Нұржан МҰХАМЕДЖАНОВА: БАҚ-тың ҚАЙ ТIЛДЕ ДАМУЫ – СҰРАНЫСҚА БАЙЛАНЫСТЫ

Әдеттегiдей күз мезгiлiнде телеарналар жаңа маусымдық хабарларды тарту етедi. Елiмiздегi бiрден-бiр жекеменшiк телеарна – “31-телеарна” да эфирлiк кестесiне қазақ тiлiндегi жаңа жобаларды енгiзгенiн айтып сүйiншi сұрап едi. Алайда, әрiптесi “СТС-медиа” компаниясымен бiрге ұсынып отырған ойын-сауық форматтағы хабарлар туралы көрерменнiң пiкiрi сан алуан. “31-телеарнаның” бас директоры Нұржан Жалауқызымен болған әңгiме де осы тақырып төңiрегiнде өрбiдi.<br>

– Нұржан Жалауқызы, елiмiздегi телеарналарға қазақтiлдi азаматтар басшылыққа келсе, қазақ тiлiнде бағдарламаларға жан бiтетiн шығар деп қуанып қаламыз. Бiрақ неге екенi белгiсiз, көбiнесе орыс тiлiне басымдық берiледi? Бiлiктi басшы, кәсiби журналист ретiнде осының сырын айтып берiңiзшi.

– Менiңше, әңгiме кiмнiң қай тiлде сөйлегенiнде емес. Әңгiме – отаншылдықта, елдiк, азаматтық көзқараста. Ең алдымен осы мәселелерге көп көңiл бөлер едiм. Себебi, қай телеарнаның, қай БАҚ-тың басында қай ұлттың өкiлi отырмасын, егер ол елдiң ертеңiн, бүгiнi мен келешегiн ойлайтын басшы болса, Қазақстан деген мемлекеттiң ана тiлi, тарихы, мәдениетi бар екенiн бiлiп, оны паш еткiсi келсе, бұған тiлден гөрi, терең түсiнiк қажет дер едiм. Әрине көп нәрсе тiлге байланысты екенi рас. Тiл – қатынас құралы. Өздерiңiзге мәлiм, бiздiң елде екi тiл бар. Бiрi – мемлекеттiк тiл, қазақ тiлi, екiншiсi ұлтаралық, ресми тiл – орыс тiлi. Барлық тұрғыда осылай деп белгiленгеннен кейiн, кiм қай тiлде жеңiл сөйлесе алады немесе тiл табыса алады, сол тiлде сөйлеуге, ойлауға құқығы бар. Ал отаншылдық сезiмнiң тiлге еш қатысы жоқ. Адамның өз туған жерiне, Отанына, мемлекетiне деген құрметi жүрегiнде болуы тиiс. Отаншылдық сезiмдi әркiм өз бойынан таба бiлсе, дамыта бiлсе, бiздiң қоғамымыздағы көп мәселе өз шешiмiн табатыны сөзсiз. “Елiмiздегi БАҚ-тың денi неге орыстiлдi?” деп сұрап қалдың, мұның төркiнiн әрiден iздеу керек. Кеңестiк кезеңде ақпараттық кеңiстiк ашық болды. Әлi күнге дейiн солай. Қазақстанның тұрғындары кез келген ақпаратты жан-жақтан алуына мүмкiндiгi көп. Әрине, оларға шектеу қойып, проблеманы ешқашан шеше де алмаймыз. Әркiмнiң таңдауға құқы бар. Бiрақ таңдауға тұрарлық сапалы телевизиялық өнiм өндiре алып жүрмiз бе? Соған мүмкiндiк жасалып отыр ма? Мәселе осында.

– Ақпараттық кеңiстiктiң ашық болуының пайдасын көрiп жатқанымыз шамалы. Дегенмен, 20 жыл бойында мемлекеттiк тiл өз дәрежесiнде қолданылмай келедi. Мұны идеологияның басты құралы – телерадиодан бастаған ұтымды емес пе?

– Бұл проблеманың бiрнеше тұсы бар. Ең бастысы, жаңа да айттым, ақпараттық ашық кеңiстiк қазақстандықтардың қалаған ақпаратын алуына мүмкiндiк бередi. Десек те отандық жаңалықтарды отандық БАҚ-тан алады ғой. Бұл орайда телерадио нарығының алар орны ерекше. Шынын айтуымыз керек, бiздiң елiмiз тәуелсiздiк алғаннан кейiн мемлекеттiк Қазақ телевизиясы мен Қазақ радиосының қатарын мемлекеттiк емес телерадио компаниялары толықтырғанын бiлесiз. Негiзiнде бұл сала қаржыны көп қажет ететiн сала. Қағаз бен қалам жеткiлiксiз. Техникалық мүмкiндiктерсiз алға жылжу қиын. Бұл мүмкiндiктi тек жарнамадан түскен қаражат негiзiнде ғана жүзеге асыруға болады. Ал, жарнаманы тек сапалы телевизиялық өнiм өндiргенiңде ғана молайта алатының рас. Бiздiң телеарна өндiрген өнiм керемет деп кеуде соғып та алысқа кете алмайсың. Өйткенi, әлемдiк тәжiрибе бойынша телеөнiмдердiң көрермендер тарапынан сұранысқа ие болғанын көрсететiн телекөрсетiлiм үлесi және бағдарламаның рейтингi деген ұғымдар бар. Оларды есептейтiн, зерттейтiн арнайы тәуелсiз ұйым бар. Яғни, әрбiр телеарнаның Қазақстан халқы арасында телекөрсетiлiм жағынан алар үлесi қай деңгейде екенiн анықтайды. Елiмiздiң барлық тұрғындарының демографиялық әрi әлеуметтiк деңгейiн зерттеуге қатысатын респонденттер қолдарына берiлген арнайы қондырғыны пайдалана отырып, өздерiнiң қайсы телеарнаның қай тiлдегi бағдарламасына таңдау жасағандары арқылы анықтайды. Бүгiнгi таңда бұл зерттеу нәтижелерiне бiздiң көңiлiмiз толмайды. Оқырмандар да, көрермендер де дұрыс түсiнулерi керек: телевизиялық арналар жарнама берушiлерге жарнамалық уақытты сатпайды, жарнаманы көретiн көрермендердiң үлесiн сатады. 6 жас пен 54 жас аралығындағы аудитория бойынша бiздiң “31-телеарнамыз” ұлттық телеарналар арасында үстiмiздегi жылдың 9 айының қорытындысы бойынша 2– орындамыз. Мақтанарлық дерек. Әйтсе де, телекөрсетiлiмнiң үлес салмағын зерделесек қазақ тiлiндегi бағдарламаларды көретiн көрермендер саны аз. Бұл дегенiңiз сiз қандай да қазақша сапалы, технологиялық жағынан деңгейi жоғары телеөнiмдi көрерменге ұсынбаңыз, ол жарнама нарығынан тыс қалады деген сөз. Күнделiктi тәжiрибеде бағдарлама эфирге шыққаннан кейiн оған деген пiкiрлер бiрден ортаға шығады. Мысалы, көрермендер телеарнадағы қазақ тiлiндегi бағдарламаларды көремiз дейдi. Телефон шалып пiкiрлерiн бiлдiредi. Кейде ренжидi. Кейде жақсы, салиқалы ойлар айтылады. Көп хаттар келедi. Бiрақ зерттеу жұмысында қазақ тiлiндегi бағдарламаның үлес салмағы өте төмен. Қарама-қайшылық дегенiңiз мiне осы. Зерттеуге қатысатын респонденттер, әрине, құпия дерек екенiн баса айтуым керек. Сондықтан, елiмiздегi телевизиялық индустрияның дамуы үшiн Бiрiккен индустриалдық комитеттiң құрылтайшылығымен құрылған арнайы зерттеу ұйымының ұлттық телеарналар арасындағы еркiн шығармашылық бәсекелестiктiң шынайы дамуы үшiн зерттеуге қатысушыларды iрiктеуге ерекше мән беретiн кезi келдi. Әзiрше отандастарымыз қазақ тiлiндегi бағдарламалардың сапасы ұлғайсын десе, әлемдiк телеөнiм деңгейiнен кенже қалмасын десе, қазақ тiлiндегi бағдарламаларға жарнама берiлсiн десе, қазақ тiлiндегi бағдарламаны көрiп, сол жайында ойын бiлдiрiп, белсендi түрде ой бөлiсуге ұмтылуы керек. Жоғары жақтағы шенеунiктер қазақ тiлiнде журналистерге сұхбат беруден қашпаулары керек. Әлi күнге дейiн журналистер кейде қазақ тiлiнде сөйлейтiн адам таппай қиналады. Бұл ащы да болса шындық. Қазақ тiлiндегi хабарлардың, әдебиеттiң, мәдениеттiң дамуына мемлекеттiк тұрғыдан көзқарас қажет. Қолдау жоқ емес, бар. Бiрақ сол қолдау тiлдiң қалыптасуына ықпал етсе, сонда ғана үйлесiмдi түрде дами алады.

