جاڭالىقتار

ۇكIمەتتIك وتىرىس كۇزگI وراققا ارنالدى

دۇيسەنبiدەگi ۇكiمەتتiك وتىرىستا وبلىس باسشىلارى پرەمەر-مينيسترگە تەلەفون ارقىلى كۇزگi ەگiن وراعىنا قاتىستى ەسەپ بەردi. اكiمدەر ەگiستiك القاپتارىنىڭ جالپى اۋماعى، جينالاتىن استىقتىڭ كولەمi، قاجەتتi تەحنيكامەن جانە جانار-جاعار مايمەن قامتۋ ماسەلەلەرiنە توقتالدى.

ۇكiمەت بيىل ازىق-تۇلiك قاۋiپسiزدiگiن قامتاماسىز ەتۋ ءارi iشكi نارىقتاعى تۇتىنۋشىلىق سۇرانىستى قاناعاتتاندىرۋ ماسەلەسiن شەشۋ ءۇشiن ەگiستiك القاپتاردىڭ كولەمiن ۇلعايتۋعا كۇش سالدى. مىسالى، قىزىلوردا وبلىسىنداعى ەگiستiك 61 مىڭ گەكتارعا سوزىلىپ جاتىر. بۇيىرتسا، 91 مىڭ توننا ءداندi-داقىل جيناۋ جوسپارلانىپ وتىرعان سىر ەلi استىقتىڭ 96 پايىز ءونiمدi ءتۇرiن جيناۋدان ءۇمiتتi. شىعىس قازاقستان وبلىسىندا گەكتارىنا 6 تسەنتنەر استىق جيناۋ كوزدەلسە، قوستانايدا ەگiن وراعى بىلتىرعىدان ەرتە باستالادى دەپ كۇتiلۋدە. اۋىلداعى اعايىن كوكتەم مەن كۇزدە جانار-جاعار ماي تاپشىلىعىن ايتىپ، زار يلەيسە، اكiمدەر ەگiنشiلەردiڭ ءسوزiن تەرiسكە شىعارادى. ماسiموۆكە ەسەپ بەرگەن اكiمدەردiڭ تۇگەلگە جۋىعى وتىن مەن جانار-جاعار مايدىڭ قات بولمايتىنىن جەتكiزدi. پرەمەر جەرگiلiكتi جەرلەردەگi بيلiك باسشىلارىنا كۇزگi وراق كەزiندە جۇيەلi تۇردە ەسەپ بەرiپ تۇرۋدى تاپسىردى. ۇكiمەتتەگiلەر ەگەر بيىل قامبالارعا قۇيىلاتىن استىق كولەمi كۇتكەندەگiدەي بولسا، استىق قورلارى تولىق جينالسا، 2008 جىلدىڭ 1 قىركۇيەگiنە دەيiنگi مەرزiمدi قامتيتىن استىقتى ەكسپورتتاۋعا قاتىستى تىيىمدى قايتا قارالاتىندىعىن ايتادى. كەرiسiنشە بولعان جاعدايدا، ەكسپورتتىق تىيىم ءوز كۇشiندە قالماق. تاسىمال ماسەلەسiنە بايلانىستى تۋىنداعان ساۋالعا جاۋاپ بەرگەن "قازاقستان تەمiر جولى" ۇك" اق پرەزيدەنتi اسقار ءمامين ءداندi-داقىلدى تاسۋعا 1000-عا جۋىق ۆاگوننىڭ ساقاداي ساي تۇرعانىن جەتكiزدi. قر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترi اقىلبەك كۇرiشباەۆ قازiر جۇرگiزiلiپ جاتقان جەم دايىنداۋ ناۋقانىنىڭ جۇرگiزiلۋ بارىسىنا كوڭiل تولمايتىندىعىن، وعان قۋاڭشىلىق پەن iشكi نارىقتاعى جانار-جاعار مايدىڭ قىمباتشىلىعى سەبەپ بولعاندىعىن تiلگە تيەك ەتتi.

"قازىنا" مونعولدارمەن قور قۇرادى

قر پرەزيدەنتi وتكەن اپتادا مونعولياعا جاساعان ساپارىندا قازاق-مونعول ينۆەستيتسيالىق قورىن قۇرۋ تۋرالى ەكiجاقتى كەلiسiمگە قول قويدى. ماقسات — تiكەلەي ينۆەستيتسيالىق قوردى قۇرۋ ارقىلى، ەكi ەلدiڭ كاسiپكەرلەرi اراسىنداعى iسكەرلiك بايلانىستى ودان ءارi نىعايتۋ.

