اۋىلىن سۇيەتIن ازامات

ازاماتتىڭ توپ iشiن جارىپ شىعىپ، بيiككە كوتەرiلۋi سول ازاماتتىڭ تiكەلەي وزiنە بايلانىستى ەكەنi بارشاعا ءمالiم. ال ازامات دەگەن اتتى ۇستاي بiلمەيتiندەر قانشاما. اسiرەسە نارىق كەزەڭiندە كiمنiڭ كiم ەكەنi تانىلار شاق.

كوشەر داۋلەتباي ۇلى — كۇردەلi كەزەڭدە ءوزiن ەرەكشە قىرىنان تانىتقان اۋىل جاستارىنىڭ بiرi. ول قازالىداعى اۋىلشارۋاشىلىعى تەحنيكۋمىندا بiلiم قۋعان كەزدە دە، ودان سوڭ دا ەلدەگi اكە-شەشەنiڭ جول جۇرەردەگi بەرگەن اق باتاسى مەن تiلەكتەرiن اركەز ەسiنەن شىعارعان ەمەس. قارماقشى اۋدانىندا مامان¬دىعى بويىنشا قىزمەت اتقارىپ، جۇرگەن شاعىندا العان بiلiمiنiڭ ازدىعىن سەزگەن ول 1970 جىلى الماتى زووتەحنيكالىق — مالدارiگەرلiك ينستيتۋتىنا ءتۇسiپ، ونى 1975 جىلى بiتiردi. وسى جىلى الماتى قالالىق اتقارۋ كوميتەتiندە ينسپەكتور، 1976-1992 جىلدارى اۋىلشارۋاشىلىعى مينيسترلiگiنiڭ الماتى شەكارالىق ۆەتەريناريا ءبولiمiنiڭ باستىعى، قالالىق اتقارۋ كوميتەتiندە ۆەتەريناريا ءبولiمiنiڭ مەڭگەرۋشiسi بولىپ قىزمەت اتقاردى..

1992-1999 جىلدارى قازاقستان رەسپۋبليكاسى شەكاراداعى جانە جانە كولiكتەگi مەملەكەتتiك ۆەتەريناريا باقىلاۋ باس باسقارماسىنىڭ باستىعى، 1999-2000 جىلدارى اراسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىلشارۋاشىلىعى مينيسترلiگiنiڭ ۆەتەريناريا باقىلاۋ كوميتەتi توراعاسىنىڭ ورىنباسارى، باس مالدارiگەرi 2000 جىلدان كۇنi بۇگiنگە دەيiن "حوزۋ" جاق-نىڭ كەڭەسشiسi، باسپاحانا ديرەكتورى، قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتi "حوزۋ"-نىڭ ساۋدا بازاسىنىڭ باستىعى قىزمەتiن ابىرويمەن اتقارۋدا.

…"مەن سياقتى اۋىل بالاسىنىڭ، تiپتi بۇرىن الماتىداي كوركەم قالانى كورمەگەن جاستاردىڭ ارمان قالاسى بولعان الماتىدا وقۋ بiتiرiپ، وسىندا قىزمەتكە ورنالاسامىن دەگەن ءۇش ۇيىقتاسام تۇسiمدە بولماعان جاعداي ەدi. اللا قولداعان بولار، ەكiنشi جاعىنان ينستيتۋت قابىرعاسىندا جۇرگەندەگi ءتارتiپتi ستۋدەنت بولۋىم، جاقسى وقۋىم مەن جاستار ۇيىمىن باسقارۋىم، قوعامدىق iستەردە كورiنگەنiمنiڭ ناتيجەسi شىعار دەپ ەسەپتەيمiن" — دەپ كوشەر iنiمiز اقجارىلا سويلەيدi.

شىنىندا دا جوعارىداعىداي قىزمەت بابىنداعى ساتىلاپ ءوسۋi، ۇنەمi جاۋاپكەرشiلiگi مول جۇمىستاردىڭ باسى-قاسىندا ءجۇرۋi ونىڭ ەڭبەكقورلىعىنان، ءوزiن-ءوزi قامشىلاۋدان بiلiكتiلiگi مەن ۇيىمداستىرۋشىلىق قابiلەتiنەن تۋىنداپ جاتسا كەرەك.

