وڭتۇستiكتەگi مەديتسينا: جاعداي وڭالىپ كەلەدI

بۇگiنگi تاڭدا وڭتۇستiك قازاقستان وبلىسىندا سابيلەردiڭ ۆيچ iندەتiنە شالدىعۋىنا بايلانىستى جاعداي قالپىنا ءتۇسiپ كەلەدi. ەكi وبلىس اكiمi مەن دەپارتامەنت باسشىسىن اۋىستىرىپ ۇلگەرگەن وبلىستىڭ وسى سالاداعى بۇگiنگi احۋالى قالاي؟ بۇل تۋرالى تاياۋدا وڭتۇستiكتiڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ دەپارتامەنتiنiڭ باسشىلىعىنا كەلگەن انۋاربەك ابدiبەك ۇلى مايماقوۆتان سۇرادىق.

دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ كەلتiرگەن دەرەكتەرiن تاراتىپ ايتار بولساق، بيىل وڭتۇستiكتiڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا اتقارىلاتىن جاۋاپكەرشiلiگi مول قارقىندى جۇمىستار جەتكiلiكتi ەكەن. ۇكiمەتتiڭ بەكiتكەن باعدارلاماسى اياسىندا وبلىستاعى دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارىنىڭ بازاسىن جاڭارتۋ، جاقسارتۋ باستى نازاردا، ءارi ماڭىزدى كۇيiندە قالىپ وتىرعانعا ۇقسايدى. وسى ورايدا، مەديتسينا نىساندارىن كۇردەلi جوندەۋدەن وتكiزۋدە ساپالى جۇمىس جاسايتىن "قاز ويل سەرۆيس" جشس-i سياقتى قۇرىلىس كومپانيالاردىڭ ەڭبەگiن ەرەكشە ايتىپ وتسەك تە بولادى دەيدi ول. ماسەلەن، جاقىندا سارىاعاش اۋداندىق اۋرۋحاناسىنىڭ نەگiزگi بiر كورپۋسىن جوندەۋدەن وتكiزگەن جوعارىدا اتالعان جشس قۇرىلىس جۇمىستارى بiتكەننەن كەيiن دە 2 جىل بويىنا تەگiن جوندەۋدi قوسا موينىنا الىپتى. باس دارiگەر بۇدان بىلاي قىزمەتiن ساپالى ءارi ناقتى اتقارا الاتىن قۇرىلىس كومپانيالارمەن عانا جۇمىس iستەيتiنiن قاداپ ايتتى.

جالپى، وبلىستا كۇردەلi جوندەۋ جۇمىستارىنا 3 ملرد. تەڭگە بولiنگەن. سونىڭ iشiندە، بiرiنشi كەزەكتە، بىلتىر كۇردەلi جوندەۋ جۇمىستارى باستالعان 6 نىساننىڭ قۇرىلىسىن ماۋسىم ايىنان باستاپ ەكi ايدىڭ iشiندە تولىعىمەن تاپسىرۋ مەجەلەنگەن. قازiرگi تاڭدا اكiمشiلiك، قارجى پوليتسياسى، ءماسليحاتتان قۇرالعان كوميسسيانىڭ قاتىسۋىمەن تەندەردi اشىق تا جاريالى تۇردە وتكiزۋ ماسەلەسiمەن دەپارتامەنت ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى تالعات مەيiرحانوۆ اينالىسۋدا.

وسى ورايدا ەرەكشە اتاپ وتەرلiك جايت، وبلىستىڭ باس دارiگەرi تۇركiستان قالاسى مەن وتىرار اۋدانىندا باستالعان تۋبەركۋلەزگە قارسى ديسپانسەرلەردiڭ قۇرىلىسىن اياعىنا جەتكiزۋ ماقساتىندا دەپارتامەنت مينيسترلiككە جيi شىعىپ جاتقاندىعىن قۇلاعدار ەتتi. ال بيىل اراب ەميراتتارىنان كەلگەن شەيحتىڭ كومەگiمەن پەرزەنتحانا جانە دە وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسى پايدالانۋعا بەرiلمەك. بۇل رەتتە ەلباسىنىڭ جولداۋىندا كورسەتiلگەن 100 اۋرۋحانانىڭ قوسار ۇلەسiن قوسا ەسەپتەڭiز.