اتالعان قوردىڭ قازاقستاندىق تاراپتاعى قۇرىلتايشىسى — "قازىنا" تۇراقتى دامۋ قورى" اق-نىڭ ەنشiلەس كاسiپورنى — "Kazyna Capital Management"، ال مونولداردان — مونعوليانىڭ يندۋستريا جانە ساۋدا مينيسترلiگi مەن مونعوليانىڭ شەتەلدiك ينۆەستيتسيا مەن سىرتقى ساۋدا اگەنتتiگi. ينۆەستيالىق مەرزiمi 5 جىلعا، ال ومiرشەڭدiگi 10 جىلعا سوزىلاتىن قوردىڭ كاپيتالى 100 ملن. اقش دوللارى كولەمiندە بولاتىن كورiنەدi. ەنەرگەتيكا، كولiك جانە تاسىمال، قارجى سالاسى، جەڭiل جانە تاماق ونەركاسiبi، بايلانىس، مونعوليا اۋماعىنداعى قۋات كوزدەرiن وڭدەۋ جانە ءوندiرۋ، تۋريزم، تاۋ-كەن ءوندiرiسi سالالارىندا كوممەرتسيالىق تۇرعىدا تيiمدi، ەكونوميكالىق تۇرعىدا پايدالى ينفراقۇرىلىمدىق جانە ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى قارجىلاندىرۋدى ماقسات ەتەتiن قوردى باسقارۋعا تاجiريبەلi مامان تاڭدالماق. "Kazyna Capital Management" اق باسقارما توراعاسى اباي الپامىسوۆتىڭ ايتۋىنشا، قور قارجىسىنىڭ بiر بولiگi قازاق دياسپوراسى كوپ شوعىرلانعان بايان-ولگي ايماعىنداعى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى قارجىلاندىرۋعا جۇمسالادى. مونعوليانىڭ باتىسىنداعى بۇل ايماقتا حالىق مال شارۋاشىلىعىن كاسiپ ەتەدi. سونىمەن قاتار، گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسiندە، بايان-ولگيدە التىن، كۇمiس، ۆولفرامنىڭ كەن ورىندارى بار ەكەندiگi انىقتالعان.

ورتالىق ازياداعى جارىق ماسەلەسI

ورتالىق ازياعا تيەسiلi ەنەرگەتيكالىق كومپانيالار ايماقتى ەلەكتر جارىعىمەن قامتاماسىز ەتۋدiڭ ۇتىمدى جولدارىن قاراستىرۋدا. USAID ۇيىمداستىرعان بۇل باسقوسۋ ورتالىق ازياداعى جارىقپەن قامتاماسىز ەتۋ جولدارىن جاقسارتۋدى كوزدەيدi.

قازاقستان، قىرعىزستان، تاجiكستان، تۇركiمەنستان مەن وزبەكستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق كومپانيالارىنىڭ وكiلدەرi ەلەكتر جارىعىن ايماقتىق تاراتۋدى جاقسارتۋ جولدارىن قاراستىرۋ ماقساتىندا الماتىدا باس قوستى. حالىقارالىق USAID اگەنتتiگiندەگi ەلەكتر جارىعىن بەرۋدiڭ ايماقتىق جۇيەسiنiڭ ۇلگiسiن قۇرۋ جونiندەگi جوباسى (CARTRANS) مەن اقش ەنەرگەتيكالىق اسسوتسياتسياسى ۇيىمداستىرعان بۇل باسقوسۋ ورتالىقازيالىق اۋماقتى جارىقپەن قامتاماسىز ەتۋدi جاقسارتۋعا باعىتتالعان. USAID اگەنتiگiنiڭ قاتىسۋىمەن، جوعارى ۆولتتى كومپيۋتەرلiك مودەلدi قالىپتاستىرۋ جوعارىدا اتالعان ءتورت ەلدiڭ ەلەكتر جارىعىن ۇنەمدi پايدالانۋىنا جانە تيiمدi جوسپارلاۋىنا كومەك بولادى. ۇستiمiزدەگi جىلدىڭ قازان ايىندا جۇزەگە اسىرۋ ماقسات ەتiلگەن بۇل جوبانىڭ ورتالىقازيالىق ەلدەردiڭ ۇلتتىق ەنەرگەتيكالىق جۇيەسiنە تiكەلەي قاتىسى بار. قازاقستان (وڭتۇستiك بولiگi)، تۇركiمەنستان، تاجiكستان، وزبەكستان مەن قىرعىزستاننىڭ iرگەتاسى كەڭەستiك ءداۋiر كەزەڭiندە قالانعان ۇلتتىق ەنەرگەتيكالىق جۇيەسi بiر-بiرiنە تاۋەلدi ءارi ەنەرگيا اعىنىن جۇمساۋدى كەلiسە وتىرىپ، قولدانۋدى تالاپ ەتەدi. وسى سەپبەپتi، USAID ۇسىنعان جوبا كەيiنگi كەزدەرi جيiلەپ كەتكەن جارىقتىڭ جالپ ەتiپ ءوشۋiن سيرەتۋگە قاۋقارلى. اتالعان جوبا قارا تەڭiز جاعالاۋىنداعى ەلدەردە (ارمەنيا، بولگاريا، گرۋزيا، مولدوۆا، رۋمىنيا، تۇركيا مەن ۋكراينادا) ەندiگi iسكە قوسىلعان. گۇرجiلەر قازiر ارتىلعان ەلەكتر جارىعىن ءازiربايجان ارقىلى تۇركياعا جەتكiزۋدi كوزدەپ وتىر. سوندىقتان جۇيەنiڭ كەڭەيتiلۋi جاڭا پايدا كوزدەرiنە تابۋعا سەپتiگiن تيگiزبەك.

ءنازيا جويامەرگەنقىزى

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button