл агенттігінің Telegram каналында хабарланды. Cотталғандардың ішінде 28...

Экстремистік идеология жақтастарын райынан қайтару – басты міндет

Қазақстанда  жат діни ағымдарды түбегейлі ауыздықтау мүмкін болмай отыр. Діни ахуалдың тереңдеуіне қауіптің  алдын алу жұмыстарының жеткіліксіздігі себеп болуда. Бұл туралы Алматыда Абай атындағы...

Әлемде адам тіршілігі үшін қажетті негізгі тауарлардың бірі таусылуға жақын

Дүние жүзінде адам тіршілігі үшін маңызды тауарлардың бірі — құмның тапшылығы сезіле бастады. Құм судан кейінгі ең көп сұранысқа ие ресурс болып саналады, деп...

Бас санитардың жаңа қаулысы шықты

ҚР ДСМ Бас мемлекеттік санитар дәрігері Ерлан Қиясовтың жаңа қаулысы жарияланды.  Жаңа қаулыға сәйкес, қылмыстық-атқару мекемелерінде санитариялық-дезинфекциялық режимді сақтау алгоритмі» атты 24-қосымшада 4-тармақ өзгертілді. «4. Маскаларды...

Дәрігер әйел адамның денсаулығына қауіп төндіретін ең зиянды өнімдерді атады

Ресейлік диетолог Наталья Круглова әйел адамның денсаулығы мен сұлулығы үшін ең қауіпті тағам түрлерін атады, деп хабарлайды Lenta.ru. Дәрігердің сөзінше, әйелдер жейтін тағамының калориясына мән...

Елорда асханаларының бірінде өрт шықты (видео)

"5 наурыз күні сағат 11.48-де өрт сөндіру бөлімнің қызметкерлері шұғыл түрде Достық көшесінде орналасқан "Избушка" дәмханасына аттанды", – делінген астаналық төтенше жағдайлар департаментінің хабарламасында. Тұрғын...

«Қазақалтын» кенішінен 122 миллион теңгенің алтыны қолды болды

Ақмола облысында «Қазақалтын» кенішінен 122 миллион теңгенің алтыны ұрланды, деп хабарлады zakon.kz. «Ақмола облыстық полиция қызметкерлері 2 наурызға қараған түні «Қазақалтын» АҚ-қа тиесілі катодты алтынды ұрлау...

Орыс тілінде сөйлеген депутат партия қатарынан қуылды

Украинада Харьков облыстық кеңесінің депутаты Александр Дорошенко орыс тілінде сөз сөйлегені үшін  партия қатарынан шығарылды, деп хабарлайды РИА Новости. "Еуропалық ынтымақтастық" партиясы баспасөз қызметінің мәліметінше, ...

Жамбылда 38 елді мекенді қызыл су басуы мүмкін

Жамбыл облысында 38 елді мекен су астында қалуы мүмкін. Олардың басым көпшілігі су қоймаларының маңайында орналасқан. Егер көктемде күн күрт жылып, таудағы қар ерісе...

Елімізде жаңа мереке пайда болды

ҚР Премьер-Министрі Асқар Мамин «Қазақстан Республикасындағы мерекелік күндердің тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 31 қазандағы № 689 қаулысына толықтыру енгізетін бұйрыққа...

«Алаяқтардың қолына түсуі мүмкін»: Маман телефоннан қандай хабарламаларды жойып отыру керегін айтты

"Цифрлық платформалар" автономды коммерциялық емес ұйымының бас директоры Арсений Щельцин смартфоннан қандай хабарламаларды өшіріп отыру керегін айтты, деп хабарлады РИА Новости.     Маманның айтуынша, телефоннан...

Алматылық оқушы халықаралық математика лигасында топ жарды

Алматы қаласындағы «Білім-Инновация» мамандандырылған лицейінің 9-сынып оқушысы Нұрасыл Бейсенбай  The Math League – Халықаралық математика лигасында топ жарды, деп хабарлайды Алматы арнасы.  Олимпиадаға әлем бойынша...

Өр тұлғалы өңір басшысы

Күрделі кезеңдерде республикамыздың бес облысының әкімі болған, Елбасының сенімді сардарына айналған Бердібек Сапарбаевтың атқарған еңбегін, көзбен көріп, көңілге түйген сол облыстардың халқы әлі күнге...

