ҰЛТ ҚАМЫ ҮШIН БАРЛЫҚ АЙҚАС – СОҢҒЫ АЙҚАС!

«…ҚИЫННАН ҚИЫСТЫРАР ЕР ДАНАСЫ»

Кемеңгер Абай нағыз ақынды осылай бағалаған. Бiзде поэзия деген асаудың жалынан ұстағандар аз емес. Және солардың бәрiн бiрдей ақын деуге келмейдi. Бiрi өлең өлкесiнде бауырын жазған тұлпардай көсiле шапса, бiрi топтың соңында шаң қауып жатқаны.

Өздерiн ақынмын деп көкiректерiн кере қаққан баз бiреулердiң өлең шумақтарындағы төрт жол төрт жаққа тартып тұрса не шара. Ненi айтып, ненi меңзегенiн түсiнбей дал боласың. Ал Абзал ақын шумақтарының төрт аяғы тең жорға, жұп-жұмыр. Салмақты ойды сезiнесiң. Сөз бен ой маржандарын тереңнен тартып, қиыннан қиыстыра бiлген.

Абзал Бөкен — ойдың ақыны. Оның сөз өнерiне қарап тұла бойы, болмысы күмбiр-күмбiр көнеден жаралғандай дерсiң. Басқалардан өзгеше ақын. Соңғы он жылдан кейiн шыққан «Төр» жыр жинағы соның айғағы. Мұны ол кемелiне келген шағында оқырмандарына ұсынып отыр.

«… Ей, беймезгiл кеткен бозқасқа,

Жүйрiгiң маған не керек,

Бұйрығың маған не керек,

Өлгеннен соң алған

Өлшеусiз сыйлығың маған не керек?!

Кеудеңнең ұшып кеткен соң,

Көк шiлтер қанат көбелек».

Бұл оның «Жылқы – Адам» циклынан үзiндi. Толған айдай толғағы жетiп толықсып туған өлең жолдарынан мiн тауып көршi. Ойыңды дөп басқан теңеуiн айтсайшы. Қысқасы, Абзал ақынның өлеңдерiн оқу керек.

Көлбай АДЫРБЕКҰЛЫ

ТОҚЫРАУЫН

Тоқырауын, мен сенен алыс кеттiм,

Зеңгiрiне сiңгендей ғарыш көктiң.

Саған деген сағыныш – сары уайым,

Бал iшпеппiн.

Саған деген сартап боп сағынышым,

Жүрген сынды сандалып сағым iшiн.

Тоқырауын, мен сенен алыс кеттiм,

Сорым үшiн әлде сол бағым үшiн.

Қарашеңгел бойының балғыны едiм.

Қарасудың ойының шалғыны едiм.

Алыс кеттiм,

Арнаның құмында тек

Бала шағым жаутаңдап қалды менiң.

Шағырмақта күйдiрдi кекiлдi күн,

Содан кейiн сол кекiл кетiлдi мың.

Балалығым сен жақта,

Өзiм мұнда,

Бiр денеде екi адам секiлдiмiн.

Бәсiн бiлмей жағаңда құрақ – көктiң,

Тоқырауын, мен сенен жырақ кеттiм.

Жырақ кету – жат болу.

Туған жерге

Жат болуды айтады мұрат деп кiм?

Сағасы – тал, суы – бал Тоқырауын,

Табанымды қыздырар топырағың.

Жырақпын деп мен сенен опынамын…

Ойланамын,

Тәубә деп отырамын.

КЕБЕЖЕ

Томсарып тұр тозан тұтқан кебеже,

Кебежемен болушы едi тоқ әже.

Көне мүлiк – бүгiн үшiн естелiк,

Ескiлiкке кейiн тартты кегеже.

Сыны сұмдық.

Сырына көз тоқтамас,

Тақтайлары болат десең, жоқ талас.

Я бiр емен, я бiр қайың – қатты ағаш,

Арабтардың жиһазымен бақталас.

Көз тартады көне бедер, шеберлiк,

Шеберлiксiз дүниеде жоқ ерлiк.

Есiмде тек – кебежеден көп алдық

Есiмде жоқ – кебежеге не бердiк.

Аузында Алла, көкiрегiнде иманы,

Сол ыдыста – кәрi әжемнiң жиғаны.

Қант-кәмпитi, жақсы шайы, құрт-майы

Берекеңдi келтiретiн үй дәмi.

Қонақ келсе келiмдi де кетiмдi,

Сол кебеже қызартпайды бетiңдi.

Алған сайын ырыс-құты ортаймас,

Ертектегi сиқыр қоржын секiлдi.

Өткен өмiр – кеудеңдегi тығынды,

Тығындыңды кiм түсiнiп ұғынды?!

Кебеженi ығыстырды кент-жиһаз,

Кешегiмдi ығыстырды бүгiнгi.

Мезгiл қатал,

Көндiредi көнбеске,

Кепiлiң жоқ мұңсыз-қамсыз өлмеске.

Егделiкке ығыстырды ол менi,

Кәрi әжемдi ығыстырды келмеске.

Мың жыл тұрар не бiр шөлмек, не көзе,

(көзе ғұрлы бола алмадық неге өзi?)

Төрде – теле…

Төменде тұр кебеже.

Кебеже бар,

Оны тұтқан жоқ әже…

ӨКIНIШ

Тұла бойым көне сөз, көне мүсiн,

Жаратылған жан едiм өлең үшiн.

Өмiр менi ап кеттi өзге арнаға,

Дегендей-ақ: «ой қуып, сөз барлама».

Көне сөз бен кемел ой кейiн қалып,

Басыр болды басында озған бала.

Қара өлгеңге қоса алмай қосарымды,

Ондаған жыл ой көшiм ошарылды.

Тұлпар едiм зеңгiрден сорғалаған,

Бiр сауысқан орныма сұңқар болып,

Тұлпар болды,

Қолтума, қолдағы адам.

Қыран көңiлiм қалғыды,

Кием өлдi.

Иен жұртымды ителгi иелендi.

Ал мен болсам,

(замана себеп делiк)

Құлдарша iстеп, билерше жемек болып,

Дарыныма дағдарған қол созбаппын,

Қарыныма ғана сол көмек берiп,

«Өлең едi басынан ой-арманым

Бұл жүрiсiм – жаңаша оянғаным»,

дей алмадым, ешкiмге дей алмадым.

Iздемедiм және де арашаны,

Ал мыналар, қараңыз тамашаны:

Алла берген атақты аздау көрiп,

Адам берер сыйлыққа таласады…

Мұның аты шығар-ау құлқыңды ойлау

(Құлқыңды ойлау тiрлiкте бiр тынбайды-ау).

Тұрмыс түзеп одан да таза ғана,

Тектi өлеңдi сен де, дос, мазалама.

Құлша iстеген билерше жеуi мүмкiн,

Құлша ойлаған билерше жаза ала ма?!

Тұла бойым көне сөз, көне мүсiн

Жаратылған жан едiм өлең үшiн.

Өзгелерге бұйырды кең өрiсiм…

Көне жиһаз, кеудем бiр көне сандық,

Ашпай жатып қақпағын,

Көне салдық

Жаратылған жан ба едiм денем үшiн

Неге осалдық жасадым, неге осалдық?!

КҮЗ КЕЛДI

Күз келдi, сынақ алда, сұрақ алда,

Алпыс күз аз ба, көп пе бiр адамға?

Жанымның жапырағы сарғайыпты,

Селт етем сол жапырақ құлағанда.

Күз келдi,

Сынақ алда, сұрақ алда,

Көп болды-ау кiрмегелi мына барға.

Көңiлiм салқындады сырғалыдан,

Көңiлiм салқын тартты сырадан да.

Күз келдi,

Сынақ алда, сұрақ алда,

Таба алсаң, жауабын бер, тұра қал да.

Жанымның жапсарынан жел соғады,

Қамсауын қамыс, шиден құраған ба?

Күз келдi,

Сынақ алда, сұрақ алда,

Сұрақсыз күн өткен бе бұл адамда.

Жас кезде жауған нұрдай жаңбыр шiркiн,

Жас келсе,

Ұқсайды екен жылағанға.

Күз келдi,

Сынақ алда, сұрақ алда,

Көңiлiм қалды ақтан, құладан да.

Еңкейiп қалған екен батысқа күн,

Ендi мен еңсе түзеп тұра алам ба?!

