شىمكەنتتIڭ ويرانىن شىعارعان...

ولاردىڭ اراسىندا اناربەك ورمان دا بار
 

“تۇركiستان” گازەتiنiڭ وتكەن نومiرلەرiنiڭ بiرiندە بيلiكتەگiلەردiڭ بiرازىنا سىن ايتىپ، ساراپتاما جاساعانىمىزدا شىمكەنتتiڭ بۇرىنعى اكiمi اناربەك ورماننىڭ دا ارتىنان بiراز شۋ شىعاتىنىن مەڭزەي كەتكەن ەدiك. بولجام شىندىققا اينالىپ كەلەدi. ورماندى ەڭ الدىمەن “نۇر وتان” حدپ-نىڭ شىمكەنت قالالىق فيليالىنىڭ ساياسي كەڭەسiنiڭ بيۋروسى قۇرامىنان شىعاردى. جانە دە پارتيا ۋستاۆى تالاپتارى مەن پارتيا مiندەتتەرiنە سالعىرت قاراعانى ءۇشiن سوگiس جاريالادى. ورماننىڭ ۇستiنەن ازاماتتاردان تۇسكەن ارىز-شاعىمدار قالالىق سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس قوعامدىق كەڭسەسiنە جولداندى. “نۇر وتان” حدپ-نىڭ شىمكەنت قالالىق فيليالىنىڭ ساياسي كەڭەسiنiڭ بيۋروسى ورماننىڭ تالاي بىلىقتارى مەن شىلىقتارىن جاريالىققا شىعاردى.

اناربەك ورمان قالا اكiمiنiڭ قىزمەتiنەن كەتەر كەزدە شىمكەنت تۇرعىندارىن تىعىرىققا تاقاپ كەتتi. قالا بيۋدجەتiنە 9 ميلليارد تەڭگە جەتپەي، قالت-قۇلت ەتiپ قالدى. شىمكەنتتە ەكونوميكالىق قۇلدىراۋ بەلەڭ الدى. نەگiزگi قۇرىلىس نىساندارى توقتادى. “LTD تۇرمىس” جشس-نiڭ جۇمىسشىلارى ايلاپ جالاقى المادى. بيلiككە نارازىلىق بiلدiرگەندەر جۇمىسىنان قۋىلدى. شىمكەنت قالاسىنىڭ بيلiگiنە ءۇش رەت كەلگەن اناربەك ورمان، قالا بيۋدجەتiن تيiمدi پايدالانۋدىڭ جولدارىن تاپپادى. اسiرەسە، كوگالداندىرۋ مەن كورiكتەندiرۋ، سانيتارلىق تازالىق جۇرگiزۋ ماسەلەلەرiنە كەلگەندە. وسى شارۋاشىلىق جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ بارىسىندا مەملەكەتتiك ساتىپ الۋ پروتسەستەرi دۇرىس جۇرگiزiلمەدi. ۇيىمداستىرىلعان كونكۋرستار وتكەن ايلاردىڭ ەسەبiنەن جاسالىنىپ، كوزبوياۋشىلىققا جول بەرiلدi. شىمكەنتتە iستiڭ كوزiن بiلەتiن مەكەمەلەر تابىلماعانداي، الماتى مەن استانادان 17 مەكەمە كەلiپ، بيۋدجەت قارجىسىنا كونكۋرسسىز-اق “جولداما” الدى.

شىمكەنتتە كوگالداندىرۋ جۇمىستارىندا كوزبوياۋشىلىق تiرلiكتەر كەڭ ەتەك الدى. قالانى كورiكتەندiرۋ مەن كوگالداندىرۋعا بيۋدجەتتiك مەكەمەلەردiڭ قىزمەتكەرلەرi مەن “جاسىل ەل” جاستار قوزعالىسى ايتارلىقتاي ۇلەس قوستى. دەگەنمەن، بيۋدجەتتەن بۇل اتقارىلعان جۇمىستار ءۇشiن “بايتەرەك لب” جشس-i (50 ملن.تەڭگە)، “LTDتۇرمىس” جشس-i (250 ملن-داي تەڭگە)،”كازبيلدس نس” جشس-i (365 ملن.تەڭگە) كولەمiندە العان. وسىلاي بيۋدجەت قارجىسى جەلتوقسان ايىندا وتكەن تەندەر ەسەبiنەن كەيiنگi ايلارمەن شەگەرiلiپ، قۇجاتتارى تولتىرىلىپ، كوزبوياۋشىلىق تiرلiكتەر جۇزەگە اسقانداي بولدى.

