АЙТЫҢЫЗ, АТЫҢЫЗ КIМ БОЛАДЫ?

Қазақ – өте балажан халық. Дүниеге сәби келсе, қазаққа одан өткен зор қуаныш жоқ.

Бар нәрсенiң ләззаты,

Ата-ананың жаннаты,

Бұл дүниенiң мұрасы,

Перзентiңнiң ырысы, – деп қазақтың балаға деген көзқарасын ақын Майлықожа Сұлтанқожаұлы төрт ауыз өлең жолымен жеткiзген.

Дүниеге келген жаңа өмiр иесiнiң қуанышына әйел босанған күнi кешке ауыл жастарының шiлдеханаға жиналып, таң атқанша жаңа туған баланы, оның анасын ардақтап ән салып, күй тартуы, кейде шiлдехананың үш күнге дейiн созылуы осы қуаныштың белгiсi. Бұндай шiлдеханаларға тек жастар ғана қатысатын болған. Себебi жаңа туған нәрестенi түрлi жын-шайтан, перiлердiң салқынынан қорғап, күзету халқымыздың сенiмi бойынша тек қана жастардың мiндетi деп саналған.

Қандай бiр жаңалық болса да қазақтың сүйiншi сұрау әдетi бар. Ал бала туған кезде нәрестенiң ата-әжесiнен, әкесi мен туған-туысқандарынан сүйiншi сұраудың орны тiптен бөлек. Жақсы хабар жеткiзiп, сүйiншi сұраған адамға бағалы сыйлықтар берген. Сүйiншi хабарды жеткiзушi қанша алыс жер болса да баруға даяр болған. Ұлы Отан соғысының батыры, жазушы Бауыржан Момышұлы дүниеге келгенде болашақ батырдың әкесi Әулиеата шаһарында екен. Байтоқ деген кiсi алпыс шақырым ат сабылтып жетiп, үйге кiрiп келiп, бiр ауыз сөз айтуға дәрменi келмей, Момышты құшақтап жылай берiптi. Үй-iшi бiр жаманат хабар жеткен екен деп, қорқып қалады. Содан "не боп қалды, айтсаңшы" деп сұрағанда ғана Байтоқ:

– Жеңешем ұл тапты, – дептi.

Үйде отырғандар қуаныштары қойындарына сыймай, Байтоққа сүйiншiсiн берiп аттандырыпты.

Қазақ есiм таңдауға үлкен жауапкершiлiкпен қараған. Дүниеге келген сәбилерге қуана отырып ат қойып, жаңа өмiр иесiне болашақта мынадай бол деу арқылы өз армандарының орындалуын да тiлек ете бiлген. Сонымен қатар жүректен терең орын алардай есiм таңдаған.

Есiм таңдауда халық түрлi сенiмге сүйенетiн болған. Бұл үрдiстiң көрiнiсiн халық ауыз әдебиетi шығармаларынан кездестiруге болады. "Алдаркөсенiң алғашқы қадамы" атты ертегiде Алдаркөсенiң неге осылай аталғаны жөнiнде былай деп айтылды: "Адам өзiнiң азан шақырып қойған атына сай өмiр сүредi" дейдi халық. Солай болса солай да шығар. Алдаркөсенiң әкесiнiң есiмi Алдан екен. Шынында да ол өмiр-бақи алданып өткенге ұқсайды. Алданудан зәрезап болған аңқау азамат тұңғышының атын Алдар қойыпты. Жаратқан Жаппар иемiз соны түсiнген ғой, Алдар тәй-тәй басып тiлi шыға бастағаннан ешкiмге есесiн жiбермейтiн ақылды да алғыр бала болып өсiптi". Алдар көсенiң есiмiне байланысты ертегiде көрiнiс тапқан сенiмге бұл бiр ғана дәлел.

Есiм таңдауды қазақ халықтық болмыстың дiңгегi – үлкендi сыйлау арқылы жүзеге асырып отырған. Сондықтан нәрестеге ат қоюды елдiң сыйлы адамынан өтiнетiн. Немесе дәл сол кезде ауылда атақты ақын яки басқа өнер иесi қонақтап жатса, сол кiсiге қолқа салатын болған. Атақты Дина күйшiнiң есiмiн қариялар ауылға сусын iшуге бұрылған жолаушыға қойдырған.

Қазақ қуанышын бөлiсуге әрқашанда жақындарын, достарын шақырған ғой. Белгiлi жазушы Шахмет Құсайынұлының жұбайы Бикен ұл туғанда ол баланың атын Серке Қожамқұлұлы ағамыз Көбей деп қойған. Сонда бұл атты ақын-жазушылар: Мұхтар Әуезұлы, Сәбит Мұқанұлы, Жұмағали Саин, Қасым Қайсенұлы бiр ауыздан қостаған.

Балаға кейбiрде екi ат берiлетiн болған. Шахмет Құсайынұлының жаңа туған қызына досы ақын Қасым Аманжолұлы "Меруерт" есiмiн берген. Бiрақ нәрестеге нағашы әжесi Сағи деп ат таңдағандықтан, қыздың туу туралы куәлiгiне Меруерт-Сағи деп жазылған.

Кейбiрде қазақтар баласына немесе немересiне жақын адамдарының есiмiн қоюға рұқсат сұрайтын болған. Дәл осындай оқиға театр және кино артисi Серке Қожамқұловтың жиен немересiне есiм таңдау барысында орын алған. Бұл уақиға жазушы Мұхтар Әуезұлы Лениндiк сыйлық алған кезiнде болған. Серке Қожамқұлұлы жазушының үйiне, лауреат болуымен құттықтай барып: "Сiз сыйлық алған күнi менiң тұңғыш немерем де дүние есiгiн ашты. Соған өзiңiздiң атыңызды қойсам мүмкiн бе?" деп рұқсат сұрайды. "Атымды қой, құрдас, пәлi, сенен мен немдi аяймын?!" – деп Мұхаң да мейiрлене жауап бередi.

Балаларына ұлы адамдардың есiмiн беру баяғыдан бар. КСРО халық суретшiсi Қанафия Телжанұлы туғанда әжесi баланың құлағына:

– Мұхаммедханафия!

– Мұхаммедханафия!

– Мұхаммедханафия! – деп үш рет қайталайды.

Шiлдехана тойшылары:

– Мұнан оңды есiм болмады ма?

– Тiптi шұбалаңқы ма, қалай?

– Не мағынасы бар? – деп сұрайды.

Сонда ақ шашты ана Мұхаммедханафия – қазақтың ұлы ғалымы Шоқанның шын аты екенiн, өзiнiң қатар өскен құрдасы екенiн айтқан.

Халық түсiнiгi бойынша қыз балаға тiл-көз онша тие қоймайтын болған, сондықтан оларға әдемi аттарды таңдайтын болған. Қыз аттарына аспан әлемiнiң, сұлу-момын аңдардың, асыл тастар, қымбат маталар, нәзiк және сирек кездесетiн өсiмдiк аттары т.б. пайдаланылатын. Мәселен Айман, Шолпан, Жұлдыз, Құралай, Тоты, Маржан, Алтынай, Күмiс, Жiбек, Мақпал, Шынар, Раушан, Қызғалдақ т. б.

Қыз балаларға есiм таңдағанда жаңа туған нәрестенiң түр-түсiне де қарап ат беретiн болған. Жазушы Сәбит Мұқановтың шешесi ақ сары кiсi екен. Төрт-бес ұлдың артынан сүт кенже боп туған соң, атын Балсары қойыпты. Бұл нәресте кенже болған соң балдай тәттi деп жақсы көрiп, тәттi тағам мен бояу түсi бiрiктiрiлiп ойлап табылған есiм.