Қасым-Жомарт Тоқаев түрік халқына көңіл айтты

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Кугар» әскери тікұшағының апатқа ұшырап, бірнеше адамның қаза болуына байланысты Түркия Президенті Реджеп Тайип Ердоғанға Қазақстан халқының және жеке өзінің...

8 наурызға 18 кітап

Көктемнің алғашқы шуақты мерекесі жақындаған сайын көпшілігімізді, әсіресе ер-азаматтарды жақындарыма «не сыйласам?» деген сауал мазалайтыны белгілі. Кітап сыйлаңыз. Жақсы таңдалған құнды кітап басқа жанның...

Елімізде мұнай және газ-химия саласында 5 зауыт салынады – министр

Энергетика министрі Нұрлан Ноғаев 2025 жылға дейін елімізде мұнай және газ-химия саласында 5 зауыттың құрылысы аяқталатынын айтты. Мемлекет басшысы Үкіметтің кеңейтілген отырысында мұнай және газ-химия...

Қазақстанда әйелдер мемлекеттік қызметтерді алуға аз жүгінеді

Халықаралық әйелдер күні қарсаңында Азаматтарға арналған үкімет мемлекеттік қызметтерге қанша әйел жүгінетінін есептеп көрді. Белгілі болғандай, 2020 жылы мемлекеттік корпорацияға түрлі қызметтерді алу үшін 6,2...

8 наурыздан бастап Өзбекстанға жаңа әуе рейсі ашылады

2021 жылғы 8 наурыздан бастап «SCAT» әуе компаниясы Ақтау және Үргеніш қалалары арасында аптасына 2 рейс орындай бастайды, – деп хабарлады ҚР ИИДМ баспасөз...

АҚШ ғалымдары коронавирус инфекциясын қоздыратын қан тобын анықтады

АҚШ ғалымдарының зерттеуі бойынша, ІІ қан тобының иелері коронавирус инфекциясының жұқтыруға «бейім» келеді. Гаврард медициналық мектебінің «Бригэм энд уименз» клиникасында қызмет ететін ғалымдардың бұл...

Коронавирус: 226 адамның жағдайы ауыр

5 наурыздағы мәлімет бойынша, Қазақстанда 18 882 адам короновирус инфекциясынан (13 236 КВИ+ және 5 646 КВИ-) емделіп жатыр. Денсаулық сақтау министрлігінің Telegram каналында олардың...

Ауа райының бұзылуына байланысты 7 өңірде көлік қозғалысы шектелді

ҚР ИИДМ баспасөз қызметінің мәліметінше, республикалық маңызы бар жолдардың төмендегідей учаскелерінде қозғалысқа шектеу енгізілді. Ақмола облысында: 1. 03.03.2021 ж. сағат 16.00 «Жезқазған-Петропавл» автожолының 377-536 шақырымында,...

Ақылы автожолдарда көлігі бұзылған жүргізушілерге тегін көмек көрсетіледі

«ҚазАвтоЖол» Ұлттық компаниясы ақылы автожолдарда жанармайы таусылған немесе автокөлігі бұзылған жүргізушілерге көмек тегін көрсетілетінін мәлімдеді. Павлодар облысының Павлодар, Екібастұз, Ақсу, Аққулы, Железин және Тереңкөл аудандарында...

5 наурыз: еліміздің тарихында қандай айтулы оқиғалар болды

Осыдан 25 жыл бұрын, яғни 1996 жылы 5 наурызда Ақмола облыстық қазақ музыкалық-драма театры «Ақан сері-Ақтоқты» пьесасының (режиссер Ж. Омаров) қойылымымен ашылды. Сол жылы...

Елордада ауа райының бұзылуына байланысты оқушылар қашықтан оқиды

Нұр-Сұлтан қаласының Білім басқармасы бүгін ауа райының күрт бұзылуына байланысты мектеп оқушылары мен колледж студенттері қашықтан оқыту форматына көшірілгенін хабарлады. «Нұр-Сұлтан қаласының Білім басқармасы хабарлайды:...

ШҚО-да дүкенге маскасыз кірген адамға айыппұл салынды

Шығыс Қазақстан облысының 5 ауданында карантиндік шектеуді бұзғандар тіркелді. ШҚО Ақпарат орталығының мәліметіне сүйенсек, мониторингілік топтар Шемонаиха ауданында 74 нысанға тексеру жүргізіп, ереже бұзудың 1...

