Ардагерді сыйласаң – ісің алға басады

Сондай-ақ!

Анамның батасын алмай жарысқа шықпаймын

Құрманбек ТҰРҒАНБЕК, «Алтын тұғыр» номинациясының екі дүркін иегері: Көкпардан ҚР Ұлттық құрама командасының мүшесі, «Ғасыр ойыншысы», «Жылдың ең үздік ойыншысы» атанған жас көкпаршы Құрманбек Тұрғанбек...

Әшімбаев: Оралмандар мемлекет есебінен күн көргісі келеді

Саясаттанушы Данияр Әшімбаевтің пікірінше орыстардың Қазақстаннан үдере көшуі жақсы үрдіс емес. Сарапшының stanradar.com сайтына берген сұхбатынан қысқа да нұсқа үзінді ұсынады. Былтыр біздің елден 45,2 мың адам...

1 желтоқсанда отшашу және бұқаралық іс-шаралар өту-өтпеу туралы белгілі болды

1 желтоқсанда Нұр-Cұлтан мен Алматыда сауда ортылықтары мен қоғамдық көліктің жұмыс режимі белгілі болды. Нұр-Сұлтан әкімдігінің баспасөз қызметі Тұңғыш Президент күні қоғамдық көлік қалыпты режимде...

Маңғыстауда 3 күн теңізде болған жұмысшылар құтқарылды

Маңғыстау облысында 3 күн теңізде болған 7 жұмысшы құтқарылды. Басылымның мәліметінше, жеке компанияның қызметкерлері 3 күн бойы мұздың қатуы салдарынан жағалауға жете алмаған., -...

Соғыс ардагерлеріне арналған Алматы қалалық ауруханасы 33 мыңнан аса адамға ем-дом көрсетіп келеді. Олардың 16,5 мыңы – соғыс ардагерлері. Семей полигонынан зардап шеккендер мен экологиялық түрлі ауруларға душар болған жандар да осы ауруханаға тіркеулі. Сондай-ақ, мекеме 139 босқынға да медициналық қызмет көрсетеді. Жалпы, ауруханада 16 мың дәрігер жұмыс істейді. Аурухана бұрын тек соғыс ардагерлеріне қызмет көрсетіп келсе, қазір Алмалы ауданы аумағындағы 17 мың тұрғын да осы ауруханаға тіркелген.

Бұл аурухананың бір ерекшелігі – қызметтің көбіне қарт кісілерге көрсетілуі. Осы мақсатта, ардагерлерге арналған аурухананың ерекшелігімен танысу үшін Соғыс ардагерлеріне арналған қалалық аурухананың басшысы Рая Мұхамадиевамен тілдесіп қайтқан едік.

Аурухана туралы жалпы мәлімет бере кетсеңіз…

– Басшылыққа келмей тұрып, осы мекемеде 16 жыл басшының орынбасары болып жұмыс істедім. Сондықтан аурухананың барлық қыр-сырымен таныспын. Біздің аурухана дәрігерлермен 94 пайыз қамтылған. Жетіспеген дәрігерлерді келісімшартқа отыру арқылы басқа мекемелерден шақыртамыз. Жалпы, аурухана 1989 жылы ашылған, ал 2017 жылдан бастап балаларды емдеуге лицензия алды.

– Жас мамандардың жұмысқа тартылуы көңіл көншіте ме? Білімі мен біліктілігіне қандай баға бере аласыз?

– Тәжірибе жағынан кішкене ақсап келеді жастар. Барлығымыз жас болып келдік, жүре келе үйрендік, тәжірибе жинадық. Жұмысқа тартылуы жағына келсек, қазір категория әр бес жыл сайын берілетіні белгілі, ал жалақы санатқа қарай төленеді. Сондықтан жастар бастапқы берілетін жалақының аздығына қарап, жұмысқа кіргісі келмей жатады. Ынталандыру жалақысы бар, ол алты индикатор бойынша есептеліп төленеді. Бірақ оны белгілі бір ғана саланың мамандары, мысалы эндокринолог, лор, окулист сияқты дәрігерлер ала алмайды. Ал олардың санаты жоқ болса, айлығы тіпті аз болады. Сол жағы қиын.

