شىمكەنت قالاسىنا اكIم بولۋ وڭاي ما؟

قازiرگi قالا اكiمi ارمان جەتپiسباەۆقا بۇرىنعى بيلiكتەگiلەر قانداي مۇرا قالدىردى؟

سوڭعى ۋاقىتتا شىمكەنت قالاسىنا اكiم بولىپ بارۋعا كەز كەلگەننiڭ جۇرەگi داۋالامايتىن بولدى. ويتكەنi، بيلiكتiڭ ورىنتاعىندا وتىرىپ، وڭدى-سولدى ءارتۇرلi شەشiمدەر مەن قاۋلى شىعارىپ، حالىقتىڭ بار بايلىعىن تالام-تاراجعا سالعانداردىڭ ايى وڭىنان تۋماي وتىر. سوڭعى كەزدە شىمكەنت قالاسىنا تاعايىندالعان بۇرىنعى اكiمدەردiڭ ۇستiنەن قىلمىستىق iس قوزعالىپ، ەلدiڭ اراسىندا جايسىز اڭگiمەلەر ءوربiپ كەتتi.

قالا بيلiگiن جۇمسا – جۇدىرىعىندا، اشسا – الاقانىندا ۇستاعان عالىم جۇمجاەۆتىڭ ءجۇنi جىعىلىپ، جەر تالاپايىنا بايلانىستى ۇستiنەن قىلمىستىق iس قوزعالىپ، تiرلiگi سوتتا جاتىر. بۇل سوت پروتسەسiنiڭ ساعىزشا سوزىلىپ جاتقانىنا بىلايشا جۇرت نارازىلىق تا جاساپ جاتىر. ادiلەتتi ۇكiم شىعادى دەگەنگە كۇمان دە كەلتiرەدi. بۇل اكiم ءوزi قىزمەت iستەپ تۇرعان كەزدەگi ءارتۇرلi جاساعان بىلىقتارى ءۇشiن تۇرمەنiڭ تورiندە وتىرماسا دا، ايىرىلعان ابىرويىن ەندi اقشاعا ساتىپ الا المايتىنى اقيقات. بۇرىنعى بيلiكتەگi اسىپ-تاسىعان، دۋماندى زامانى دا كوزدەن بۇلبۇلشا ۇشتى.

ساياباقتاردى مەملەكەتكە قايتارۋ جۇمىستارى بويىنشا وڭتۇستiك قازاقستان وبلىستىق پروكۋراتۋراسىنىڭ تەكسەرۋ ناتيجەسi وڭتۇستiكتەگi اتقارۋشى بيلiكتiڭ تالاي بىلىقتارىنىڭ بەتiن اشتى. وڭتۇستiك قازاقستان وبلىستىق پروكۋراتۋراسىنىڭ باسقارما باستىعى قانات ماماەۆتىڭ جۇرتقا جاريا ەتكەن ناقتى مالiمەتتەرiنەن مۇنى انىق انعارۋعا بولادى.

"…شىمكەنت قالاسى اكiمدiگiنiڭ ساياباق جەرلەرiن بەرۋi مەن وبلىستىق مەملەكەتتiك ساۋلەت-قۇرىلىس باقىلاۋ دەپارتامەنتiنiڭ وبلىس اكiمدiگi جۇرگiزiپ وتىرعان جۇمىستارعا كوبiنە كەرەعار كەلەتiن قىزمەتi جونiندەگi ماسەلەلەر ايرىقشا نازار اۋدارۋدى تالاپ ەتەدi.

قر جەر كودەكسiنiڭ 109 بابى 2 بولiمiنە سايكەس جالپى پايدالانۋداعى جەر ۋچاسكەلەرi ازاماتتار مەن زاڭدى تۇلعالارعا جالپى پايدالانۋ ءۇشiن نۇقسان كەلتiرمەيتiندەي جەڭiل ۇلگiدەگi (ساۋدا شاتىرلارى، دۇڭگiرشەكتەر، جارناما عيماراتتارى مەن باسقا دا سەرۆيستiك نىساندار) قۇرىلعىلاردى سالۋعا ۋاقىتشا جەر پايدالانۋعا بەرiلەدi.