Ер балаларға ат қою бұдан гөрi жауаптырақ саналатын. Еркек баланың атын көбiнесе үлкен әкесi, ауылдағы қариялар, оның бiрi болмағанда баланың өз әкесi қоятын. Ер балаға бұрынғы өткен ата-бабаларының, батырлар мен билердiң, ақын мен жыраулардың аттарын; баласы тұрмай жүрсе ешкiм ескерiп көзге түспейтiн жұпыны аттарды (Көтiбар, Бүйен, Ұлтарақ, Малбағар, Боқбасар, Боққайнат) бала туған жер, су, күн, ай аттарына байланысты (Бұлақбай, Көлбай, Iлебай, Дүйсембай, Қаңтарбай) төрт түлiк малдың, жабайы аңдар мен құстардың атауларына байланысты (Бүркiтбай, Қыранбай, Лашын, Қарлығаш т.б.) денi сау, жаны берiк болуын меңзеп (Темiрболат, Шойынбай) бұрын-соңды болған қару-жарақ атауларына байланысты (Найзабай, Қылышбек, Шоқпар, Балтабай т.б.) деп қойған.

Қазақ халқы ежелден мал шаруашылығымен айналысқандықтан жан-жануарларға, оның iшiнде үй жануарларына байланысты есiмдердi көптеп берiп отырған. Қазақ есiмдерiн зерттеу ғылымының негiзiн қалаушылардың бiрi, Қазақстанның Мемлекеттiк сыйлығының иегерi Телқожа Жанұзақ ағамыздың айтуы бойынша азан шақырып қойылған есiмi Төлқожа екен. Бұл есiм балалардың үлкенi төлдiң басы, кейiнгiлерге қамқоршы болсын деген ниетпен берiлген екен. Кейiн мектепте оқып жүрген жылдары ұстазы, әдебиет сабағынан беретiн Жәлила Жолайқызы: Iнiңнiң аты Тельман, сондықтан аттарың ұйқас болуы үшiн сенiң атың Төлқожа емес Телқожа болғаны дұрыс деп айтқан соң Телқожа атанып кеткен.

Кенесары ханның есiмi қойылуы туралы қызық уақиға бүгiнгi күнге жетiп отыр. Болашақ хан өте кiшкентай болып туылыпты. Шоқай би жаңа туған сәбидi қолына алып: – Өзi кенедей кiп-кiшкентай екен, аты Кенесары болсын, – деген екен.

Балаға өзiнiң туған айының, мысалы: Маусымжан, Ақпан, Ақырап деп беру үрдiсi де болған. Қасым ханның тоқалы босанып, Көкшетауда үлкен ұлан-асыр той болады. Наурыз айында дүниеге келген сәбидiң атын Наурызбай қояды. Ауыр найзасын екi қолымен ұстағанын ешкiм көрмеген қара күштiң иесi батыр Наурызбайға есiм осылай берiлген.

Кейбiрде дүниеге келген нәрестеге өскенде орындауы керек мiндеттi меңзеп ат қойған. Осындай бiр уақиға Сырым Датұлының әкесiне берiлген есiмге байланысты: Сырымның атасы Шолан батырды жаулары қылыштап өлтiредi. Шоланнан Дат iште қалып дүниеге келгесiн, қара қазақ жиналып, арадағы кек ұмытылмас үшiн жас баланың атын Дат қояды. Дат сөзi: Әдiлеттiлiктi талап ету, мұң шағу, тiлек айту мағынасын бiлдiретiндiктен бұл есiм болашақта әдiлеттiкке қол жеткiзсiн, өмiрiнде әдiлетсiздiк көрмесiн деген тiлекпен берiлгенi анық.

Қазақта нәрестенiң денесiнiң бiр ерекшелiгiне қарап ат қоятын әдет те болған. Дiнмұхаммед Ахметұлы Қонаев "Өттi дәурен осылай" атты кiтабында: "Қажылық жол Жұмабай атамның сегiз ай уақытын алыпты. Оның 1886 жылы туған ұлы Меңлiахмет – менiң әкем. Оң жақ бетiнде алақандай меңi болса керек, атын соған қарап қойыпты" деп жазады.

Кейбiрде адамдарға басқа есiм де беретiн болған. Бұл үрдiстi қазақ "аттерiс" немесе "аттергеу" деп атайды. "Аттерiс (аты терiс) – жанама атты қоюдың әлеуметтiк негiзi жасы үлкендi қадiрлеуден, жастарды iзеттiлiкке, кiшiпейiлдiлiкке тәрбиелеуден шыққан. Көп ғасыр бойы қалыптасқан қазақ халқының әлеуметтiк, үй iшiлiк жосыны бойынша жасы үлкен кiсiлердi олардың өз атымен бақырайтып айту – өте өрескел, ерсi болып көрiнген. Халық арасында жанама ат қою – әсiресе жаңа түскен келiншектердiң сыпайылық, әдептi мiнезiн меңзейтiн болған. Жаңа түскен келiндер күйеуiнiң аулындағы адамдардың үлкен-кiшiлерiнiң аттарын еш уақытта атамаған, олардың барлығына жанама ат қойған. Тек өзi түскеннен кейiн туған балаларды ғана өз ата-анасы қойған атпен атаған. Жанама ат әрқашан адамның түрiне, мiнезiне, кәсiбiне қарай қойылған. Мәселен "Ұста қайнаға", "Арбашы ата", серi, аңшы болса: "Аңшы жiгiт", "Сал жiгiт", "Мырза жiгiт", оқыған болса, "Молда жiгiт", қайын сiңлiлерiн: "Еркежан", "Үкiлiжан", "Тетелес" дейдi. Қайын iнiге қоятын аттар көбiнесе сықақ, әзiлмен келедi (қалқан құлақ, алақан көз, қара бала, сарбас, т.б.).

Келiндердiң тапқырлығы, әсiресе жаратылыс пен географияға, жан-жануарларға, тұрмысқа байланысты аттарды өзгертiп алуында. Ауылдағы қариялардың iшiнде ай, күн, боран, тау, қасқыр, жылқымен басталатын аттар болса, бұл есiмдердi келiншектер еш уақытта тура атамай, жанама ат қойып алады. Айды – түнгi жарық, күндi – сәуле шашқан, жұма – ауыр күн, бейсенбi – атам аттас күн, көрпе – жуырқан, қасқырды – ұлыма, боранды – шаңғыт, жылқыны – туар, жолды – соқпақ, тасты – қайыршақ деген. Өйткенi мұны айтып отырған келiншектердiң аулында бұл аттарға ұқсас, атауға болмайтын Айтуған, Күнтуған, Боранбай, Жылқыайдар, Жолдыбай, Тасболат деген кiсiлер болған.

Бiрде Аюбай, Түлкiбай, Итбай деген ағайынды кiсiлер шай iшiп отырса, ауылдың сырты әлденеге дүрлiгiп кетiптi. Үйде отырғандар тыстағы не дүбiр екенiн бiлуге жас келiндi жұмсайды. Келiн шығып қараса, аю түлкiнi қуып, оған барлық ауылдың иттерi абалап үрiп жатыр екен. Не болғанын сұраған үлкендерге келiн: – Атекем тәтекемдi қуып барады, оған ауылдағы жәкемдер үрiп жүр, – деп жауап қайтарыпты.