Өткен тәулікте 857 адам коронавирус жұқтырды

Қазақстанда өткен тәулікте 857 адамнан коронавирус анықталды, – деп хабарлады coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 132, Алматы қаласы - 134, Шымкент қаласы - 27,...

Еліміздің басым бөлігінде қар аралас жаңбыр жауады – Қазгидромет

5 наурыз күні Қазақстанның басым бөлігіне әлі де Солтүстік-Батыс циклонның әсері сақталады, жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын күтіледі, – деп хабарлады «Қазгидромет» РМК. Республиканың оңтүстік...

Абай атындағы университет үздіктер қатарына енді

Абай университеті екі бағдарлама бойынша QS World University Ranking by Subject-2021 рейтингінде топ-250 үздіктер қатарына енді. Абай атындағы ҚазҰПУ алғаш рет «QS World University Ranking...

Кремль: «Cанкцияның әсері де, мағынасы да жоқ»

АҚШ-тың "Навальныйдың ісі" бойынша жаңа санкциялары екіжақты қатынастарға "қатты әсер етеді", қазірдің өзінде "жағдай нашар". Бұл туралы Кремльде айтылды. АҚШ-та Ресейдің жаппай қырып-жоятын қару бағдарламасын...

«Құтадғу біліктің» жаңа аудармасы оқырманға тарту етілді

Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің «Отырар» кітапханасында Жүсіп Баласағұнның «Құтадғу білік» еңбегінің жаңа аудармасының таныстырылымы өтті. Қарахандар дәуірінде 1069 жылы жазылған құнды жәдігер...

Министрлік коронавирус «гүл арқылы жұғады» деген ақпаратқа түсінік берді

Коронавирус инфекциясы гүл арқылы жұғады деген ақпарат жалған. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрлігінің санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитеті өкілдері айтты, - деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі. Департамент мәліметіне қарағанда, Желіде...

Балалар әдебиеті: есейген қаламгер ме, балалар ма?

Балалар әдебиеті – әдебиеттің ең бір елеулі саласы. Халқымызда ежелден балалар әдебиетінің бай фольклорлық үлгісі болды. Ертегі, жаңылтпаш, мазақтама, жұмбақ, т.б. Мұндай қызықты нәрселердің...

Бішкекте қандасымызға арналған музыкалық кеш өтті

1 наурызда  Бішкектегі К.Молдобасанов атындағы Қырғыз ұлттық консерва­тория­сында Қыр­ғыз Республикасындағы қазақтардың арасынан шық­қан талантты әнші, қырғыз елінің  мә­дениетіне еңбек сіңірген қайраткер Ержан Му­синді еске...

Енді WhatsApp-тың компьютерлік нұсқасында бірнеше адаммен видео арқылы сөйлесуге болады

WhatsApp мессенджерінің компьютер арқылы қосылатын нұсқасында бірнеше адам видео және аудио байланыс арқылы сөйлесе алады, - деп хабарлайды Tech Crunch. Аудио және видео қоңыраулар шифрлау арқылы...

Ауылдағы іскер әйелдерге 4000 доллар қайтарымсыз грант беріледі

Ауылды жерлерде кәсіпкерлікпен айналысатын әйелдердің 4000 доллар қайтарымсыз грант ұтып алу мүмкіндіктері бар, деп хабарлайды Аtameken Business.     https://youtu.be/rIWRXS-QT2Q Ол үшін өз ісіңізді ашуға деген...

2020 жылы Қазақстанда 48 ірі сүт фермасы іске қосылған

Өткен жылы ауыл шаруашылығы саласында импорттық өнімдерді алмастыру жоспары бойынша Қазақстанда 48 тауарлы сүт фермасы, 3 ет комбинаты іске қосылды. Бұл туралы Ауыл шаруашылығы...

Пандемия кезінде гендерлік теңсіздік күшейді – ДДСҰ

Пандемия Еуропадағы гендерлік теңсіздікті күшейтті. Бұл туралы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) Еуропалық аймақтық бюросының директоры Ханс Клюге бейсенбі күні Facebook-те жарияланған Копенгагенде өткен...

Украина коронавирустың үшінші толқынына дайындалуда – Премьер-министр

Украина премьер-министрі Денис Шмыгаль елде COVID-19 үшінші толқынының басталғанын мәлімдеп, келесі локдаунның мүмкіндігін жоққа шығармайтынын айтты.  Укринформ сайтының мәліметінше, Денис Шмыгаль жағдайды бейімделген карантин құралдарымен...