Күз келдi,

Сынақ алда,сұрақ алда,

Кiм жоқтар мен шалқамнан сұлағанда?

Сен-дағы кемпiр болдың мен сүйген қыз

Есiңе ал, кемсеңдеп бiр жылап ал да.

Күз келдi,

Сынақ алда, сұрақ алда,

Апыр-ай, қап кетем бе мына маңда?

Ауылым алыста едi,

Қайтқан қазым,

Айта бар менен сәлем сұрағанға.

ЖЕҢУ

Бәрiн де жеңдiм.

Батыр – Мен,

Бағыланың – Мен

Iрi үстем.

Дауыңды жеңдiм ақылмен,

Жауымды жеңдiм қылышпен.

Бәрiн де жеңдiм.

Батыр – Мен,

Қабылан – Мен, қорқар түсiмнен.

«Тасыңды» жеңдiм «асыммен»,

Тасырды жеңдiм мысыммен.

Бәрiн де жеңдiм.

Батыр – Мен.

Өзiм кен және Өзiм кең.

Ақшаны жеңдiм ақыммен,

Патшаны жеңдiм төзiммен.

Бәрiн де жеңдiм.

Батыр – Мен.

Беттессем бетпақ именген.

Асауды жеңдiм тақыммен,

Қашауды жеңдiм сүйменмен.

Бәрiн де жеңдiм,

Жол қылып

Жалама жартас, қыр жағын.

Бәрiн сүзем деп болдырып,

Сүзiлiп қалған құлжамын.

ЕЛЕС

Жапырағын жайды жас емен,

Жас емен де мен емеспiн.

Мейiрбан жаны аса кең

Бас егең де мен емеспiн.

Тамыры кеткен тереңге

Терегiң де мен емеспiн.

Желбiреп тұрған төбеңде

Желегiң де мен емеспiн.

Жалт бермей жардан қарғыған

Арғымағың да емеспiн.

Көл жиегiнде қалқыған

Балқұрағың да емеспiн.

Көкте емес,

Жерде маздаған

Жасанды Ай, Күн де емеспiн.

Абзал қайғым бар аздаған,

Асан Қайғың да емеспiн.

Дәулетiн жұрты сағынған

Дархан мырзаң да емеспiн.

Мүйiзi Айға шағылған

Арқар құлжаң да емеспiн.

Дүр еткiзетiн өлкенi

Жаңғырық-дүбiр емеспiн.

Үзiлмей тұрған өркенi

Мәңгiлiк ғұмыр емеспiн.

Күлдi-көмеш те емеспiн,

Гүлдi белес те емеспiн.

Жарқ етiп жалқы сәтке бiр,

Көзiңдi кескен елеспiн.

АБАЙ ӨМIРIНIҢ АҚЫРҒЫ КҮЙI

Базкешу

Ерек тұтты ағайын,

Емес едi кедейiң,

Тойдан «өлер» Абайым

Ойдан өлдi, не дейiн?!

Нәр сызбады талай күн,

Су шаймады көмейiн.

Астан «өлер» Абайым

Аштан өлдi, не дейiн?!

Түнек тартты арайым,

Ұқпады жұрт көп ойын.

Суға кемер Абайым

Удан өлдi, не дейiн?!

Алпыстың да маңайын

көрмеуiнде – көп ойым.

Қарт боп өлер Абайым

Мерт боп өлдi, не дейiн?!

Тiрлiкке ол тоймады,

Тербедi өмiр тек ойын.

Өлмесiне қоймады.

Өлдi сонсоң,

Не дейiн?!

ЖҮРЕК

Күн қуарып, түн жүдеп,

Не көрмедi бұл жүрек.

Махаббаттан жасарды,

Тұрған гүлдей үлбiреп.

Күн қуарып, түн жүдеп,

Не көрмедi бұл жүрек

Таныс болды бiр Баян,

Алыс болды бiр Жiбек.

Күн қуарып, түн жүдеп,

Не көрмедi бұл жүрек

Қайғы кештi, қамықты,

әрқайсысы бiр-бiр оқ.

Бiр қуарып, бiр жүдеп,

Не көрмедi бұл жүрек

Оқтан қалды ойсырап,

Оттан қалды күлдiреп.

Бiр қуанып, бiр жүдеп,

Не көрмедi бұл жүрек

Қадалып тұр

Жүректей

Жүзi өткiр бiр күрек…

ӨТЕДI

Қайғы түссе басыңа,

«Күйзелме» деп айта салу оп-оңай.

Ақ түседi шашыңа,

Дақ түседi көңiлiңе, ботам-ай!

Амал қанша,

Төзесiң,

Еңбегiң еш, тұз орнына сор тұнып,

Көңiлiңнiң көзесiн

Көз жасыңмен шүпiлдете толтырып.

Бiрақ бәрi өтедi,

Қайғы өтедi көңiлiңдi қаусатқан.

Қуаныш та кетедi

Сусып түскен сақинадай саусақтан.

Не бар дейсiң мәңгiлiк,

Мәңгi бақыт, мәңгi қайғы деген жоқ.

Бiрi жүректi ән қылып,

Бiрi оған қадалады тебен боп.

Тасырқайды тарлан да,

Тұтқыр деген тағалаң да таяды.

От пен суға салғандай,

Солқылдайтын жүрек сорлы баяғы.

«Бәрi өтедi, бұл да өтедi» –

Осы сөз

Сүлейменнiң жүзiгiнде мөрленген.

Керқұла да кешегi

Кiсiнемесе қиқу тiлеп кермеңнен.

Тәңiр Иең құп көрсе.

«Бәрi өтедi» (оның өзi төте сын).

Бәрi өтедi деп жүрiп,

өкiнiшi – өзiң де өтiп кетесiң.

ҚАМ

Не нәрсе де кезiнде ғой, кезiнде,

Кезi келiп тұрған iстен безiнбе.

Темiрiңiз қызған кезде илеп қал

Әмiрiңiз жүрген кезде билеп қал,

Сәл қатайса – темiр көнбес икемге,

Сәл босаса – билiгiңде күйрек хал.

Қай нәрсе де кезiнде ғой.

Мұның жұрт

Мағынасын ашпай жатыр – күмiлжiп.

Сәл асықсаң – әлi шикi көк түйiн,

Сәл кешiксең – қолға тұрмас уылжып.

Отың от па – жуарғанда жанбаса,

Суың су ма – щөлдегенде қанбасың?!

«Сабақты» ине сәтiмен» ғой,

Сәтiне

Iлiкпесе, сәндi iсiң де далбаса.

Кесер жерде кесiп түссiн алмасың,

Тесер жерде тесiп түссiн қорғасын,

Шабар сәтте шауып қана жiбермей

Жәңгiр ханның ордасын,

Махамбеттiң опынғаны ойда ма?

Тәттi тiлмен таратқызып қосынын,

Қолыменен Ықыластай «досыңның»

Омыртқасын опырғаны ойда ма?

Отырғам жоқ жоқ жерден бiр жау iздеп,

Жау жоқ қазiр.

Есесiне дау iздеп,

Жанап кетсең, жармасатын ауыз көп.

Селебе емес, сөзден ығар заманда

Ондай ауыз оңай тимес адамға:

Ерiк берсең, Елiңдi де,

Иен жатқан

Жерiңдi де жалмай салмақ табанда.

Әне, солай!

Қолтық сөгiп, iштi iреп,

Ентелеп тұр бiр сұрапыл, сұсты леп.

Бай мен кедей майданының «ойыны»

(мұнда да бар Махамбеттiң мойыны)

Құм Нарынның майданынан күштiрек!

Заман мынау тауып алған жоқ өнер –

Жақпағанын қара жерге шегелер:

Ойпаңданып бiр құлады төбелер,

Қайқаң қағып шырқырады нелер өр,

Жай тал болып шырылдады емен – ер…

Осыларға беретұғын қолұшын

Жайлап алған Парламенттiң өрiсiн

Қайда әлгi халық қамын жеген ер?!

Ұлтым ғой деп ұмтылатын кез – осы,

Жұртым ғой деп жыртылатын кез – осы.

Бүгiнгi сөз қап кетпесiн ертеңге,

Бүгiн емде, көнсiн десең дерт емге.

Жедел iстер жедел бiтсiн.

Желбауын

Ауық-ауық жел шайқаған өлкемде.