– Бұл сiздiң қазақ тiлiндегi көрермендерге өкпе-назыңыз ба?

– Өкпе де, наз да емес. Шындық. Алысқа бармайық, осы күзгi маусымға бiздiң телеарна арнайы екi жоба дайындады. Бiрi “Әзiл-студио”, екiншiсi – “Әңгiме болсын” бағдарламасы. Екi жоба – бiздiң телеарнаның ойын-сауық жүйесiндегi жаңа форматта әзiрленген тың дүниелер. Ең басты мақсатымыз да – көрермендерге көтерiңкi көңiл-күй сыйлау, ертеңгi күнге деген сенiмдерiне серпiн беру. Әйтсе де, “Әзiл-студионың” телекөрсетiлiм үлесi 7 пайыздан аспай тұр. Басқа да қазақтiлдi бағдарламалардың форматын, жүргiзушiлерiн, реңкiн, сапасын өзгерттiк. Бiрақ “TNS Gallup Media Asia” зерттеуiне қатысатын респонденттер бұл хабарларды көрмейдi екен. Бiз бағдарламаны көрермен үшiн көрсетудi жоспарлағанда, ертеңгi күнi оның экономикалық қайтарымы бола ма, жоқ па дегендi ойлаймыз. Яғни, оның рейтингiсi, телекөрсетiлiмi жоғары болса, оның өмiрi де ұзын болады. Ал, рейтингiсi төмен болса, амал жоқ оның орнына басқа бағдарлама ашуға тура келедi. Бұл көрсеткiштi зерттеуге қатысатындардың үлес салмағында тек ұлты ғана қазақ емес қазақша ойлайтын, қазақша сөйлейтiн отандастарымыздың үлесiн ұлғайту арқылы ғана қол жеткiзетiнiмiздi анық бiлемiн. Бiрақ бұл қашан болады, белгiсiз. Сондықтан да қазақ тiлiнде ойлайтын, сөйлейтiн қазақтiлдi көрермендер қазақ тiлiндегi хабарларды көруге ұмтылу керек, соларға жанашыр болуы керек. Бiр-бiрiмiзге көмектесу арқылы ғана өз ана тiлiмiздiң қолдану аясын кеңейте аламыз. Яғни, қазақ тiлiн басты қажеттiлiкке айналдыру үшiн жұмыс iстеуiмiз керек. Сол себептi де телевизиялық технология жағынан сапалы, шетелдiк хабарлардан кем түспейтiндей бағдарлама дайындауға қадам жасаудамыз.

– “31-телеарнаның” 20 пайыздық акциясын ресейлiк “СТС-медиа” сатып алғалы берi телеарна сапалы өнiм дайындап келедi демекшiсiз ғой…

– Әрине, бұл бүгiнгi таңдағы Қазақстан мен Ресей акционерлерiнiң ұстанып отырған нақты позициясы. Яғни, бiздiң телеарна қазақ тiлiндегi сапалы түрде өндiрiлетiн өнiмнiң көшбасшысына айналуы керек, айналады да деп ойлаймын.

ТЕЛЕВИЗИЯДАҒЫ ӘРБIР МИНУТЫМЫЗ, ӘР КҮНIМIЗ БIЗГЕ ПАЙДА ӘКЕЛУI КЕРЕК

– “СТС-медиа” 20%-ға иелiк еткелi телеарнада өз саясатын жүргiзедi деген сөз бар… қаншалықты рас?

– Мүлдем олай емес. Көзi қарақты көрермен бiледi ғой деп ойлаймын, “СТС-медиа” – халықаралық телекомпания. Ресейде ойын-сауықтық бағытта қызмет ететiн телевизиялық арналардың көшбасшысы. Екi құрылтайшының да мақсаты, жоғарыда айтып кеттiм, телевизиялық медиажобаның сапалы телевизиялық бағдарламалары арқылы көрермендерiне көтерiңкi көңiл-күй сыйлайтын, қызықты, ұтымды телеарна ретiнде дамуы. Ресей және қазақстандық құрылтайшылар үшiн ортақ саясат – сапалы түрде өндiрiлген жоғары технологиялық мүмкiндiктермен әзiрленген бағдарламаларды көруге қазақстандық, қазақтiлдi көрермендер әбден лайықты. Теледидар – өмiрдiң айнасы. Сондықтан одан берiлетiн көрiнiс әдемi, оны жеткiзетiн техникалық мүмкiндiк жоғары болуы шарт. Бұл арада алдағы уақытта егер бағдарламалардың кейбiреуiнiң телекөрсетiлiмдiк үлесi төмен болса, жапсақ па деген ойымыз да бар екенiн жасырмаймын.

– Қазақ тiлiндегi бағдарламалардан ба? Сонда, “Тiл туралы”, “БАҚ туралы” заңның талаптары қалай орындалмақ?

– Ол да мүмкiн. Бiрақ орнына басқа қызықты бағдарлама ұсынуымыз керек. Телевизиядағы әрбiр минутымыз, әр күнiмiз бiзге пайда әкелуi керек. Яғни, жарнама берушiлердiң жарнамасын тартуы қажет. Ал, бiз дұрыс өнiм ұсынбасақ, жарнама берушiлер де өзiнiң жарнамасын бермейдi. Қазiр телеарнаның прайм-таймдағы бағдарламасының телекөрсетiлiм үлесi 15-20 пайыздан асса, жарнама берушiлердiң де шоқтығы биiк. Өмiр болған соң, эфирде өзiн-өзi ақтай алмайтын, рейтинг ала алмайтын фильмдер де кездеседi. Оларды алып тастап, орнына мықты деген өнiмдi қоямыз. Кейде бұл шешiмiмiздi түсiнбеген көрермендер телефон шалып, ренiштерiн де бiлдiрiп жатады.

Бiр сөзбен айтқанда, бiздiң телеарна ҚР Заңдарын толығымен орындап отыр. Себебi, Заң бойынша әрбiр 6 сағат сайын 3 сағаттан 50х50 пайызды орындауымыз керек. Бұл бiр. Екiншi, эфирден орыстiлдi бағдарламаны алып тастасақ, орыстiлдi өнiммен ауыстырамыз, ал қазақтiлдi бағдарламаны қысқартатын болсақ, орнына басқа сапалы қазақтiлдi хабар қоямыз.

– Алайда, 50х50 қатып қалған қағида емес шығар. Қазақтiлдi бағдарлама көрсетiлiмiн 60-70 пайызға жеткiзуге болмай ма, әлде, сiздiң ұжымыңыздағы талап солай ма?

– Бiз ең бiрiншi, Қазақстан Республикасының бiрден-бiр азаматы, салық төлеушiсi болғандықтан Заңды орындауымыз қажет. Екiншi, бiз жекеменшiк телеарна болғандықтан, өз күнiмiздi өзiмiз көруiмiз керек. Яғни, сапалы өнiм болғанда ғана жарнама берушiлер жарнама бередi. Олар сапалы өнiм арқылы өз өнiмiн жарнамалайды. Жарнама бермесе, бiз қоластымыздағы қызметкерлерге жалақы бере алмаймыз. Сондықтан да бiз нанымызды жақсы телеөнiмге келген жарнама арқылы тауып жүрмiз.