Қысқа жіп күрмеуге келмей…

Былтыр жыл соңында Дүниежүзілік банк Қазақстанда кедейлер саны 1,5 млн адамға көбеюі мүмкін деген болжам жасады. Сарапшылар 2020 жылы Нұр-Сұлтан мен Алматы қаласы тұрғындары...

Еліміздегі мешіттер қазақы стильде болуы керек – Бас мүфти

Елордада Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлының төрағалығымен Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы жанынан құрылған Қазақы стильдегі мешіт құрылысы бойынша жұмыс тобының алғашқы мәжілісі өтті, –...

«Nur Otan»: Түркістанның тазалығына жауапты көпбалалы аналар ардақталды

Бүгін «Nur Otan» партиясының Түркістан облыстық филиалында 8 Наурыз – әйелдердің халықаралық мерекесіне орай, бір топ көпбалалы анаға құрмет көрсетілді. Партияның «Бақытты отбасы» жобасы...

Жаңа орда құратын ұрпақ тәрбиелегіміз келеді

Парасат ТАНЕН, Orda Gen жобасының директоры: Тәуелсіздіктің ақ таңында дүниеге келген сәбилердің емін-еркін ойланып, жан-жақты дамып, қазақы мінез қалыптастыруына ертегі арқылы жол ашу – Orda...

Жасотандықтар мереке қарсаңында жас аналарға құрмет көрсетті

8 наурыз қарсаңында жасотандықтар Нұр-Сұлтан қаласындағы №2 көпбейінді орталық аурухананың акушерлік бөлімнің нәзік жанды қызметкерлері мен аналарын құттықтады. «Jas Otan» ЖҚ жетекшісі Нұржан Жетпісбаев: «Әйелдер күнімен...

Өскеменде баланы еденге лақтырған тәрбиешіге іс қозғалды (видео)

Өскемен қаласындағы «Арман» балабақшасының тәрбиешісіне қатысты қылмыстық іс қозғалды. ШҚО әкімдігінің баспасөз қызметі мәлімдегендей, 3 наурызда облыстық білім басқармасына хабарласқан ата-ана «Арман» балабақшасындағы «Еркетай» тобы...

Латынграфикалы қазақ әліпбиі: кірме терминдерді жазудағы ұстанымдар

2019 жылғы қазанда Ұлттық кеңес­тің кезекті отырысында Қазақстан Республика­сы­ның Президенті Қ.Тоқаев ғалым­дар­ға жаңа қазақ ұлт­тық латынграфикалы әліпбиін же­тілдіруді тап­сыр­ған болатын. Ал 2021 жылғы 28...

Тәуелсіздік күнтізбесі

1992 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы мен Мысыр Араб Республикасы арасында дипломатиялық қаты­нас орнады. 1993 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы Прези­дентінің «Мемлекеттік холдингтік компаниялар туралы»...

Алма ҚҰНАНБАЕВА, Стэнфорд университетінің профессоры: Америкалықтар қазақтың киіз үйіне келіп, күйін тыңдауға құмар

АҚШ-тағы әлемге әйгілі Стэнфорд университетінің профессоры Алма Құнанбаева көп жыл бойы америкалық студенттерге қазақ мәдениеті туралы лекция оқыған. Сонымен қатар ол Беркли қаласында Орта...

Ақмола облысында шахтада топырақ басып қалған жұмысшылар құтқарылды

Ақмола облысында шахтада топырақ үйіндісінің астында қалған екі жұмысшы құтқарылды. Oблыстық ТЖД баспасөз қызметінің мәліметінше, оқиға 4 ақпан күні Астрахан ауданындағы «Айна – ресурс» ЖШС...

Сарқылмас сезім бұлағы

Өнер атаулы сұлулықты дәріптеуден тұрады десек, сол дәріптеудің таусылмас кені, сар­қыл­­мас шабыт көзі – әйелдер. Және бұл өнер­­дің барлық түріне тән. Ежелгі дәуірден бері...