Тойған адам мұзды мүжiп, тонды оймас,

Ойға тойма.

(елге керек сондай Бас!)

Ұлт қамы үшiн барлық сөз де – соңғы сөз,

Ұлт қамы үшiн барлық айқас – соңғы айқас!

ӨЗIМIЗДЕН БАРЛЫҒЫ

Тұғырыңнан тұлпар жасап алдық бiз,

Сауысқаннан сұңқар жасап алдық бiз.

Көк есектiң көтерем деп шашбауын,

Керқұланның обалына қалдық бiз.

Көрiксiздi көрiктiсiң деп кеттiк,

Ерiксiздi ерiктiсiң деп кеттiк.

Гүлсiң ғой деп көлкiлдеттiк көкпектi,

Жiбексiң деп желпiлдеттiк көкбеттi.

«Басшы деген шығасыға иесi»,

Мiне, бiздiң көрiп жүрген күй осы.

Сенен аппақ жоқ деп едiк қазанға,

Ақ бәтеске сүйкеп өттi күйесiн.

Кемесiң деп атақ бердiк қайыққа,

Каспийсiң деп тақап келдiк Жайыққа.

Қайық бiрақ шыға алмады мұхитқа,

Жайық теңiз бола алмады,

Айып па?!

Есек түссе арғымақтың алдына,

Сол есектi балағаттап, қарғыма.

Айыпты емес, төрге шықса тексiздер,

Төр ұсынған өзiмiзден – бар кiнә!

ПӘЛСАПА

Менiкi дейтiн түгiм жоқ,

Мелдектеп құяр күбiм жоқ;

Қызығым бар ед,

Қор болды

Қиқулы кеште шығын боп.

Болса да жиған жүгiм көп,

Менiкi дейтiн түгiм жоқ;

Көшедi ертең басқаға

Кеудемде жанған бүгiнгi от.

Алтын балығым – аудiкi,

Алғыр қыраным – таудiкi.

Ысқырса, жылқым – желдiкi,

Күш қылса, мүлкiм – жаудiкi.

Селеулi бозым – белдiкi,

Серпiндi сезiм – селдiкi.

Жазған бiр жырым – жұрттiкi,

Қазған бiр кенiм – елдiкi.

Жасылым бар ед – жапырақтiкi,

Асылым бар ед – атыраптiкi.

Жаным бар деймiн – Тәңiрдiкi,

Тәнiм бар деймiн – топырақтiкi.

Менiкi дейтiн түгiм жоқ…

ЗАМАН

Өмiр кейде сүреңсiз,

Басқан жерiм кiлең сыз.

Жүрiп өткен жолым да,

Бiрi қысқа, бiрi енсiз.

Түңiлгеннен айтам да,

Шыға алмадым қайқаңға.

Өрге тартар деген жол

Түсе бердi ойпаңға.

Келiп қонған жерiм сыз,

Сыздауыт жер егiнсiз.

Атым болса – жегiнсiз.

Арман – алыс,

Жол – қысқа,

Көнiп бiттiм болмысқа.

Болмыс деген – тұрмысым,

Тұрмыс атты қол қысқа.

Дос дегенiм – кiл арсыз

кiсi болды құнарсыз.

Сыйынғаным тым күштi,

Сүйенгенiм, тым әлсiз.

«Олай емес,

Былай, – деп, –

Төзе алмасаң, тырай!» – деп,

Түлкi заман жортып тұр,

Қуа алмадым құмай боп.

Ұлтан жұқа,

Жер қатты,

Тұла бойға тер қатты.

Қапталыма – үзеңгi,

Қайқы белге ер батты.

Үгiлмесең – үгем деп,

Бүгiлмесең – бүгем деп,

Семiз заман мiнiп тұр

Арық атты жүгендеп.

Жорта-жорта болдырдым,

Болдыртқан сол жол құрдым.

Не батқанын арқама,

Заман емес,

Мен бiлдiм.

Атқа балар тай күшiн

Емеспiз ғой жай кiсiң.

Халық қамы деп айттым.

Қара басым қайғысын.

СЫН

Ел дегенi емеурiннiң күшi екен,

Жер дегенi қызыл тiлдiң ұшы екен.

Атағың мен ақшаңызға келгенде,

Сол ерлердiң көпшiлiгi ез болды.

Сары алтынға санап жүрген саңлағың

Салмағы жоқ саудыраған жез болды.

Жас жайнақты,

Қайраты бар кексе ердi

Заманаңыз дәл осылай екшер-дi:

Бiреуiне мансап берiп байқады,

Ал бiреуiн байлық берiп тексердi.

Тексерiп едi

Тектiлiгi от алмай,

сол бiр сыннан қалды көбi өте алмай;

ар-ұятты алмастырды алтынға,

«Алтын көрсе» деп айтылар мақалдай.

Керiсiнше, ерен, терең ұғымы

Ердiң ерi,

Егеуiңнiн сынығы,

Қажет болса, басын бердi ел үшiн,

Қажет болса, абақтыда шiрiдi.

Ал әлгiлер –

Сол бiр мiнбер,

Қызыл кiлем… қызыл-қызыл кеңседе

Ел деп тұрып – елiн сатып жiбердi,

Жер деп тұрып – жерiн сатты белсене.

Көлтаусарлар болып алды бас мұрап,

Елтаусарлар елiн жедi бас құрап.

Қой терiсiн жамылып ап көк бөрi,

Қойдан гөрi «маңырайды» жақсырақ.

Халқым жайлы бiр пысықай кемерлi ой

Қозғап жатса,

Сол баяғы «өнер» ғой.

«Елiм» деген сөздi естiсем – селк етем,

Елдi құртар тiреу шыға келердей.

ӨЛШЕМ

Өмiр өлшеулi,

Арманым бiрақ өлшеусiз,

Абай айтқандай, болмай ма орным, өлсем сын

Дана болсаң да, кеткен соң аз-кем қайғырып

Даңғой болсаң да, өмiр сүредi ел сенсiз.

Өмiр өлшеулi,

Көңiлде бiрақ өлшем жоқ,

өлшемсiз iске жүредi ылғи ел шөлдеп.

Арман бiтпейдi, адам бiтедi…

Ақыры

Азасын тартар арттағы жұрты кемсеңдеп.

Қарттыққа қарай қайырылып қалған кемемiз

Көнемiз бiз де,

Хақ бұйрық жетсе, сөнемiз.

Мен де мас болғам,

Айықпас деме мастығым,

Мен де жас болғам,

Жастығым өтпес демеңiз.

Тасқындап аққан тасбұлақ-сынды мөлдiр ем,

Жағада өскен құрақ-сынды мөлдiр ем.

Өзiм сенбейтiн

Он жетiмдi суретке

Осындай ем деп өзгенi қалай сендiрем.

Сендiре алмаймын.

Сендiрiп қанша керегi,

Жасармас одан жасамысыңның көн оңы.

Кiмдерге қажет сидиып қалған қайыңның

Бағзы жылдарғы суретте тұрған желегiң.

Қанша айтсаң-дағы қадiрлi қария қунақ де,

Артында қалар бiр күнi оның шулап көп.

Мезгiлi өтсе – сұңқардың сынып қияғы

Мезгiлi жетсе – тұлпар да қалар тулақ боп.

Өмiр өлшеулi,

Өлшеулi дәмiң ауызда,

Аса алмас одан жайсаң бiр ер де, жауыз да.

Таудай бiр көңiлiң, сағаты соқса,

Тырп етпей,

Сыйып-ақ кетер тары сыйардай қауызға.

ТӨР

Ата салтын сақтасаң,

Аллам сенi көтерсiн.

Табалдырықты аттасаң, –

Не босаға,

Не төрсiң.

Ел қамымен көрiнсе Ер,

Ең құрметтiм сол деген.

Тектi қазақ төрiн сол

Тақтан төмен көрмеген.

Тiлдiң майын тамызған

Тура жолдан таймастан, –

Ақылы асқан абыздар

Сол орнында жайғасқан.

Өлшем айтып ертеңге,

Жақсы-жайсаң тел өскен.

Малдас құрып сол төрде,

Келелi iстi кеңескен.

Жықпыл жымнан жол тауып,

Дiлмәр дауы, жер дауы,

Жесiр дауы, жер дауы

Сол арада шешiлген.

Шыны майдай шындығы,

Шықпайтұғын есiңнен –

Шешен сөздiң кiндiгi,

Шаршы топта кесiлген.