Ұл балаларға батырлардың атын беру әсiресе жаугершiлiк заманда, соғыс жылдары кең өрiс алып отырған. Ұлы Отан Соғысының Батыры Мәлiк Ғабдуллин майдан шебiнде жүргенде 1943 жылдың 18 көкегiнде күнделiгiне осындай үрдiс туралы былай жазған екен: "Жуырда мен бiр адамнан хат алдым. Ол кiсi хатында былай дейдi: "Мәлiк-ау, осы сенде не арман бар екен? Арманың жоқ та шығар. Оқу оқып, бiлiм алдың. Майданға барып ең, атағың шықты. Сенi халқың мақтан етiп отыр. Жаңа туған жас балаларына көп адамдар сенiң атыңды қойып жатыр. Мұндай дәрежеге жеткен адамның арманы болмасқа тиiстi".

Қазақтар перзенттерiне ұл-қыз деп бөлмей қараған. Қыз баланы да, ұл баланы да бiрдей есiмдермен атау дәстүрi соның дәлелi. Мысалы Айтбай жалпы ер балаға берiлетiн есiм. Музыка зерттеушi Ахмет Жұбанұлы "Замана бұлбұлдары" атты еңбегiнде Бiржан салдың көпке белгiлi "Айтпай" әнi туралы баяндай келiп: "Айтпай – қыздың аты. Қазақта қыздың соңынан ұл тумаса, қызға еркектiң атын бередi. Айтпайдың аты қойылуда солай болған" деп жазады. "Шәрiп" есiмi көбiнесе ұл балаларға берiлiп отырғаны белгiлi. Дегенмен соңғы кезде бұлай болмағанмен, бұрынғы кезде қыз балаларды да осы есiммен атау үрдiсi болғанын ақын Абай Құнанбайұлының "Шәрiпке" деген өлеңiнiң "Түңлiкбайдың қатыны атың Шәрiп…" деп келетiн жолын оқығанда бiлуге болады. Ал бұл есiмнiң арабшадан қазақ тiлiндегi мағынасы "атақты, мейiрiмдi, пайғамбардың әулетiнен деген атақ" дегендi бiлдiретiнiн ескерсек, осы есiмнiң ақын Абай ғұмыр кешкен ХIХ ғасырдың екiншi жартысында ғана емес, ислам дiнiнiң қазақ елiне келген уақытынан берi қолданыста болғанын көрсетедi. Әрi ұл балалардың есiмдерiнiң қыздарға берiлу себебiнiң де пайда болған кезi әрiде екенi байқалады.

Егер де дүниеге бiрiнен соң бiрi қыз келген жағдай болса, бұдан былай ұл туылсын деп қыздың атын Балтакүл, Төлбала, Ұлбосын, Ұлжан, Үзiлхан, Үмiтхан деп қойған. Қазақ халқының арасында бұл сенiм әлi күнге дейiн орын алып келедi.

Белгiлi ақын Шөмiшбай Сариевтiң есiмi түске байланысты қойылған. Анасы Мәрияштың айтуы бойынша болашақ ақын өзiнiң есiмiне былай ие болыпты: Бiр күнi Қатша деген туыс апам үйге келiп: "Түс көрдiм. Түсiмде ақ сақалды ата келiп: "Нағашыбайдың үйiндегi келiн ұл туады. Атын Шөмiш әулиенiң атымен Шөмiшбай деп қойсын. Сонда жасы ұзақ болады" деп аян бердi", – дедi. Атын шiлдеханасында Қатша апамның өзi қойды. Ұлым iзiнен iнiлерi мен қарындастарын ерте келдi.

Бала шетiней берген жағдайда жаңа туған сәбиге Жасұзақ, Жүзжасар, Мыңжасар, Тұрар, Тұрғын, Тұрсын, Тұрғынбай, Тұрсынай, Өлмес, Өскен деп ат қойған. Ырым етiп нәрестенiң кiндiгiн балтамен кесiп, бiреуге бiрнәрсе берiп сатып алатын кездер де болған. Немесе жаңа туған нәрестенi ұзақ жасаған бiрнеше кемпiрдiң етегiнiң астынан өткiзу дәстүрi болған. Бұндай балаларды Үшкемпiр, Төрткемпiр, Бескемпiр деп жоралғыға қатысқан кейуаналардың санымен атаған. Бұндай ғұрыпты атқаруға ақсақалдарды да шақыратын болған. Әйгiлi ақын Кенен Әзiрбайұлы елуден асқанда көрген қызына осындай ырым жолын жасап, есiмiн Төрткемпiрбiршал қойғаны белгiлi. Кейiн мектепке барғанда балалар мазақтай берген соң ақын қызының есiмiн Төрткен деп өзгерткен.

Кейбiрде сәбилерге елдi мекен, жер-су аттарына байланысты есiм қоятын болған. Ақын Абай Құнанбайұлының төртiншi атасы Торғай Айдосұлының есiмi "Ақтабан шұбырынды" заманында Сыр бойына босып, ауа көшкенде Торғай өзенiнiң бойында дүниеге келгендiктен берiлген.

Ақын Жамбылға есiм берiлуi де жер атына байланысты, ақынмен өте жақын қатынаста болған жазушы Сәбит Мұқанұлы 1946 жылы: "Жәкең Шу өзенiнiң бойындағы Жамбыл тауының етегiнде туғандықтан әкесi атын Жамбыл қойыпты" деп жазды.

Туған жерге байланысты ат қою әдетi жиырмасыншы ғасырда да жалғастығын тапқанын 1922 жылы туған атақты ақын Сырбай Мәуленұлының:

Сыр бойында туған соң,

Сырбай қойды атымды.

деген өлең жолдары да растайды.

Ұл-қыздарына ұнатқан әдеби шығармалардың кейiпкерлерiнiң есiмiн беру де тарихта белгiлi. Кезiнде "Абай жолы" романындағы ақынның ғашық болған қызы Тоғжан есiмi бүкiл Қазақстанға кеңiнен тарап кеткенi белгiлi. Осындай бiр қызық оқиға белгiлi әншi, композитор Жаяу Мұса әйелi Сапар екеуiнiң тұңғыш перзентi дүниеге келгенде болыпты. Жаяу Мұса қызы дүниеге келер алдында орыс әдебиетiнiң алыбы, жазушы Лев Толстойдың "Анна Каренина" романын оқып, қызын осы шығарманың бас кейiпкерiнiң атымен атағысы келген. Бiрақ ауыл молдалары: "Бiз кәпiрдiң атын айтып, сәбидiң құлағына азан шақыра алмаймыз" деп бас тартады. Сонда Мұса тұрып: "Сендер бiлген әлхамды мен де бiлемiн, аллаҺу әкбардi сендерден гөрi дұрыс айта аламын, берi бер сәбидi" деп, өзi азан айтып қояды. Осылайша рим мифологиясының жаңа жыл әйел құдайы Аннаның (мағынасы – жыл, мәңгiлiк) есiмi қазақ қызына берiлген. Бұл есiм Халифа Алтай қазақшаға аударған Құранның 54-бетiнде бар.