ەلiمiزدە، اسiرەسە، 1991-1997 جىلدار ارالىعىندا اۋىلداردىڭ جاعدايلارى وتە اۋىر بولدى. 33 اۋدان iرiلەندiرiلiپ، كوپتەگەن اۋىلدار كەلەشەگi جوق بولىپ قالدى. وسىنداي ۋاقىتتاردىڭ بiرiندە تۋعان اۋىلىنا بارعان ول ەل-تۇرمىسىنىڭ وتە ناشار ەكەنiن كورiپ جانە ءوز اعالارىنىڭ كۇندەلiكتi كۇيبiڭ تiرشiلiكتەرiنەن سەزiنiپ الماتىعا اتتانعان-دى. الماتىدا بiرقاتار ازاماتتار جانە سول كەزدەگi اۋىل باسشى بولعان بولات جايساڭباەۆ، تاعى باسقاسى جiگiتتەرمەن اقىلداسا كەلە كوشەر تۇرماعامبەت اۋىلىنا ەڭ قاجەتتi دەپ تابىلعان تەحنيكادان كومەك بەرۋگە ۋاعدالاسىپ، ول ويىن ساتiمەن iسكە اسىردى. ارينە، كوشەر داۋلەتباەۆتىڭ بەرگەن جاردەمi شارۋاشىلىق جۇمىسىن بiردەن شەشiپ كەتكەن جوق، ەسەسiنە رەسپۋبليكا اۋماعىندا جۇرگەن تۋعان جەردiڭ تۇلەكتەرiنە، قالتالى ازاماتتارعا قوزعاۋ سالىپ، جول كورسەتتi.

كوشەردiڭ بويىندا ازاماتتىققا ءتان باسقا دا قاسيەتتەر جەتەرلiك.

ەلدەگi تالانتىمەن تانىلعان اقىن-جىرلاۋدىڭ شىعارمالارىنىڭ جارىققا شىعۋىنا كومەك-قولىن سوزدى. ونىڭ دەمەۋشiلiگiمەن "جەتi اسار" جىرلارى"، "جاعاسى جىر، سۇلۋ سىر" اتتى كiتاپتار شىقسا، ۇلتتىق ەنتسيكلوپەديانىڭ ءۇشiنشi تومىنا قوسىمشا دەمەۋشiلەرiنiڭ بiرi بولدى. كورنەكتi اقىن ءشومiشباي ساريەۆتىڭ شىعارماشىلىق كەشiنiڭ وتۋiنە دە بەلسەنە ارلاستى. كوپتەگەن اقىن-جازۋشىلاردىڭ شىعارمالارىنىڭ جارىققا شىعۋىنا، بولماسا ولاردىڭ تارالۋىنا ىقپال ەتiپ كەلەدi. قولدان كەلسە ادامدارعا كومەك بەرۋدەن ارتىق نە بار دەگەن وي ونىڭ ومiرلiك سەرiگi. قاراپايىم ادامدارعا ماقتان¬شاقتىق تانىتقان كەزدەرi ءسiرا بولعان ەمەس. ءوزi ۇيىمداستىرىپ جۇرگەن كەيبiر ۇلاعاتتى شارالاردى "مەن وتكiزiپ جاتىرمىن، مەنiڭ باسشىلىعىممەن بولىپ جاتىر" دەپ كەۋدە ۇرمايدى. وسى مىسالدان-اق بiز اڭگiمەلەپ، تiلگە تيەك ەتiپ وتىرعان كوشەر داۋلەتباەۆتىڭ بويىنان اسقاق ارماندى ازامات تۇلعاسىن سەزiنە تۇسەمiز.