Ақұштап БАҚТЫГЕРЕЕВА: Ақынның мақсаты – әлдекіммен қылыштасу емес, ақиқатқа көз жеткізу

8 наурыз Халықаралық әйелдер күні қарсаңында Túrkistan басы­лымы арқылы қазақ қыздарына өз ақыл-кеңесімді айтқым келеді. Басылымдарыңызды замандастарыммен қатар оқитын жас қыз-келіншектер пайдалысын көңіліне тоқып,...

Рухани жаңғыру − рух тазалығына ұмтылу

Әр дәуір өз жаңалығымен келеді десек те, ұлт ретінде қалып­тас­қан халықтың өзгермейтін бір талабы болады, ол − ру­хани тұрғыдағы біртектіліктен ажырамау. Елді ел ететін...

Енді педагогтер жұмысқа конкурс арқылы қабылданады – министр

Бүгін Парламент Сенатында депутаттар білім саласына қатысты бірнеше маңызды жаңа нормаларды қамтитын заң жобасын қарастырып, мақұлдады. Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов осы құжатта...

Қазынаның шығыны көп, кірісі аз

2020 жыл әлем экономикасы үшін сынақ жылы болды. Көрсеткіштердің бәрі кері кетті. Алыс-беріс азайып, барыс-келістің тоқтауы көп елдің қазынасын ортайтып, қарызын еселеді. Пандемия  Қазақстан...

Тәж-Махалдан мыңнан астам турист эвакуацияланды

Бейсенбі күні таңертең Үндістанның Агра қаласындағы Тәж-Махал кесенесі аумағынан кем дегенде мыңнан астам турист эвакуацияланды, – деп жазды Hindustan Times газеті. Басылымның мәліметінше, жергілікті полицияға...

Жоғарғы соттың екі судьясы қызметінен босатылды

Парламент Сенатының жалпы отырысында ҚР Жоғарғы сотының судьялары қызметінен босатылды. «Сіздердің қарауыңызға Анатолий Сергеевич Смолинді және Серік Қазбекұлы Әбнәсіровті Жоғарғы Сот судьясының қызметінен босату туралы...

Қаржы министрлігі аппаратының жаңа басшысы тағайындалды

ҚР Қаржы министрінің бұйрығымен Абзал Бейсенбекұлы Қаржы министрлігі аппаратының басшысы қызметіне тағайындалды, – деп хабарлады осы ведомствоның баспасөз қызметі. Абзал Бейсенбекұлы 1985 жылы Жамбыл облысында дүниеге...

Австралияда «жұмбақ рейстерге» билет сатыла бастады

Австралиялық Qantas әуе компаниясы бағыты беймәлім рейстердің ашылғаны туралы хабарлады. Компания "жұмбақ рейстер" деп атаған тасымалдың бұл түрі – шекаралар жабық кезде ішкі рейстерді...

Шетелден 500 млн доллардан астам қаржыға сатып алған малдың пайдасы болды ма?

Қазақстан соңғы жылдары шетелден 153 мыңнан астам асыл тұқымды мал сатып алған. Оған барлығы 500 миллионнан астам доллор жұмсалған. Бірақ сатып алып келген малдан...

Оралда көпірдің астынан жас жігіттің мәйіті табылды

Азиат пішіндес жас жігіттің мәйіті бүгін сағат 07.01-де Орал қаласына қарасты Деркөл кентіндегі көпірдің астынан табылған. Бұл туралы БҚО денсаулық сақтау департаменті хабарлады.  Жасы шамамен...

Терезеден құлап кеткен баланы құтқарған павлодарлық 1 млн теңге сыйақы алды

Павлодар қаласының тұрғыны Александр Жұмабаевқа терезеден құлаған баланы құтқарғаны үшін миллион теңге берілді. Ер адам биіктен құлап кеткен қызды қағып алуға үлгермей қалды, алайда...

Туысының үйінен соғым етін ұрлаған жамбылдық бас бостандығынан айрылуы мүмкін

Соғым етін ұрлаған жамбылдық тұрғын бас бостандығынан айрылуы мүмкін,  деп хабарлайды Polisia.kz. Ағымдағы жылдың 1 наурызында Т.Рысқұлов аудандық полиция бөліміне Көгершін ауылының тұрғыны xабарласып, үйінің...

Қазақстанда төлқұжаты жоқ 3,5 мыңнан аса адам анықталды

Қазақстанда жеке басын куәландыратын құжаттары жоқ 3,5 мыңнан аса адам анықталды. Бұл жайында Мәжіліс депутаттарының сауалына ҚР Премьер-Министрі Асқар Маминнің жауабында айтылған. «2020 жылғы қыркүйек...

