"جاس قايىڭدى" ايتاتىن ءانشI قىز

ينديرا راسىلحان ەسiمi كوپشiلiك انسۇيەر قاۋىمعا "جاس قايىڭ"، "بالالىق شاق"، "سەزiم سىرى"، ء"انiمiز نەگە بولەك؟" سونداي-اق حالىق اندەرiن ناقىشىنا كەلتiرە ورىنداۋىمەن جاقىن تانىس. 1977 جىلدىڭ 5 جەلتوقسانىندا جامبىل وبلىسى، جۋالى اۋدانى، كولتوعان اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن ءانشi قىزعا ونەر ءوزiنiڭ اتا-اناسىنان دارىسا كەرەك. ولاي دەيتiنiمiز، اناسى جۇپارگۇل وزiنە ساي تابيعي داۋسىمەن ەرەكشەلەنسە، اكەسi راسىلحان دومبىراشىلىعىمەن قاتار، كاسiبي مۋزىكانت. بۇل وتباسىنىڭ كەزiندەگi "التىن دومبىرا" اتتى وتباسىلىق انسامبلi سول ەلدiڭ تۇرعىندارىنىڭ ءالi ەسiندە.

اتا-اناسىنان دارىعان ونەردiڭ قۇدiرەتتiلiگi بولار، ينديرا مەكتەپ قابىرعاسىندا جۇرگەندە-اق وزiندiك اۋەزدi تۇنىق داۋسىمەن جۇرت نازارىنا iلiگە باستادى. التى جاسىنان اكەسiنەن دومبىرا تارتۋدى ۇيرەنگەن ءبۇلدiرشiن قىز ەكiنشi سىنىپتان باستاپ مۋزىكا مەكتەبiنەن ءدارiس الادى. 1992-96 جىلدارى مۋزىكا كوللەدجiنiڭ دومبىرا پريما كلاسىنان ساۋاتىن شىڭداعان ءانشiنiڭ كاسiبي ساحنادا ءان سالعانىنا دا بەس جىلدىڭ ءجۇزi بولىپتى. وسى بەس جىلعى ۋاقىت ينديرانى ءان الەمiنiڭ سان قىرلى جاقتارىنان كاسiبي شەبەرلiگiن شىڭداپ، ونەرسۇيەر قاۋىمنىڭ جۇرەگiنە جول تاۋىپ، ەتەنە جاقىنداستىرا ءتۇستi دەۋگە بولادى.

جۋىردا 27-ساۋiردە ءانشi رەسپۋبليكا سارايىندا ءوزiنiڭ "جاس قايىڭ" اتتى جەكە شىعارماشىلىق ەسەپ بەرۋ كونتسەرتiن وتكiزبەكشi. ءانشi ينديرا راسىلحاندى كوپشiلiك قاۋىمعا جاقىنىراق تانىستىرۋ ماقساتىندا سۇحباتقا تارتقان ەدiك.

– سوڭعى كەزدە وزiڭiزدەن حالىق بiرشاما ۋاقىت كوز جازىپ قالعان سەكiلدi. مۇنىڭ سىرىن نەمەن تۇسiندiرەسiز؟

– شىنىندا دا سولاي بولدى. قانشا جەردەن ونەر ادامى بولسام دا، مەن ءۇشiن بiرiنشi كەزەكتە وتباسىم تۇرادى. ايدينا، دارينا اتتى ەگiز قىزدارىما اسلان اتتى iنi سىيلادىم. وسى ۇلىمدى ومiرگە اكەلۋiمە بايلانىستى بiراز ۋاقىت ونەردەن قول ۇزە تۇرۋىما تۋرا كەلدi. وسى ءۇش بالامىزدىڭ جولىندا جولداسىم اسقار ەكەۋمiز بiراز ەڭبەكتەنiپ جاتقان جايىمىز بار. كiشكەنتاي ۇلىمدى ومiرگە اكەلiسiمەن اتا-ەنەمە تاپسىرىپ ساحناعا شىعا بەرۋiمە دە بولۋشى ەدi. بiراق ومiرگە كەلگەن بالا اناسىنىڭ بار ەكەنiن سەزiنسiن، اياعىن ءتاي-ءتاي باسسىن دەگەن ويمەن انالىق ىستىق مەيiرiمدi، ۇرپاعىما دەگەن سۇيiسپەنشiلiكتi العاشقى كەزەككە قويدىم.