الايدا اكiمدەر مەن جەرگiلiكتi اتقارۋشى ورگانداردىڭ لاۋازىم يەلەرi بۇل تالاپتاردى ورەسكەل بۇزا وتىرىپ، شىمكەنت قالاسىنداعى ساياباقتار مەن باسقا دا جالپى پايدالانىستاعى جەرلەرگە ءتۇرلi نىسانداردىڭ زاڭسىز سالىنۋىنا جول بەرگەن.

مىسالى، شىمكەنت قالاسىنىڭ بۇرىنعى اكiمi ع.جۇمجاەۆتىڭ سالدارىنان اباي اتىنداعى ساياباقتا جاڭا نىسانداردىڭ قۇرىلىسىنا 35 جەر ۋچاسكەسi ۇلەستiرiلگەن جانە اكiمدiكتiڭ بiردە-بiر قاۋلىسى بەرiلگەن جەر ۋچاسكەسiندە تەك جەڭiل ۇلگiدەگi قۇرىلعىلار سالۋ مەن كۇردەلi قۇرىلىسقا تىيىم سالۋ تالاپتارىنا جاۋاپ بەرمەيدi.

№1235 "شىمنۇر" جشس-نە حالىقارالىق ستاندارتتاعى سپورت كەشەنiن سالۋعا 0.9923 گەكتار جەر ۋچاسكەسi بەرiلگەن. بۇل جەر ۋچاسكەسiنە "اقارىس" سپورت كەشەنi سالىنىپ، قالا اكiمiنiڭ بۇرىنعى ورىنباسارى يۋ.ۆ.ەن توراعالىعىنداعى مەملەكەتتiك كوميسسيا 2004 جىلعى 6 جەلتوقساندا پايدالانۋعا قابىلداپ العان.

شىمكەنت قالاسى اكiمدiگiنiڭ 2003 جىلعى 2 اقپانداعى №168 قاۋلىسىمەن (ع.جۇمجاەۆ قول قويعان) "سيگما-ۆrاu" جشس-نە كافە قۇرىلىسى ءۇشiن 0.6412 گەكتار جەر ۋچاسكەسi بەرiلگەن. اكiمدiكتiڭ 2005 جىلعى 2 ماۋسىمداعى №1598 قاۋلىسىمەن وسى جشس-نە كافەنiڭ بiر بولiگiن سىراحانا دايىنداۋ ورنىنا اينالدىرۋعا رۇقسات بەرگەن. ساياباق iشiندە سالىنعان سىرا شىعارۋ زاۋىتىن پايدالانۋعا قابىلداپ الۋ اكتiسiن شىمكەنت قالاسى اكiمiنiڭ بۇرىنعى ورىنباسارى ب.احمەتوۆ اكiمدiكتiڭ 2005 جىلعى 21 ماۋسىمداعى №1938 قاۋلىسىمەن بەكiتكەن.

قالا اكiمدiگiنiڭ 2003 جىلعى 7 قاڭتارداعى №15 قاۋلىسىمەن (ع.جۇمجاەۆ قول قويعان) قالا ازاماتى ب.قوزىباقوۆاعا اباي ساياباعىنىڭ قاق ورتاسىنان نىسان سالۋعا جانە اۆتوپارك ۇيىمداستىرۋعا اۋماعى 5.285 گەكتار جەر ۋچاسكەسi ويىلىپ بەرiلگەن.

ياعني، قالا باسشىلارى مەن وكiلەتتi شەنەۋنiكتەرiمiزدiڭ وزدەرi ساياباقتاردا ماقساتتى قۇرىلىس نىساندارىن سالۋعا بولمايتىنىن بiلە تۇرسا دا رۇقسات بەرگەن. ولاردى زاڭ تالاپتارىن بiلمەي قالدى دەۋ ورىنسىز بولار ەدi.

شىمكەنت قالاسىنىڭ بۇرىنعى اكiمدەرi اباي اتىنداعى ساياباق اۋماعىنان جەر ءبولۋ جونiندەگi ءتورت شەشiمگە، ق.Iزباسقانوۆ بiر شەشiمگە قول قويسا، قالعان شەشiمدەردiڭ ءبارi ع.جۇمجاەۆتىڭ قولىمەن جۇزەگە اسقان.