Apple саңылаусыз iPhone шығарады

Apple физикалық порттарсыз жұмыс істейтін смартфон өндірісін қолға алды. Бұл туралы Appleosophy басылымы хабарлады. Дереккөздердің хабарлауынша, америкалық компанияның инженерлері iPhone-ды компьютермен синхрондаудың жаңа әдістерін жасауда....

Алматыда «Рахат» базарының 300-ге жуық саудагері наразылыққа шықты

Алматыда "Рахат" базарының 300-ге жуық саудагері өздері жан бағып отырған сауда орнының жабылуына қарсылық білдіріп, наразылыққа шықты. Айтуларынша, орнына жиһаз фабрикасын салуға рұқсат беріпті,...

Жұмыс істеуге ең қолайлы мемлекет анықталды

Әлемдегі еңбек мигранттарының ширек бөлігіне жуығы жұмыс істеу үшін Канадаға қоныс аударуды құп көреді екен. Бұл туралы BCG және The Network-тің бірлескен зерттеуінде айтылған,...

Ақмола облысының күре жолдарында көлік қозғалысы шектелді

Ауа райының қолайсыздығына байланысты Ақмола облысының күре жолдарында көліктің барлық түрлерінің қозғалысына шектеу қойылды.  4 наурыз күні сағат 07.00-де Ақмола облысында ауа райының нашарлауы (жел,...

Коронавирусты «мәңгілікке» жұқтырған алғашқы науқастар тіркелді

Америкалық дәрігерлер коронавирусты "мәңгілікке" жұқтырудың алғашқы жағдайларын анықтады, деп хабарлайды medRxiv.  Оңтүстік Калифорния университетінің мамандары вирустың іздері алты ай бойы ақ қан ауруымен ауыратын бірнеше...

4 наурыз: атаулы күндер, есте қалар оқиғалар

4 наурыз Тәуелсіз Қазақстан тарихында қандай оқиғалармен есте қалды? Еске түсіріп көрейік... 1993 жылы «Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасы туралы» ҚР Заңы күшіне енді. 1997 жылы ҚР...

WhatsApp арқылы 20-ға жуық адамға 70 млн теңгеден астам залал келтірген әйел ұсталды

Ақмола полицейлері интернет-ресурстардың көмегімен пирамида ұйымдастырған алаяқты анықтады, деп хабарлайды Polisia.kz. 2021 жылдың 1 наурызында Көкшетау қаласының ПБ кезекші бөліміне Көкшетау қаласының 65 жастағы тұрғынынан...

Тұман, көктайғақ, жел: Синоптиктер ел өңірлерінде ауа райы қандай болатынын айтты

Бүгін Қазақстанның басым бөлігінде Солтүстік-Батыс циклонының өтуімен құбылмалы ауа райы сақталып, жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын болады. Еліміздің оңтүстігінде қатты жауын-шашын күтіледі, кей жерлерде...

28 мыңға жуық көпбалалы анаға бірреттік төлем беріледі

Шығыс Қазақстан облысында 8 наурыз – Халықаралық әйелдер күніне орай 28 мыңға жуық көпбалалы анаға бірреттік төлем беріледі. Мереке қарсаңында көпбалалы аналар 5 АЕК (14...

Елімізде темекі бағасы қымбаттайды

Ұлттық экономика министрі 2024 жылға дейін темекі бағасын кезең-кезеңмен көтеру жоспарын жариялады. Мәжілісте ЕАЭО-ға мүше елдердің темекі өнімдеріне акциздер саласында салық саясатын жүргізу қағидаттары туралы...

Моңғолия 1 мамырдан бастап шекарасын ашады

Бүгін Моңғолияның министрлер кабинеті 1 мамырдан бастап шекараны ашу туралы шешім қабылдады деп хабарлайды pavlodarnews.kz сайты. Мемлекеттік төтенше комиссия басшысы С.Амарсайханның айтуынша, премьер Л.Оюун-Эрдэнэ өткен...

Этнограф Болат Бопайұлы «Мәдениет саласының үздігі» атанды

Бүгін «Отандастар қоры» және Дүниежүзі қазақтары қауымдастығының ұйымдастыруымен белгілі жазушы, этнограф Болат Бопайұлының салт-дәстүрі туралы 10 кітабының таныстырылымы өтті. Салтанатты жиынға жазушы, түрколог-ғалым Тұрсынхан Зәкенұлы,...