– شىعارماشىلىق كەشiڭiزدi "جاس قايىڭ" دەپ اتاۋىڭىزعا نە سەبەپ؟

– مەنiڭ كاسiبي ساحنادا جۇرگەنiمە تۋرا بەس جىلدىڭ ءجۇزi بولدى. بۇل كوپشiلiك الدىنداعى العاشقى كونتسەرتiم. مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ سوزiنە جازىلعان "جاس قايىڭ" ءانi مەنiڭ "ۆيزيتنىي كارتوچكام" دەسەم ارتىق ايتقاندىق ەمەس.ولاي دەيتiنiم، مەنi بiرەۋلەر "ول قاي ءانشi?" دەپ ەسiنە تۇسiرە الماي جاتقاندا "انا "جاس قايىڭدى" ايتاتىن ءانشi قىز" دەسە بiردەن تانىپ، ەستەرiنە تۇسiرەتiنi انىق. سوندىقتان وسى ءاننiڭ اتاۋىمەن كونتسەرتiمدi وتكiزگەندi ءجون كوردiم.

– كەشiڭiزدiڭ ەرەكشەلiگi قانداي؟

– كونتسەرتiمدi وزگەشە ەستە قالارلىقتاي، كوپشiلiك كوڭiلiنەن شىعارلىقتاي وتكiزۋ – باستى ماقساتىم بولىپ وتىر. ەڭ باستىسى، حالىقتى جالىقتىرىپ جiبەرەتiن بiر سارىندى ەمەس، وزiندiك ەرەكشەلiكتەرiممەن وتكiزگiم كەلەدi. بارلىق قۇپيامدى اقتارماسام دا بiرازىنا توقتالايىن. كەشتە ءالi ەش جەردە ورىندالماعان جاڭا اندەردiڭ تۇساۋىن كەسەمiن. سونىمەن قاتار، حالىق اندەرi دە شىرقالادى. بۇرىن انسۇيەر قاۋىم بايقاماعان جاڭا قىرلارىمنىڭ بiرi – دومبىرامەن دە بiراز اندەر ورىنداسام دەپ وتىرمىن. سونداي-اق بيشiلiك ونەرiممەن دە كورiنۋ جوسپارىمدا بار.

– دەمەۋشiلەرiڭiز بار ما؟

– ەشقانداي دەمەۋشiم جوق. ەڭ بiرiنشi – اللا، ەكiنشi جۇبايىم – اسقار. قازiرگi كەزدە جولداسىم ەكەۋمiز تىنىمسىز ەڭبەك ۇستiندەمiز. قوبالجىپ جۇرگەنiم دە جاسىرىن ەمەس.

– كليپتەرiڭiز تۋرالى دا ايتا وتىرساڭىز. جالپى سانى قانشا كليپiڭiز بار؟

– كليپتi اركiم قالتاسىنا، شاماسىنا قاراي جاسايدى. قانشا دەگەنمەن دە جاساعان دۇنيەڭنiڭ حالىق كوڭiلiنەن شىعىپ جاتقانى دۇرىس. "بالالىق شاق"، "سەزiم سىرلارى"، "ايلى ءتۇن" اتتى كليپتەرiم كورەرمەنگە تانىس. جۋىردا "جاس قايىڭ" انiنە تۇسiرiلگەن كليپ تە كورەرمەن كوڭiلiنە جول تارتتى. سونداي-اق، جاڭا تۇسiرiلگەن ء"انiمiز نەگە بولەك؟" اتتى كليپiمدi دە كوپشiلiك نازارىنا ۇسىنباقپىن. العاشقى تۇسiرگەن كليپتەرiم قازiر ەسكiردi دەۋگە بولادى. قازiر حالىقتىڭ تالعامى جوعارى، تانىمى كەڭ. انiڭە جاساعان ارانجيروۆكاڭنىڭ قانداي دەڭگەيدە ەكەنiن، ونىڭ ءار دىبىسىنا دەيiن جەتە ءتۇسiنiپ ءمان بەرەدi. حالىقتىڭ سىنشىل بولۋى ءانشiنi ەڭبەكتەندiرە، ءوز-ءوزiن قايراي تۇسۋiنە ىقپال ەتەدi. ۋاقىت وزعان سايىن زامان دا ءوز ۋاقىتىمەن وزگەرiپ وتىرادى. كۇن وتكەن سايىن وزگەرiپ جاتقان دۇنيە، وزگە¬رiپ جاتقان تiرشiلiك. سول ءۇشiن دە ونەر ادامى ۇلكەن ەڭبەك پەن iزدەنiس ارقىلى زامان كوشiنەن قالماعانى دۇرىس.