بۇدان باسقا ساياباقتار جەرiن بولۋگە بايلانىستى شەشiمدەر قابىلداۋ كەزiندە ورىنسىز ارتىقشىلىقتار بەرۋ فاكتiسi كەزدەسكەن. ماسەلەن، ا.مادياروۆ پەن گ.كۇزەمبايعا "جەڭiس" ساياباعى اۋماعىنان بولiنگەن جەردiڭ زاڭسىزدىعى جونiندە سوتتىڭ 2004 جىلعى ناۋرىزداعى شەشiمi بولا تۇرا شىمكەنت قالاسىنىڭ بۇرىنعى اكiمi ع.جۇمجاەۆ بiر جىلدان كەيiن وسى ادامدارعا سول جەردi بەرۋ جونiندە جاڭا قاۋلىعا (№1473 جانە №530 17.05.2005 جىلى جانە 14.02.2005 جىل) قول قويعان. بۇل فاكت بويىنشا جيناقتالعان ماتەريالدار تيiستi شەشiم قابىلداۋ ءۇشiن قارجى پوليتسياسىنا جiبەرiلدi.

…بۇرىنعى اكiم ع.جۇمجاەۆ باسقارعان جەرگiلiكتi اتقارۋشى ورگاننىڭ ودان ارعى ارەكەتi دە تۇسiنiكسiز. ماسەلەن، قۇرىلىس جۇمىستارى ءۇشiن ەشقانداي رۇقسات بولماسا دا قالا اكiمدiگi 2004 جانە 2005 جىلدارى بۇرىنعى نىسانداردىڭ ورنىنا 25 جەر ۋچاسكەسiن جشس جەكەمەنشiگiنە وتكiزiپ جiبەرگەن. اۋماققا ەنەتiن بiر ۋچاسكەنi، جاڭا نىساندار سالۋ ءۇشiن 2 ۋچاسكەنi، سونداي-اق، ۋاقىتشا پايدالانۋ ءۇشiن 2.1618 گەكتار جەر ۋچاسكەسi جەكەمەنشiككە بەرiلدi".

بۇل قالا اكiمدەرiنiڭ وندى-سولدى زاڭسىز شەشiمدەر شىعارىپ، شىمكەنتتەگi بiتپەس جەر داۋىن تۋعىزعاندارىن قۇزىرلى ورگاندار ناقتى فاكتiمەن دالەلدەپ وتىر. "ۇستالماعان ۇرى ەمەس" دەمەكشi، بيلiكتەگi شەنەۋنiكتەر وزدەرiنiڭ ەشقاشان قىلمىستىق iس-ارەكەتiن مويىنداعان ەمەس، مويىندامايدى دا. سوندىقتان بۇل جەردە اقيقاتتى ايتا العان، شەنەۋنiكتەردiڭ اتاق-ابىرويىنا، قالتاسىنا قاراماي جازالاۋدى تالاپ ەتكەن پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرiنە مىڭ العىس ايتۋعا بولادى. ەندi بۇل زاڭسىزدىقتاردى رەتتەۋ ءۇشiن قانشاما ادامداردىڭ جۇيكەسi توزىپ، سوت پەن وتتىڭ اراسىندا جۇرگەندiگiن كورiپ وتىرمىز.

مiنبەردەن حالىقتىڭ قامىن كۇيتتەگەن بولىپ ءوز مانسابى مەن قالتا قامىن ويلايتىنداردىڭ بۇگiندە شىمكەنتتە اسىعى الشىسىنان تۇرىپ جاتىر دەپ ايتا المايمىز. دەگەنمەن ۇيرەك ۇرلاعانداردىڭ ءۇش جىلعا سوتتالىپ، تۇيەنi تۇگiمەن، سيىردى سيراعىمەن، ۆاگوندى سوستاۆىمەن جۇتقانداردىڭ ارامىزدا تايراڭداپ جۇرگەنi ارينە، حالىقتىڭ اشۋ-ىزاسىن تۋدىرادى.