Қазақ есiмдерiне көңiл аударған адам қазақ халқы туралы көп нәрсенi бiлу мүмкiндiгiне ие болады. Себебi қазақ халқы есiм беруде де өзiнше бiр үлкен құбылыс иесi екенi анық. Қандай аласапыран жағдайларды басынан кешiрсе де, есiм беруге келгенде халықтық тамырынан айырылмаған. Ал ендi бүгiнгi елiмiз егемендiгiн алып, әлемге танылып жатқан бейбiт заманда Гүлжауар, Жаншуақ, Ерхалық сынды есiмдердiң пайда болуы да қазақ халқының арманшыл халық екенiн және сол армандаған мақсатына жететiнiн дәлелдейдi.

Бердалы ОСПАН

Шымкент қаласы

Редакция таңдауы

Желіде Тоқаевтың тазымен серуендеп жүрген суреттері жарияланды

Желіде Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың тазымен серуендеп жүрген сәтінің фотосы пайда болды. Суретті Президенттің баспасөз хатшысы Берік Уәли Facebook желісіндегі парақшасында жариялады. "Тамаша күн. Таңғы серуен....

Қазақстандық Жаннұр Ниязбекова Қытайдың үздік студенті атанды

Қазақстандық Жаннұр Ниязбекова Қытайдың үздік студенті атанды. Бұл туралы студенттің өзі Instagram парақшасында жазды. Жаннұр Ниязбекова – Қызылорда қаласының тумасы. Осыдан 3 ай бұрын 17...

Президент әйелдер қауымын мерекесімен құттықтады

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев барша әйелдер қауымын Халықаралық әйелдер күнімен құттықтады. Құрметті ханымдар! Баршаңызды Халықаралық әйелдер күнімен шын жүректен құттықтаймын! Көктемнің шуақты мерекесі қашанда жүрегімізді сүйіспеншілік пен...

Римдегі турнирден қазақ балуандары 11 медаль алды

Италия астанасы Рим қаласында Маттео Пелликонаны еске алуға арналған күрес түрлері бойынша халықаралық рейтингтік турнир басталды. Оған 32 елден 350-ден астам спортшылар қатысуда. Қазақстан...
200307105626520a3622454i

Елімізде полиция қатарында 11 мың қыз-келіншек қызмет етеді

Полиция қатарында ер-жігіттермен бір сапта күндіз-түні аянбай 11 мың қыз-келіншек қызмет етеді....
bbf026beead5330cf6f5503bbaaa9213

Әнші Диляра Дидарқызы «Украина дауысы» байқауына қатысады

Қазақстандық Диляра Дидарқызы «Украина дауысы-11» жобасындағы сынақтан өтіп, Олег Винниктің командасына қабылданды,...
photo 79220

Желіде Тоқаевтың тазымен серуендеп жүрген суреттері жарияланды

Желіде Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың тазымен серуендеп жүрген сәтінің фотосы пайда болды. Суретті...

Жаңалықтар

Елімізде полиция қатарында 11 мың қыз-келіншек қызмет етеді

Полиция қатарында ер-жігіттермен бір сапта күндіз-түні аянбай 11 мың қыз-келіншек қызмет етеді. Бұл туралы Қазақстан Ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаев Халықаралық әйелдер күнімен құттықтау...

Әнші Диляра Дидарқызы «Украина дауысы» байқауына қатысады

Қазақстандық Диляра Дидарқызы «Украина дауысы-11» жобасындағы сынақтан өтіп, Олег Винниктің командасына қабылданды, деп хабарлайды украиналық ТСН арнасы. Диляра әлемдік жұлдыз Мэрайя Кэридің «My All»...

Желіде Тоқаевтың тазымен серуендеп жүрген суреттері жарияланды

Желіде Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың тазымен серуендеп жүрген сәтінің фотосы пайда болды. Суретті Президенттің баспасөз хатшысы Берік Уәли Facebook желісіндегі парақшасында жариялады. "Тамаша күн. Таңғы серуен....

Головкиннің келесі қарсыласы

Бірінші орта салмақта бұрынғы әлем чемпионы Хайме Мунгия (36-0, 29 КО) келесі жекпе-жегін орта салмақта IBF және IBO белбеулерінің иегері қазақстандық Геннадий Головкинге (41-1-1,...

Құрмаш Маханов аэропортта аруларға арнап ән шырқады (видео)

8-наурыз мерекесін «Қазақконцерт» мемлекеттік концерттік ұйымының әртістері әйелдер қауымын ерекше форматта құттықтады. Нұрсұлтан Назарбаев халықаралық әуежайымен бірлесіп өткізілген іс-шара аясында елорда тұрғындары мен қонақтары Қазақконцерт...

Қазақстандық Жаннұр Ниязбекова Қытайдың үздік студенті атанды

Қазақстандық Жаннұр Ниязбекова Қытайдың үздік студенті атанды. Бұл туралы студенттің өзі Instagram парақшасында жазды. Жаннұр Ниязбекова – Қызылорда қаласының тумасы. Осыдан 3 ай бұрын 17...

Алғашқы ҰБТ 10-наурызда басталады

Жоғары оқу орнының ақылы бөліміне түсуді жоспарлаған талапкерлер үшін ұйымдастырылатын наурыз айындағы Ұлттық бірыңғай тестілеу компьютерлік форматта өтеді. Егер бұған дейін көктем айындағы тестілеу...

Қазақстанның кей аймақтарында жол ашылды

Ауа райының жақсаруына байланысты еліміздің кей өңірлерінде жолдар ашылып, көлік қозғалысы қалпына келтірілді.  07.03.2021 күні 08.00-ден бастап Шығыс Қазақстан облысындағы «Өскемен-Алтай-Рахман шоқысы» тасжолының 7-66 шақырымы,...

Жандолла Мандатұлы: Кореяда стипендия арқылы білім алуға болады

Жандолла Мандатұлы – Баян-Өлгий аймағында туған. Авиация инженері мамандығы бойынша Оңтүстік Корея елінің Пусан Ұлттық университетінің студенті. Ол Кореяда қалай стипендия арқылы білім алуға...

Пеле: Мбаппе ізбасарым болады

Әлем футболының королі атанған Пеле болашақта өз ізін «ПСЖ» клубының шабуылшысы Килиан Мбаппе басады деп болжайды. - Мбаппе менің ізбасарым бола алады және мен бұны...

Киік мүйізін Қытайға сатқандар ұсталды

Атырауда киіктің мүйізін Қазақстаннан Қытайға сатумен айналысқан ұйымдасқан қылмыстық топтың 12 мүшесіне қатысты сот үкімі шықты. Топты басқарған бұрын ҚХР азаматы болған қазақ, -...

Бітімгер әйел

Елімізде әскери салада әйелдер қауымы елеулі еңбек етіп келеді. Тіптен олардың саны жыл сайын артуда. Заңгер, қаржыгер, телефонист  секілді мамандықтарды игерген. Олар ұшақты басқарып,...

Елімізде 480 адам коронавирустан жазылды

Қазақстанда бір тәулікте 480 адам коронавирус індетінен емделіп шықты, деп хабарлайды coronavirus2020.kz сайты. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 68, Алматы қаласы - 54, Шымкент қаласы...

Темекіні оңай тастаудың 5 тәсілі

Дүниежүзінде коронавирусқа қатысты шындыққа сай келмейтін түрлі ақпарат тарады. Осындай мифтің бірі - темекі шегетіндер COVID-19 инфекциясын сирек жұқтырады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы төтенше жағдайлар...

Президент әйелдер қауымын мерекесімен құттықтады

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев барша әйелдер қауымын Халықаралық әйелдер күнімен құттықтады. Құрметті ханымдар! Баршаңызды Халықаралық әйелдер күнімен шын жүректен құттықтаймын! Көктемнің шуақты мерекесі қашанда жүрегімізді сүйіспеншілік пен...