МИНИСТРЛIК БIР САҒАТТЫҚ БАҒДАРЛАМАНЫ БЫЛТЫР 70 МЫҢ ТЕҢГЕГЕ ШАҚСА, ҚАЗIР 120 МЫҢ ТЕҢГЕ ДЕП ЕСЕПТЕПТI

– Сонда мемлекеттiк тендерге қатыспайсыздар ма?

– Қатысамыз. Мемлекеттiк саясат аясында Мәдениет және ақпарат министрлiгi өткiзетiн тендерге қатысамыз. Бiрақ одан түскен қаражат телеарнадағы бiр сағаттық бағдарламаны ғана әзiрлеуге жетедi. Министрлiк бiр сағаттық бағдарламаны былтыр 70 мың теңгеге шақса, қазiр 120 мың теңге деп есептептi. Бiр сағаттық телеөнiм үшiн бұл ақша түк емес. Жоқтан бар жақсы дегендi бiлесiз. Бұл – бiр. Екiншiден, елiмiздiң мемлекеттiк саясатын қолдау бұл бiз үшiн еш күмән тудырмайтын қағида. Әйтсе де, 120 мың теңгемен отыра берсек, онда бiз сапалы өнiм жасай алмаймыз. Ал сапалы өнiмдi көрермен көрсе, телекөрсетiлiм үлесi де өседi, жарнама берушi жарнамасын да бередi. Мiнеки, бұл бiр-бiрiмен тығыз байланысты процесс.

– Жаңа маусымға жол тартып отырған “Әңгiме болсын”, “Әзiл-студио” бағдарламасы “СТС– медианың” өнiмдерi секiлдi жеңiл-желпi форматта. Дегенмен, бұлар қазақ тiлiнде болса да, қазақ тiлiнiң жүгiн көтеретiн бағдарлама санатына жата ма?

– Ресейлiк әрiптестерiмнiң телевизиялық өнiмдерi туралы пiкiр менiңше қате, жаңылыс. Сiз бен бiздi толғандырған оқиғалардан тұратын сериалдарды, болмаса ғылыми-танымдық бағдарламалар жүйесiн алыңыз, әрқайсысының орны ерекше. Ашық айтайын, қазақтiлдi журналистердiң арасында қате көзқарасты ұстанатын әрiптестерiм бар. Мәселен, кез келген жаңа дүниеге, жалпы телеарнада болып жатқан өзгерiстердi үстiрт бiледi. Сiз ренжiмеңiз, осы уақытқа дейiн көптеген БАҚ-қа сұхбат бердiм. Сондағы қазақтiлдi журналистерден байқағаным осы. Ал “Әзiл-студио” мен “Әңгiме болсынға” келсек, әрине, жатады.

– Солай-ақ болсын делiк. Бiрақ жаңағы сiз айтқан бағдарламаларды ресейлiк телеөнiмнiң көшiрмесi деп жатқандар да бар ғой…

– Ол әркiмнiң көзқарасы. Кез келген бағдарламаны қарайтын адам iшiнен өзiне қажеттiсiн iздейдi. Мәселен, “Әзiл-студионы” неге олай атадық дейсiз ғой. Қазақ қашан да әзiлқой халық. Қазақ өмiрдегi өткiр мәселенi жеңiл ғана әзiлмен, риясыз күлкiмен бiлдiрiп, астарлап сөйлеп, алыстағыны меңзейтiн халық. Мiне, хабардың ұстанған бағыты да – осы дәстүрдi ары қарай дамыту. Қазiр көрерменнiң көзқарасы жақсы. Әрбiр бағдарлама 30 минуттан, аптасына бес күн, күнде төрт рет шығады. Хабарды түсiрушiлер күн сайын iзденiс үстiнде. “Әңгiме болсын” бағдарламасына келсек, ақпараттық кеңiстiк ашық болғандықтан да, шетелдiк телеөнiмдерге ұқсауы әбден мүмкiн. Дегенмен, атап айтуым керек, телеарнамызға арнайы шақырылған көпшiлiкке танымал азамат Нұрлан Қоянбаев бастаған шығармашылық топ қазақстандық телеиндустрияға жаңа леп алып келгендерi сөзсiз. Көпшiлiгiмiздiң көкейiмiздегi ойды қозғап, назар аударылатын мәселелердi қозғаған бұл бағдарлама әлi лайықты бағасын алады деп сенемiн.

– “31-телеарнаның” түскi мультфильмдерiн балалардың сүйiп көретiнi рас. Дегенмен, қатарынан 3 сағат бергеннен гөрi, бөлiп көрсетуге болмай ма?

– Жасыратыны жоқ, бұған дейiн қазақтың балалары шетелдiк “Nicкelodion” сынды телеарнаның алдынан шықпайтын едi. Ал бiздiң телеарна былтырдан берi “СТС– медиамен” бiрлесiп, “Уолт Диснейдiң” мультфильмдерiн қазақ тiлiне аударып берiп жатыр. Бiрақ мульфильмдi көрсетудi жоспарлағанда бiз телевизиялық аудиторияның ерекшелiгiн басты назарда ұстаймыз. Неге бiз мультфильмдi түскi сағат 1 мен 2-iнiң арасына қоямыз? Себебi, мектепке баратын және келетiн оқушылардың көруi өте маңызды. Мұның да телекөрсетiлiм үлесiне әсерi бар. Бүгiнге дейiн қаншама көрермен телеарнаға телефон шалып, “Балама көрсетейiн деп едiм дискiге жазып берiңiзшi” деп өтiнiш айтуда… Басқа әрiптестерiм өкпелемейтiн шығар, қазақ ұлттық телеарналары iшiнде үлкен жаңалық жасап, Диснейдiң мультфильмдерiн қазақша сөйлеткен осы бiздiң “31-телеарна”. 2008 жылдың 1– наурызынан бастап балаларымыздың сүйiктi кейiпкерлерi қазақша сөйлеп келедi.

– “Кәсiпкер”, “Пiкiр алаңы”, “Бiлгiрлер сайысы” бағдарламасы да бiраз қалыптасып қалды. Десек те, олардың көрсетiлiм уақыты 5-те, 5 жарымда болғандықтан, ыңғайсыздау сияқты.

– Бұл бағдарламалардың уақытын өзгерту телекөрсетiлiмге байланысты екенiне тағы да баса назар аударамын. Егер оның үлесi дәл қазiргiдей 3,5 пайыз болып, көрермендер басқа арнаға көшiп кетсе, онда бiз бұнымен жұмыс iстей алмаймыз. Себебi, сағат 20.00-де бiздiң үлес салмағымыз кемiнде 24-25-пайыздан төмен болмауы керек. Қазақтiлдi көрермендер, әсiресе, “TNS Gallup Media Asia”-ның респонденттерi бiздiң бағдарламамызды көрiп, тым болмағанда 15 пайыздық дауыс берсе, сонда ғана оның уақытын ауыстыруымыз мүмкiн.

– Ал 2011 жылы өтетiн Қысқы Азиада ойындарына байланысты “Биiк мақсат” хабары туралы көрермендердiң пiкiрi жақсы. Бiрақ бағдарламаның уақытын ұзартуға болмай ма?

– Негiзi телебағдарлама үшiн 30 минут ұтымды уақыт. Жарнаманы эфирлiк уақытқа орналастыру жағынан да ұтымды. Бағдарлама алдын ала монтаждалып әзiрленедi. Осы уақыт iшiнде спорт айналысындағы мәселе көтерiледi. Тағы бiр мәселе – спортпен шұғылданатындардың көпшiлiгi басқа тiлде сөйлейдi. Яғни, белгiлi спортшылардың iшiнен мәселенi ашып көрсету үшiн сұхбаттың да сәтi түсе бермейдi. Бағдарламаны дайындап, жүргiзетiн өте жаңашылдыққа құмар, iзденiмпаз жiгiттер. Егер бұл бағдарлама телекөрсетiлiм жағынан жоғары пайызға ие болса, оның өмiрi де ұзақ болуы мүмкiн. Өкiнiшке қарай, бiздiң телеарна үшiн басқа бағдарлама жақсы көрсеткiш алса, онда бiз соларды таңдауымыз мүмкiн, басқа да iрi жобалар жасауымыз мүмкiн. Келешекте бiз бен сiздiң тағдырымызды қозғайтын әлеуметтiк ток-шоу ұйымдастыруымыз мүмкiн, бәлкiм Қазақстанда тұратын отандастардың өмiрiн суреттейтiн телесериал да түсiруiмiз мүмкiн. Мiне, осындай жоспарларымыз көп. Оның бәрi қаржылай мүмкiндiгiмiзге байланысты.

ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ БӘСЕКЕЛЕСТIК БОЛҒАН ЖЕРДЕ ҒАНА, ЖАҚСЫ ДҮНИЕ ӨМIРГЕ КЕЛЕДI

– Қазiргi кезде қазақ теледидарын түрiк сериалдары жаулап алды. “31-телеарна” да түрiктiң атышулы “Көкжалдар мекенiн” көрсетудi бастады. Осы бiз түрiктiң киносын қатты насихаттап жiберген жоқпыз ба? Әлде, олар арзан бағаға сата ма?

– Арзан бағаға сатады деп айтпас едiм. Екiншi, мойындайтын бiр шындық түрiк елi сериал түсiруден көшбасшылар қатарында. Мәселен, Түркияда 2008 жылы 44 сериал, ал осы жылы 32 сериал түсiрiлiптi. Жұмсалған қаржы да қомақты. Ресейдiң де тәжiрибесiнен де оқырмандар хабардар деген сенiмдемiн. Ал бiздiң елiмiз үшiн телесериалды шығару бастапқы жолда ғана. Қазақи тұрмысымызға тән, тағылымды бiр дүние жасау жоспарымызда бар. Ол үшiн алдымен қаражат табуымыз керек. Әзiрге, жақсы өнiм арқылы телеарнамызға жарнамадан түсетiн қаржыны келтiру мақсатында тек Түркияда емес, Еуропа елдерiнде де лайықты оң бағасын алған “Көкжалдар мекенiн” сатып алып, көрерменге ұсынуды жөн деп таптық. Бұл сериалда көрсетiлетiн мәселе тек түрiк елiне емес, қазақ елiне де ортақ мәселе. Әдiлдiк үшiн күрес бiзде де бар.

– “31-телеарна” Қазақстан арналарының iшiнен екiншi орынды бермей келедi” деп едiңiз. Жақында ақпарат айдынына “7-телеарна” деген жаңа телеарна қосылды. Сiздiң телеарна бәсекеге қабiлеттi ме?

– Баса айтуым керек, бiздiң телевизиялық аудиториямыз 6 жастан 54 жасқа дейiнгi көрермендердi қамтиды. Мiне, осы аудитория бойынша екiншi телекөрсетiлiм үлесi бiздiң телеарнамыз үшiн өте жақсы көрсеткiш. Тек осы көрсеткiш жарнамадан түсетiн қаржы мөлшерiн молайтуға ықпал етудi бастаса дұрыс болар едi…Бәсекелестiкке келсек, шынында да, қазiр елiмiздегi телеарналар арасында еркiн, шығармашылық бәсекелестiк қалыптаса бастады. Бұдан сапалы телевизиялық өнiм көретiн көрермен ұтады. Шығармашылық бәсекелестiк болған жерде ғана, жақсы дүние өмiрге келедi. Қайталап айтамын, телеарна үшiн үлкен мәселе – көрерменнiң көңiлiнен шығу. Ұлы Абайдан артық айтқан ешкiм жоқ шығар. “Сөз түзелдi, тыңдаушы сен де түзел”. Осы сөздi iшiмнен де, сыртымнан да үнемi қайталап жүремiн. Бiздiң көрермен әлдеқашан сапалы телевизиялық өнiм көруге сусап отыр. Сондықтан солардың көңiлiнен шығу үлкен абырой.

– Мемлекет қоғамдық телеарна ашамыз деп едi, ендi сандық телеарна ашуды қолға алып жатқан жайы бар. Бұған не айтар едiңiз?

– Сандық телеарнаға көшу елiмiз үшiн өте маңызды мәселе. Мәдениет және ақпарат министрлiгiнiң “Арна медиа” холдингiмен бiрге әзiрленген сандық телеарнаға көшу туралы арнайы тұжырымдама жобасы бар. Сандық телевизиялық стандартқа көшу қаржыны талап ететiнi түсiнiктi. Естуiмше, бұл тұжырымдама ҚР үкiметiнiң жұмыс комиссиясына әлi бекiтiлмеген сияқты. Әлемдiк әрi елдегi экономикалық дағдарыстың себебiнен биылғы жылдың бюджетiнде қаржы көзi қарастырылмаған. Негiзiнде бүкiл әлемде 2015 жылы сандық телеарнаға көшу мәселесi аяқталуы керек деген келiсiм бар екенi белгiлi.

Әңгімелескен Динара Мыңжасарқызы

Редакция таңдауы

Римдегі турнирден қазақ балуандары 11 медаль алды

Италия астанасы Рим қаласында Маттео Пелликонаны еске алуға арналған күрес түрлері бойынша халықаралық рейтингтік турнир басталды. Оған 32 елден 350-ден астам спортшылар қатысуда. Қазақстан...

Балалар әдебиеті: есейген қаламгер ме, балалар ма?

Балалар әдебиеті – әдебиеттің ең бір елеулі саласы. Халқымызда ежелден балалар әдебиетінің бай фольклорлық үлгісі болды. Ертегі, жаңылтпаш, мазақтама, жұмбақ, т.б. Мұндай қызықты нәрселердің...

Қысқа жіп күрмеуге келмей…

Былтыр жыл соңында Дүниежүзілік банк Қазақстанда кедейлер саны 1,5 млн адамға көбеюі мүмкін деген болжам жасады. Сарапшылар 2020 жылы Нұр-Сұлтан мен Алматы қаласы тұрғындары...

Латынграфикалы қазақ әліпбиі: кірме терминдерді жазудағы ұстанымдар

2019 жылғы қазанда Ұлттық кеңес­тің кезекті отырысында Қазақстан Республика­сы­ның Президенті Қ.Тоқаев ғалым­дар­ға жаңа қазақ ұлт­тық латынграфикалы әліпбиін же­тілдіруді тап­сыр­ған болатын. Ал 2021 жылғы 28...
dabyldy

Дабылды ескерту жарияланды

Ауа райының күрт нашарлауына байланысты Қазгидромет синоптиктері Нұр-Сұлтан қаласы мен еліміздің 9...
photo 79180

Бас санитар дәрігерінің жаңа қаулысы шықты

Қазақстанның бас мемлекеттік санитар дәрігері Ерлан Қиясовтың жаңа қаулысы жарияланды. Қаулы бойынша, 2020-2021...
photo 79186

Қарағандыда көлікте отырған арыстан туралы Экология министрлігі не дейді?

Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі Қарағандыда арыстанды көлігімен тасымалдағандардың оқиғасына пікір...

Жаңалықтар

Дабылды ескерту жарияланды

Ауа райының күрт нашарлауына байланысты Қазгидромет синоптиктері Нұр-Сұлтан қаласы мен еліміздің 9 облысында дабылды ескерту жариялады. 8 наурызда Нұр-Сұлтанда көктайғақ болып, жаяу бұрқасын соғады деп...

Алматы облысының дәрігер қыз-келіншектері марапатталды

Алматы облысының әкімі Амандық Баталов Талдықорған көп салалы ауруханасына барып, облыстағы денсаулық сақтау саласында еңбек етіп жүрген, індетпен күресте алдыңғы шепте болған бірқатар нәзік...

Дзюдодан париждегі Grand Slam турнирі қазан қаласына ауыстырылды

Дзюдодан 5-7 мамыр күндері Парижде өтуі тиіс Grand Slam турнирі Қазан қаласына ауыстырылды. Бұл туралы Халықаралық дзюдо федерациясының (IJF) баспасөз қызметі хабарлайды.  Франция тарапының...