جۇمجاەۆتان كەيiن شىمكەنت قالاسى اكiمiنiڭ تiزگiنiن ۇستاعان ومiرزاق امەتتiڭ دە باسىنا باق قونبادى. اتى شۋلى ۆەنادا قازiرگi كۇندە قىلمىسكەر بوپ تىعىلىپ جاتقان راحات اليەۆتiڭ ارقاسىندا بiراز ۋاقىت بيلiكتە تايراڭداعان ومiرزاق امەتتiڭ دە ۇستiنەن قىلمىستىق iس قوزعالىپ، سوتتى بولىپ جاتىر. امەت تە شىمكەنتتiڭ شىرايىن كەلتiرگەن جوق. جەتiم-جەسiردi جەبەيمiن دەپ، ءوز يميدجiن كوتەرۋ ءۇشiن نە سۋى، نە جولى، نە گازى جوق ايدالادان "دوستىق" مولتەكاۋدانىن سالىپ، ەلدiڭ ەسiن شىعاردى. قۇجاتتارى بۇگiنگi كۇنگە دەيiن رەتتەلمەگەن ول شۋ ءالi باسىلعان جوق. ايدى اسپانعا شىعارماق بولعان امەت تە وبلىستىڭ اكiمi بولامىن دەپ ارماندا كەتتi. بۇگiندە شىمكەنت قالاسىنىڭ بۇرىنعى اكiمi ومiرزاق امەتتiڭ ۇستiنەن قوزعالعان قىلمىستىق iس سوتقا ءوتiپ، قازiرگi كۇنi شىمكەنت قالالىق ءال-فارابي اۋداندىق سوتىندا سوت قاراۋ iسi ءجۇرiپ جاتىر. وعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىلمىستىق كودەكسiنiڭ قىزمەت بابىن اسىرا پايدالاندى دەگەن بابىمەن ايىپ تاعىلۋدا. Iستi قاراپ جاتقان سۋديا شارا بيسەمبيەۆانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، قىلمىستىق iس 48 تومدى قۇراپ وتىر.

بۇدان كەيiن قالا اكiمi بولعان اناربەك ورماننىڭ دا ارتىنان بiراز شۋ كوتەرiلەتiن ءتۇرi بار. قالا بيۋدجەتiنiڭ 10 ملرد. تەڭگە كولەمiندەگi بەرەشەك قارىزى قالاي پايدا بولعاندىعى جونiندە كەشەگi بيلiكتە جۇرگەن ا. ورماننان دا سۇراۋ سالماق. سونداي-اق، ساياباقتاردى مەملەكەتكە قايتارۋ جۇمىستارىن تەكسەرگەن پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرiنiڭ مالiمەتiندە "…بۇرىنعى اكiم ا.ورماننىڭ ارەكەتi، تiپتi، قيسىنسىز. ويتكەنi 2008 جىلى 4-اقپاندا جاسالىنعان كەلiسiم-شارت بويىنشا ر.تۇرعانوۆا ساياباقتاعى ۋاقىتشا پايدالانۋعا بەرiلگەن 2 گەكتاردان استام جەردi قايتاراتىن بولادى. الايدا، بۇل ءۇشiن شىمكەنت قالاسىنىڭ اكiمi ۇيلەر مەن عيماراتتار ورنالاسقان باسقا 26 ۋچاسكi بويىنشا ەشقانداي تالاپ قويماۋعا مiندەتتەنەدi. بۇل اكiم زاڭسىز بەرiلگەن ساياباقتار جەرiن سوتتاسۋ جولىمەن قايتارىپ الۋ ورنىنا اباي اتىنداعى ساياباق اۋماعىنان مەملەكەت قاجەتi ءۇشiن 17 ۋچاسكەنi الۋ جونiندە (№1662 جانە №2088، 04.09.07 جانە 10.12.07ج) قاۋلى شىعارادى…" تاعى بiر اتاپ وتەر جايت، ساياباقتاردى مەملەكەتكە قايتارۋ جونiندە ماسەلە قوزعالىپ جاتقاننىڭ وزiندە مەملەكەتتiك ساۋلەت-قۇرىلىس باقىلاۋ دەپارتامەنتi تاراپىنان قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىنا رۇقسات بەرiلiپ كەلدi. ماسەلەن، "كەن بابا" ساياباعىنداعى "SNوۆ" ءۇي اسحاناسى، اتراكتسيوندار زالى، وسى ساياباق اۋماعىنا ەنەتiن قازىبەك بي كوشەسi بويىنداعى مەيرامحانا عيماراتىنىڭ قۇرىلىسىنا جوعارىداعى دەپارتامەنت 2007 جىلعى 19 ماۋسىمدا رۇقسات بەرگەن.

