سااكاشۆيلي كرەملدI ايىپتايدى

وتكەن دۇيسەنبi كۇنi كەشكiسiن "رۋستاۆي-2" جانە "مزە" تەلەارنالارىنان گرۋزيا پرەزيدەنتi ميحايل سااكاشۆيلي ءسوز سويلەپ، وتانداستارىن وڭiردەگi قالىپتاسىپ وتىرعان شيەلەنiستi جاعدايمەن جەتە تانىستىرىپ ءوتتi. سااكاشۆيليدiڭ مازاسىزداناتىن ءجونi دە بار. تاۋەلسiز گرۋزيانىڭ جاس، وزىق ويلى پرەزيدەنتiن مازالايتىن جاعدايلار مەن جانىن اۋىرتاتىن كۇردەلi ماسەلەلەر بۇل وڭiردە، ەلدە كۇن وتكەن سايىن كوبەيiپ بارادى.

ايماقتاعى جاعدايدى شيەلەنiستiرە تۇسۋگە باعىتتالعان ارانداتۋ لەگi توقتار ەمەس، قايتا سوڭعى كەزدەرi ءورشiپ، ۇلعايا تۇسكەنi اڭعارىلىپ وتىر. كۇشتiنiڭ كوكiرەگi كوك اسپاندى تiرەيدi. ال رەسەي بيلەۋشiلەرi ەجەلدەن قالىپتاسقان توڭمويىندىق جانە اسقان وجارلىقپەن كاۆكازداعى جاعدايدى مەيلiنشە ۋشىقتىرىپ، وزدەرi لاي سۋدان بالىق اۋلاماق ارەكەتتەرiنەن باس تارتار ەمەس. ەجەلدەن ء"بولiپ ال دا، بيلەي بەر" دەگەن قاعيداعا يەك ارتقان كرەمل بيلiگiندەگiلەر وسى ايماقتاعى تاۋەلسiز مەملەكەتتەرگە ءتۇيiنi قيىن تۇيiتكiلدەردi كوپتەپ قالدىرماقشى. اسiرەسە، حالىقارالىق ساياساتتا جانە iشكi جاعدايدا وزدەرiنiڭ ۇستانىمدارى مەن باعىت-باعدارىن بiرجولا ايقىنداپ العان ازاتتىقسۇيگiش، ەركiن گرۋزين حالقىن اياقتان شالۋدى ماسكەۋ كەزەك كۇتتiرمەيتiن ماسەلە سانايتىن سەكiلدi. رەسەي بيلiگiندەگi ساياساتكەرلەر قيت ەتسە كاۆكازداعى رەسەي مۇددەلەرiن العا تارتىپ، گرۋزيادا iشتەي الاۋىزدىق تۋدىرماق بوپ اۋرە. ەگەر وتارشىلدىقتىڭ نەگiزگi كلاسسيكالىق ۇلگiسi – بiر ۇلتتىڭ رۋحاني، ەكونوميكالىق مۇددەلەرi ەكiنشi بiر كۇشتi ۇلتتىڭ مۇددەلەرiنە قۇربان ەتiلۋi دەگەن قاعيداعا مويىنسۇنساق، رەسەي بۇل وڭiردە ءوز مۇددەلەرiن قامتاماسىز ەتۋ جولىندا گرۋزيانىڭ مۇددەلەرiن اياقاستى ەتۋگە باعىت ۇستانعانى كامiل.

بۇرىنعى يمپەريانى اڭساۋشىلار، كۇن وتكەن سايىن ونى قايتا تiرiلتۋگە باعىت العان كرەمل بيلiگiندەگiلەر بۇرىن "حالىقتار دوستىعىن" تiلگە تيەك ەتiپ كەلسە، ەندi ونى دا قويىپ، جاڭا جاعدايدا سودىر ساياسات، زiلدi جۇدىرىقپەن ءوز مۇددەلەرiن قامتاماسىز ەتپەكشi. رەسەيدiڭ باق-تارى دا وتقا ماي قۇيا تۇسۋدە.

سونداي سودىرلىق پەن استامشىلىقتىڭ كەزەكتi بiر سوراقى كورiنiسi 20-ءساۋiر كۇنi گرۋزيانىڭ اسپانىندا تاۋەلسiز مەملەكەتتiڭ ۇشقىشسىز باسقارىلاتىن بارلاۋشى ۇشاعىنىڭ اتىپ ءتۇسiرiلۋi بولىپ وتىر.

— وسىدان بiرنەشە ساعات بۇرىن ابحازيامەن شيەلەنiسكەن ايماقتا گانمۋحۋري ەلدi مەكەنiنiڭ اسپانىندا رەسەي اسكەري اۋە كۇشتەرi گرۋزيا تەررريتورياسىنا شابۋىل جاسادى، — دەپ مالiمدەدi م.سااكاشۆيلي ءوز سوزiندە. — گۋداۋت اسكەري بازاسىنان ۇشىپ شىققان رەسەيدiڭ ميگ-29 شتۋرموۆيگi گرۋزين پوليتسياسىنىڭ قارۋسىز ءارi ۇشقىشسىز ۇشاعى، سونداي-اق گانمۋحۋري تەرريتورياسىنا قارسى بiرنەشە دۇركiن زىمىران اتتى.