Жансай Смағұлов Grand Slam турнирінің күміс медалын иеленді

Дзюдодан Ташкентте өтіп жатқан Grand Slam турнирінің финалында бақ сынаған Қазақстан балуаны Жансай Смағұлов турнирдің күміс жүлдегері атанды деп хабарлайды Olympic.kz. 73 келіде сынға түскен...

Бас санитар дәрігерінің жаңа қаулысы шықты

Қазақстанның бас мемлекеттік санитар дәрігері Ерлан Қиясовтың жаңа қаулысы жарияланды. Қаулы бойынша, 2020-2021 оқу жылының үшінші тоқсанында мыналарға рұқсат етіледі: оқушылар саны 300-ге дейін контингенті...

Қарағандыда көлікте отырған арыстан туралы Экология министрлігі не дейді?

Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі Қарағандыда арыстанды көлігімен тасымалдағандардың оқиғасына пікір білдірді - деп хабарлайды Tengrinews.kz. "Облыстық жануарлар дүниесі инспекциясының мамандары бұл мәселені талқылады....

Римдегі турнирден қазақ балуандары 11 медаль алды

Италия астанасы Рим қаласында Маттео Пелликонаны еске алуға арналған күрес түрлері бойынша халықаралық рейтингтік турнир басталды. Оған 32 елден 350-ден астам спортшылар қатысуда. Қазақстан...

Ақмола облысының қыздары 4 алтын медаль иеленді

ШҚО Өскемен қаласында жалауын көтерген әйелдер арасындағы еркін күрестен Қазақстан чемпионаты өз мәресіне жетті. Бәсекеде Ақмола облысының төрт қызы төрт алтын медаль жеңіп алып, жалпыкомандалық...

Қарағандыда көлік ішіндегі арыстан жұртты таңдандырды

Қарағандыда көлік терезесінен қарап тұрған арыстанның суреті БАҚ пен әлеуметтік желілерде резонанс тудырды, деп хабарлайды NewTimes.kz. Экология министрлігі бұл оқиғаның мән-жайын анықтап, арыстан Қарағанды хайуанаттар...

Индонезияда сегіз жасар бала қолтырауынның асқазанынан шығарылды

Индонезияда сегіз жасар баланың денесі қолтырауынның асқазанынан алынды, деп жазады The Sun. Берілген ақпаратқа сәйкес, баланың еш жеріне зақым келмесе де, аман қалмады. Бала әкесімен бірге...

Женевада адам құқығы туралы ең жақсы фильмдер іріктелмек

Биыл 19-шы Халықаралық кинофестиваль және Женевадағы адам құқықтары жөніндегі форум виртуалды форматта өтеді. Жыл сайын іс-шараға 40 мың көрермен қатысатын. Онымен қоса 25 елден 300-ге...

Атырауда автотұрақтағы 5 автобус өртеніп кетті

Оқиға салдарынан қаза болғандар мен зардап шеккендер жоқ. Атырау облысындағы Теңіз кенішінде 5 автобус өртеніп кетті, деп хабарлайды inbusiness.kz Оқиға 5 наурызда сағат 19:30-да Жылыой...

Елімізде 2021 жылғы алғашқы екі айда 120 адам жемқорлыққа қатысты сотты болған

2021 жыл басталғалы бері  шамамен 120 адам жемқорлық ісіне қатысты сотты болған. Бұл жөнінде ҚР сыбайлас жемқорлыққар қарсы іс-қимыл агенттігінің Telegram каналында хабарланды. Cотталғандардың ішінде 28...

Экстремистік идеология жақтастарын райынан қайтару – басты міндет

Қазақстанда  жат діни ағымдарды түбегейлі ауыздықтау мүмкін болмай отыр. Діни ахуалдың тереңдеуіне қауіптің  алдын алу жұмыстарының жеткіліксіздігі себеп болуда. Бұл туралы Алматыда Абай атындағы...

Әлемде адам тіршілігі үшін қажетті негізгі тауарлардың бірі таусылуға жақын

Дүние жүзінде адам тіршілігі үшін маңызды тауарлардың бірі — құмның тапшылығы сезіле бастады. Құм судан кейінгі ең көп сұранысқа ие ресурс болып саналады, деп...

Бас санитардың жаңа қаулысы шықты

ҚР ДСМ Бас мемлекеттік санитар дәрігері Ерлан Қиясовтың жаңа қаулысы жарияланды.  Жаңа қаулыға сәйкес, қылмыстық-атқару мекемелерінде санитариялық-дезинфекциялық режимді сақтау алгоритмі» атты 24-қосымшада 4-тармақ өзгертілді. «4. Маскаларды...

Дәрігер әйел адамның денсаулығына қауіп төндіретін ең зиянды өнімдерді атады

Ресейлік диетолог Наталья Круглова әйел адамның денсаулығы мен сұлулығы үшін ең қауіпті тағам түрлерін атады, деп хабарлайды Lenta.ru. Дәрігердің сөзінше, әйелдер жейтін тағамының калориясына мән...

Елорда асханаларының бірінде өрт шықты (видео)

"5 наурыз күні сағат 11.48-де өрт сөндіру бөлімнің қызметкерлері шұғыл түрде Достық көшесінде орналасқан "Избушка" дәмханасына аттанды", – делінген астаналық төтенше жағдайлар департаментінің хабарламасында. Тұрғын...

«Қазақалтын» кенішінен 122 миллион теңгенің алтыны қолды болды

Ақмола облысында «Қазақалтын» кенішінен 122 миллион теңгенің алтыны ұрланды, деп хабарлады zakon.kz. «Ақмола облыстық полиция қызметкерлері 2 наурызға қараған түні «Қазақалтын» АҚ-қа тиесілі катодты алтынды ұрлау...

Орыс тілінде сөйлеген депутат партия қатарынан қуылды

Украинада Харьков облыстық кеңесінің депутаты Александр Дорошенко орыс тілінде сөз сөйлегені үшін  партия қатарынан шығарылды, деп хабарлайды РИА Новости. "Еуропалық ынтымақтастық" партиясы баспасөз қызметінің мәліметінше, ...

Жамбылда 38 елді мекенді қызыл су басуы мүмкін

Жамбыл облысында 38 елді мекен су астында қалуы мүмкін. Олардың басым көпшілігі су қоймаларының маңайында орналасқан. Егер көктемде күн күрт жылып, таудағы қар ерісе...

Елімізде жаңа мереке пайда болды

ҚР Премьер-Министрі Асқар Мамин «Қазақстан Республикасындағы мерекелік күндердің тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 31 қазандағы № 689 қаулысына толықтыру енгізетін бұйрыққа...

«Алаяқтардың қолына түсуі мүмкін»: Маман телефоннан қандай хабарламаларды жойып отыру керегін айтты

"Цифрлық платформалар" автономды коммерциялық емес ұйымының бас директоры Арсений Щельцин смартфоннан қандай хабарламаларды өшіріп отыру керегін айтты, деп хабарлады РИА Новости.     Маманның айтуынша, телефоннан...

Алматылық оқушы халықаралық математика лигасында топ жарды

Алматы қаласындағы «Білім-Инновация» мамандандырылған лицейінің 9-сынып оқушысы Нұрасыл Бейсенбай  The Math League – Халықаралық математика лигасында топ жарды, деп хабарлайды Алматы арнасы.  Олимпиадаға әлем бойынша...

Өр тұлғалы өңір басшысы

Күрделі кезеңдерде республикамыздың бес облысының әкімі болған, Елбасының сенімді сардарына айналған Бердібек Сапарбаевтың атқарған еңбегін, көзбен көріп, көңілге түйген сол облыстардың халқы әлі күнге...

Қасым-Жомарт Тоқаев түрік халқына көңіл айтты

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Кугар» әскери тікұшағының апатқа ұшырап, бірнеше адамның қаза болуына байланысты Түркия Президенті Реджеп Тайип Ердоғанға Қазақстан халқының және жеке өзінің...

