سۋ جانجالى شوكەەۆتIڭ شىمبايىنا باتتى

كورشiڭمەن كوز الارتپاي تاتۋ-ءتاتتi تiرلiك ەتكەنگە نە جەتسiن؟ بiراق وزبەك كورشiمەن سوڭعى جىلدارداعى ارا قاتىناس ونشالىقتى ءماز بولماي تۇر. اۋەلi شەكاراداعى كiسi ولiمiنە اكەلگەن كيكiلجiڭدەردەن باستاپ، وزبەك پرەزيدەنتiنiڭ استاناعا كەلiپ سويلەگەن ءسوزi دە كوڭiلدە سىز قالدىرعان. ەندi، مiنە، تاشكەنت قولىندا بار تەتiكتi پايدالانىپ، استانانى بiراز ابدىراتىپ تاستادى.

داۋدىڭ باسى — سۋ ماسەلەسi. وزبەك جاعى قازاقستانعا جiبەرiلەتiن سۋ كولەمiن ازايتىپ، بiزدi بiراز ەكونوميكالىق شىعىنعا باتىرا جازدادى. اقىرى، استانا مۇنداي باسسىزدىقتىڭ سالدارى ەكi ەلدiڭ ساياسي-ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناسىنا اسەر ەتۋi مۇمكiن ەكەندiگiن كورشiگە رەسمي تۇردە ەسكەرتۋگە ءماجبۇر بولدى.

ۆيتسە-پرەمەر ومiرزاق شوكەەۆ وزبەك اعايىندارعا شۇيلiكتi. قالىپتاسقان جاعدايدىڭ قازاقستان ءۇشiن وتە تيiمسiز كەرi اسەرi بار ەكەنiن ەسكەرە وتىرىپ: “مەن قاجەتتi ۆەدومستۆولارعا ماسەلەنi 2008 جىلدىڭ 20 شiلدەسiنە دەيiن شەشۋگە تاپسىرما بەردiم. بۇلاي بولماعان جاعدايدا، بiز قىرعىزستاننىڭ قىمبات ەلەكتر قۋاتىن ساتىپ الۋدى توقتاتامىز. ال بۇل جاعدايدا قازاقستان عانا ەمەس، وزبەكستان مەن تاجiكستان جەرلەرi دە زارداپ شەگەدi. جاعدايدى وزگەرتۋگە كۇش سالۋىڭىزدى سۇرايمىن". وسىنداي سوزدەرمەن شوكەەۆ وزبەك ارiپتەسi رۇستەم ازiموۆكە رەسمي جەدەلحات جولدادى.

كورشiنiڭ جات مiنەز كورسەتۋiنiڭ ناتيجەسiندە وڭتۇستiك قازاقستان وبلىسىنىڭ ماقتاارال اۋدانىنداعى ەگiس القاپتارى كۇيiپ كەتۋدiڭ از-اق الدىندا تۇر. ونسىز دا شەگiرتكەدەن زارداپ شەككەن اۋداندار ەندi قۋاڭشىلىققا ۇشىراعان. قاتار وتىرىپ، رەسپۋبليكامىزدىڭ وڭتۇستiك ايماقتارىندا نە بولىپ جاتقانىن وزبەكستان كورمەي-بiلمەي وتىرعان جوق. سوندا بۇل نە قىساستىعى؟ الدە، قىر كورسەتۋ مە؟

سونىمەن، بۇل قىلىقتىڭ استارىندا نە جاتسا دا، استانا: "سiز بiزگە سۋ بەرمەسەڭiز، بiز ەلەكتر قۋاتىن الۋدى توقتاتامىز" دەپ قوقان-لوققى كورسەتتi. ويتپەسكە، باسقا امال جوقتاي. ويتكەنi كورشiگە دە كۇش كورسەتەتiن زامان تۋدى. بiر وكiنiشتiسi، وسى كيكiلجiڭ ناتيجەسiندە ايماقتا داعدارىس تۋىنداماسا بولعانى. وزبەك پەن تاجiك بiزدi سۋدان قىسسا، بiز قىرعىزدىڭ ەلەكتر قۋاتىن ساتىپ الۋدان باس تارتىپ، كيكiلجiڭگە بiشكەكتiڭ ارلاسۋ قاۋپi تۋىپ تۇر.

قىرعىزبەن اراداعى بيىلعى كەلiسiم بويىنشا، بiز ولاردان قىمبات باعادا ەلەكتر قۋاتىن ساتىپ الامىز، ال بiشكەك توقتاعۇل سۋ قويماسىنان وتكiزiلەتiن سۋدىڭ دەڭگەيiن سەكۋندىنا 150 تەكشە مەترگە كوبەيتۋi كەرەك. بiراق قازiرگi جاعدايدا، كورشiلەرiمiز ءوز ۋادەلەرiندە تۇرا الماي وتىر. قازاقستان وزiنە تيەسiلi سۋدىڭ جارتىسىن داۋلاپ ارەڭ الدى.

وتكەن جۇمادان بەرi وزبەكستان "دوستىق" كانالى بويىنشا وتكiزiلەتiن سۋ دەڭگەيiن سەكۋندىنا 75 تەكشە مەترگە كوبەيتكەن. بiراق مۇنىڭ ءوزi كەلiسiلگەن دەڭگەيدەن ەكi ەسە از. قولدا بار دەرەكتەرگە سايكەس، سۋ دەڭگەيi سەكۋندىنا 80-85 تەكشە مەترگە كوبەيتiلمەك.

نارىق تابيعاتتىڭ تۇنىپ تۇرعان بايلىعى — سۋ مەن جەر بايلىقتارىن دا ساۋدالاۋعا ءماجبۇر ەتiپ، ونى كورشiلەرگە ىقپال ەتۋ تەتiگiنە اينالدىرىپ وتىر. قۇدايدىڭ بەرگەن ىرزىعى — سۋ ەكەش سۋدىڭ وزiنەن ورتالىق ازيا ايماعىنداعى مەملەكەتتەرi ءۇشiن باس ارازدىعىنا اينالۋ قاۋپi بار. ەلباسىنىڭ: «ايماقتىق سۋ-ەنەرگەتيكالىق كونتسورتسيۋمىن قۇرايىق» دەپ جۇرگەنi تەگiن ەمەس. جىل سايىن ورتاازيالىق مەملەكەتتەر ايماقتاعى سۋ رەسۋرسىن ءوزارا تيiمدi پايدالانۋ جونiندە كەلiسۋگە ءماجبۇر. وڭتۇستiكتiڭ ماقتالى اۋداندارى مەن قىزىلوردا وبلىسى كورشiلەردەن كەلەتiن سۋعا بiرجولا تاۋەلدi.

قازاقستان بيىل كوكساراي سۋ رەتتەۋiشiنiڭ قۇرىلىسىن قولعا الدى. كەي ماماندار: "بۇل قۇرىلىس قازاقستانعا "سۋ ماسەلەسiن" بiرجولا شەشۋگە مۇمكiندiك بەرەدi" دەسە، كەيبiر ساراپشىلار ونى ۋاقىتشا شارا دەپ ەسەپتەيدi. نە دە بولسا، قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرۋعا بولمايتىنى اقيقات. ايتپەسە، كورشiنiڭ ءوزi باس پايداسى ءۇشiن ء"تاڭiر اقىسىن" ۇمىتىپ كەتەتiنiن كوز كوردi.

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button