Қажет болса, Ел үнi

Самғай ұшып төменнен,

Қараша үйдiң төрiнен

Хан сарайға жөнелген.

Халқым солай нықтаған,

Салтым солай жетiлген;

Төрге қайтып шықпаған

Төрдiң сәнiн кетiрген.

Құрар жердi ел кеңес

Сырмақ, кiлем сәндеген.

«Төрдiң көркi» – төрде емес,

Төрде отырған жан», – деген.

Бәсекеде бақ сынар

Бiзде де арман көп тiптен.

Көңiлiм – Төр,

Жақсылар

Кеңес құрса деп күткен!

КСРО (СССР)

(Шындығы шылқыған аңыз)

Бүгiнгiдей бай мен кедей жоқ едi,

Барлық байлық тең бөлiндi себебi.

Қойға толы болатұғын қорасы,

Қозы-лаққа тiзулi едi көгенi.

Анау малшы, мынау жалшы деген жоқ,

Есiл-дертi ертелi-кеш тең еңбек.

Маңдай термен тапқан нанын бiреудiң

Бiреу келiп тартып алып жеген жоқ.

Жерге бөлiп жiктелудi бiлмедi,

Елге бөлiп тiк келудi бiлмедi.

Ұры-қары «дефицид» боп,

Есiктiң бос тұратын «арамтамақ» iлгегi.

Жаналғыш та болған емес өте тым,

Жайлап айтып, жетесiне жететiн.

Қай орында еңбек етсе,

Сол жерден

Тапжылмастан зейнетiне кететiн.

Қалай болып келедi деп қай күнiм

Қам ойлаған болмайтұғын қайғы-мұң.

Сырқаттанса,

Қашан тұрып кеткенше,

Төлеушi едi алып жүрген айлығын.

Байтақ жұртын жатпаған соң алалап,

Билiк – биге ететiн ел қанағат.

Жетiм-жесiр түтiн болса,

Бастықтар

жайын бiлiп, жүретұғын аралап.

Коммунизм деп үйретiп мұратын,

Май-мейрамда жарататын бiр атын.

Күзетшiсiн құрмет тұтып,

Жылына

ақша төлеп демалдырып тұратын.

Дейтiн едi: «ұятты ойла, ар төкпе,

Ар төгудiң болады, – деп, – арты өкпе».

Озат қойшы Қырым тартып,

Озат ұл

Тегiн барып келетұғын «Артекке».

Жұлдыз таққан Батырың да, Ерiң де

Жай адам-тын Балқашта не Пермьде,

Орден таққан егiншiсi колхоздың

Отыратын Кремльдiң төрiнде.

Сарқылса егер қабiлетiн тауысып,

Кетпеу үшiн ашу қайнап, дау ысып,

Иваныңның орынына Иман кеп,

Басшылар да жататұғын ауысып.

Шаруаның гүлдендiрген қыратын,

Тақымында ойнататын бiр атын.

Жұмыскерден жұмыс-орын артық боп,

Маңдайынан шертiп жүрiп-тұратын.

Бұқараның талмасын деп өзегi,

Басшы жұрты қам ойлауға тез едi.

Қазiргi бiр бөлкеңiздiң құнына –

Жүз бiр бөлке келетұғын кез едi.

Қоғам едi тазалықтан талмайтын,

Ұрлық-қарлық, харам iске бармайтын.

Алтын жатса, аттап өтiп,

Адамы

Бiр суыртпақ жiптiң өзiн алмайтын.

Өзiне дос,

Өзектеске қас «мықтым»,

Бүгiн, мiне, алтынды асап, тасты үктiң.

Миллиардтан жеу түгiлi

Ол кезде

Бiр сом үшiн басы кеткен бастықтың.

Айтқаныма куә – күндiз,

Төре – түн,

Еңбегiмен әркiм күнiн көретiн.

Тапсырыстан опат болмай тектiсi,

Өлер болса, ажалынан өлетiн.

Бай бала деп, жай бала деп бөлмейтiн,

Бәрi бiлiм қайнарына шөлдейтiн.

Оқу тегiн, емдеу тегiн болған соң,

Болашағы нұрын шашқан ел дейтiн.

Қырмызыдай қызыл туы желектi,

Осындай бiр «атың өшкiр» ел өттi.

КСРО деп атаушы едi жұрт оны,

ҚазР-дан күттiк ендi медеттi!

Редакция таңдауы

Балалар әдебиеті: есейген қаламгер ме, балалар ма?

Балалар әдебиеті – әдебиеттің ең бір елеулі саласы. Халқымызда ежелден балалар әдебиетінің бай фольклорлық үлгісі болды. Ертегі, жаңылтпаш, мазақтама, жұмбақ, т.б. Мұндай қызықты нәрселердің...

Қысқа жіп күрмеуге келмей…

Былтыр жыл соңында Дүниежүзілік банк Қазақстанда кедейлер саны 1,5 млн адамға көбеюі мүмкін деген болжам жасады. Сарапшылар 2020 жылы Нұр-Сұлтан мен Алматы қаласы тұрғындары...

Латынграфикалы қазақ әліпбиі: кірме терминдерді жазудағы ұстанымдар

2019 жылғы қазанда Ұлттық кеңес­тің кезекті отырысында Қазақстан Республика­сы­ның Президенті Қ.Тоқаев ғалым­дар­ға жаңа қазақ ұлт­тық латынграфикалы әліпбиін же­тілдіруді тап­сыр­ған болатын. Ал 2021 жылғы 28...

Тәуелсіздік күнтізбесі

1992 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы мен Мысыр Араб Республикасы арасында дипломатиялық қаты­нас орнады. 1993 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы Прези­дентінің «Мемлекеттік холдингтік компаниялар туралы»...
nsvpcb3y

Атырауда автотұрақтағы 5 автобус өртеніп кетті

Оқиға салдарынан қаза болғандар мен зардап шеккендер жоқ. Атырау облысындағы Теңіз кенішінде...
zhemkorlyk

Елімізде 2021 жылғы алғашқы екі айда 120 адам жемқорлыққа қатысты сотты болған

2021 жыл басталғалы бері  шамамен 120 адам жемқорлық ісіне қатысты сотты болған. Бұл...
din

Экстремистік идеология жақтастарын райынан қайтару – басты міндет

Қазақстанда  жат діни ағымдарды түбегейлі ауыздықтау мүмкін болмай отыр. Діни ахуалдың тереңдеуіне...

Жаңалықтар

Атырауда автотұрақтағы 5 автобус өртеніп кетті

Оқиға салдарынан қаза болғандар мен зардап шеккендер жоқ. Атырау облысындағы Теңіз кенішінде 5 автобус өртеніп кетті, деп хабарлайды inbusiness.kz Оқиға 5 наурызда сағат 19:30-да Жылыой...

Елімізде 2021 жылғы алғашқы екі айда 120 адам жемқорлыққа қатысты сотты болған

2021 жыл басталғалы бері  шамамен 120 адам жемқорлық ісіне қатысты сотты болған. Бұл жөнінде ҚР сыбайлас жемқорлыққар қарсы іс-қимыл агенттігінің Telegram каналында хабарланды. Cотталғандардың ішінде 28...

Экстремистік идеология жақтастарын райынан қайтару – басты міндет

Қазақстанда  жат діни ағымдарды түбегейлі ауыздықтау мүмкін болмай отыр. Діни ахуалдың тереңдеуіне қауіптің  алдын алу жұмыстарының жеткіліксіздігі себеп болуда. Бұл туралы Алматыда Абай атындағы...

Әлемде адам тіршілігі үшін қажетті негізгі тауарлардың бірі таусылуға жақын

Дүние жүзінде адам тіршілігі үшін маңызды тауарлардың бірі — құмның тапшылығы сезіле бастады. Құм судан кейінгі ең көп сұранысқа ие ресурс болып саналады, деп...

Бас санитардың жаңа қаулысы шықты

ҚР ДСМ Бас мемлекеттік санитар дәрігері Ерлан Қиясовтың жаңа қаулысы жарияланды.  Жаңа қаулыға сәйкес, қылмыстық-атқару мекемелерінде санитариялық-дезинфекциялық режимді сақтау алгоритмі» атты 24-қосымшада 4-тармақ өзгертілді. «4. Маскаларды...