– Медицина қызметінде орын алған өзгерістер жайлы әңгіме көп. Маманның пікірін білсек…

– Қазір барлығы электронды қағаз айналымына көшті. Кезінде барлығы емделушінің жеке парағына жазылса, енді компьютерге дәл сол күні, сол сәтте, сол сағатта жазылуы тиіс. Дәрігерлердің бірінші кезекте емделушіге емес, компьютерге телміріп отыруы осы себептен. «Damumed» мобильді қосымшасы шықты. Ауырған адам осы қосымша арқылы үйінде отырып, дәрігер қабылдауына жазыла алады не оны үйіне шақырта алады. Сіз өтініш бергеннен кейін, ауруханада отырған тіркеушілер тіркеп, интернет арқылы дәрігерге белгі жібереді. Дәрігер хабарламаны ашып, жазып алады да, мекен-жай бойынша қарауға шығады. Келгеннен кейін есебін компьютерге енгізеді. Бізге қарайтын аймақ өте көлемді болмаса да, аздап қиналып, әйтеуір үлгеріп істеп жатырмыз. Ал бізден де үлкен Алатау, Наурызбай сынды аудандар туралы айта алмаймын. Осы бойынша күнделікті есеп тапсыру жиналысы өткізіліп, дәрігерлердің қызметі тексеріледі.

– Халықтың аталмыш қосымшаны қа­был­дауы қалай, әсіресе, сіздерге тіркелген қарт адамдар түсіне ме оны?

– Жалпы, бұл қосымша 20 жастан 60 жасқа дейінгі азаматтарға арналған. Біздің ауруханада осы жастағы тұрғындар саны 20 мыңдай. Барлығының телефонына қосымшаны жазып береміз. Үш күннен кейін оларға код келеді, ал кейбіреулер оны аша алмай, түсінбей қиналып жатады. Енді-енді бастау алғасын ба, бізге де, тұрғындарға да қиын болуда.

– «Damumed»-ті қазір жұрттың көбі дұрыс түсініп, пайдаланып жатқан жоқ сияқты. Ал алдағы 1-2 жылда тұрғындардың барлығы осы қосымшаны үйреніп алып, жаппай пайдалана бастауы мүмкін. Ауруханалар мен дәрігерлер осыған дайын ба?

– Ол жағы енді белгісіздеу. Жетеміз бе, жетпейміз бе оған? Бұрын бір дәрігерге бір медбикеден болатын. Қазір жалпы тәжірибе дәрігері деген тіркес бар. Ол дегеніміз – егде жастағы, орта жастағы адаммен қатар кішкентай балаларды да қарай беретін дәрігер. Ал олардың қасында қазір үш медбике отырады. Дәрігер науқасты қабылдайды, ем жазып береді. Шақырту түскенде ең алдымен ауру белгілерінің ауыр-жеңілдігіне назар аударылады. Егер күнделікті ауру түрлері кездессе, оған дәрігердің оқуын оқып, қасында тәжірибе жинап жүрген медбикелер бара береді.

– Дәрігерге қаралу үшін бір, екі, кейде үш ай алдын ала талон алып, кезекке тұру мәселесіне байланысты не айта аласыз? Бұған себеп не? Дәл уақытында емделу үшін қарапайым адам үш айдан кейін де қай жері ауыратынын білуі керек деген сөз бе бұл?

– Әр дәрігер күніне осынша ауруды қабылдау керек деген бекітілген талап бар. Мысалы, жалпы тәжірибе дәрігеріне 1500-1800 адам тіркеледі, ал одан артығын қабылдай алмайды. Терапевтерге 2200 адам, педиатрларға 800-900 бала бекітілуі керек. Ал бір ғана саланың дәрігерлеріне ауруханаға тіркелген адам саны бойынша бекітіледі. Бізге 30 мың адам тіркелді десек, осы 30 мың тұрғынға бір ғана кардиолог бекітілген. Сондықтан қазір барлығы ең алдымен терапевтің қабылдауында болуы керек. Терапевт қажет болған жағдайда кардиологқа не болмаса, басқасына жібереді. Өзінің қолынан келсе, өзі-ақ ем жазып береді. Ал егер күдіктеніп тұрса, сізді міндетті түрде қажетті дәрігердің қабылдауына жібереді. Науқастың жағдайы тым мүшкіл болса, онда емнің барлығы еш кезексіз, шұғыл түрде жасалады. Мысалы, терапевке келді науқас, ЭКГ-ға түсті делік, егер инфаркт байқалса, кардиологқа шұғыл аттандырады. Көп аурудың іштегі ағзаның ауытқуынан пайда болатынын ұмытпаған жөн. Бұрын осылай кардиологқа 40-50 адам жазылып алып, қаралатын. Ал қазір әр науқасты 15 минут қарайды, сонда шұғыл түрде келген науқастарды санамағанда күніне 25 адамды қабылдайды.