ورماننىڭ ارالاسۋىمەن وتكەن جىدلداعى ايتۋلى كۇندەر مەن مەرەكەلەردە قىرۋار قارجى جۇمسالعان. 2007 جىلدىڭ قازانىندا اتاپ وتiلگەن قالا كۇنiنiڭ وزiنە عانا 40 ملن.تەڭگە قاراجات شاشىلعان. ال، قازاقستان جۋرناليستەرiنiڭ 6-شى كونگرەسiن وتكiزۋ ءۇشiن 11 ملن. 795 مىڭ تەڭگە اناربەك ورماننىڭ قولداۋىمەن قالا بيۋدجەتiنەن زاڭسىز بولiنگەن. بۇل قر بيۋدجەت كودەكسiنiڭ 116-شى بابىنىڭ تالاپتارىن ورەسكەل بۇزۋ بولىپ تابىلادى.

اناربەك ورمان اكiمدiك تاقتا وتىرعان 2007-2008 جىلدىڭ قىسى قاتتى بولدى. شىمكەنت قالالىق ماسليحاتى بيۋدجەتتەن “تەتس-3” جىلۋ ورتالىعىنىڭ جىلۋ جۇرگiزۋ ماگيسترالiنە 500 ملن.تەڭگە قاراجات بولگەنiنە قاراماستان، شىمكەنتتiڭ جارتىسىنا جۋىق تۇرعىنى قىستان قىسىلىپ، توڭىپ شىقتى.

وبلىستىق پروكۋراتۋرانىڭ مالiمەتiنە سۇيەنسەك، شىمكەنتتە جەر قاتىناستارى سالاسىندا سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ بەلەڭ العاندىعىنا كوز جەتكiزۋگە بولادى. قاداعالاۋ ورگاندارىنىڭ ماماندارى مىناداي ناقتى فاكتiلەردi اتاپ كورسەتتi: “جەر تەلiمدەرiن الدىن الا جەر كوميسسياسىندا قاراماي-اق بەرۋ، مۇددەلi ورىنداردىڭ كەلiسiمiن الماۋ سياقتى كەلەڭسiز كورiنiستەر ورىن الدى. كەيبiر تۇلعالاردىڭ وتiنiشتەرi جىلدار بويى قارالماي جاتا بەردi، ەسەسiنە كەيبiر جەر تەلiمدەرi ەشقانداي ءوتiنiشسiز-اق ءوز يەلەرiن تاۋىپ جاتتى. شىمكەنت قالاسى بويىنشا جەر تەلiمiن سۇراپ 53 مىڭنان استام ادام كەزەكتە تۇرسا دا، باز بiرەۋلەر جەڭ ۇشىنان جالعاسىپ، جەر تەلiمدەرiن تەگiن الۋعا قول جەتكiزدi. ونىڭ ۇستiنە تەگiن جەر العاندار جەر تەلiمiنە مۇقتاج ادامداردىڭ ساناتىنا جاتپايتىن بولىپ شىقتى. مۇنداي فاكتiلەر اتقارۋ بيلiگiنە دەگەن سەنiمسiزدiك تۋدىرىپ، ونىڭ ابىرويىنا نۇقسان كەلتiرiپ جاتتى”. مۇنداي جاعدايلار اناربەك ورماننىڭ دا قىزمەتiنە قاتىستى بولىپ كەلەدi.

شىمكەنت قالاسىنىڭ اكiمدiگiنiڭ اتىنان اناربەك ورمان مەن “بوز-ارىق” شق-نىڭ توراعاسى پiرiمبەتوۆ اراسىندا 2007 جىلعى 5 قازاندا جاسالعان №86-شى شارت سىبايلاستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ ايقىن مىسالى بولا الادى. اتالعان شارۋا قوجالىعىنا تيەسiلi جەر وقو سايرام اۋدانىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى قاجەتتiلiگiندەگi جەر بولاتىن. شارتقا سايكەس، شىمكەنت قالالىق اكiمدiگi 190 گەكتار جەردi مەملەكەت مەنشiگiنە الدى،سونىڭ iشiندەگi 56 گەكتار جەر. الايدا، كورسەتiلگەن كولەمدەگi جەر iس جۇزiندە جەكە تۇرعىن ءۇي سالۋ ءۇشiن ازاماتتارعا جەر تەلiمi رەتiندە ءبولiپ بەرiلدi. جەر الۋ ءۇشiن كەزەكتە تۇرعاندار بۇل سىباعادان دا قۇر قالدى. قالانىڭ يەلiگiنە وتكەن 56 گەكتار جەر ءوز ماقساتىندا پايدالانىلماي، ول دا كەزەكتەن تىس تۇرعىن ءۇي سالۋ ماقساتىنا ۇلەستiرiلدi. مۇنىڭ ءبارi قولدانىستاعى زاڭناماعا قايشى ارەكەتتەر بولىپ سانالادى.