سوڭعى جىلدارى سىر ەلiندە وتكiزiلiپ جۇرگەن ادەبي-مادەني شارادان سىرت قالىپ كورمەگەن كوشەر 2006 جىلى اتاقتى جىراۋ، جىراۋلار كەرۋەنiن باستاعان، ومiردەن ەرتە وزعان كوشەنەي رۇستەمبەك ۇلىنىڭ 60 جىلدىعى مەن 2007 جىلى بۇكiل رەسپۋبليكا بولىپ تويلاعان شىعىس جۇلدىزدارىنىڭ بiرi اتالعان تۇرماعامبەت Iزتiلەۋ ۇلىنىڭ تۋعانىنا 125 جىل تولۋ سالتاناتىنىڭ دۇبiرلەپ وتۋiنە دە ارالاستى.

ونىڭ بويىنداعى پاراسات-پايىمىنىڭ اسەرi مە، ول ارالاسقان ءاربiر iستەن بiر جىلىلىق تانىلىپ تۇرادى. شىنىن ايتساق كوشەر داۋلەتباەۆتى ناسيحاتتاۋدىڭ ءوزi ارتىق، سەبەبi ونىڭ بۇگiنگە دەيiنگi ەلگە جاساعان، ازاماتتارعا كورسەتكەن جاقسى iستەرiن جۇرتشىلىق تانىپ بiلگەن. قازاعىمىزدىڭ ء"تۇسi يگiدەن تۇڭiلمە" دەگەن ناقىل ءسوزi كوشەربايعا ارنالىپ ايتىلعان سياقتى كورiنەدi.

ونىڭ ەڭ نەگiزگi قاعيدالارىنىڭ بiرi — ەل بiرلiگi، ءتۇزۋ تiرشiلiك، وتانىمىزدىڭ كوركەيiپ ءوسۋi مەن وتباسى — شاعىن وتانىنىڭ ءتۇتiنiنiڭ ءتۇزۋ شىعۋى.

شيرەك عاسىردان استام ۋاقىتتان بەرi اسقارالى الاتاۋدىڭ ەتەگiندە ۇرپاق جايىپ، ءوسiپ-ونۋدە. بiر كەزدە الماتىعا بالاڭ جiگiت بولىپ كەلiپ، بۇگiندە ازاماتتىق بيiككە كوتەرiلگەن، اقساقالدىق جاسقا تولىپ وتىرعان ازاماتتى كورەمiز.

قات-قابات جۇمىستارىنىڭ اراسىندا ءجۇرiپ، "گوسۋدارستۆەننىە ۆەتەرينارنىە نادزورى نا گرانيتسە ي ترانسپورتە" (الماتى 1997)، "ۇرپاعىڭ ۇيالتپاسىن" (الماتى 2000) اتتى كiتاپتارىن جازدى. بiرiنشi كiتابىندا شەكاراداعى كولiكتەردەگi مال-دارiگەرلiك تەكسەرۋدiڭ مiندەتتەرi مەن ماقساتتارىن ايقىنداپ جازسا، ەكiنشi كiتابىندا ءوز ءومiر جولىن بايانداي وتىرىپ، ۇرپاقتار تاربيەسiن كوتەرiپ، زامانداستارى حاقىندا دا اڭگiمە ەتكەن.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا ەڭبەك سiڭiرگەن قىزمەتكەرi، مال-دارiگەرلiك كەدەن قىزمەتiنiڭ گەنارالى، الەۋمەتتiك عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ قۇرمەتتi اكادەميگi كوشەر داۋلەتباەۆ — ەلiمiزدiڭ تاۋەلسiزدiگiنiڭ نىعايا تۇسۋiنە ۇلەس قوسىپ جۇرگەن تۇعىرلى ازاماتتاردىڭ بiرi.

بiز دە بiرنەشە جيناقتارعا ەسiمi ەنگەن، كوپتەگەن اقىنداردىڭ جىرلارىنا ارقاۋ بولعان كوشەر iنiمiزدiڭ الداعى ۋاقىتتاردا بيiكتەن كورiنۋiنە تiلەكتەسپiز.

تىنىشبەك دايراباي

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button