8 наурыз – Халықаралық әйелдер күні

Бүгін Қазақстанда «8 наурыз – Халықаралық әйелдер күні» мерекесі аталып өтеді. Биылғы мереке алғаш рет коронавирусқа қарсы карантин шектеулерімен тұспа-тұс келіп отыр. Атаулы күннің тарихы әйелдер...

«Маттео Пеликоне»: Қазақстан спортшылары үш алтын медаль алды

Римде күрес түрлерінен "Маттео Пелликоне" рейтингтік турнирі мәресіне жетті. Еркін күрестен Қазақстан құрамасы соңғы жарыс күнінде үш алтын, екі күміс және үш қола медаль...

Жансай Смағұлов: қолда тұрған алтыннан айырылып қалдым

Ташкентте дзюдодан әлемдік "Grand Slam" жарысында 73 келі салмақ дәрежесінде күресіп, күміс жүлдегер атанған Жансай Смағұлов алтыннан қалай айырылып қалғаны туралы айтып берді.  "Жарыс...

Дабылды ескерту жарияланды

Ауа райының күрт нашарлауына байланысты Қазгидромет синоптиктері Нұр-Сұлтан қаласы мен еліміздің 9 облысында дабылды ескерту жариялады. 8 наурызда Нұр-Сұлтанда көктайғақ болып, жаяу бұрқасын соғады деп...

Алматы облысының дәрігер қыз-келіншектері марапатталды

Алматы облысының әкімі Амандық Баталов Талдықорған көп салалы ауруханасына барып, облыстағы денсаулық сақтау саласында еңбек етіп жүрген, індетпен күресте алдыңғы шепте болған бірқатар нәзік...

Дзюдодан париждегі Grand Slam турнирі Қазан қаласына ауыстырылды

Дзюдодан 5-7 мамыр күндері Парижде өтуі тиіс Grand Slam турнирі Қазан қаласына ауыстырылды. Бұл туралы Халықаралық дзюдо федерациясының (IJF) баспасөз қызметі хабарлайды.  Франция тарапының...

Жансай Смағұлов Grand Slam турнирінің күміс медалын иеленді

Дзюдодан Ташкентте өтіп жатқан Grand Slam турнирінің финалында бақ сынаған Қазақстан балуаны Жансай Смағұлов турнирдің күміс жүлдегері атанды деп хабарлайды Olympic.kz. 73 келіде сынға түскен...

Бас санитар дәрігерінің жаңа қаулысы шықты

Қазақстанның бас мемлекеттік санитар дәрігері Ерлан Қиясовтың жаңа қаулысы жарияланды. Қаулы бойынша, 2020-2021 оқу жылының үшінші тоқсанында мыналарға рұқсат етіледі: оқушылар саны 300-ге дейін контингенті...

Қарағандыда көлікте отырған арыстан туралы Экология министрлігі не дейді?

Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі Қарағандыда арыстанды көлігімен тасымалдағандардың оқиғасына пікір білдірді - деп хабарлайды Tengrinews.kz. "Облыстық жануарлар дүниесі инспекциясының мамандары бұл мәселені талқылады....

Римдегі турнирден қазақ балуандары 11 медаль алды

Италия астанасы Рим қаласында Маттео Пелликонаны еске алуға арналған күрес түрлері бойынша халықаралық рейтингтік турнир басталды. Оған 32 елден 350-ден астам спортшылар қатысуда. Қазақстан...

Қазақстанда апта ішінде болған тағайындауларға шолу

Осы аптада еліміздің орталық және жергілікті атқарушы органдарында бірқатар кадрлық ауыс-түйіс болды. Президенттік жастар кадр резервінің төрт өкілі басшылық лауазымға тағайындалды. 1-7 наурыз аралығында...

Ақмола облысының қыздары 4 алтын медаль иеленді

ШҚО Өскемен қаласында жалауын көтерген әйелдер арасындағы еркін күрестен Қазақстан чемпионаты өз мәресіне жетті. Бәсекеде Ақмола облысының төрт қызы төрт алтын медаль жеңіп алып, жалпыкомандалық...

Қарағандыда көлік ішіндегі арыстан жұртты таңдандырды

Қарағандыда көлік терезесінен қарап тұрған арыстанның суреті БАҚ пен әлеуметтік желілерде резонанс тудырды, деп хабарлайды NewTimes.kz. Экология министрлігі бұл оқиғаның мән-жайын анықтап, арыстан Қарағанды хайуанаттар...

Индонезияда сегіз жасар бала қолтырауынның асқазанынан шығарылды

Индонезияда сегіз жасар баланың денесі қолтырауынның асқазанынан алынды, деп жазады The Sun. Берілген ақпаратқа сәйкес, баланың еш жеріне зақым келмесе де, аман қалмады. Бала әкесімен бірге...

Женевада адам құқығы туралы ең жақсы фильмдер іріктелмек

Биыл 19-шы Халықаралық кинофестиваль және Женевадағы адам құқықтары жөніндегі форум виртуалды форматта өтеді. Жыл сайын іс-шараға 40 мың көрермен қатысатын. Онымен қоса 25 елден 300-ге...

Атырауда автотұрақтағы 5 автобус өртеніп кетті

Оқиға салдарынан қаза болғандар мен зардап шеккендер жоқ. Атырау облысындағы Теңіз кенішінде 5 автобус өртеніп кетті, деп хабарлайды inbusiness.kz Оқиға 5 наурызда сағат 19:30-да Жылыой...

Елімізде 2021 жылғы алғашқы екі айда 120 адам жемқорлыққа қатысты сотты болған

2021 жыл басталғалы бері  шамамен 120 адам жемқорлық ісіне қатысты сотты болған. Бұл жөнінде ҚР сыбайлас жемқорлыққар қарсы іс-қимыл агенттігінің Telegram каналында хабарланды. Cотталғандардың ішінде 28...

Экстремистік идеология жақтастарын райынан қайтару – басты міндет

Қазақстанда  жат діни ағымдарды түбегейлі ауыздықтау мүмкін болмай отыр. Діни ахуалдың тереңдеуіне қауіптің  алдын алу жұмыстарының жеткіліксіздігі себеп болуда. Бұл туралы Алматыда Абай атындағы...

Әлемде адам тіршілігі үшін қажетті негізгі тауарлардың бірі таусылуға жақын

Дүние жүзінде адам тіршілігі үшін маңызды тауарлардың бірі — құмның тапшылығы сезіле бастады. Құм судан кейінгі ең көп сұранысқа ие ресурс болып саналады, деп...

Бас санитардың жаңа қаулысы шықты

ҚР ДСМ Бас мемлекеттік санитар дәрігері Ерлан Қиясовтың жаңа қаулысы жарияланды.  Жаңа қаулыға сәйкес, қылмыстық-атқару мекемелерінде санитариялық-дезинфекциялық режимді сақтау алгоритмі» атты 24-қосымшада 4-тармақ өзгертілді. «4. Маскаларды...

Дәрігер әйел адамның денсаулығына қауіп төндіретін ең зиянды өнімдерді атады

Ресейлік диетолог Наталья Круглова әйел адамның денсаулығы мен сұлулығы үшін ең қауіпті тағам түрлерін атады, деп хабарлайды Lenta.ru. Дәрігердің сөзінше, әйелдер жейтін тағамының калориясына мән...