وبلىس ورتالىعىنداعى كوشەلەردiڭ، گۋلزارلاردىڭ بويىندا "قىزىل سىزىقتان" اسقان قۇرىلىستار كوپ. سونداي-اق، كوممۋنالدىق توراپتار (ماگيسترالدىق گاز جانە سۋ وتكiزگiشتەرi) ۇستiندەگi جەرلەردi جاپپاي بەرiپ جiبەرۋ فاكتiلەرi ورىن العان. تەك قالانىڭ ورتالىق بولiگiنەن مەملەكەتتiك ساۋلەت-قۇرىلىس باقىلاۋ دەپارتامەنتi بۇزۋعا جاتقىزعان 90 نىسان انىقتالدى.

مiنە، شىمكەنتتە بۇرىن بيلiكتە وتىرعان شەنەۋنiكتەر قانداي بىلىقتار جاساپ، جۇرتتىڭ بەرەكەسiن العانىن وسى جوعارىداعى فاكتiلەردەن بايقاۋعا بولادى.

ەندi قالاعا جاڭادان اكiم بولىپ تاعايىندالعان ارمان جەتپiسباەۆقا بۇرىنعى اتقا مiنەرلەردەن قانداي "اۋىر مۇرا" قالعانىن وسىدان-اق بولجاۋ قيىن ەمەس. قالانىڭ بۇرىنعى اكiمi اناربەك ورمان "انە كەتەدi، مiنە كەتەدi" دەپ جۇرگەندە "شىمكەنت قالاسىنا ەشكiم اكiم بولعىسى كەلمەي جاتىر" دەگەن گۋ-گۋ اڭگiمە دە شىقتى. جەتپiسباەۆتىڭ دا الدىمەن قالاعا اكiم بولىپ بارۋعا قۇلقى بولماعان دەيدi جۇرت. دەگەنمەن، جاستىق جiگەر، وپتيميستiك رۋح، بولاشاققا دەگەن ءۇمiت پەن سەنiم جەتپiسباەۆتى تاۋەكەلگە بەل بايلاتقان كورiنەدi.

– بiزدiڭ كوماندامىز قالانى وركەندەتۋ، حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ باعىتىندا جۇمىس iستەيدi. وسى باعىتتا بiز الدىمىزعا ۇلكەن ماقساتتار قويىپ وتىرمىز. ونىڭ iشiندە بiرنەشە ۇلكەن باعدارلامالاردى iسكە اسىرۋ كوزدەلگەن. شىندىعىن ايتار بولسام، مەن بiلەتiن كەيبiر بيزنەسi وركەندەگەن ازاماتتار قالا اكiمi بولعىسى دا كەلمەيدi. ويتكەنi جانى تىنىش، دۇنيەسi تۇگەل، وزiنە-ءوزi قوجايىن.

مەن ءۇشiن بۇگiنگi قىزمەتiم ومiردە بيiك ماقساتتاردى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكiندiك بەرەدi دەپ سەنەمiن – دەدi باق وكiلدەرiمەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكiزگەن شىمكەنت قالاسىنىڭ اكiمi ارمان جەتپiسباەۆ.

جەتپiسباەۆ ەڭ الدىمەن كوماندا جاساقتاۋعا كiرiسكەنi ءمالiم. ول كادرلاردى كاسiبي iسكەرلiك قابiلەتiنە قاراي تاڭدايتىنىن جاسىرمادى. تامىر-تانىستىق، جوعارىداعى ۇلكەن لاۋازىم يەلەرiنiڭ وتiنiشتەرiنە قۇلاق اسپاۋعا تىرىستى. بۇل باعىتىنان اينىماعانىن ءوزi تاڭداعان كادرلارعا قاراپ-اق ايتۋعا بولادى. جەتپiسباەۆتى دا العاشقى كۇندەردەن اياقتان شالىپ، كەيبiر تاۋەلسiز اقپارات قۇرالدارى ارقىلى يميدجiن ءتۇسiرۋ باعىتىندا قادامدار جاسالعانىن جاسىرۋعا بولمايدى. شىمكەنتتە شيەلەنiسكەن ساياسي ويىنداردىڭ بۇل دا بiر بiتپەگەنiن كورسەتەدi. دەگەنمەن الەۋمەتتiك ساراپتامالاردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جەتپiسباەۆتىڭ قالانىڭ پروبلەمالارىن شەشە الادى، قيىنشىلىقتاردى جەڭەدi دەگەن ءۇمiت تە جوق ەمەس. ول رەسپۋبليكاداعى قالا اكiمدەرi اراسىندا رەيتينگ كورسەتكiشi بويىنشا، 3-شi ورىنعا قادام تiرەگەن. جاڭادان تاعايىندالعان اكiم ءۇشiن بۇل دا جاقسى باعا.