8 наурызға 18 кітап

Көктемнің алғашқы шуақты мерекесі жақындаған сайын көпшілігімізді, әсіресе ер-азаматтарды жақындарыма «не сыйласам?» деген сауал мазалайтыны белгілі. Кітап сыйлаңыз. Жақсы таңдалған құнды кітап басқа жанның...

Елімізде мұнай және газ-химия саласында 5 зауыт салынады – министр

Энергетика министрі Нұрлан Ноғаев 2025 жылға дейін елімізде мұнай және газ-химия саласында 5 зауыттың құрылысы аяқталатынын айтты. Мемлекет басшысы Үкіметтің кеңейтілген отырысында мұнай және газ-химия...

Қазақстанда әйелдер мемлекеттік қызметтерді алуға аз жүгінеді

Халықаралық әйелдер күні қарсаңында Азаматтарға арналған үкімет мемлекеттік қызметтерге қанша әйел жүгінетінін есептеп көрді. Белгілі болғандай, 2020 жылы мемлекеттік корпорацияға түрлі қызметтерді алу үшін 6,2...

8 наурыздан бастап Өзбекстанға жаңа әуе рейсі ашылады

2021 жылғы 8 наурыздан бастап «SCAT» әуе компаниясы Ақтау және Үргеніш қалалары арасында аптасына 2 рейс орындай бастайды, – деп хабарлады ҚР ИИДМ баспасөз...

АҚШ ғалымдары коронавирус инфекциясын қоздыратын қан тобын анықтады

АҚШ ғалымдарының зерттеуі бойынша, ІІ қан тобының иелері коронавирус инфекциясының жұқтыруға «бейім» келеді. Гаврард медициналық мектебінің «Бригэм энд уименз» клиникасында қызмет ететін ғалымдардың бұл...

Коронавирус: 226 адамның жағдайы ауыр

5 наурыздағы мәлімет бойынша, Қазақстанда 18 882 адам короновирус инфекциясынан (13 236 КВИ+ және 5 646 КВИ-) емделіп жатыр. Денсаулық сақтау министрлігінің Telegram каналында олардың...

Ауа райының бұзылуына байланысты 7 өңірде көлік қозғалысы шектелді

ҚР ИИДМ баспасөз қызметінің мәліметінше, республикалық маңызы бар жолдардың төмендегідей учаскелерінде қозғалысқа шектеу енгізілді. Ақмола облысында: 1. 03.03.2021 ж. сағат 16.00 «Жезқазған-Петропавл» автожолының 377-536 шақырымында,...

Ақылы автожолдарда көлігі бұзылған жүргізушілерге тегін көмек көрсетіледі

«ҚазАвтоЖол» Ұлттық компаниясы ақылы автожолдарда жанармайы таусылған немесе автокөлігі бұзылған жүргізушілерге көмек тегін көрсетілетінін мәлімдеді. Павлодар облысының Павлодар, Екібастұз, Ақсу, Аққулы, Железин және Тереңкөл аудандарында...

5 наурыз: еліміздің тарихында қандай айтулы оқиғалар болды

Осыдан 25 жыл бұрын, яғни 1996 жылы 5 наурызда Ақмола облыстық қазақ музыкалық-драма театры «Ақан сері-Ақтоқты» пьесасының (режиссер Ж. Омаров) қойылымымен ашылды. Сол жылы...

Елордада ауа райының бұзылуына байланысты оқушылар қашықтан оқиды

Нұр-Сұлтан қаласының Білім басқармасы бүгін ауа райының күрт бұзылуына байланысты мектеп оқушылары мен колледж студенттері қашықтан оқыту форматына көшірілгенін хабарлады. «Нұр-Сұлтан қаласының Білім басқармасы хабарлайды:...

ШҚО-да дүкенге маскасыз кірген адамға айыппұл салынды

Шығыс Қазақстан облысының 5 ауданында карантиндік шектеуді бұзғандар тіркелді. ШҚО Ақпарат орталығының мәліметіне сүйенсек, мониторингілік топтар Шемонаиха ауданында 74 нысанға тексеру жүргізіп, ереже бұзудың 1...

Өткен тәулікте 857 адам коронавирус жұқтырды

Қазақстанда өткен тәулікте 857 адамнан коронавирус анықталды, – деп хабарлады coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 132, Алматы қаласы - 134, Шымкент қаласы - 27,...

Еліміздің басым бөлігінде қар аралас жаңбыр жауады – Қазгидромет

5 наурыз күні Қазақстанның басым бөлігіне әлі де Солтүстік-Батыс циклонның әсері сақталады, жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын күтіледі, – деп хабарлады «Қазгидромет» РМК. Республиканың оңтүстік...

Абай атындағы университет үздіктер қатарына енді

Абай университеті екі бағдарлама бойынша QS World University Ranking by Subject-2021 рейтингінде топ-250 үздіктер қатарына енді. Абай атындағы ҚазҰПУ алғаш рет «QS World University Ranking...

Кремль: «Cанкцияның әсері де, мағынасы да жоқ»

АҚШ-тың "Навальныйдың ісі" бойынша жаңа санкциялары екіжақты қатынастарға "қатты әсер етеді", қазірдің өзінде "жағдай нашар". Бұл туралы Кремльде айтылды. АҚШ-та Ресейдің жаппай қырып-жоятын қару бағдарламасын...

«Құтадғу біліктің» жаңа аудармасы оқырманға тарту етілді

Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің «Отырар» кітапханасында Жүсіп Баласағұнның «Құтадғу білік» еңбегінің жаңа аудармасының таныстырылымы өтті. Қарахандар дәуірінде 1069 жылы жазылған құнды жәдігер...

Министрлік коронавирус «гүл арқылы жұғады» деген ақпаратқа түсінік берді

Коронавирус инфекциясы гүл арқылы жұғады деген ақпарат жалған. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрлігінің санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитеті өкілдері айтты, - деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі. Департамент мәліметіне қарағанда, Желіде...

Балалар әдебиеті: есейген қаламгер ме, балалар ма?

Балалар әдебиеті – әдебиеттің ең бір елеулі саласы. Халқымызда ежелден балалар әдебиетінің бай фольклорлық үлгісі болды. Ертегі, жаңылтпаш, мазақтама, жұмбақ, т.б. Мұндай қызықты нәрселердің...

Бішкекте қандасымызға арналған музыкалық кеш өтті

1 наурызда  Бішкектегі К.Молдобасанов атындағы Қырғыз ұлттық консерва­тория­сында Қыр­ғыз Республикасындағы қазақтардың арасынан шық­қан талантты әнші, қырғыз елінің  мә­дениетіне еңбек сіңірген қайраткер Ержан Му­синді еске...

Енді WhatsApp-тың компьютерлік нұсқасында бірнеше адаммен видео арқылы сөйлесуге болады

WhatsApp мессенджерінің компьютер арқылы қосылатын нұсқасында бірнеше адам видео және аудио байланыс арқылы сөйлесе алады, - деп хабарлайды Tech Crunch. Аудио және видео қоңыраулар шифрлау арқылы...

Ауылдағы іскер әйелдерге 4000 доллар қайтарымсыз грант беріледі

Ауылды жерлерде кәсіпкерлікпен айналысатын әйелдердің 4000 доллар қайтарымсыз грант ұтып алу мүмкіндіктері бар, деп хабарлайды Аtameken Business.     https://youtu.be/rIWRXS-QT2Q Ол үшін өз ісіңізді ашуға деген...

2020 жылы Қазақстанда 48 ірі сүт фермасы іске қосылған

Өткен жылы ауыл шаруашылығы саласында импорттық өнімдерді алмастыру жоспары бойынша Қазақстанда 48 тауарлы сүт фермасы, 3 ет комбинаты іске қосылды. Бұл туралы Ауыл шаруашылығы...

Пандемия кезінде гендерлік теңсіздік күшейді – ДДСҰ

Пандемия Еуропадағы гендерлік теңсіздікті күшейтті. Бұл туралы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) Еуропалық аймақтық бюросының директоры Ханс Клюге бейсенбі күні Facebook-те жарияланған Копенгагенде өткен...