ينگۋري وزەنiنiڭ جاعالاۋىنداعى بەيبiت ەلدi مەكەن مەن وسى ايماقتى بارلاپ جۇرگەن ۇشاقتىڭ اتىپ ءتۇسiرiلۋi بۇۇ-نىڭ جارعىسىن اياققا تاپتاۋ جانە حالىقارالىق اگرەسسيا كورiنiسi ەكەندiگiنە قاراماستان، رەسەي بيلiگi بۇل ارانداتۋ ارەكەتiن مويىنداۋدان باس تارتىپ وتىر. Iلە-شالا گرۋزيا پرەزيدەتi ميحايل سااكاشۆيلي رەسەي پرەزيدەنتi ۆلاديمير پۋتينمەن تەلەفون ارقىلى شۇعىل سويلەسكەن ەدi. ارينە، ەكi ەل باسشىلارىنىڭ نە سويلەسكەندەرiنiڭ ەگجەي-تەگجەيi بىلايعى جۇرتقا قۇپيا، دەگەنمەن مۇنداي ارانداتۋعا ءدال وسى كۇندەرi، رەسەيدiڭ جاڭا پرەزيدەنتi مامىر ايىندا ورىنتاعىنا وتىرعالى جاتقان كەزدە جاسالۋى تەگiننەن تەگiن ەمەس.

ۆ.پۋتين جاڭا سايلانعان رەسەي پرەزيدەنتi، وزiنەن گورi دەموكرات، ليبەرالداۋ دەپ سانالاتىن دميتري مەدۆەدەۆتiڭ گرۋزيامەن تاياۋ ۋاقىتتا تiل تابىسۋىنا، كوپتەگەن كۇردەلi ماسەلەلەردi ساياسي ديالوگ جولىمەن شەشۋiنە مۇمكiندiك قالدىرعىسى كەلمەيتiن سەكiلدi. نەمەسە، تاياۋدا بۋحارەستتە وتكەن ناتو ەلدەرi باسشىلارىنىڭ سامميتiندە وسى سولتۇستiك اتلانتيكالىق اليانسقا مۇشە بولىپ قابىلدانۋى تاعى دا جارتى جىلعا، 2008 جىلدىڭ كۇز-قىس ايلارىنا شەگەرiلگەن گرۋزيانى قورقىتىپ-ۇركiتۋ، بوپسالاۋدىڭ ايقىن بەلگiسi. بۇل العاش بولىپ وتىرعان جاعداي ەمەس. وتكەن جىلدىڭ كۇزiندە رەسەي ۇشاعى گرۋزيا تەرريتورياسىنا بومبا جاۋدىرعان كەزدە دە ەكi ەلدiڭ اراسىندا جاعداي مەيلiنشە ۋشىعىپ كەتكەن. ەكiنشi دۇنيەجۇزiلiك سوعىستان كەيiنگi حالىقارالىق قۇقىقتاردىڭ وسىنشالىق كەۋدەمسوقتىقپەن اياققا تاپتالۋى الەمدiك قاۋىمداستىقتىڭ الاڭداۋشىلىعىن تۋعىزىپ وتىر. تاياۋ كۇندەرi بۇۇ-نىڭ قاۋiپسiزدiك كەڭەسi قالىپتاسقان جاعدايدى قاراپ، ءوز باعالارىن بەرمەكشi. بiراق، رەسەيدiڭ بiرiككەن ۇلتتار ۇيىمىنداعى وكiلi ۆيتالي چۋركين مىرزا الدەن-اق باق-تاردىڭ كومەگiمەن گرۋزيانى ايىپتاپ ۇلگەرۋدە. ياعني، رەسەي قاۋiپسiزدiك كەڭەسiنiڭ بۇل تالقىلاۋىندا قۇرعاق تاجiكە، قىسىر اڭگiمەگە اينالدىرۋعا دايار.

— مەن ۆلاديمير پۋتينمەن ۇزاق سويلەستiم، — دەگەن سااكاشۆيليدiڭ تولعانىسقا تولى ءسوزi وتانداستارىنا ەرەكشە اسەر ەتكەنi كامiل. — بۇل وتە اۋىر اڭگiمە بولدى. مەن گرۋزياعا اگرەسسيالىق شابۋىلدار جاساۋدان كiدiرتپەي ءارi ءسوزسiز باس تارتۋدى تالاپ ەتتiم…

كەيiنگi جىلدارى بالتىق جاعالاۋىنداعى مەملەكەتتەر، ۋكراينا جانە گرۋزيامەن اراداعى ساياسي قاتىناستاردا داڭعويلىققا يەك سۇيەپ اككiلەنگەن كرەمل بيلiگiندەگiلەر وسىنداي ارانداتۋلاردىڭ كومەگiمەن بۇرىنعى كسرو قۇرامىندا بولعان ەلدەردiڭ ءبارiن دە ىقتىرىپ، دەگەنiنەن شىعارماۋدىڭ بارشا امالدارىن جاساپ باعۋدا. ال وسىنداي زiل كورسەتۋدەن سوڭ ساياساتتا ابدەن جالتاق، تابانسىز قازاقستان مەن ورتالىق ازيانىڭ باسقا دا ەلدەرi ايتقاندارىن ەكi ەتپەي، بۇيدالى تايلاقتاي ەلپەڭدەپ جۇرۋiنە ەتi الدەقاشان ۇيرەنگەن رەسەي اسكەري قىزمەتكەرلەرi ودان ءارi قۇتىرىنا تۇسپەسiنە كiم كەپiل؟!

جاڭابەك شاعاتاي

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button