قالا اكiمi بۇگiن قانداي الەۋمەتتiك-ەكونوميكالىق باستى پروبلەمالارمەن اينالىسقالى وتىر؟

شىمكەنت قالاسىندا ەڭ باستى پروبلەما 9.7 ملرد. تەڭگە قارىز توڭiرەگiندە بولىپ وتىر. بiزدەگi بەيرەسمي مالiمەت بويىنشا قالا تۇرعىندارىنىڭ سانى 1 ميلليونعا جاقىنداپ قالدى. جەتپiسباەۆتىڭ كومانداسى ەڭ العاشقى كۇننەن باستاپ قالا بيۋدجەتiنە جانە بيۋدجەتتiك باعدارلامالارعا تولىق تالداۋ جۇرگiزگەن. سونىڭ ناتيجەسiندە بارلىق ءتۇيiندi ماسەلەلەردi انىقتاپ، قىسقا مەرزiمدi جانە ۇزاق مەرزiمدi باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋ جونiندە ناقتى شارالار ازiرلەگەن. جوعارىداعى بيۋدجەتتiك قارىزدىڭ قوردالانۋ جايى ينفلياتسيا بويىنشا بولجامدار مەن داعدارىستىڭ سالدارى ەسكەرiلمەگەنiن اڭعارتادى. ناتيجەسiندە بiرiنشi توقساندا بيۋدجەتتiڭ كiرiس بولiگiنiڭ ورىندالۋى 55 پايىزدى عانا قۇرادى. بۇل قارىزعا اي سايىن كiرiستiڭ تۇسپەگەن بولiگi قوسىلىپ وتىر. سوندا بۇگiنگi تاڭدا قوسىمشا 3.5 ملرد. تەڭگەنi قۇرايدى.

بيۋدجەت تۇسiمدەرiنiڭ تۇسپەۋ سەبەپ-سالدارىن ناقتىلاپ ايتقاندا، جەر ۋچاسكەلەرi، مەملەكەتتiك باعدارلامالار بويىنشا پاتەرلەر ساتىلمادى. مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى بويىنشا اكتسيزدەردiڭ بiر بولiگi اۆانسپەن الىنىپ، ول وتكەن جىلى جۇمسالىنىپ كەتكەن بولىپ شىقتى. سالىق تۇسiمدەرi دە كۇننەن كۇنگە ازايىپ كەتتi. قارىزداردىڭ پايدا بولۋ جاعدايىنا توقتالساق، مەردiگەرلەردiڭ الدىنداعى كرەديتورلىق قارىزدار كوبەيگەن. مەملەكەتتiك تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى بويىنشا مەرزiمi وتكەن بيۋدجەتتiك نەسيەلەر وتەلمەگەن. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بولiنگەن ترانسفەرتتەردiڭ يگەرiلمەۋi دە سەبەپشi بولدى. جالاقى بويىنشا قارىزدار كوبەيگەن. وسى جاعدايدى تۇزەۋ ءۇشiن جەتپiسباەۆتىڭ كومانداسى تومەندەگi iس-شارالاردى جۇزەگە اسىرماق نيەتتە. بيۋدجەتتiڭ شىعىس بولiگiن قىسقارتۋ ماقساتىندا بiرiنشi كەزەكتەگi كەلەسi تولەمدەردi بەكiتتi. جالاقى، الەۋمەتتiك جاردەماقىلار، كوممۋنالدىق تولەمدەر. كوگالداندىرۋ مەن كورiكتەندiرۋگە جۇمسالاتىن شىعىنداردىڭ باسىم بولiگiن قىسقارتپاق. جاڭادان سالىناتىن نىسانداردىڭ قۇرىلىسىن توقتاتپاق. بيۋدجەتتiڭ كiرiس بولiگiن ۇلعايتۋ جونiندە بiرقاتار iس-شارالار جۇزەگە اسپاق. ەڭ الدىمەن ساتىلعان جەر تەلiمدەرi بويىنشا قارىزداردى تولەتۋ، جالعا الىنعان جەرلەردi، مەملەكەتتiك باعدارلامالار بويىنشا سالىنعان پاتەرلەردi ساتۋ. سونداي-اق، سالىقتار مەن تولەمدەردi ءوندiرiپ الۋ بويىنشا قاتاڭ باقىلاۋ جاساماق.