Украина коронавирустың үшінші толқынына дайындалуда – Премьер-министр

Украина премьер-министрі Денис Шмыгаль елде COVID-19 үшінші толқынының басталғанын мәлімдеп, келесі локдаунның мүмкіндігін жоққа шығармайтынын айтты.  Укринформ сайтының мәліметінше, Денис Шмыгаль жағдайды бейімделген карантин құралдарымен...

Қысқа жіп күрмеуге келмей…

Былтыр жыл соңында Дүниежүзілік банк Қазақстанда кедейлер саны 1,5 млн адамға көбеюі мүмкін деген болжам жасады. Сарапшылар 2020 жылы Нұр-Сұлтан мен Алматы қаласы тұрғындары...

Еліміздегі мешіттер қазақы стильде болуы керек – Бас мүфти

Елордада Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлының төрағалығымен Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы жанынан құрылған Қазақы стильдегі мешіт құрылысы бойынша жұмыс тобының алғашқы мәжілісі өтті, –...

«Nur Otan»: Түркістанның тазалығына жауапты көпбалалы аналар ардақталды

Бүгін «Nur Otan» партиясының Түркістан облыстық филиалында 8 Наурыз – әйелдердің халықаралық мерекесіне орай, бір топ көпбалалы анаға құрмет көрсетілді. Партияның «Бақытты отбасы» жобасы...

Жаңа орда құратын ұрпақ тәрбиелегіміз келеді

Парасат ТАНЕН, Orda Gen жобасының директоры: Тәуелсіздіктің ақ таңында дүниеге келген сәбилердің емін-еркін ойланып, жан-жақты дамып, қазақы мінез қалыптастыруына ертегі арқылы жол ашу – Orda...

Жасотандықтар мереке қарсаңында жас аналарға құрмет көрсетті

8 наурыз қарсаңында жасотандықтар Нұр-Сұлтан қаласындағы №2 көпбейінді орталық аурухананың акушерлік бөлімнің нәзік жанды қызметкерлері мен аналарын құттықтады. «Jas Otan» ЖҚ жетекшісі Нұржан Жетпісбаев: «Әйелдер күнімен...

Өскеменде баланы еденге лақтырған тәрбиешіге іс қозғалды (видео)

Өскемен қаласындағы «Арман» балабақшасының тәрбиешісіне қатысты қылмыстық іс қозғалды. ШҚО әкімдігінің баспасөз қызметі мәлімдегендей, 3 наурызда облыстық білім басқармасына хабарласқан ата-ана «Арман» балабақшасындағы «Еркетай» тобы...

Латынграфикалы қазақ әліпбиі: кірме терминдерді жазудағы ұстанымдар

2019 жылғы қазанда Ұлттық кеңес­тің кезекті отырысында Қазақстан Республика­сы­ның Президенті Қ.Тоқаев ғалым­дар­ға жаңа қазақ ұлт­тық латынграфикалы әліпбиін же­тілдіруді тап­сыр­ған болатын. Ал 2021 жылғы 28...

Тәуелсіздік күнтізбесі

1992 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы мен Мысыр Араб Республикасы арасында дипломатиялық қаты­нас орнады. 1993 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы Прези­дентінің «Мемлекеттік холдингтік компаниялар туралы»...

Алма ҚҰНАНБАЕВА, Стэнфорд университетінің профессоры: Америкалықтар қазақтың киіз үйіне келіп, күйін тыңдауға құмар

АҚШ-тағы әлемге әйгілі Стэнфорд университетінің профессоры Алма Құнанбаева көп жыл бойы америкалық студенттерге қазақ мәдениеті туралы лекция оқыған. Сонымен қатар ол Беркли қаласында Орта...

Ақмола облысында шахтада топырақ басып қалған жұмысшылар құтқарылды

Ақмола облысында шахтада топырақ үйіндісінің астында қалған екі жұмысшы құтқарылды. Oблыстық ТЖД баспасөз қызметінің мәліметінше, оқиға 4 ақпан күні Астрахан ауданындағы «Айна – ресурс» ЖШС...

Сарқылмас сезім бұлағы

Өнер атаулы сұлулықты дәріптеуден тұрады десек, сол дәріптеудің таусылмас кені, сар­қыл­­мас шабыт көзі – әйелдер. Және бұл өнер­­дің барлық түріне тән. Ежелгі дәуірден бері...

Ақұштап БАҚТЫГЕРЕЕВА: Ақынның мақсаты – әлдекіммен қылыштасу емес, ақиқатқа көз жеткізу

8 наурыз Халықаралық әйелдер күні қарсаңында Túrkistan басы­лымы арқылы қазақ қыздарына өз ақыл-кеңесімді айтқым келеді. Басылымдарыңызды замандастарыммен қатар оқитын жас қыз-келіншектер пайдалысын көңіліне тоқып,...

Рухани жаңғыру − рух тазалығына ұмтылу

Әр дәуір өз жаңалығымен келеді десек те, ұлт ретінде қалып­тас­қан халықтың өзгермейтін бір талабы болады, ол − ру­хани тұрғыдағы біртектіліктен ажырамау. Елді ел ететін...

Енді педагогтер жұмысқа конкурс арқылы қабылданады – министр

Бүгін Парламент Сенатында депутаттар білім саласына қатысты бірнеше маңызды жаңа нормаларды қамтитын заң жобасын қарастырып, мақұлдады. Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов осы құжатта...

Қазынаның шығыны көп, кірісі аз

2020 жыл әлем экономикасы үшін сынақ жылы болды. Көрсеткіштердің бәрі кері кетті. Алыс-беріс азайып, барыс-келістің тоқтауы көп елдің қазынасын ортайтып, қарызын еселеді. Пандемия  Қазақстан...

Тәж-Махалдан мыңнан астам турист эвакуацияланды

Бейсенбі күні таңертең Үндістанның Агра қаласындағы Тәж-Махал кесенесі аумағынан кем дегенде мыңнан астам турист эвакуацияланды, – деп жазды Hindustan Times газеті. Басылымның мәліметінше, жергілікті полицияға...

Жоғарғы соттың екі судьясы қызметінен босатылды

Парламент Сенатының жалпы отырысында ҚР Жоғарғы сотының судьялары қызметінен босатылды. «Сіздердің қарауыңызға Анатолий Сергеевич Смолинді және Серік Қазбекұлы Әбнәсіровті Жоғарғы Сот судьясының қызметінен босату туралы...

Қаржы министрлігі аппаратының жаңа басшысы тағайындалды

ҚР Қаржы министрінің бұйрығымен Абзал Бейсенбекұлы Қаржы министрлігі аппаратының басшысы қызметіне тағайындалды, – деп хабарлады осы ведомствоның баспасөз қызметі. Абзал Бейсенбекұлы 1985 жылы Жамбыл облысында дүниеге...

Австралияда «жұмбақ рейстерге» билет сатыла бастады

Австралиялық Qantas әуе компаниясы бағыты беймәлім рейстердің ашылғаны туралы хабарлады. Компания "жұмбақ рейстер" деп атаған тасымалдың бұл түрі – шекаралар жабық кезде ішкі рейстерді...

Шетелден 500 млн доллардан астам қаржыға сатып алған малдың пайдасы болды ма?

Қазақстан соңғы жылдары шетелден 153 мыңнан астам асыл тұқымды мал сатып алған. Оған барлығы 500 миллионнан астам доллор жұмсалған. Бірақ сатып алып келген малдан...

Оралда көпірдің астынан жас жігіттің мәйіті табылды

Азиат пішіндес жас жігіттің мәйіті бүгін сағат 07.01-де Орал қаласына қарасты Деркөл кентіндегі көпірдің астынан табылған. Бұл туралы БҚО денсаулық сақтау департаменті хабарлады.  Жасы шамамен...

Терезеден құлап кеткен баланы құтқарған павлодарлық 1 млн теңге сыйақы алды

Павлодар қаласының тұрғыны Александр Жұмабаевқа терезеден құлаған баланы құтқарғаны үшін миллион теңге берілді. Ер адам биіктен құлап кеткен қызды қағып алуға үлгермей қалды, алайда...