كاناليزاتسيالىق جۇيەلەردi، ك-1، ك-2 ارنالارىن، ء“بورجار” سۋ جيناعىش قوندىرعىسىن ساتىپ الۋ-ساتۋ كەلiسiمدەرiن جاساۋدىڭ زاڭدىلىعى ماسەلەسi بويىنشا دا شىمكەنت قالاسىنىڭ بۇرىنعى اكiمi اناربەك ورماننىڭ تالاي قارجىلىق بىلىق-شىلىققا بارعاندىعىنا كوز جەتكiزۋگە بولادى.

ەكولوگيالىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ جانە سۋ ءبولۋ كانالدارىن قايتا قالپىنا كەلتiرۋ جۇمىستارىن جۇرگiزۋ قاجەتتiلiگiنە بايلانىستى مىنانداي وقيعا ورىن العان. “سۋ رەسۋرستارى-ماركەتينگ” جشس (مەكەمە اتىنان ا.ورمان) 25.09.2006 جىلعى №283 كەلiسiم شارتىنا سايكەس، شىمكەنت قالالىق اكiمدiگi “سۋ جۇيەلەرi جانە كاناليزاتسيا باسقارماسى” مقك-نا (مەكەمە اتىنان ر.ن.شامسۋتدينوۆ) تومەندەگi مۇلiكتەر: ءبورجار سۋ جيناعىشىنا قاراستى 2 عيمارات، ءبورجار سۋ جيناعىشى، سۋ بوساتقىش، بوگەت جانە ك-1، ك-2 كانالدارىن ساتقان. ءدال وسىلاي، 25.04.2006 جىلعى №124 كەلiسiم شارتپەن سۋ ءبولۋ كانالى دا ساتىلعان.

بۇل كەلiسiمدەردiڭ جاسالۋى مىنا نەگiزدەرمەن زاڭسىز بولىپ تابىلادى: كەلiسiمدەر شىمكەنت قالالىق اكiمدiگi “سۋ جۇيەلەرi جانە كاناليزاتسيا باسقارماسى” مقك-نىڭ اتىنان ر.ن.شامسۋتدينوۆتىڭ ا.و.ورماننىڭ اتىنا جولداعان حاتى بويىنشا جاسالعان. ولاردىڭ ەكەۋi دە جشس-نiڭ قۇرىلتايشىلارى بولىپ تابىلادى. بۇل زاڭسىزدىقتى قالا اكiمiنiڭ بۇرىنعى ورىنباسارى ب.س.احمەتوۆپەن بiرلەسە جاساعان. ول ءوزiنiڭ 20.04.2006 جىلعى حاتىمەن كەلiسiمدەردi جاساۋعا رۇقسات بەرگەن. الدىن الا بيۋدجەتكە تيiمسiز شارتتار تۇزگەن. “سۋ رەسۋرستارى-ماركەتينگ” جشس-نiڭ تازارتۋ قوندىرعىلارىن ەكولوگيالىق جانە سانيتارلىق نورمالارعا سايكەس كەلتiرۋ مەن حالىقتىڭ ەكولوگيالىق قاۋiپسiزدiگiن قامتاماسىز ەتۋگە قاجەتتi قوماقتى قارجىلىق سالىمداردان جالتارۋعا بارعان. ەكولوگيالىق قۇقىقبۇزۋشىلىقتارعا جول بەرگەن. بۇل جەردە ءوزارا سىبايلاستىق جەمقورلىقتىڭ يiسi مۇڭكيدi.

بۇل كەلiسiمدەردi جاساۋ ناتيجەسiندە كاناليزاتسيالىق قىزمەت اقىسىنىڭ تاريفiنە تەك تازارتۋ قوندىرعىلارىن سالۋ جانە كۇردەلi جوندەۋدەن وتكiزۋگە قاجەتتi قاراجات عانا ەنگiزiلگەنiنە قاراماستان، بيۋدجەتتەن قوماقتى قاراجات الىنادى.