– ءانشiنiڭ باعىن اشاتىن جاقسى ءان، ءاننiڭ باعىن اشاتىن ءانشi. رەپەرتۋارىڭىزدى قالاي تاڭدايسىز؟ كiمدەرمەن شىعارماشىلىق بايلانىستاسىز؟

– مەن بارلىق اقىن، سازگەرلەرمەن شىعارماشىلىق بايلانىستامىن دەپ ايتا المايمىن. قازiرگi كەزدە جۇرت نازارىنا iلiگiپ جۇرگەن تالانتتاردىڭ بiرi – ايگۇل باجەنوۆا، نازگۇل سارىباەۆا، جارىلقاسىن داۋلەت، ەرمەك ەلگەزەكوۆتەرمەن شىعارماشىلىق قارىم قاتىناستامىن. ءاننiڭ سوزiنە وتە كiرپيازدىقپەن قارايمىن. كەيدە بiر ءاننiڭ ءسوزiن ءتورت ادامعا جازدىرىپ، iشiنەن ۇناعانىمدى قابىلداپ جاتاتىن كەزدەرiم بولادى. ءاننiڭ ءسوزi مەنiڭ كوڭiلiمنەن شىعىپ، جۇرەگiمنەن ورىن الۋى تيiس. كەيدە ەر ازاماتتارعا ءتان ءاندi ساحناعا قىزدارىمىز الىپ شىعىپ جاتسا، قىزدارعا تيiستi ءاندi ەرلەر ورىنداپ جاتاتىنى جاسىرىن ەمەس. وسى جاعىنا دا اسا ءمان بەرەمiن. كەي جاعدايدا وسىنداي اندەر كەلiپ جاتسا، كەرi قايتارامىن نەمەسە ءسوزiن وزگەرتۋگە ۇسىنىس جاسايمىن.

– دوستارىڭىز كوپ پە؟ ونەر ادامدارىنان كiمدەرمەن ارالاساسىز؟

– ونەر ادامدارىنىڭ بارiمەن قارىم-قاتىناسىم، سالەمiم ءتۇزۋ. پەندەنiڭ ومiرiندە دوستىقتىڭ، سىيلاستىقتىڭ ورنى بولەك. مەن ەر ازاماتتارمەن شىنايى دوس بولعاندى ۇناتامىن. جاقىندا ۇزاق جىلدار سىيلاسىپ جۇرگەن بiر دوسىممەن قاتتى سوزگە كەلiپ قالعانىم بار. سiز سەنسەڭiز، جان دۇنيەمنiڭ استان– كەستەڭi شىققانى سونشالىق ستۋديادا بiر ءانiمدi ءۇش كۇن جازدىرا الماي قينالدىم. دوستان ايرىلۋ، رەنجiسۋ جۇرەككە اۋىر تيەتiن جاعداي ەكەنiن تۇسiنەم.

– جانىڭىزدىڭ جابىرقاعان ساتتەرiندە كiتاپ وقيسىز با؟ كiمدەردiڭ شىعارمالارىنان رۋحاني ازىق الاسىز؟

– شىنىمدى ايتسام، پروزادان گورi جانىما رۋحاني ازىقتى پوەزيادان الامىن. مۇقاعالي، تۇمانباي، فاريزا، قادىر اعالارىمىزدىڭ ولەڭدەرiن وقيمىن. اسiرەسە مۇقاعالي جىرلارى جانىما جاقىن. ونىڭ ولەڭدەرi قاراپايىم، اسەرلi جازىلعاندىعىمەن وزiنە ەرiكسiز تارتادى.ول ولەڭدەرiندە وقۋشىسىنا ۇلكەن وي سالا وتىرىپ،شارىقتاتىپ وزگە الەمگە جەتەلەپ، قيالىڭا قانات بايلاپ، جانىڭدى الديلەسە، ەندi بiردە بۇكiل عۇمىرىڭنىڭ جالعان ەكەنiن جانىڭا جەتە تۇسiندiرەتiندiگiمەن ەرەكشەلەنەدi. سول سەبەپتەن ۇلى اقىننىڭ ولەڭدەرiن قايتالاپ-قايتالاپ وقۋدان جالىقپايمىن.

اڭگiمەلەسكەن جۇلدىز باعاشاروۆا

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button