Елорда асханаларының бірінде өрт шықты (видео)

"5 наурыз күні сағат 11.48-де өрт сөндіру бөлімнің қызметкерлері шұғыл түрде Достық көшесінде орналасқан "Избушка" дәмханасына аттанды", – делінген астаналық төтенше жағдайлар департаментінің хабарламасында. Тұрғын...

«Қазақалтын» кенішінен 122 миллион теңгенің алтыны қолды болды

Ақмола облысында «Қазақалтын» кенішінен 122 миллион теңгенің алтыны ұрланды, деп хабарлады zakon.kz. «Ақмола облыстық полиция қызметкерлері 2 наурызға қараған түні «Қазақалтын» АҚ-қа тиесілі катодты алтынды ұрлау...

Орыс тілінде сөйлеген депутат партия қатарынан қуылды

Украинада Харьков облыстық кеңесінің депутаты Александр Дорошенко орыс тілінде сөз сөйлегені үшін  партия қатарынан шығарылды, деп хабарлайды РИА Новости. "Еуропалық ынтымақтастық" партиясы баспасөз қызметінің мәліметінше, ...

Жамбылда 38 елді мекенді қызыл су басуы мүмкін

Жамбыл облысында 38 елді мекен су астында қалуы мүмкін. Олардың басым көпшілігі су қоймаларының маңайында орналасқан. Егер көктемде күн күрт жылып, таудағы қар ерісе...

Елімізде жаңа мереке пайда болды

ҚР Премьер-Министрі Асқар Мамин «Қазақстан Республикасындағы мерекелік күндердің тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 31 қазандағы № 689 қаулысына толықтыру енгізетін бұйрыққа...

«Алаяқтардың қолына түсуі мүмкін»: Маман телефоннан қандай хабарламаларды жойып отыру керегін айтты

"Цифрлық платформалар" автономды коммерциялық емес ұйымының бас директоры Арсений Щельцин смартфоннан қандай хабарламаларды өшіріп отыру керегін айтты, деп хабарлады РИА Новости.     Маманның айтуынша, телефоннан...

Алматылық оқушы халықаралық математика лигасында топ жарды

Алматы қаласындағы «Білім-Инновация» мамандандырылған лицейінің 9-сынып оқушысы Нұрасыл Бейсенбай  The Math League – Халықаралық математика лигасында топ жарды, деп хабарлайды Алматы арнасы.  Олимпиадаға әлем бойынша...

Өр тұлғалы өңір басшысы

Күрделі кезеңдерде республикамыздың бес облысының әкімі болған, Елбасының сенімді сардарына айналған Бердібек Сапарбаевтың атқарған еңбегін, көзбен көріп, көңілге түйген сол облыстардың халқы әлі күнге...

Қасым-Жомарт Тоқаев түрік халқына көңіл айтты

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Кугар» әскери тікұшағының апатқа ұшырап, бірнеше адамның қаза болуына байланысты Түркия Президенті Реджеп Тайип Ердоғанға Қазақстан халқының және жеке өзінің...

8 наурызға 18 кітап

Көктемнің алғашқы шуақты мерекесі жақындаған сайын көпшілігімізді, әсіресе ер-азаматтарды жақындарыма «не сыйласам?» деген сауал мазалайтыны белгілі. Кітап сыйлаңыз. Жақсы таңдалған құнды кітап басқа жанның...

Елімізде мұнай және газ-химия саласында 5 зауыт салынады – министр

Энергетика министрі Нұрлан Ноғаев 2025 жылға дейін елімізде мұнай және газ-химия саласында 5 зауыттың құрылысы аяқталатынын айтты. Мемлекет басшысы Үкіметтің кеңейтілген отырысында мұнай және газ-химия...

Қазақстанда әйелдер мемлекеттік қызметтерді алуға аз жүгінеді

Халықаралық әйелдер күні қарсаңында Азаматтарға арналған үкімет мемлекеттік қызметтерге қанша әйел жүгінетінін есептеп көрді. Белгілі болғандай, 2020 жылы мемлекеттік корпорацияға түрлі қызметтерді алу үшін 6,2...

8 наурыздан бастап Өзбекстанға жаңа әуе рейсі ашылады

2021 жылғы 8 наурыздан бастап «SCAT» әуе компаниясы Ақтау және Үргеніш қалалары арасында аптасына 2 рейс орындай бастайды, – деп хабарлады ҚР ИИДМ баспасөз...

АҚШ ғалымдары коронавирус инфекциясын қоздыратын қан тобын анықтады

АҚШ ғалымдарының зерттеуі бойынша, ІІ қан тобының иелері коронавирус инфекциясының жұқтыруға «бейім» келеді. Гаврард медициналық мектебінің «Бригэм энд уименз» клиникасында қызмет ететін ғалымдардың бұл...

Коронавирус: 226 адамның жағдайы ауыр

5 наурыздағы мәлімет бойынша, Қазақстанда 18 882 адам короновирус инфекциясынан (13 236 КВИ+ және 5 646 КВИ-) емделіп жатыр. Денсаулық сақтау министрлігінің Telegram каналында олардың...

Ауа райының бұзылуына байланысты 7 өңірде көлік қозғалысы шектелді

ҚР ИИДМ баспасөз қызметінің мәліметінше, республикалық маңызы бар жолдардың төмендегідей учаскелерінде қозғалысқа шектеу енгізілді. Ақмола облысында: 1. 03.03.2021 ж. сағат 16.00 «Жезқазған-Петропавл» автожолының 377-536 шақырымында,...

Ақылы автожолдарда көлігі бұзылған жүргізушілерге тегін көмек көрсетіледі

«ҚазАвтоЖол» Ұлттық компаниясы ақылы автожолдарда жанармайы таусылған немесе автокөлігі бұзылған жүргізушілерге көмек тегін көрсетілетінін мәлімдеді. Павлодар облысының Павлодар, Екібастұз, Ақсу, Аққулы, Железин және Тереңкөл аудандарында...

5 наурыз: еліміздің тарихында қандай айтулы оқиғалар болды

Осыдан 25 жыл бұрын, яғни 1996 жылы 5 наурызда Ақмола облыстық қазақ музыкалық-драма театры «Ақан сері-Ақтоқты» пьесасының (режиссер Ж. Омаров) қойылымымен ашылды. Сол жылы...

Елордада ауа райының бұзылуына байланысты оқушылар қашықтан оқиды

Нұр-Сұлтан қаласының Білім басқармасы бүгін ауа райының күрт бұзылуына байланысты мектеп оқушылары мен колледж студенттері қашықтан оқыту форматына көшірілгенін хабарлады. «Нұр-Сұлтан қаласының Білім басқармасы хабарлайды:...

ШҚО-да дүкенге маскасыз кірген адамға айыппұл салынды

Шығыс Қазақстан облысының 5 ауданында карантиндік шектеуді бұзғандар тіркелді. ШҚО Ақпарат орталығының мәліметіне сүйенсек, мониторингілік топтар Шемонаиха ауданында 74 нысанға тексеру жүргізіп, ереже бұзудың 1...

Өткен тәулікте 857 адам коронавирус жұқтырды

Қазақстанда өткен тәулікте 857 адамнан коронавирус анықталды, – деп хабарлады coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 132, Алматы қаласы - 134, Шымкент қаласы - 27,...

Еліміздің басым бөлігінде қар аралас жаңбыр жауады – Қазгидромет

5 наурыз күні Қазақстанның басым бөлігіне әлі де Солтүстік-Батыс циклонның әсері сақталады, жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын күтіледі, – деп хабарлады «Қазгидромет» РМК. Республиканың оңтүстік...