ساتىپ الۋ-ساتۋ كەلiسiمدەرi، قر “جىلجىمايتىن مۇلiك قۇقىعى مەن ونىمەن جاسالىنعان كەلiسiمدەردi مەملەكەتتiك تiركەۋ تۋرالى” زاڭىنىڭ 3-بابىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس، مەملەكەتتiك تiركەۋدەن ءوتۋi تيiس ەدi. بiراق وسى ۋاقىتقا دەيiن تiركەلمەگەن، تiركەلمەۋi دە مۇمكiن. سەبەبi، ساتۋشى ، ياعني “سۋ رەسۋرستارى-ماركەتينگ” جشس-گi (بۇدان ءارi “جشس” جوعارىدا اتالعان نىسانداردى ساتۋعا قۇقى جوق، ويتكەنi مەنشiك قۇقىق ورىنداماۋىنا بايلانىستى ونىڭ مۇنداي مۇلiكتi ساتىپ الۋعا دا قۇقى بولماعان). بۇل تۋرالى ا.و.ورمان مەن ر.ن.شامسۋتدينوۆتىڭ بiلمەۋi مۇمكiن ەمەس.

سونىمەن، قر “جىلجىمايتىن مۇلiك قۇقىن جانە ونىمەن كەلiسiمدەردi مەملەكەتتiك تiركەۋ تۋرالى” زاڭىنىڭ 4-بابىنا سايكەس، اتالعان نىساندار قۇقىقتىق قاراستىرىلعاندىقتان مەملەكەتتiك تiركەۋگە الىنۋى تيiس جانە جىلجىمايتىن مۇلiك بولىپ تابىلادى.

جشس قولدانىستاعى زاڭناما تالاپتارىن بۇزا وتىرىپ، ساتىلعان جىلجىمايتىن مۇلiك نىساندارىن پايدالانۋعا بەرمەگەن. نىسانداردىڭ تەحنيكالىق ينۆەنتاريزاتسياسى (تiزiمدەۋ) بويىنشا قۇجاتتاردى الماعان. بۇل ەرەجە قر ادiلەت مينيسترلiگiنiڭ 14.08.2008 جىلعى №185-ل بۇيرىعىمەن بەكiتiلگەن. جىلجىمايتىن مۇلiك قۇقىعى مەن ونىمەن كەلiسiمدەردi مەملەكەتتiك تiركەۋ ءۇشiن سۋمەن جابدىقتاۋ جانە كاناليزاتسيا نىساندارىن تەحنيكالىق تiزiمدەۋ جۇرگiزۋ ەرەجەسiنە قايشى كەلەدi جانە بiردە-بiر ساتىلعان نىسان وكiلەتتi ورگاندا تiركەلمەگەن.

بۇدان بولەك، بارلىق كورسەتiلگەن جىلجىمايتىن مۇلiكتەر جەر زاڭناماسىنىڭ، سونىڭ iشiندە قر جەر كودەكسiنiڭ 52-بابىنىڭ تالاپتارىن بۇزا وتىرىپ ساتىلعان. بۇل زاڭ جۇزiنە عيماراتتار (قۇرىلىستار، قۇرىلعىلار) ورنالاسقان، سونداي-اق ولاردى پايدالانۋعا ارنالعان جەر مۇلiكتiك قۇقىعى نەمەسە جەر پايدالانۋ قۇقىن وتكiزبەي، مۇلiكتi وتكiزۋگە بولمايدى دەلiنگەن.

جشس مۇلiكتiك قۇقىقتى نەمەسە ساتىلعان مۇلiكتەر ورنالاسقان جەر ۋچاسكەلەرiنiڭ جەر پايدالانۋ قۇقىن وزiنە راسiمدەمەي، نىسانداردى جەر ۋچاسكەسiنسiز نەمەسە پايدالانۋ قۇقىنسىز ساتقان.