Денсаулық сақтау министрлігі үндеу жасады

Денсаулық сақтау бірінші вице-министрі Марат Шоранов қазақстандықтарға Наурыз мейрамын тек отбасымен тойлауға және үлкен мерекелер өткізбеуге кеңес берді. «Үлкен мерекелік іс-шаралар өткізбей, Наурыз мейрамын отбасымен...

Әзірбайжан Арменияның қанша азаматын тұтқында ұстап отырғаны белгілі болды

Арменияның диаспора істері жөніндегі бас комиссары Заре Синанян РИА Новостиге берген сұхбатында Әзірбайжанның өз аумағында жүзден астам армян азаматын әлі де тұтқында ұстап отырғанын...

Биыл 1-сынып оқушыларының құжаттарын қабылдау 1 сәуірде басталады

Бірінші сынып оқушыларының құжаттарын қабылдау 1 сәуірде басталып, 1 тамызға дейін жалғасады, деп хабарлайды ҚР Білім және ғылым министрлігі. Ведомствоның мәлімдеуінше, бұл – білім беру...

Нұр-Сұлтанда тұрақта тұрған көлік өртеніп кетті

Елорданың сол жағалауында тұрақта тұрған көлік өртеніп кетті. Бұл туралы Нұр-Сұлтан қалалық төтенше жағдайлар департаменті хабарлады. «Бүгін сағат 15:50-де Нұр-Сұлтан қалалық төтенше жағдайлар департаментінің құрамында...

Курьер жігіт 12-қабаттан құлаған сәбиді қағып алды (видео)

Курьер болып жұмыс істейтін вьетнамдық жігіт 12-қабаттан құлаған бүлдіршінді қағып алды, деп хабарлайды Daily Mail.  Нгуен Нгок Ман 12-қабаттың терезесінен құлап кеткен екі жасар бүлдіршіннің...

Нұрсұлтан Назарбаев Михаил Горбачевті мерейтойымен құттықтады

ҚР Тұңғыш Президенті - Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Михаил Горбачевті 90 жас мерейтойымен құттықтады. Бұл туралы Қазақстанның Ресейдегі елшілігінің Instagram-дағы парақшасында хабарланды.  Құттықтауда КСРО Тұңғыш президентінің...

Саша Барон Коэн Қазақстанға келуге ниетті

Сценарист және актер Саша Барон Коэн өзінің ойдан шығарылған кейіпкері — Бораттың отаны Қазақстанға келуге дайын екенін мойындады. Бұл туралы ол "Известия" басылымына берген...

Бішкекте «Астана» халықаралық қаржы орталығының филиалы ашылуы мүмкін

Қырғызстан Президентінің елімізге жасаған мемлекеттік сапарының соңында Қасым-Жомарт Тоқаев пен Садыр Жапаров «Астана» халықаралық қаржы орталығын аралап көрді, деп хабарлады Ақорданың ресми сайты. Мемлекет басшылары...

Қазақстан Қырғызстанға әскери-техникалық көмек көрсетеді

Қазақстан мен Қырғызстан қорғаныс министрлері әскери ынтымақтастық туралы құжаттарға қол қойды, деп хабарлайды ҚР Қорғаныс министрлігінің баспасөз қызметі. Қазақстанның Қорғаныс министрі генерал-лейтенант Нұрлан Ермекбаев Қырғызстан...

Жомарт Ертаев тағы да 9 жылға сотталды

Алматыда «Bank RBK», «Qazaq Banki» және «Eurasian Bank» банктерінен 188 миллиард теңгеден астам қаражатты жымқыру ісі бойынша сот үкімі шықты. ҚазАқпараттың хабарлауынша, айыптылардың қатарында экс-банкир...

Кардиолог инфаркт алу қаупін азайтатын үш жаттығуды атады

Кардиолог және жүрек-тамыр хирургі Владимир Хорошев инфаркт қаупін азайту үшін үш жаттығуды ұсынды, деп хабарлайды РИА Новости.  Маман бірінші кезекте көбірек жаяу жүруге кеңес берді:...