Дәрігер әйел адамның денсаулығына қауіп төндіретін ең зиянды өнімдерді атады

Ресейлік диетолог Наталья Круглова әйел адамның денсаулығы мен сұлулығы үшін ең қауіпті тағам түрлерін атады, деп хабарлайды Lenta.ru. Дәрігердің сөзінше, әйелдер жейтін тағамының калориясына мән...

Елорда асханаларының бірінде өрт шықты (видео)

"5 наурыз күні сағат 11.48-де өрт сөндіру бөлімнің қызметкерлері шұғыл түрде Достық көшесінде орналасқан "Избушка" дәмханасына аттанды", – делінген астаналық төтенше жағдайлар департаментінің хабарламасында. Тұрғын...

«Қазақалтын» кенішінен 122 миллион теңгенің алтыны қолды болды

Ақмола облысында «Қазақалтын» кенішінен 122 миллион теңгенің алтыны ұрланды, деп хабарлады zakon.kz. «Ақмола облыстық полиция қызметкерлері 2 наурызға қараған түні «Қазақалтын» АҚ-қа тиесілі катодты алтынды ұрлау...

Орыс тілінде сөйлеген депутат партия қатарынан қуылды

Украинада Харьков облыстық кеңесінің депутаты Александр Дорошенко орыс тілінде сөз сөйлегені үшін  партия қатарынан шығарылды, деп хабарлайды РИА Новости. "Еуропалық ынтымақтастық" партиясы баспасөз қызметінің мәліметінше, ...

Жамбылда 38 елді мекенді қызыл су басуы мүмкін

Жамбыл облысында 38 елді мекен су астында қалуы мүмкін. Олардың басым көпшілігі су қоймаларының маңайында орналасқан. Егер көктемде күн күрт жылып, таудағы қар ерісе...

Елімізде жаңа мереке пайда болды

ҚР Премьер-Министрі Асқар Мамин «Қазақстан Республикасындағы мерекелік күндердің тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 31 қазандағы № 689 қаулысына толықтыру енгізетін бұйрыққа...

«Алаяқтардың қолына түсуі мүмкін»: Маман телефоннан қандай хабарламаларды жойып отыру керегін айтты

"Цифрлық платформалар" автономды коммерциялық емес ұйымының бас директоры Арсений Щельцин смартфоннан қандай хабарламаларды өшіріп отыру керегін айтты, деп хабарлады РИА Новости.     Маманның айтуынша, телефоннан...

Алматылық оқушы халықаралық математика лигасында топ жарды

Алматы қаласындағы «Білім-Инновация» мамандандырылған лицейінің 9-сынып оқушысы Нұрасыл Бейсенбай  The Math League – Халықаралық математика лигасында топ жарды, деп хабарлайды Алматы арнасы.  Олимпиадаға әлем бойынша...

Өр тұлғалы өңір басшысы

Күрделі кезеңдерде республикамыздың бес облысының әкімі болған, Елбасының сенімді сардарына айналған Бердібек Сапарбаевтың атқарған еңбегін, көзбен көріп, көңілге түйген сол облыстардың халқы әлі күнге...

Қасым-Жомарт Тоқаев түрік халқына көңіл айтты

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Кугар» әскери тікұшағының апатқа ұшырап, бірнеше адамның қаза болуына байланысты Түркия Президенті Реджеп Тайип Ердоғанға Қазақстан халқының және жеке өзінің...

8 наурызға 18 кітап

Көктемнің алғашқы шуақты мерекесі жақындаған сайын көпшілігімізді, әсіресе ер-азаматтарды жақындарыма «не сыйласам?» деген сауал мазалайтыны белгілі. Кітап сыйлаңыз. Жақсы таңдалған құнды кітап басқа жанның...

Елімізде мұнай және газ-химия саласында 5 зауыт салынады – министр

Энергетика министрі Нұрлан Ноғаев 2025 жылға дейін елімізде мұнай және газ-химия саласында 5 зауыттың құрылысы аяқталатынын айтты. Мемлекет басшысы Үкіметтің кеңейтілген отырысында мұнай және газ-химия...

Қазақстанда әйелдер мемлекеттік қызметтерді алуға аз жүгінеді

Халықаралық әйелдер күні қарсаңында Азаматтарға арналған үкімет мемлекеттік қызметтерге қанша әйел жүгінетінін есептеп көрді. Белгілі болғандай, 2020 жылы мемлекеттік корпорацияға түрлі қызметтерді алу үшін 6,2...

8 наурыздан бастап Өзбекстанға жаңа әуе рейсі ашылады

2021 жылғы 8 наурыздан бастап «SCAT» әуе компаниясы Ақтау және Үргеніш қалалары арасында аптасына 2 рейс орындай бастайды, – деп хабарлады ҚР ИИДМ баспасөз...

АҚШ ғалымдары коронавирус инфекциясын қоздыратын қан тобын анықтады

АҚШ ғалымдарының зерттеуі бойынша, ІІ қан тобының иелері коронавирус инфекциясының жұқтыруға «бейім» келеді. Гаврард медициналық мектебінің «Бригэм энд уименз» клиникасында қызмет ететін ғалымдардың бұл...

Коронавирус: 226 адамның жағдайы ауыр

5 наурыздағы мәлімет бойынша, Қазақстанда 18 882 адам короновирус инфекциясынан (13 236 КВИ+ және 5 646 КВИ-) емделіп жатыр. Денсаулық сақтау министрлігінің Telegram каналында олардың...

Ауа райының бұзылуына байланысты 7 өңірде көлік қозғалысы шектелді

ҚР ИИДМ баспасөз қызметінің мәліметінше, республикалық маңызы бар жолдардың төмендегідей учаскелерінде қозғалысқа шектеу енгізілді. Ақмола облысында: 1. 03.03.2021 ж. сағат 16.00 «Жезқазған-Петропавл» автожолының 377-536 шақырымында,...

Ақылы автожолдарда көлігі бұзылған жүргізушілерге тегін көмек көрсетіледі

«ҚазАвтоЖол» Ұлттық компаниясы ақылы автожолдарда жанармайы таусылған немесе автокөлігі бұзылған жүргізушілерге көмек тегін көрсетілетінін мәлімдеді. Павлодар облысының Павлодар, Екібастұз, Ақсу, Аққулы, Железин және Тереңкөл аудандарында...

5 наурыз: еліміздің тарихында қандай айтулы оқиғалар болды

Осыдан 25 жыл бұрын, яғни 1996 жылы 5 наурызда Ақмола облыстық қазақ музыкалық-драма театры «Ақан сері-Ақтоқты» пьесасының (режиссер Ж. Омаров) қойылымымен ашылды. Сол жылы...

Елордада ауа райының бұзылуына байланысты оқушылар қашықтан оқиды

Нұр-Сұлтан қаласының Білім басқармасы бүгін ауа райының күрт бұзылуына байланысты мектеп оқушылары мен колледж студенттері қашықтан оқыту форматына көшірілгенін хабарлады. «Нұр-Сұлтан қаласының Білім басқармасы хабарлайды:...

ШҚО-да дүкенге маскасыз кірген адамға айыппұл салынды

Шығыс Қазақстан облысының 5 ауданында карантиндік шектеуді бұзғандар тіркелді. ШҚО Ақпарат орталығының мәліметіне сүйенсек, мониторингілік топтар Шемонаиха ауданында 74 нысанға тексеру жүргізіп, ереже бұзудың 1...

Өткен тәулікте 857 адам коронавирус жұқтырды

Қазақстанда өткен тәулікте 857 адамнан коронавирус анықталды, – деп хабарлады coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 132, Алматы қаласы - 134, Шымкент қаласы - 27,...

Еліміздің басым бөлігінде қар аралас жаңбыр жауады – Қазгидромет

5 наурыз күні Қазақстанның басым бөлігіне әлі де Солтүстік-Батыс циклонның әсері сақталады, жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын күтіледі, – деп хабарлады «Қазгидромет» РМК. Республиканың оңтүстік...

Абай атындағы университет үздіктер қатарына енді

Абай университеті екі бағдарлама бойынша QS World University Ranking by Subject-2021 рейтингінде топ-250 үздіктер қатарына енді. Абай атындағы ҚазҰПУ алғаш рет «QS World University Ranking...