مۇنداي جاعدايدا ساتۋ-ساتىپ الۋ كەلiسiمدەرi زاڭسىز بولىپ تابىلادى. بۇدان بولەك، كەلiسiمدەر اسىعىس جاسالعان سياقتى، سەبەبi 25.09.2006 جىلى ساتۋ-ساتىپ الۋ كەلiسiمiنە قول قويىلعان سوڭ، ەكi كۇننەن كەيiن ا.و.ورمان قالا اكiمi بولىپ تاعايىندالادى، ال ارتىنشا شامسۋتدينوۆ جشس-نiڭ باس ديرەكتورى قىزمەتiنە كiرiسكەن. بۇل ەكi لاۋازىم ادامىنىڭ سىبايلاستىق جاساۋعا بەيiمدiلiگiن، الدىن الا جوسپارلانعاندىعىن كورسەتەدi دەگەن ءسوز.

“سۋ رەسۋرستارى-ماركەتينگ” جشس-نiڭ 2005-2007 جىلدارعا ارنالعان ينۆەستيتسيالىق باعدارلاماسىنىڭ ورىندالۋ ناقتىلىعى جونiندەگi ماسەلە بويىنشا 25.06.2004 جىلى قالا اكiمi ع.جۇمجاەۆ سۋ جۇيەلەرi-كاناليزاتسيالىق شارۋاشىلىق بويىنشا ينۆەستيتسيالىق باعدارلاما بەكiتكەن. وسى باعدارلاماعا سايكەس “سۋ رەسۋرستارى-ماركەتينگ” جشس جالپى سوماسى 804 000 000 (سەگiز ءجۇز ءتورت ميلليون) تەڭگەگە سۋ جۇيەلەرi-كاناليزاتسيالىق شارۋاشىلىق نىساندارىن جوبالاۋ، سالۋ جانە قالپىنا كەلتiرۋگە بايلانىستى بiرقاتار جۇمىستاردى جۇرگiزۋگە تيiس بولاتىن. بۇل 2005-2007 جىلدارعا ارنالعان سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ قىزمەتiنiڭ تاريفتiك سمەتاسىن كوتەرiپ جiبەردi.

جشس بۇل iس-شارالار ورىندالدى دەپ ەسەپ بەردi، ياعني جوسپارلانعان جۇمىستار اياقتالىپ، تاريفتi كوتەرۋگە سالىنعان قاراجات ءوز ماقساتىنا جۇمسالدى دەپ سەندiردi.

بiراق وقو ساۋلەت-قۇرىلىس دەپارتامەنتiنiڭ حاتىنا سۇيەنسەك، مىنا سەبەپتەرمەن جوسپارلانعان شارالاردىڭ ورىندالۋ دەرەگi دادەلدەنبەگەن: قر “قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ساۋلەت، قالا قۇرىلىسى جانە قۇرىلىس قىزمەتi تۋرالى” زاڭىنىڭ 68،73،75 باپتارىنا سايكەس، جوبالاۋ، سالۋ جانە جوندەۋ جۇمىستارى كەزiندە جشس قۇرىلىسقا (قايتا جوندەۋگە) رۇقسات الۋ پروتسەدۋراسى مەن نىسانداردى ودان ءارi قابىلداۋدان ءوتۋدiڭ كەزەڭدiك ءتارتiبiن ساقتاۋى تيiس ەدi. بiراق 2005-2007 جىلعى قولداعى بار تiركەۋ دەرەكتەرiنە سۇيەنسەك، جشس-نiڭ ينۆەستيتسيالىق باعدارلاماسى بويىنشا قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىن جۇرگiزۋگە رۇقساتتارى تiركەلمەگەن، سونداي-اق، بۇل نىسانداردى پايدالانۋعا مەملەكەتتiك قابىلداۋ تۋرالى اقپارات تا جوق.

كورسەتiلگەن زاڭبۇزۋشىلىقتار سالىنعان جانە جوندەلگەن سۋ جۇيەسi-كاناليزاتسيا نىساندارىنىڭ پايدالانۋعا بەرiلگەن كەزدە دۇرىس جۇمىس iستەپ تۇرعانىنا كەپiلدiك بەرە المادى. سونداي-اق جشس-نiڭ ينۆەستيتسيالىق باعدارلامانى ورىنداۋى جانە تاريفتi كوتەرۋ ناتيجەسiندە الىنعان قاراجاتتىڭ جۇمسالۋ زاڭدىلىعى كۇمان كەلتiرەدi.