Абай атындағы университет үздіктер қатарына енді

Абай университеті екі бағдарлама бойынша QS World University Ranking by Subject-2021 рейтингінде топ-250 үздіктер қатарына енді. Абай атындағы ҚазҰПУ алғаш рет «QS World University Ranking...

Кремль: «Cанкцияның әсері де, мағынасы да жоқ»

АҚШ-тың "Навальныйдың ісі" бойынша жаңа санкциялары екіжақты қатынастарға "қатты әсер етеді", қазірдің өзінде "жағдай нашар". Бұл туралы Кремльде айтылды. АҚШ-та Ресейдің жаппай қырып-жоятын қару бағдарламасын...

«Құтадғу біліктің» жаңа аудармасы оқырманға тарту етілді

Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің «Отырар» кітапханасында Жүсіп Баласағұнның «Құтадғу білік» еңбегінің жаңа аудармасының таныстырылымы өтті. Қарахандар дәуірінде 1069 жылы жазылған құнды жәдігер...

Министрлік коронавирус «гүл арқылы жұғады» деген ақпаратқа түсінік берді

Коронавирус инфекциясы гүл арқылы жұғады деген ақпарат жалған. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрлігінің санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитеті өкілдері айтты, - деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі. Департамент мәліметіне қарағанда, Желіде...

Балалар әдебиеті: есейген қаламгер ме, балалар ма?

Балалар әдебиеті – әдебиеттің ең бір елеулі саласы. Халқымызда ежелден балалар әдебиетінің бай фольклорлық үлгісі болды. Ертегі, жаңылтпаш, мазақтама, жұмбақ, т.б. Мұндай қызықты нәрселердің...

Бішкекте қандасымызға арналған музыкалық кеш өтті

1 наурызда  Бішкектегі К.Молдобасанов атындағы Қырғыз ұлттық консерва­тория­сында Қыр­ғыз Республикасындағы қазақтардың арасынан шық­қан талантты әнші, қырғыз елінің  мә­дениетіне еңбек сіңірген қайраткер Ержан Му­синді еске...

Енді WhatsApp-тың компьютерлік нұсқасында бірнеше адаммен видео арқылы сөйлесуге болады

WhatsApp мессенджерінің компьютер арқылы қосылатын нұсқасында бірнеше адам видео және аудио байланыс арқылы сөйлесе алады, - деп хабарлайды Tech Crunch. Аудио және видео қоңыраулар шифрлау арқылы...

Ауылдағы іскер әйелдерге 4000 доллар қайтарымсыз грант беріледі

Ауылды жерлерде кәсіпкерлікпен айналысатын әйелдердің 4000 доллар қайтарымсыз грант ұтып алу мүмкіндіктері бар, деп хабарлайды Аtameken Business.     https://youtu.be/rIWRXS-QT2Q Ол үшін өз ісіңізді ашуға деген...

2020 жылы Қазақстанда 48 ірі сүт фермасы іске қосылған

Өткен жылы ауыл шаруашылығы саласында импорттық өнімдерді алмастыру жоспары бойынша Қазақстанда 48 тауарлы сүт фермасы, 3 ет комбинаты іске қосылды. Бұл туралы Ауыл шаруашылығы...

Пандемия кезінде гендерлік теңсіздік күшейді – ДДСҰ

Пандемия Еуропадағы гендерлік теңсіздікті күшейтті. Бұл туралы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) Еуропалық аймақтық бюросының директоры Ханс Клюге бейсенбі күні Facebook-те жарияланған Копенгагенде өткен...

Украина коронавирустың үшінші толқынына дайындалуда – Премьер-министр

Украина премьер-министрі Денис Шмыгаль елде COVID-19 үшінші толқынының басталғанын мәлімдеп, келесі локдаунның мүмкіндігін жоққа шығармайтынын айтты.  Укринформ сайтының мәліметінше, Денис Шмыгаль жағдайды бейімделген карантин құралдарымен...

Қысқа жіп күрмеуге келмей…

Былтыр жыл соңында Дүниежүзілік банк Қазақстанда кедейлер саны 1,5 млн адамға көбеюі мүмкін деген болжам жасады. Сарапшылар 2020 жылы Нұр-Сұлтан мен Алматы қаласы тұрғындары...

Еліміздегі мешіттер қазақы стильде болуы керек – Бас мүфти

Елордада Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлының төрағалығымен Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы жанынан құрылған Қазақы стильдегі мешіт құрылысы бойынша жұмыс тобының алғашқы мәжілісі өтті, –...

«Nur Otan»: Түркістанның тазалығына жауапты көпбалалы аналар ардақталды

Бүгін «Nur Otan» партиясының Түркістан облыстық филиалында 8 Наурыз – әйелдердің халықаралық мерекесіне орай, бір топ көпбалалы анаға құрмет көрсетілді. Партияның «Бақытты отбасы» жобасы...

Жаңа орда құратын ұрпақ тәрбиелегіміз келеді

Парасат ТАНЕН, Orda Gen жобасының директоры: Тәуелсіздіктің ақ таңында дүниеге келген сәбилердің емін-еркін ойланып, жан-жақты дамып, қазақы мінез қалыптастыруына ертегі арқылы жол ашу – Orda...

Жасотандықтар мереке қарсаңында жас аналарға құрмет көрсетті

8 наурыз қарсаңында жасотандықтар Нұр-Сұлтан қаласындағы №2 көпбейінді орталық аурухананың акушерлік бөлімнің нәзік жанды қызметкерлері мен аналарын құттықтады. «Jas Otan» ЖҚ жетекшісі Нұржан Жетпісбаев: «Әйелдер күнімен...

Өскеменде баланы еденге лақтырған тәрбиешіге іс қозғалды (видео)

Өскемен қаласындағы «Арман» балабақшасының тәрбиешісіне қатысты қылмыстық іс қозғалды. ШҚО әкімдігінің баспасөз қызметі мәлімдегендей, 3 наурызда облыстық білім басқармасына хабарласқан ата-ана «Арман» балабақшасындағы «Еркетай» тобы...

Латынграфикалы қазақ әліпбиі: кірме терминдерді жазудағы ұстанымдар

2019 жылғы қазанда Ұлттық кеңес­тің кезекті отырысында Қазақстан Республика­сы­ның Президенті Қ.Тоқаев ғалым­дар­ға жаңа қазақ ұлт­тық латынграфикалы әліпбиін же­тілдіруді тап­сыр­ған болатын. Ал 2021 жылғы 28...

Тәуелсіздік күнтізбесі

1992 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы мен Мысыр Араб Республикасы арасында дипломатиялық қаты­нас орнады. 1993 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы Прези­дентінің «Мемлекеттік холдингтік компаниялар туралы»...

Алма ҚҰНАНБАЕВА, Стэнфорд университетінің профессоры: Америкалықтар қазақтың киіз үйіне келіп, күйін тыңдауға құмар

АҚШ-тағы әлемге әйгілі Стэнфорд университетінің профессоры Алма Құнанбаева көп жыл бойы америкалық студенттерге қазақ мәдениеті туралы лекция оқыған. Сонымен қатар ол Беркли қаласында Орта...

Ақмола облысында шахтада топырақ басып қалған жұмысшылар құтқарылды

Ақмола облысында шахтада топырақ үйіндісінің астында қалған екі жұмысшы құтқарылды. Oблыстық ТЖД баспасөз қызметінің мәліметінше, оқиға 4 ақпан күні Астрахан ауданындағы «Айна – ресурс» ЖШС...