Кремль: «Cанкцияның әсері де, мағынасы да жоқ»

АҚШ-тың "Навальныйдың ісі" бойынша жаңа санкциялары екіжақты қатынастарға "қатты әсер етеді", қазірдің өзінде "жағдай нашар". Бұл туралы Кремльде айтылды. АҚШ-та Ресейдің жаппай қырып-жоятын қару бағдарламасын...

«Құтадғу біліктің» жаңа аудармасы оқырманға тарту етілді

Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің «Отырар» кітапханасында Жүсіп Баласағұнның «Құтадғу білік» еңбегінің жаңа аудармасының таныстырылымы өтті. Қарахандар дәуірінде 1069 жылы жазылған құнды жәдігер...

Министрлік коронавирус «гүл арқылы жұғады» деген ақпаратқа түсінік берді

Коронавирус инфекциясы гүл арқылы жұғады деген ақпарат жалған. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрлігінің санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитеті өкілдері айтты, - деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі. Департамент мәліметіне қарағанда, Желіде...

Балалар әдебиеті: есейген қаламгер ме, балалар ма?

Балалар әдебиеті – әдебиеттің ең бір елеулі саласы. Халқымызда ежелден балалар әдебиетінің бай фольклорлық үлгісі болды. Ертегі, жаңылтпаш, мазақтама, жұмбақ, т.б. Мұндай қызықты нәрселердің...

Бішкекте қандасымызға арналған музыкалық кеш өтті

1 наурызда  Бішкектегі К.Молдобасанов атындағы Қырғыз ұлттық консерва­тория­сында Қыр­ғыз Республикасындағы қазақтардың арасынан шық­қан талантты әнші, қырғыз елінің  мә­дениетіне еңбек сіңірген қайраткер Ержан Му­синді еске...

Енді WhatsApp-тың компьютерлік нұсқасында бірнеше адаммен видео арқылы сөйлесуге болады

WhatsApp мессенджерінің компьютер арқылы қосылатын нұсқасында бірнеше адам видео және аудио байланыс арқылы сөйлесе алады, - деп хабарлайды Tech Crunch. Аудио және видео қоңыраулар шифрлау арқылы...

Ауылдағы іскер әйелдерге 4000 доллар қайтарымсыз грант беріледі

Ауылды жерлерде кәсіпкерлікпен айналысатын әйелдердің 4000 доллар қайтарымсыз грант ұтып алу мүмкіндіктері бар, деп хабарлайды Аtameken Business.     https://youtu.be/rIWRXS-QT2Q Ол үшін өз ісіңізді ашуға деген...

2020 жылы Қазақстанда 48 ірі сүт фермасы іске қосылған

Өткен жылы ауыл шаруашылығы саласында импорттық өнімдерді алмастыру жоспары бойынша Қазақстанда 48 тауарлы сүт фермасы, 3 ет комбинаты іске қосылды. Бұл туралы Ауыл шаруашылығы...

Пандемия кезінде гендерлік теңсіздік күшейді – ДДСҰ

Пандемия Еуропадағы гендерлік теңсіздікті күшейтті. Бұл туралы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) Еуропалық аймақтық бюросының директоры Ханс Клюге бейсенбі күні Facebook-те жарияланған Копенгагенде өткен...

Украина коронавирустың үшінші толқынына дайындалуда – Премьер-министр

Украина премьер-министрі Денис Шмыгаль елде COVID-19 үшінші толқынының басталғанын мәлімдеп, келесі локдаунның мүмкіндігін жоққа шығармайтынын айтты.  Укринформ сайтының мәліметінше, Денис Шмыгаль жағдайды бейімделген карантин құралдарымен...

Қысқа жіп күрмеуге келмей…

Былтыр жыл соңында Дүниежүзілік банк Қазақстанда кедейлер саны 1,5 млн адамға көбеюі мүмкін деген болжам жасады. Сарапшылар 2020 жылы Нұр-Сұлтан мен Алматы қаласы тұрғындары...

Еліміздегі мешіттер қазақы стильде болуы керек – Бас мүфти

Елордада Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлының төрағалығымен Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы жанынан құрылған Қазақы стильдегі мешіт құрылысы бойынша жұмыс тобының алғашқы мәжілісі өтті, –...

«Nur Otan»: Түркістанның тазалығына жауапты көпбалалы аналар ардақталды

Бүгін «Nur Otan» партиясының Түркістан облыстық филиалында 8 Наурыз – әйелдердің халықаралық мерекесіне орай, бір топ көпбалалы анаға құрмет көрсетілді. Партияның «Бақытты отбасы» жобасы...

Жаңа орда құратын ұрпақ тәрбиелегіміз келеді

Парасат ТАНЕН, Orda Gen жобасының директоры: Тәуелсіздіктің ақ таңында дүниеге келген сәбилердің емін-еркін ойланып, жан-жақты дамып, қазақы мінез қалыптастыруына ертегі арқылы жол ашу – Orda...

Жасотандықтар мереке қарсаңында жас аналарға құрмет көрсетті

8 наурыз қарсаңында жасотандықтар Нұр-Сұлтан қаласындағы №2 көпбейінді орталық аурухананың акушерлік бөлімнің нәзік жанды қызметкерлері мен аналарын құттықтады. «Jas Otan» ЖҚ жетекшісі Нұржан Жетпісбаев: «Әйелдер күнімен...

Өскеменде баланы еденге лақтырған тәрбиешіге іс қозғалды (видео)

Өскемен қаласындағы «Арман» балабақшасының тәрбиешісіне қатысты қылмыстық іс қозғалды. ШҚО әкімдігінің баспасөз қызметі мәлімдегендей, 3 наурызда облыстық білім басқармасына хабарласқан ата-ана «Арман» балабақшасындағы «Еркетай» тобы...

Латынграфикалы қазақ әліпбиі: кірме терминдерді жазудағы ұстанымдар

2019 жылғы қазанда Ұлттық кеңес­тің кезекті отырысында Қазақстан Республика­сы­ның Президенті Қ.Тоқаев ғалым­дар­ға жаңа қазақ ұлт­тық латынграфикалы әліпбиін же­тілдіруді тап­сыр­ған болатын. Ал 2021 жылғы 28...

Тәуелсіздік күнтізбесі

1992 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы мен Мысыр Араб Республикасы арасында дипломатиялық қаты­нас орнады. 1993 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы Прези­дентінің «Мемлекеттік холдингтік компаниялар туралы»...

Алма ҚҰНАНБАЕВА, Стэнфорд университетінің профессоры: Америкалықтар қазақтың киіз үйіне келіп, күйін тыңдауға құмар

АҚШ-тағы әлемге әйгілі Стэнфорд университетінің профессоры Алма Құнанбаева көп жыл бойы америкалық студенттерге қазақ мәдениеті туралы лекция оқыған. Сонымен қатар ол Беркли қаласында Орта...

Ақмола облысында шахтада топырақ басып қалған жұмысшылар құтқарылды

Ақмола облысында шахтада топырақ үйіндісінің астында қалған екі жұмысшы құтқарылды. Oблыстық ТЖД баспасөз қызметінің мәліметінше, оқиға 4 ақпан күні Астрахан ауданындағы «Айна – ресурс» ЖШС...

Сарқылмас сезім бұлағы

Өнер атаулы сұлулықты дәріптеуден тұрады десек, сол дәріптеудің таусылмас кені, сар­қыл­­мас шабыт көзі – әйелдер. Және бұл өнер­­дің барлық түріне тән. Ежелгі дәуірден бері...

Ақұштап БАҚТЫГЕРЕЕВА: Ақынның мақсаты – әлдекіммен қылыштасу емес, ақиқатқа көз жеткізу

8 наурыз Халықаралық әйелдер күні қарсаңында Túrkistan басы­лымы арқылы қазақ қыздарына өз ақыл-кеңесімді айтқым келеді. Басылымдарыңызды замандастарыммен қатар оқитын жас қыз-келіншектер пайдалысын көңіліне тоқып,...

Рухани жаңғыру − рух тазалығына ұмтылу

Әр дәуір өз жаңалығымен келеді десек те, ұлт ретінде қалып­тас­қан халықтың өзгермейтін бір талабы болады, ол − ру­хани тұрғыдағы біртектіліктен ажырамау. Елді ел ететін...

Енді педагогтер жұмысқа конкурс арқылы қабылданады – министр

Бүгін Парламент Сенатында депутаттар білім саласына қатысты бірнеше маңызды жаңа нормаларды қамтитын заң жобасын қарастырып, мақұлдады. Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов осы құжатта...