قالاعا ەڭ قاجەتتi باعدارلامالار بەكiتiلدi. ەڭ الدىمەن قالانىڭ سانيتارلىق جاعدايىن ساقتاۋ، ء"نۇرسات" مولتەكاۋدانىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ، جىلۋ جۇيەلەرiن قىسقا دايىنداۋ، جولداردى ورتاشا جوندەۋ، "سامال-1،2،3" شاعىن اۋداندارىن اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋ بولىپ وتىر. بۇگiنگi جاعدايدا شاعىن جانە ورتا بيزنەستi قولداۋ باعىتىندا دا جەتپiسباەۆتىڭ كومانداسى تياناقتى جۇمىس جاساماق. كاسiپكەرلiكتi قولداۋ ورتالىقتارى قۇرىلادى، قوعامدىق قابىلداۋ ۇيىمداستىرىلادى. اكiمشiلiك كەدەرگiلەردi جويۋ جونiندەگi باعدارلامالار ءتۇزiلدi. سونىمەن قاتار بالالارعا ارنالعان مەكەمەلەردەن 100 مەتر شەڭبەردە iشiمدiكتەردi ساتۋعا تىيىم سالىنادى.

قالا اكiمشiلiگi ۇزاق مەرزiمدi باعدارلامالار ءتۇزدi. قالانىڭ باس جوسپارى ازiرلەنۋدە، اەرو-ءفوتوتۇسiرiلiم جاسالدى. قالانىڭ الەۋمەتتiك ماسەلەلەرiن جاقسارتۋ باعىتىندا كوپتەگەن يگiلiكتi iس-شارالار تۇزiلگەن. شىمكەنت قالاسىندا تۇراقتى دامىتۋ ورتالىعىن قۇرۋ، دامۋدىڭ ستراتەگياسىن ازiرلەۋ، جۇيەلi ينۆەستورلاردى تارتۋ، ساپالى ءۇش جىلدىق بيۋدجەتتi ازiرلەۋ سىندى ۇزاق مەرزiمدi باعدارلامالار كوزدەلگەن. جەتپiسباەۆ قالا تۇرعىندارىن "كوزبوياۋشىلىق iس-شارالار مەن شالا شەشiمدەر بولمايدى" دەپ سەندiرiپ وتىر.

قالا اكiمi بiرنەشە كادرلىق اۋىز-تۇيiستەر جاسادى. جاڭادان تاعايىندالعان كادرلاردىڭ اراسىندا وزiندiك وي-پiكiرi بار، قالا تiرشiلiگiن جاقسى بiلەتiن ازاماتتار دا جوق ەمەس. بۇرىنعى يدەولوگيا سالاسىندا تاجiريبەسi بار قالا اكiمiنiڭ ورىنباسارى بولىپ جولداسبەك كۇزدەۋباەۆ قايتا تاعايىندالدى. جولداسبەك مىرزا: “بiزدە يدەولوگيا سالاسىندا ءالi دە كوزبوياۋشىلىق، ناۋقانشىلدىق باسىم، – دەگەندi ايتا كەلiپ، ناقتى فاكتiلەر كەلتiرەدi. – بiراق بۇل سالادا مۇلدەم جۇمىس جاسالىنبادى دەگەن ويدان اۋلاقپىن” – دەيدi. "تiل تۋرالى" زاڭنىڭ ەكiۇشتىلىعى تالاي تiرلiكتiڭ وڭ شەشiمiن تابۋىنا كەدەرگi بولىپ تۇر دەگەن پiكiرiن جاسىرمايدى. "مەكتەپتەردەگi جەمقورلىقتى جويۋ ءۇشiن مەكتەپ ديرەكتورلارى مەن ورىنباسارلارىن جۇمىسقا كونكۋرس ارقىلى قابىلداۋدى قولعا العانبىز. كونكۋرس ارنايى كوميسسيانىڭ باق وكiلدەرiنiڭ قاتىسۋىمەن اشىق وتەتiن. كەيiن مەن قىزمەتتەن كەتكەننەن سوڭ توقتاپ قالدى. بۇل باستامالاردى قايتا قولعا الامىن" – دەيدi ول. باسقا كەلەڭسiزدiكتەر تۋرالى ويىن ساباقتاي كەلە كۇزدەۋباەۆ: "كورiپ ءجۇرمiز، كەيبiر باسشىلار، اكiمدەر قىزمەت مانسابى ءۇشiن بەس-التى پارتيا اۋىستىرىپ ۇلگەردi. بۇگiن پارتيانى ساتىپ وزگەسiنە كiرگەن ادام، ەرتەڭ وتانىن ساتادى. انا سۇتiمەن كەلگەن مiنەزiم، ۇستانىمىم وزگەرمەيدi. ونى ەشكiم وزگەرتە دە المايدى" – دەگەن قالا اكiمiنiڭ ورىنباسارى ءوز ويىن جاريالى تۇردە اشىق ايتتى. قالادا كۇزدەۋباەۆ قىزمەتتە جۇرگەندە كوپتەگەن بىلىقتاردىڭ بەتi اشىلاتىن ءتۇرi بار.