بiر-بiرiمەن بiتە قايناسىپ، تىعىز بايلانىسىپ جاتقان سالانىڭ اقساماۋىنا دانەكەر بولاتىن تاعى بiر جايت — مامانداردىڭ بiلiكتiلiگi. كوبiنە كوپ دارiگەرلەردiڭ بiلiمسiزدiگi مەن تاجiريبەسiزدiگiنە كiنا ارتىپ جاتاتىن ازاماتتارىمىزدىڭ كوڭiل تۇكپiرiندە جۇرگەن وسى كۇدiكتi ساۋالعا باس دارiگەردiڭ بەرگەن جاۋابى بىلايشا ءوربiدi:

– بىلتىر وبلىس اكiمiنiڭ قولداۋىمەن دارiگەرلەردiڭ بiلiكتiلiگiن ارتتىرۋ ءۇشiن 70-80 ماماندى ماسكەۋ، سانكت-پەتەربۋرگ، ومبى، قازان سەكiلدi قالالارعا جiبەرiلiپ، ولاردىڭ بارلىعى تاجiريبە الماسىپ قايتقان بولاتىن. ارينە، يزرايلگە دە جiبەرۋگە بولاتىن ەدi، بiراق بۇل جەردە اعىلشىن تiلi مامانىنىڭ دا تاپشىلىعى سەزiلەدi. سوندىقتان، الداعى ۋاقىتتا مامانداردىڭ تiل بiلiمiنە دە جوعارى تالاپ قويىلاتىن كەز كەلە جاتىر. ال بيىلعى جىلى، 200-گە جۋىق اسا تاپشى پەدياتور، رەانيماتولوگ، ەرەسەكتەر مەن بالالار گينەكولوگتارىنىڭ بiلiكتiلiگiن كوتەرۋگە 150 ملن. تەڭگە ءبولiنiپ وتىر. قايتا قۇرۋ كەزiندە اقشانىڭ جەتiمسiزدiگiنەن ءارتۇرلi كاسiپتiڭ باسىن ۇستاپ كەتكەن دارiگەرلەردi ساباسىنا ءتۇسiرiپ، ءوز قىزمەتiنە ادال بولۋدى تالاپ ەتۋدەمiز. بۇگiندە ولاردىڭ تاباناقى، ماڭدايتەرiمەن تاپقان جالاقىسى ۋاقىتىلى بەرiلۋدە.

شىنتۋايتىنا كەلسەك، بۇندايدا قازاقتىڭ "جاقسى ءسوز – جارىم ىرىس" دەگەن ءسوزi تiل ۇشىنا ورالا كەتەدi. بiر اۋىز جىلى سوزiمەن جان جادىراتار دارiگەرلەردiڭ مەيiرiمدi بولۋى، الدىنا كەلگەن ناۋقاسقا شىنايى ىقىلاسپەن ەم-دوم جاساۋى كەي كەزدەرi تەحنيكالىق بازانىڭ دا، ءدارi-دارمەكتiڭ دە جەتiمسiزدiگiنiڭ ورنىن باسادى. وسى رەتتە "اۋىل جىلدارىنان" كەيiن قولعا الىنا باستاعان جاس مامانداردى اۋىلعا تارتۋ، ياعني بازاسى اۋداننان الدەقايدا جوعارى وبلىستان الشاق تۇراتىن اۋىلداردا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن كوتەرۋدi كوزدەگەن كادر ساياساتى جايلى توقتالماي كەتپەسكە تاعى بولمايدى.

بiردەن ايتايىق، كادر جەتiسپەۋشiلiگi سەزiلگەن اۋىلدارعا مامانداردى دايارلاپ جiبەرۋ ءوز ناتيجەسiن بەرمەي قويمادى. ماسەلەن، بىلتىر اۋىلعا بەت تۇزەگەن 113 ماماننىڭ 108-i اۋىلدا تۇراقتاعان. ال بيىل مەديتسينا ماماندارىن دايىندايتىن جوعارى وقۋ ورىندارى، اتاپ ايتقاندا، شىمكەنت، قاراعاندى، اقتوبە قالالارىنداعى مەديتسينا اكادەميالارى مەن دەپارتامەنت اراسىندا جۇرگiزiلiپ جاتقان كەلiسiم-شارتتىڭ نەگiزiندە اۋىلدارعا 250-گە جۋىق مامان تاعى دا جiبەرiلمەك. باس دارiگەردiڭ توپشىلاۋىنشا، وسى اتالعان 250 ماماننىڭ 220-سى تۇراقتاسا، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ جۇگi جەڭiلدەپ، ەڭ باستىسى – سەنiمiنە سەلكەۋ تۇسكەن حالىقتىڭ دا ەڭسەسiن تiكتەگەن بولار ەدiك.