Қазынаның шығыны көп, кірісі аз

2020 жыл әлем экономикасы үшін сынақ жылы болды. Көрсеткіштердің бәрі кері кетті. Алыс-беріс азайып, барыс-келістің тоқтауы көп елдің қазынасын ортайтып, қарызын еселеді. Пандемия  Қазақстан...

Тәж-Махалдан мыңнан астам турист эвакуацияланды

Бейсенбі күні таңертең Үндістанның Агра қаласындағы Тәж-Махал кесенесі аумағынан кем дегенде мыңнан астам турист эвакуацияланды, – деп жазды Hindustan Times газеті. Басылымның мәліметінше, жергілікті полицияға...

Жоғарғы соттың екі судьясы қызметінен босатылды

Парламент Сенатының жалпы отырысында ҚР Жоғарғы сотының судьялары қызметінен босатылды. «Сіздердің қарауыңызға Анатолий Сергеевич Смолинді және Серік Қазбекұлы Әбнәсіровті Жоғарғы Сот судьясының қызметінен босату туралы...

Қаржы министрлігі аппаратының жаңа басшысы тағайындалды

ҚР Қаржы министрінің бұйрығымен Абзал Бейсенбекұлы Қаржы министрлігі аппаратының басшысы қызметіне тағайындалды, – деп хабарлады осы ведомствоның баспасөз қызметі. Абзал Бейсенбекұлы 1985 жылы Жамбыл облысында дүниеге...

Австралияда «жұмбақ рейстерге» билет сатыла бастады

Австралиялық Qantas әуе компаниясы бағыты беймәлім рейстердің ашылғаны туралы хабарлады. Компания "жұмбақ рейстер" деп атаған тасымалдың бұл түрі – шекаралар жабық кезде ішкі рейстерді...

Шетелден 500 млн доллардан астам қаржыға сатып алған малдың пайдасы болды ма?

Қазақстан соңғы жылдары шетелден 153 мыңнан астам асыл тұқымды мал сатып алған. Оған барлығы 500 миллионнан астам доллор жұмсалған. Бірақ сатып алып келген малдан...

Оралда көпірдің астынан жас жігіттің мәйіті табылды

Азиат пішіндес жас жігіттің мәйіті бүгін сағат 07.01-де Орал қаласына қарасты Деркөл кентіндегі көпірдің астынан табылған. Бұл туралы БҚО денсаулық сақтау департаменті хабарлады.  Жасы шамамен...

Терезеден құлап кеткен баланы құтқарған павлодарлық 1 млн теңге сыйақы алды

Павлодар қаласының тұрғыны Александр Жұмабаевқа терезеден құлаған баланы құтқарғаны үшін миллион теңге берілді. Ер адам биіктен құлап кеткен қызды қағып алуға үлгермей қалды, алайда...

Туысының үйінен соғым етін ұрлаған жамбылдық бас бостандығынан айрылуы мүмкін

Соғым етін ұрлаған жамбылдық тұрғын бас бостандығынан айрылуы мүмкін,  деп хабарлайды Polisia.kz. Ағымдағы жылдың 1 наурызында Т.Рысқұлов аудандық полиция бөліміне Көгершін ауылының тұрғыны xабарласып, үйінің...

Қазақстанда төлқұжаты жоқ 3,5 мыңнан аса адам анықталды

Қазақстанда жеке басын куәландыратын құжаттары жоқ 3,5 мыңнан аса адам анықталды. Бұл жайында Мәжіліс депутаттарының сауалына ҚР Премьер-Министрі Асқар Маминнің жауабында айтылған. «2020 жылғы қыркүйек...

Apple саңылаусыз iPhone шығарады

Apple физикалық порттарсыз жұмыс істейтін смартфон өндірісін қолға алды. Бұл туралы Appleosophy басылымы хабарлады. Дереккөздердің хабарлауынша, америкалық компанияның инженерлері iPhone-ды компьютермен синхрондаудың жаңа әдістерін жасауда....

Алматыда «Рахат» базарының 300-ге жуық саудагері наразылыққа шықты

Алматыда "Рахат" базарының 300-ге жуық саудагері өздері жан бағып отырған сауда орнының жабылуына қарсылық білдіріп, наразылыққа шықты. Айтуларынша, орнына жиһаз фабрикасын салуға рұқсат беріпті,...

Жұмыс істеуге ең қолайлы мемлекет анықталды

Әлемдегі еңбек мигранттарының ширек бөлігіне жуығы жұмыс істеу үшін Канадаға қоныс аударуды құп көреді екен. Бұл туралы BCG және The Network-тің бірлескен зерттеуінде айтылған,...

Ақмола облысының күре жолдарында көлік қозғалысы шектелді

Ауа райының қолайсыздығына байланысты Ақмола облысының күре жолдарында көліктің барлық түрлерінің қозғалысына шектеу қойылды.  4 наурыз күні сағат 07.00-де Ақмола облысында ауа райының нашарлауы (жел,...

Коронавирусты «мәңгілікке» жұқтырған алғашқы науқастар тіркелді

Америкалық дәрігерлер коронавирусты "мәңгілікке" жұқтырудың алғашқы жағдайларын анықтады, деп хабарлайды medRxiv.  Оңтүстік Калифорния университетінің мамандары вирустың іздері алты ай бойы ақ қан ауруымен ауыратын бірнеше...

4 наурыз: атаулы күндер, есте қалар оқиғалар

4 наурыз Тәуелсіз Қазақстан тарихында қандай оқиғалармен есте қалды? Еске түсіріп көрейік... 1993 жылы «Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасы туралы» ҚР Заңы күшіне енді. 1997 жылы ҚР...

WhatsApp арқылы 20-ға жуық адамға 70 млн теңгеден астам залал келтірген әйел ұсталды

Ақмола полицейлері интернет-ресурстардың көмегімен пирамида ұйымдастырған алаяқты анықтады, деп хабарлайды Polisia.kz. 2021 жылдың 1 наурызында Көкшетау қаласының ПБ кезекші бөліміне Көкшетау қаласының 65 жастағы тұрғынынан...

Тұман, көктайғақ, жел: Синоптиктер ел өңірлерінде ауа райы қандай болатынын айтты

Бүгін Қазақстанның басым бөлігінде Солтүстік-Батыс циклонының өтуімен құбылмалы ауа райы сақталып, жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын болады. Еліміздің оңтүстігінде қатты жауын-шашын күтіледі, кей жерлерде...

28 мыңға жуық көпбалалы анаға бірреттік төлем беріледі

Шығыс Қазақстан облысында 8 наурыз – Халықаралық әйелдер күніне орай 28 мыңға жуық көпбалалы анаға бірреттік төлем беріледі. Мереке қарсаңында көпбалалы аналар 5 АЕК (14...

Елімізде темекі бағасы қымбаттайды

Ұлттық экономика министрі 2024 жылға дейін темекі бағасын кезең-кезеңмен көтеру жоспарын жариялады. Мәжілісте ЕАЭО-ға мүше елдердің темекі өнімдеріне акциздер саласында салық саясатын жүргізу қағидаттары туралы...

Моңғолия 1 мамырдан бастап шекарасын ашады

Бүгін Моңғолияның министрлер кабинеті 1 мамырдан бастап шекараны ашу туралы шешім қабылдады деп хабарлайды pavlodarnews.kz сайты. Мемлекеттік төтенше комиссия басшысы С.Амарсайханның айтуынша, премьер Л.Оюун-Эрдэнэ өткен...

Этнограф Болат Бопайұлы «Мәдениет саласының үздігі» атанды

Бүгін «Отандастар қоры» және Дүниежүзі қазақтары қауымдастығының ұйымдастыруымен белгілі жазушы, этнограф Болат Бопайұлының салт-дәстүрі туралы 10 кітабының таныстырылымы өтті. Салтанатты жиынға жазушы, түрколог-ғалым Тұрсынхан Зәкенұлы,...

Денсаулық сақтау министрлігі үндеу жасады

Денсаулық сақтау бірінші вице-министрі Марат Шоранов қазақстандықтарға Наурыз мейрамын тек отбасымен тойлауға және үлкен мерекелер өткізбеуге кеңес берді. «Үлкен мерекелік іс-шаралар өткізбей, Наурыз мейрамын отбасымен...