Өз басым, қызметкерлерге әрқашан «үлкеннің, әсіресе, соғысқа қатысып келген кісілердің ақ батасын алыңдар, сонда өсіп-өнесіңдер» деймін. Әр науқасқа әртүрлі қараған қызметкерлерге ескертпелер де жасаймын. Ауруханадағы науқастың барлығы тең қарау керек деп есептеймін. Жұмысқа жастарды көбірек тарту керек. Өзім зейнет жасым келгенде, орнымды жас дәрігерлерге берсем деген ойдамын.

– Әңгімеңізге рахмет!

Редакция таңдауы

Қандасымыз мемлекеттік сыйлық иегері атанды

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі Ғылым комитетінің «Математика және математикалық модельдеу институты» республикалық мемлекеттік кәсіпорнының бас ғылыми қызметкері, Қазақстан Республикасы  Ұлттық   ғылым   академиясының ...

Дерт дендеп тұрса да, думан-тойға миллиондап шашпақ

Коронавирус әлемге кесірін тигізудей-ақ тигізді. Жо­ғалт­­қанымыз көп. Алайда тапқа­ны­мыз да аз емес: денсаулық­тың қадірін, жақынымыз­дың баға­сын, қолда бардың құнын білдік. Көрпемізге қарап көсілуді үйрендік,...

Ауа газға, су зәрге айналса…

Жер басып жүрген пенде үшін негізгі тіршілік тірегі − ауа мен су, сондықтан оны таза сақтау адамзаттың ең бірінші міндеті екені ес білгелі құлағымызға...

Партиялар «парады»

2021 жылғы 10 қаңтарда қазақстандықтар Мәжіліс депутаттарын сайлайды. Соңғы 17 жылда алғаш рет өз уақытында өткелі отырған бұл саяси додадан сайлаушылардың  күтері көп. Ең...

Жаңа қаулы: карантин шаралары күшейді

«Ақмола облысының аумағында карантиндік шектеу шараларын одан әрі күшейту туралы» Ақмола облысының...
ғалымдардың жалақысы

Елімізде ғалымдардың қанша жалақы алатыны белгілі болды

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы ADAL BILIM жобалық кеңсесінің әкімшісі Сергей Пен университет оқытушыларының...

Полицей пен күзетшінің қақтығысы: 26 жастағы азамат қамауға алынды

Қарағандыда полиция қызметкерлеріне қарсылық көрсеткен караоке клубтың күзетшісі екі тәулікке қамауға алынды,...
мүгедек болып қалды

Кірпіш зауытта жұмыс істеген оқушы мүгедек болып қалды

14 жастағы бала күніне алатын 3-4 мың теңге үшін кірпіш зауытта заңсыз...

Әкімдік ескертеді: Бүгін 0-5 сынып оқушылары мектепке бармайды

Бүгін елордада кезекшілік топтағы 0-5 сынып оқушылары мектепке бармайды. «4 желтоқсанда ауа...

Көп оқылды

Коронавирустың жаңа белгілері пайда болды

Коронавирус жұқтырған науқастардың бойындағы ауру белгілері денге қызбасының белгілеріне ұқсас болуы дұрыс диагноз қоюға кедергі келтіруде. Аталмыш белгілерді анықтаған Сингапур ғалымдары арнайы баяндама жасады....

Қазақ Тәуелсіздігіне – 25 жыл

2016 жылдың үлкен мерейтойы – Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы. Айтулы мерекеге республикамыздың түкпір-түкпірінде қызу дайындық жұмыстары жүргізілетіні бесенеден белгілі. Ал ақтөбеліктер егемендігіміздің ширек...

Ертеңнен бастап мас күйінде көлік жүргізгендер 10 жылға сотталады

Көлікті мас күйінде тізгіндеп, жол ережесін бұзғандар 7 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айырылады. Президент осындай өзгеріс енгізілген заң жобасына бұған дейін қол қойған,...

Мемлекет басшысы коронавирустың екінші толқынына не себеп болғанын айтты

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев телевизиялық үндеуінде елде коронавирустың және пневмония дертінің өршуіне не себеп болғанын айтты.  «Коронавирус қаупіне байланысты пандемия басталғалы біз елдегі вирустың таралуына шектеу...