قالا اكiمiنiڭ تاعى بiر ورىنباسارى ەرعالي بiلiسبەكوۆتi ءوز پiكiرi، ءوز ويى بار ۇلتجاندى ازامات دەيدi. ساياباقتاردى مەملەكەتتiڭ مەنشiگiنە قايتارۋ جۇمىستارىنا بەلسەنە اتسالىسىپ ءجۇر. بۇل جۇمىس ءۇش باعىتتا قولعا الىندى. اۋقىمدى ماسەلەلەردi بۇل قالا ورىنباسارى بiتiمگەرشiلiك جولىمەن شەشپەك ويدا. جاس وتباسىلارعا باسپانا بەرۋ جايىن يپوتەكالىق باعدارلاماعا ەنگiزگەن شەنەۋنiكتiڭ بiرi.

قالا اكiمiنiڭ كەڭەسشiسi مۇحتار مۇحامبەتجان – جاستار اراسىندا بەدەلدi ازاماتتاردىڭ بiرi. ول ساياساتتا دا ىسىلعان كادر. ول ۇنەمi جاستاردىڭ قامقورشىسى بولۋعا تىرىسادى. مۇحتار دا ءوز ويىن كەز كەلگەن جەردە اشىق ايتىپ جۇرگەن ۇلتجاندى ازامات. مۇحتار ايتادى: "اۋرۋىن جاسىرعان ولەدi" دەگەن راس. سوندىقتان ءدال بۇگiن ستۋدەنتتەر اراسىنداعى كوررۋپتسيانى بiز اشىق ايتۋعا تيiسپiز. راسىندا دا قولىن جۇرەگiنە قويىپ تۇرىپ، اسقاق كوڭiلمەن قازاق گيمنiن ايتىپ، گيمن بiتكەن سوڭ اۋديتوريالارعا بارىپ، پارا بەرiپ زاچەت، ەمتيحان العان جاستاردى پاتريوت دەپ ايتۋعا ەش بولمايدى. پارا بەرۋ – وتانىڭدى بۇگiن ساتۋ ەكەنiن جاستارعا اشىق ايتىپ، وسى ەل بولاشاعىنا كولەڭكە ءتۇسiرiپ وتىرعان قۇبىلىستى ءبارiمiز جوق ەتۋگە تيiسپiز."

قالا اكiمi ارمان جەتپiسباەۆتىڭ كومانداسىندا قوعامداعى كەلەڭسiزدiكتەرگە توزە المايتىن، الەۋمەتتiك ادiلەتسiزدiكتi جويۋعا بەت العان بiر توپ ۇلتجاندى ازاماتتار جۇرگەندiگiن بايقاۋعا بولادى. قالاداعى قوردالانعان پروبلەمالاردى شەشۋگە ولاردىڭ كۇش-قۋاتى، تاباندىلىعى جەتەدi دەگەن ويدامىز. دەگەنمەن ءالiپتiڭ اقىرىن باعايىق.

بالتابەك تYيەتاەۆ

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button