Әзірбайжан Арменияның қанша азаматын тұтқында ұстап отырғаны белгілі болды

Арменияның диаспора істері жөніндегі бас комиссары Заре Синанян РИА Новостиге берген сұхбатында Әзірбайжанның өз аумағында жүзден астам армян азаматын әлі де тұтқында ұстап отырғанын...

Биыл 1-сынып оқушыларының құжаттарын қабылдау 1 сәуірде басталады

Бірінші сынып оқушыларының құжаттарын қабылдау 1 сәуірде басталып, 1 тамызға дейін жалғасады, деп хабарлайды ҚР Білім және ғылым министрлігі. Ведомствоның мәлімдеуінше, бұл – білім беру...

Нұр-Сұлтанда тұрақта тұрған көлік өртеніп кетті

Елорданың сол жағалауында тұрақта тұрған көлік өртеніп кетті. Бұл туралы Нұр-Сұлтан қалалық төтенше жағдайлар департаменті хабарлады. «Бүгін сағат 15:50-де Нұр-Сұлтан қалалық төтенше жағдайлар департаментінің құрамында...

Курьер жігіт 12-қабаттан құлаған сәбиді қағып алды (видео)

Курьер болып жұмыс істейтін вьетнамдық жігіт 12-қабаттан құлаған бүлдіршінді қағып алды, деп хабарлайды Daily Mail.  Нгуен Нгок Ман 12-қабаттың терезесінен құлап кеткен екі жасар бүлдіршіннің...

Нұрсұлтан Назарбаев Михаил Горбачевті мерейтойымен құттықтады

ҚР Тұңғыш Президенті - Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Михаил Горбачевті 90 жас мерейтойымен құттықтады. Бұл туралы Қазақстанның Ресейдегі елшілігінің Instagram-дағы парақшасында хабарланды.  Құттықтауда КСРО Тұңғыш президентінің...

Саша Барон Коэн Қазақстанға келуге ниетті

Сценарист және актер Саша Барон Коэн өзінің ойдан шығарылған кейіпкері — Бораттың отаны Қазақстанға келуге дайын екенін мойындады. Бұл туралы ол "Известия" басылымына берген...

Бішкекте «Астана» халықаралық қаржы орталығының филиалы ашылуы мүмкін

Қырғызстан Президентінің елімізге жасаған мемлекеттік сапарының соңында Қасым-Жомарт Тоқаев пен Садыр Жапаров «Астана» халықаралық қаржы орталығын аралап көрді, деп хабарлады Ақорданың ресми сайты. Мемлекет басшылары...

Қазақстан Қырғызстанға әскери-техникалық көмек көрсетеді

Қазақстан мен Қырғызстан қорғаныс министрлері әскери ынтымақтастық туралы құжаттарға қол қойды, деп хабарлайды ҚР Қорғаныс министрлігінің баспасөз қызметі. Қазақстанның Қорғаныс министрі генерал-лейтенант Нұрлан Ермекбаев Қырғызстан...

Жомарт Ертаев тағы да 9 жылға сотталды

Алматыда «Bank RBK», «Qazaq Banki» және «Eurasian Bank» банктерінен 188 миллиард теңгеден астам қаражатты жымқыру ісі бойынша сот үкімі шықты. ҚазАқпараттың хабарлауынша, айыптылардың қатарында экс-банкир...

Кардиолог инфаркт алу қаупін азайтатын үш жаттығуды атады

Кардиолог және жүрек-тамыр хирургі Владимир Хорошев инфаркт қаупін азайту үшін үш жаттығуды ұсынды, деп хабарлайды РИА Новости.  Маман бірінші кезекте көбірек жаяу жүруге кеңес берді:...

Алматы облысында мас жүргізуші 4 оқушыны қағып кетті

Алматы облысында мас көлік жүргізуші 4 оқушыны қағып кетті. Әртүрлі дене жарақаттарын алған үш бала ауруханаға жатқызылды. «Оқиға 2 наурызда сағат 18:40-та Еңбекшіқазақ ауданында болған....

Илон Маск өз қаласын салуға кірісті

Америкалық кәсіпкер, Tesla және SpaceX компанияларының негізін қалаушы Илон Маск Техаста жаңа қала құрылысын қолға алды. Бұл туралы ол өзінің Twitter-дегі парақшасында мәлімдеді. "Мен Техаста...

Айға саяхат: жапон кәсіпкері бұл сапарға 8 адамды таңдап алмақ

Жапон кәсіпкері Юсаку Маэдзава сәрсенбі күні «өзін әртіс деп есептейтін» қоғамның 8 өкілін 2023 жылы Ай орбитасына алып кететінін мәлімдеді. Бұл – SpaceX фирмасы...

Алматыда Роза Бағлановаға ескерткіш қойылады

Алматы қаласы Мәдениет басқармасының хабарлауынша, Қабанбай батыр көшесінің оңтүстік бөлігі мен Байсейітова көшесінің шығыс жағында Роза Бағланованың құрметіне ескерткіш орнатылады. «12 наурызға дейін Роза...

COVID-19: елімізде ПТР тест бағасы арзандап жатыр

Қазақстанның клиникалық-диагностикалық зертханаларымен жасалған монополияға қарсы іс-шаратшеңберінде КВИ ПТР бағасы арзандап жатыр. Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің мәліметінше, 2021 жылғы 1 наурызда КДЗ ОЛИМП COVID-19...

Семейде жер үйден өрт шығып, 2 адам қаза тапты

ШҚО Төтенше жағдайлар департаментінің мәліметінше, 3 наурыз сағат 05:00 шамасында Белибаев көшесіндегі жеке тұрғын үй отқа оранған. Оқиға орнына шұғыл келіп жеткен өрт сөндірушілер...

Нұр-Сұлтанда қашықтан оқыған оқушылар коронавирусты көбірек жұқтырған

Нұр-Сұлтан қаласының бас мемлекеттік санитарлық дәрігері Сархат Бейсенова елорда мектептеріндегі коронавирус статистикасы туралы айтты. «2021 жылдың 1 наурызындағы жағдай бойынша, оқу жылының басынан бері мектеп...

3 наурыз: атаулы күндер мен тарихи оқиғалар

2018 жылы 3 наурызда Қазақстанның Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше болуының 26 жылдығы аясында БҰҰ штаб-пәтерінде Қазақстанның Ядролық қаруға тыйым салу туралы шартқа қол қою...

Екібастұзда жолаушылар вагонынан өрт шықты

Екібастұзда жолаушылар вагонының темірден өзге бөлшектерінің барлығы жанып кетті. Әзірге өрт салдарынан келген шығынның мөлшері белгісіз. «2 наурыз күні сағат 13:04-те нөмірі 2-ші мамандандырылған өртке...

Өткен тәулікте елімізде 717 адам коронавирус жұқтырған

Қазақстанда өткен тәулікте 717 адамда коронавирус расталды, – деп хабарлайды coronavirus2020.kz. Аймақ бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 68, Алматы қаласы - 105, Шымкент қаласы - 12,...

Сарыағашта халықаралық іздеуде жүрген қылмыскер ұсталды

Түркістан облысы Сарыағаш ауданында халықаралық іздеуде жүрген қылмыскер ұсталды. Былтыр мал ұрлаған азамат осы күнге дейін жасырынып жүрген. Облыстық ПД баспасөз қызметінің мәліметінше, күдікті «Мал ұрысы»...

«Алматы жастарына» 10 наурыздан бастап өтінім қабылданады

Оңтүстік шаһардағы жастардың тұрғын үй проблемасын шешетін «Алматы жастары» бағдарламасына қатысуға өтінім қабылдау 10 наурыздан басталады. Бұл туралы «Отбасы банкі» әлеуметтік желідегі парақшасында хабарлады. «Алматы...

3 наурызға арналған ауа райы болжамы – Қазгидромет

Қазгидромет 3 наурызға арналған ауа райы болжамын ұсынады. Қазақстанның басым бөлігінде құбылмалы ауа райы болып, қар мен жаңбыр жауып, кей жерде тұман, көктайғақ, бұрқасын,...

Ресейдегі Әлихан Бөкейханов зиратына гүл шоқтары қойылды

 1 наурызда еліміз Алғыс айту күнін атап өтті. Мереке идеясы Тұңғыш Президент – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевқа тиесілі және Қазақстанда тұратын барлық этностар бір-біріне және...