Сарқылмас сезім бұлағы

Өнер атаулы сұлулықты дәріптеуден тұрады десек, сол дәріптеудің таусылмас кені, сар­қыл­­мас шабыт көзі – әйелдер. Және бұл өнер­­дің барлық түріне тән. Ежелгі дәуірден бері...

Ақұштап БАҚТЫГЕРЕЕВА: Ақынның мақсаты – әлдекіммен қылыштасу емес, ақиқатқа көз жеткізу

8 наурыз Халықаралық әйелдер күні қарсаңында Túrkistan басы­лымы арқылы қазақ қыздарына өз ақыл-кеңесімді айтқым келеді. Басылымдарыңызды замандастарыммен қатар оқитын жас қыз-келіншектер пайдалысын көңіліне тоқып,...

Рухани жаңғыру − рух тазалығына ұмтылу

Әр дәуір өз жаңалығымен келеді десек те, ұлт ретінде қалып­тас­қан халықтың өзгермейтін бір талабы болады, ол − ру­хани тұрғыдағы біртектіліктен ажырамау. Елді ел ететін...

Енді педагогтер жұмысқа конкурс арқылы қабылданады – министр

Бүгін Парламент Сенатында депутаттар білім саласына қатысты бірнеше маңызды жаңа нормаларды қамтитын заң жобасын қарастырып, мақұлдады. Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов осы құжатта...

Қазынаның шығыны көп, кірісі аз

2020 жыл әлем экономикасы үшін сынақ жылы болды. Көрсеткіштердің бәрі кері кетті. Алыс-беріс азайып, барыс-келістің тоқтауы көп елдің қазынасын ортайтып, қарызын еселеді. Пандемия  Қазақстан...

Тәж-Махалдан мыңнан астам турист эвакуацияланды

Бейсенбі күні таңертең Үндістанның Агра қаласындағы Тәж-Махал кесенесі аумағынан кем дегенде мыңнан астам турист эвакуацияланды, – деп жазды Hindustan Times газеті. Басылымның мәліметінше, жергілікті полицияға...

Жоғарғы соттың екі судьясы қызметінен босатылды

Парламент Сенатының жалпы отырысында ҚР Жоғарғы сотының судьялары қызметінен босатылды. «Сіздердің қарауыңызға Анатолий Сергеевич Смолинді және Серік Қазбекұлы Әбнәсіровті Жоғарғы Сот судьясының қызметінен босату туралы...

Қаржы министрлігі аппаратының жаңа басшысы тағайындалды

ҚР Қаржы министрінің бұйрығымен Абзал Бейсенбекұлы Қаржы министрлігі аппаратының басшысы қызметіне тағайындалды, – деп хабарлады осы ведомствоның баспасөз қызметі. Абзал Бейсенбекұлы 1985 жылы Жамбыл облысында дүниеге...

Австралияда «жұмбақ рейстерге» билет сатыла бастады

Австралиялық Qantas әуе компаниясы бағыты беймәлім рейстердің ашылғаны туралы хабарлады. Компания "жұмбақ рейстер" деп атаған тасымалдың бұл түрі – шекаралар жабық кезде ішкі рейстерді...

Шетелден 500 млн доллардан астам қаржыға сатып алған малдың пайдасы болды ма?

Қазақстан соңғы жылдары шетелден 153 мыңнан астам асыл тұқымды мал сатып алған. Оған барлығы 500 миллионнан астам доллор жұмсалған. Бірақ сатып алып келген малдан...

Оралда көпірдің астынан жас жігіттің мәйіті табылды

Азиат пішіндес жас жігіттің мәйіті бүгін сағат 07.01-де Орал қаласына қарасты Деркөл кентіндегі көпірдің астынан табылған. Бұл туралы БҚО денсаулық сақтау департаменті хабарлады.  Жасы шамамен...

Терезеден құлап кеткен баланы құтқарған павлодарлық 1 млн теңге сыйақы алды

Павлодар қаласының тұрғыны Александр Жұмабаевқа терезеден құлаған баланы құтқарғаны үшін миллион теңге берілді. Ер адам биіктен құлап кеткен қызды қағып алуға үлгермей қалды, алайда...

Туысының үйінен соғым етін ұрлаған жамбылдық бас бостандығынан айрылуы мүмкін

Соғым етін ұрлаған жамбылдық тұрғын бас бостандығынан айрылуы мүмкін,  деп хабарлайды Polisia.kz. Ағымдағы жылдың 1 наурызында Т.Рысқұлов аудандық полиция бөліміне Көгершін ауылының тұрғыны xабарласып, үйінің...

Қазақстанда төлқұжаты жоқ 3,5 мыңнан аса адам анықталды

Қазақстанда жеке басын куәландыратын құжаттары жоқ 3,5 мыңнан аса адам анықталды. Бұл жайында Мәжіліс депутаттарының сауалына ҚР Премьер-Министрі Асқар Маминнің жауабында айтылған. «2020 жылғы қыркүйек...

Apple саңылаусыз iPhone шығарады

Apple физикалық порттарсыз жұмыс істейтін смартфон өндірісін қолға алды. Бұл туралы Appleosophy басылымы хабарлады. Дереккөздердің хабарлауынша, америкалық компанияның инженерлері iPhone-ды компьютермен синхрондаудың жаңа әдістерін жасауда....

Алматыда «Рахат» базарының 300-ге жуық саудагері наразылыққа шықты

Алматыда "Рахат" базарының 300-ге жуық саудагері өздері жан бағып отырған сауда орнының жабылуына қарсылық білдіріп, наразылыққа шықты. Айтуларынша, орнына жиһаз фабрикасын салуға рұқсат беріпті,...

Жұмыс істеуге ең қолайлы мемлекет анықталды

Әлемдегі еңбек мигранттарының ширек бөлігіне жуығы жұмыс істеу үшін Канадаға қоныс аударуды құп көреді екен. Бұл туралы BCG және The Network-тің бірлескен зерттеуінде айтылған,...

Ақмола облысының күре жолдарында көлік қозғалысы шектелді

Ауа райының қолайсыздығына байланысты Ақмола облысының күре жолдарында көліктің барлық түрлерінің қозғалысына шектеу қойылды.  4 наурыз күні сағат 07.00-де Ақмола облысында ауа райының нашарлауы (жел,...

Коронавирусты «мәңгілікке» жұқтырған алғашқы науқастар тіркелді

Америкалық дәрігерлер коронавирусты "мәңгілікке" жұқтырудың алғашқы жағдайларын анықтады, деп хабарлайды medRxiv.  Оңтүстік Калифорния университетінің мамандары вирустың іздері алты ай бойы ақ қан ауруымен ауыратын бірнеше...

4 наурыз: атаулы күндер, есте қалар оқиғалар

4 наурыз Тәуелсіз Қазақстан тарихында қандай оқиғалармен есте қалды? Еске түсіріп көрейік... 1993 жылы «Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасы туралы» ҚР Заңы күшіне енді. 1997 жылы ҚР...

WhatsApp арқылы 20-ға жуық адамға 70 млн теңгеден астам залал келтірген әйел ұсталды

Ақмола полицейлері интернет-ресурстардың көмегімен пирамида ұйымдастырған алаяқты анықтады, деп хабарлайды Polisia.kz. 2021 жылдың 1 наурызында Көкшетау қаласының ПБ кезекші бөліміне Көкшетау қаласының 65 жастағы тұрғынынан...