Алматы облысында мас жүргізуші 4 оқушыны қағып кетті

Алматы облысында мас көлік жүргізуші 4 оқушыны қағып кетті. Әртүрлі дене жарақаттарын алған үш бала ауруханаға жатқызылды. «Оқиға 2 наурызда сағат 18:40-та Еңбекшіқазақ ауданында болған....

Илон Маск өз қаласын салуға кірісті

Америкалық кәсіпкер, Tesla және SpaceX компанияларының негізін қалаушы Илон Маск Техаста жаңа қала құрылысын қолға алды. Бұл туралы ол өзінің Twitter-дегі парақшасында мәлімдеді. "Мен Техаста...

Айға саяхат: жапон кәсіпкері бұл сапарға 8 адамды таңдап алмақ

Жапон кәсіпкері Юсаку Маэдзава сәрсенбі күні «өзін әртіс деп есептейтін» қоғамның 8 өкілін 2023 жылы Ай орбитасына алып кететінін мәлімдеді. Бұл – SpaceX фирмасы...

Алматыда Роза Бағлановаға ескерткіш қойылады

Алматы қаласы Мәдениет басқармасының хабарлауынша, Қабанбай батыр көшесінің оңтүстік бөлігі мен Байсейітова көшесінің шығыс жағында Роза Бағланованың құрметіне ескерткіш орнатылады. «12 наурызға дейін Роза...

COVID-19: елімізде ПТР тест бағасы арзандап жатыр

Қазақстанның клиникалық-диагностикалық зертханаларымен жасалған монополияға қарсы іс-шаратшеңберінде КВИ ПТР бағасы арзандап жатыр. Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің мәліметінше, 2021 жылғы 1 наурызда КДЗ ОЛИМП COVID-19...

Семейде жер үйден өрт шығып, 2 адам қаза тапты

ШҚО Төтенше жағдайлар департаментінің мәліметінше, 3 наурыз сағат 05:00 шамасында Белибаев көшесіндегі жеке тұрғын үй отқа оранған. Оқиға орнына шұғыл келіп жеткен өрт сөндірушілер...

Нұр-Сұлтанда қашықтан оқыған оқушылар коронавирусты көбірек жұқтырған

Нұр-Сұлтан қаласының бас мемлекеттік санитарлық дәрігері Сархат Бейсенова елорда мектептеріндегі коронавирус статистикасы туралы айтты. «2021 жылдың 1 наурызындағы жағдай бойынша, оқу жылының басынан бері мектеп...

3 наурыз: атаулы күндер мен тарихи оқиғалар

2018 жылы 3 наурызда Қазақстанның Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше болуының 26 жылдығы аясында БҰҰ штаб-пәтерінде Қазақстанның Ядролық қаруға тыйым салу туралы шартқа қол қою...

Екібастұзда жолаушылар вагонынан өрт шықты

Екібастұзда жолаушылар вагонының темірден өзге бөлшектерінің барлығы жанып кетті. Әзірге өрт салдарынан келген шығынның мөлшері белгісіз. «2 наурыз күні сағат 13:04-те нөмірі 2-ші мамандандырылған өртке...

Өткен тәулікте елімізде 717 адам коронавирус жұқтырған

Қазақстанда өткен тәулікте 717 адамда коронавирус расталды, – деп хабарлайды coronavirus2020.kz. Аймақ бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 68, Алматы қаласы - 105, Шымкент қаласы - 12,...

Сарыағашта халықаралық іздеуде жүрген қылмыскер ұсталды

Түркістан облысы Сарыағаш ауданында халықаралық іздеуде жүрген қылмыскер ұсталды. Былтыр мал ұрлаған азамат осы күнге дейін жасырынып жүрген. Облыстық ПД баспасөз қызметінің мәліметінше, күдікті «Мал ұрысы»...

«Алматы жастарына» 10 наурыздан бастап өтінім қабылданады

Оңтүстік шаһардағы жастардың тұрғын үй проблемасын шешетін «Алматы жастары» бағдарламасына қатысуға өтінім қабылдау 10 наурыздан басталады. Бұл туралы «Отбасы банкі» әлеуметтік желідегі парақшасында хабарлады. «Алматы...

3 наурызға арналған ауа райы болжамы – Қазгидромет

Қазгидромет 3 наурызға арналған ауа райы болжамын ұсынады. Қазақстанның басым бөлігінде құбылмалы ауа райы болып, қар мен жаңбыр жауып, кей жерде тұман, көктайғақ, бұрқасын,...