ەكولوگيالىق قاۋiپسiزدiك ايماعىنداعى سۋ كوزدەرiن ساتۋعا بايلانىستى قولدانىستاعى زاڭناما نورمالارى بۇزىلا وتىرىپ، كەلiسiمگە تيiستi كەلiسۋلەر مەن رۇقساتتار الىنبايدى. سۋ قورعانى اۋدانىندا (تاسساي-قاراسۋ) شىمكەنت قالاسىنا اۋىزسۋ ءدال وسى سۋ كوزiنەن بەرiلiپ جاتقانىنا قاراماستان، ستراتەگيالىق نىسانداعى (قر اك 193-1 بابى مەن قر “قر ۇلتتىق قاۋiپسiزدiك تۋرالى” زاڭى) جەر ۋچاسكەلەرi وسى جەردەن دەمالىس ايماعىن سالۋ ءۇشiن شىمكەنت قالاسىن سۋمەن جابدىقتاۋعا قاتىسى جوق جەكە تۇلعالارعا بەرiلگەن.

پرەزيدەنتتiڭ 28.07.2007 ج. №422 جارلىعىمەن بەكiتiلگەن جەكەشەلەندiرۋگە جانە ونىڭ الدىنداعى كەزەڭگە جاتپايتىن نىساندار تiزiمiنiڭ 6-شى تارماعىنا سايكەس، گيدروتەحنيكالىق قۇرىلعىسى بار سۋ قويمالارى، گيدروبايلانىس، سۋ كوزدەرiندەگi سۋ كوتەرگiش بوگەتتەر جەكەشەلەندiرۋگە جاتپايدى.

وقو اۋماقتىق قورشاعان ورتانى قورعاۋ باسقارماسى ينسپەكتورلارى “سۋ رەسۋرستارى-ماركەتينگ” جشس-iن تەكسەرiپ، قورىتىندى جاساعان انىقتاماسىنا كوز جۇگiرتسەك، تالاي بىلىقتىڭ ورىن العانىنا كوز جەتكiزۋگە بولادى. مۇندا “سۋ رەسۋرستارى-ماركەتينگ” جشس ەشقانداي دا قورشاعان ورتانى لاستاۋعا جول بەرۋگە تيiس بولمايتىن. قر-نىڭ “قورشاعان ورتانى قورعاۋ تۋرالى” زاڭىنىڭ 16،20،26،29 باپتارىن ورەسكەل بۇزعاندىعىن كورسەتەدi. “سۋ رەسۋرستارى-ماركەتينگ” جشس قورشاعان ورتانى ءوز بەتتەرiنشە لاستاپ، مەملەكەتكە 99694294 (توقسان توعىز ميلليون التى ءجۇز توقسان ءتورت مىڭ ەكi ءجۇز توقسان ءتورت) تەڭگە زيان كەلتiرگەن. بۇل التى ايدا ورىن العان زياننىڭ مولشەرi. ال، تەكسەرۋ انىقتاعان مەرزiمدەگi 01.01.2005 جىل – 31.12.2006 جىلدار ارالىعىنداعى زياننىڭ مولشەرi بۇدان دا كوپ ەكەندiگi ءوز-وزiنەن تۇسiنiكتi.

مەملەكەتتiك باعدارلاما بويىنشا باسپانا سالۋعا ارنالعان جەر تەلiمدەرiن ساتۋ كەزiندە دە اناربەك ورمان تاعى دا زاڭسىزدىقتارعا جول بەرگەن. جەرگە مەملەكەتتiك اكتiسi جوقتىعىنا قاراماستان شىمكەنت قالاسىنىڭ بۇرىنعى اكiمi اناربەك ورمان ء“نۇرسات” شاعىن مولتەك اۋدانىنداعى مەملەكەتتiك باعدارلاما بويىنشا تۇرعىن ءۇي سالۋعا ارنالعان جەر ۋچاسكەلەرiن “باتسۋ” جشس-نە ساتىپ جiبەرگەن. ال، “باتسۋعا” وبلىس اكiمiنiڭ ورىنباسارى ي. ابiشەۆتiڭ قاتىسى بار كورiنەدi.