كادر ساياساتى ءوز جەمiسiن بەرەتiنiندەي-اق بار. سەبەبi، دۇرىس قارجىلاندىرىلعان قاي سالانىڭ بولماسىن جۇمىسى iلگەرi باسادى. بۇل تۇرعىدان كەلگەندە ازiرگە مامانداردىڭ قاراجات تاپشىلىعىن قاناعاتتاندىرۋعا 40 ملن. تەڭگە ءبولiنiپتi. ماسەلەن، اۋىلدا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋگە نيەت بiلدiرگەن دارiگەردiڭ "جيلسترويبانكتە" 3 جىلعا دەيiن 500 مىڭ تەڭگەسi ساقتاۋلى تۇرادى. بۇل قاراجات بولاشاقتا ماماننىڭ اۋىلدا وتباسىن قۇرىپ، تۇرعىن ءۇي سالىپ، تۇراقتاپ قالۋىنا ءوز سەپتiگiن تيگiزەدi.

كوبiنە جەدەل جاردەم كورسەتۋ – تۇرعىنداردىڭ شاعىمىن تۋدىرىپ جاتاتىنى جاسىرىن ەمەس. ونى كۇندەلiكتi ءومiردiڭ وزiنەن كورiپ ءجۇرمiز. ءا.مايماقوۆتىڭ پايىمداۋىنشا، 600 مىڭ تۇرعىنعا كەمiندە 60 بريگادا قىزمەت ەتۋi تيiس. وكiنiشكە قاراي، بۇگiندە بۇل بريگادالاردىڭ قىزمەت ەتۋi 21-25 پايىزدان اسا الماي كەلەدi. سول سەبەپتi دەپارتامەنت شىمكەنت قالالىق اكiمياتىنان العاشقى كومەك كورسەتۋ اۋرۋحاناسىن ەكiگە ءبولۋدi جانە قالادان شەتكەيدە ورنالاسقان "قايتپاس" سەكiلدi شاعىن مولتەكاۋدانداردا مەدپۋنكتەردi اشۋدى نەمەسە بوس مەكەمەلەردi ءبولiپ بەرۋدi، مەملەكەتتiك باعدارلاما بويىنشا حالقى تىعىز قونىستانعان اۋداندارعا قوسىمشا اۋرۋحانا پۋنكتەرiن سالۋدى، شتات كەستەسiن بەكiتۋدi ۇسىنىپ وتىر. سونداي-اق، تاياۋ مەرزiمدە گەرمانيادان "مەرسەدەسبەنس" ماركالى سۋ جاڭا ارنايى جابدىقتاندىرىلعان 46 جەدەل جاردەم ماشينالارى قىزمەت كورسەتەتiن بولادى.

اۋداندارداعى مەديتسينانىڭ پروبلەمالارىن كوتەرۋدە دە كەلەلi ماسەلەلەردiڭ وڭتايلى شەشiلۋiنە مۇرىندىق بولىپ، ۇيىمداستىرۋدا بiلiكتiلiك تانىتتى. بiز مۇنىڭ ءبارiن كوكتەن الىپ وتىرعان جوقپىز. بۇل – جەرگiلiكتi حالىقتىڭ پiكiرi. بۇدان شىعاتىن قورىتىندى – تەك قانا وبلىس ورتالىعى ەمەس، بۇكiل اۋدانداردىڭ جاعدايىن بەس ساۋساقتاي بiلەتiن ماماننىڭ بiلگiرلiگiن كورسەتۋ مۇمكiندiگi ءالi الدا دەپ بiلەمiز.