وبلىستىق پروكۋراتۋرا قىزمتكەرلەرiنiڭ ناقتى مالiمەتiندە اناربەك ورماننىڭ قالا اكiمi بولىپ تۇرعان كەزدە ساياباقتاردى مەملەكەتكە قايتارۋ جۇمىستارىندا دا ورەسكەل زاڭسىزدىقتارعا جول بەرگەندiگi تۋرالى ايتىلادى” “…بۇرىنعى اكiم ا.ورماننىڭ ارەكەتi تiپتi قيسىنسىز. ويتكەنi 2008 جىلى 4-اقپاندا جاسالىنعان كەلiسiم شارت بويىنشا ر.تۇرعانوۆا ساياباقتاعى ۋاقىتشا پايدالانۋعا بەرiلگەن 2 گەكتاردان استام جەردi قايتاراتىن بولدى. الايدا، بۇل ءۇشiن شىمكەنت قالاسىنىڭ اكiمi ۇيلەر مەن عيماراتتار ورنالاسقان باسقا 26 ۋچاسكi بويىنشا ەشقانداي تالاپ قويماۋعا مiندەتتەنەدi. بۇل اكiم زاڭسىز بەرiلگەن ساياباقتار جەرiن سوتتاسۋ جولىمەن قايتارىپ الۋ ورنىنا اباي اتىنداعى ساياباق اۋماعىنان مەملەكەتتiڭ قاجەتi ءۇشiن 17 ۋچاسكەنi الۋ جونiندە (№1662 جانە №2088، 04.09.07 ج.) قاۋلى شىعارادى…” مiنە، قالانىڭ ەكس-اكiمi وسىنداي جەر داۋىنا قاتىستى بىلىقتار جاساعان.

“جەرگiلiكتi اكiمدەر جەمقورلىققا قارسى كۇرەسۋدiڭ ورنىنا وزدەرi سىبايلاس جەمقورلىقتى ۇيىمداستىرادى” – دەپ پارلامەنت ءماجiلiسiنiڭ دەپۋتاتى ساعىمبەك تۇرسىنوۆ تەكتەن-تەك ايتپاعانى راس ەكەن. “جەمەگەندەر جەردiڭ استىندا” دەپ ءوز-ءوزiمiزدi جۇباتساق تا، بيلiكتەگiلەردiڭ مەشكەيلiگiنە، تويىمسىزدىعىنا قازiر قايران قالاسىڭ. وڭەشتەرi قۇدىق سەكiلدi. مىڭداپ، ميلليونداپ قۇيىلىپ جاتسا دا، “تويدىم” دەپ ايتپايدى. قاپتاعان حان سارايلار دا، گەكتار-گەكتار جەرلەر دە، شەتەلدەگi ۆيللالار مەن بانك ەسەپ شوتتارىنداعى قوماقتى قارجىلار دا قۋ قۇلقىندارىن قاناعاتتاندىرماي وتىر. ەل اش-جالاڭاش، بiر ءۇزiم نانعا زار بولىپ، ءوز كۇنiن ءوزi كورە الماي وتىرعان قازاق وتباسىلار بار. “اش بالا توق بالامەن وينامايدى، توق بالا اش بولام دەپ ويلامايدى” دەگەن زامان تۋدى. ەلدiڭ، حالىقتىڭ قامىن ويلايدى دەگەن اكiم-قارالار وسىنداي تiرلiكتەر جاساپ جاتسا، ەل تاعدىرى، ۇلت بولاشاعى، تiل، دiل تۋرالى نە ايتا الامىز؟!

حالىقتىڭ تاعدىرىن ات توبەلiندەي شەنەۋنiكتەر ەمەس، حالىقتىڭ ءوزi شەشۋi تيiس. سولاقاي جەكەشەلەندiرۋدiڭ كەزiندە تالاي باي-ماناپتار مەملەكەتتiڭ مۇلكiن ءوز باس پايداسىنا جاراتىپ الدى. بۇگiنگە دەيiن سونىڭ قىزىعىن كورiپ، قاراپايىم حالىققا ميىعىنان كۇلiپ كەلەدi. جانە دە ەلدiڭ، حالىقتىڭ مۇلكiن كەرi قايتارعىسى كەلمەي، تابان تiرەسiپ، جانتالاسىپ جاتقاندارى بار. “باي قۇداي بولسام” دەگەن زامان تۋدى. حالىقتان بيلiكتi تارتىپ الىپ، وزدەرi بيلەپ-توستەي بەرسەم دەگەن اشكوزدiك پيعىل پايدا بولدى. ولاردا قاناعات بولماي بارادى. سوندىقتان قوعام مەن حالىقتان ءوز مۇددەسiن جوعارى قوياتىن اناربەك ورمان سياقتى تويىمسىز شەنەۋنiكتەردiڭ iس-ارەكەتiنە توسقاۋىل قوياتىن مەزگiل جەتتi.

بالتابەك تYيەتاەۆ

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button