بiر كەزدەرi ءدارi-دارمەك تاپشىلىعى كۇن تارتiبiنەن تۇسپەي تۇرعان ەدi. ال قازiر جاعداي مۇلدەم 180 گرادۋسقا وزگەردi دەپ ايتا الامىز. بۇلاي دەۋiمiزگە نەگiز دە جوق ەمەس. ماسەلەنكي، وسى ۋاقىتقا دەيiن ۇكiمەتتەن بولiنگەن ءدارi-دارمەككە حالىقتىڭ قولى جەتۋi ءۇشiن تەندەر جاريالاناتىن، ونىڭ سوڭى داۋ-دامايعا ۇلاسىپ، سوڭىندا حالىقتىڭ رەنiشi تۋىپ جاتاتىن. ءا.مايماقوۆ باسشىلىققا كەلگەندەگi بiرiنشi جاساعان وزگەرiسi – تەندەرگە قاتىستى كوتەرiلەتiن داۋ-دامايلاردىڭ الدىن الۋدى ماقسات تۇتتى. ەندi تەگiن ءدارi-دارمەك "دەلدالسىز" حالىقتىڭ پايدالانۋىنا بەرiلiپ وتىر.

– تەك اسا قىمبات جانە مەملەكەتتەن بولiنبەگەنi بولماسا، ءدال قازiرگi ۋاقىتتا حالىقتى ءدارi-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ 100 پايىز قولعا الىندى، – دەيدi انۋاربەك ابدiبەك ۇلى بiزگە بەرگەن سۇحباتىندا.

تاعى بiر الىپ-قوسارىمىز، iشكi تارتiپتەگi تالاي كەلەڭسiز جاعدايلاردى رەتتەۋگە ىقپال جاساعان "سەنiم تەلەفونىنىڭ" iسكە قوسىلۋى دا ابدiبەك ۇلىنىڭ جاساعان وڭ قادامى بولىپ ەسەپتەلەدi. كەز-كەلگەن ناۋقاس نەمەسە وبلىس تۇرعىنى قازiرگi كەزدە 56-01-36 تەلەفونىنا قوڭىراۋ شالۋ ارقىلى ءوزiنiڭ تالاپ-تiلەگiن، ارىز-شاعىمىن تiكەلەي اشىق جەتكiزە الاتىن جاعدايعا جەتتi.

"قۇنىققاننان دانiككەن جامان" دەگەندەي، بۇعان دەيiن تەگiن ءدارi-دارمەكتi ساتۋدى دا بيزنەس كوزiنە اينالدىرىپ ادەتتەنگەن كەيبiر دارiگەر-ماماندار قىزمەتiمەن قوش ايتىسۋدا ەكەن. بۇل ورايدا باس دارiگەردiڭ بەتكە ۇستانعان پوزيتسياسى – دارiگەر حالىققا تەگiن، ادال قىزمەت ەتۋi تيiس دەگەن كوزقاراستى قالىپتاستىرۋدا.

P.S. جەرگiلiكتi حالىقتىڭ بiر بولiگi، "قالتاسى كوتەرەتiندەر" شەكارا اسىپ كورشi وزبەكستاننىڭ استاناسى تاشكەنت¬تەن ەم قابىلداعاندى دۇرىس كورiپ جاتادى. مۇنى قاراپايىم حالىق گەوگرافيالىق جاعدايى دۇرىس، ياعني استانا مەن الماتى سەكiلدi ۇلكەن قالالاردان جاقىن ءارi قىزمەت كورسەتۋiمەن بايلانىستىرادى. الايدا، تاشكەنت اسىپ ەمدەلiپ جۇرگەن قانداستارىمىز بۇدان بىلاي شىمكەنتتەن شەتكە شىقپايتىن بولار. سەبەبi، جاقىن ارادا وبلىستىق اۋرۋحانادا تاشكەنتتەگiدەن كەم تۇسپەيتiن توموگرافيالىق ورتالىق iسكە قوسىلماق. بۇل قالتاسىنان قاعىلىپ، جان ۇشىرا ەم iزدەگەن تالاي دەرتتiلەردiڭ جاعدايىن تۇزەۋگە ءسوزسiز مول ۇلەس قوسا الادى جانە ءار قازاقتىڭ قارجىسى ىسىراپ بولماي، ءوز قالتاسىندا قالادى.

قۋانىشبەك بوتابەكوۆ، وڭتۇستiك قازاقستان وبلىسى

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button