Туысының үйінен соғым етін ұрлаған жамбылдық бас бостандығынан айрылуы мүмкін

Соғым етін ұрлаған жамбылдық тұрғын бас бостандығынан айрылуы мүмкін,  деп хабарлайды Polisia.kz. Ағымдағы жылдың 1 наурызында Т.Рысқұлов аудандық полиция бөліміне Көгершін ауылының тұрғыны xабарласып, үйінің...

Қазақстанда төлқұжаты жоқ 3,5 мыңнан аса адам анықталды

Қазақстанда жеке басын куәландыратын құжаттары жоқ 3,5 мыңнан аса адам анықталды. Бұл жайында Мәжіліс депутаттарының сауалына ҚР Премьер-Министрі Асқар Маминнің жауабында айтылған. «2020 жылғы қыркүйек...

Apple саңылаусыз iPhone шығарады

Apple физикалық порттарсыз жұмыс істейтін смартфон өндірісін қолға алды. Бұл туралы Appleosophy басылымы хабарлады. Дереккөздердің хабарлауынша, америкалық компанияның инженерлері iPhone-ды компьютермен синхрондаудың жаңа әдістерін жасауда....

Алматыда «Рахат» базарының 300-ге жуық саудагері наразылыққа шықты

Алматыда "Рахат" базарының 300-ге жуық саудагері өздері жан бағып отырған сауда орнының жабылуына қарсылық білдіріп, наразылыққа шықты. Айтуларынша, орнына жиһаз фабрикасын салуға рұқсат беріпті,...

Жұмыс істеуге ең қолайлы мемлекет анықталды

Әлемдегі еңбек мигранттарының ширек бөлігіне жуығы жұмыс істеу үшін Канадаға қоныс аударуды құп көреді екен. Бұл туралы BCG және The Network-тің бірлескен зерттеуінде айтылған,...

Ақмола облысының күре жолдарында көлік қозғалысы шектелді

Ауа райының қолайсыздығына байланысты Ақмола облысының күре жолдарында көліктің барлық түрлерінің қозғалысына шектеу қойылды.  4 наурыз күні сағат 07.00-де Ақмола облысында ауа райының нашарлауы (жел,...

Коронавирусты «мәңгілікке» жұқтырған алғашқы науқастар тіркелді

Америкалық дәрігерлер коронавирусты "мәңгілікке" жұқтырудың алғашқы жағдайларын анықтады, деп хабарлайды medRxiv.  Оңтүстік Калифорния университетінің мамандары вирустың іздері алты ай бойы ақ қан ауруымен ауыратын бірнеше...

4 наурыз: атаулы күндер, есте қалар оқиғалар

4 наурыз Тәуелсіз Қазақстан тарихында қандай оқиғалармен есте қалды? Еске түсіріп көрейік... 1993 жылы «Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасы туралы» ҚР Заңы күшіне енді. 1997 жылы ҚР...

WhatsApp арқылы 20-ға жуық адамға 70 млн теңгеден астам залал келтірген әйел ұсталды

Ақмола полицейлері интернет-ресурстардың көмегімен пирамида ұйымдастырған алаяқты анықтады, деп хабарлайды Polisia.kz. 2021 жылдың 1 наурызында Көкшетау қаласының ПБ кезекші бөліміне Көкшетау қаласының 65 жастағы тұрғынынан...

Тұман, көктайғақ, жел: Синоптиктер ел өңірлерінде ауа райы қандай болатынын айтты

Бүгін Қазақстанның басым бөлігінде Солтүстік-Батыс циклонының өтуімен құбылмалы ауа райы сақталып, жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын болады. Еліміздің оңтүстігінде қатты жауын-шашын күтіледі, кей жерлерде...

28 мыңға жуық көпбалалы анаға бірреттік төлем беріледі

Шығыс Қазақстан облысында 8 наурыз – Халықаралық әйелдер күніне орай 28 мыңға жуық көпбалалы анаға бірреттік төлем беріледі. Мереке қарсаңында көпбалалы аналар 5 АЕК (14...

Елімізде темекі бағасы қымбаттайды

Ұлттық экономика министрі 2024 жылға дейін темекі бағасын кезең-кезеңмен көтеру жоспарын жариялады. Мәжілісте ЕАЭО-ға мүше елдердің темекі өнімдеріне акциздер саласында салық саясатын жүргізу қағидаттары туралы...

Моңғолия 1 мамырдан бастап шекарасын ашады

Бүгін Моңғолияның министрлер кабинеті 1 мамырдан бастап шекараны ашу туралы шешім қабылдады деп хабарлайды pavlodarnews.kz сайты. Мемлекеттік төтенше комиссия басшысы С.Амарсайханның айтуынша, премьер Л.Оюун-Эрдэнэ өткен...

Этнограф Болат Бопайұлы «Мәдениет саласының үздігі» атанды

Бүгін «Отандастар қоры» және Дүниежүзі қазақтары қауымдастығының ұйымдастыруымен белгілі жазушы, этнограф Болат Бопайұлының салт-дәстүрі туралы 10 кітабының таныстырылымы өтті. Салтанатты жиынға жазушы, түрколог-ғалым Тұрсынхан Зәкенұлы,...

Денсаулық сақтау министрлігі үндеу жасады

Денсаулық сақтау бірінші вице-министрі Марат Шоранов қазақстандықтарға Наурыз мейрамын тек отбасымен тойлауға және үлкен мерекелер өткізбеуге кеңес берді. «Үлкен мерекелік іс-шаралар өткізбей, Наурыз мейрамын отбасымен...

Әзірбайжан Арменияның қанша азаматын тұтқында ұстап отырғаны белгілі болды

Арменияның диаспора істері жөніндегі бас комиссары Заре Синанян РИА Новостиге берген сұхбатында Әзірбайжанның өз аумағында жүзден астам армян азаматын әлі де тұтқында ұстап отырғанын...

Биыл 1-сынып оқушыларының құжаттарын қабылдау 1 сәуірде басталады

Бірінші сынып оқушыларының құжаттарын қабылдау 1 сәуірде басталып, 1 тамызға дейін жалғасады, деп хабарлайды ҚР Білім және ғылым министрлігі. Ведомствоның мәлімдеуінше, бұл – білім беру...

Нұр-Сұлтанда тұрақта тұрған көлік өртеніп кетті

Елорданың сол жағалауында тұрақта тұрған көлік өртеніп кетті. Бұл туралы Нұр-Сұлтан қалалық төтенше жағдайлар департаменті хабарлады. «Бүгін сағат 15:50-де Нұр-Сұлтан қалалық төтенше жағдайлар департаментінің құрамында...

Курьер жігіт 12-қабаттан құлаған сәбиді қағып алды (видео)

Курьер болып жұмыс істейтін вьетнамдық жігіт 12-қабаттан құлаған бүлдіршінді қағып алды, деп хабарлайды Daily Mail.  Нгуен Нгок Ман 12-қабаттың терезесінен құлап кеткен екі жасар бүлдіршіннің...

Нұрсұлтан Назарбаев Михаил Горбачевті мерейтойымен құттықтады

ҚР Тұңғыш Президенті - Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Михаил Горбачевті 90 жас мерейтойымен құттықтады. Бұл туралы Қазақстанның Ресейдегі елшілігінің Instagram-дағы парақшасында хабарланды.  Құттықтауда КСРО Тұңғыш президентінің...

Саша Барон Коэн Қазақстанға келуге ниетті

Сценарист және актер Саша Барон Коэн өзінің ойдан шығарылған кейіпкері — Бораттың отаны Қазақстанға келуге дайын екенін мойындады. Бұл туралы ол "Известия" басылымына берген...

Бішкекте «Астана» халықаралық қаржы орталығының филиалы ашылуы мүмкін

Қырғызстан Президентінің елімізге жасаған мемлекеттік сапарының соңында Қасым-Жомарт Тоқаев пен Садыр Жапаров «Астана» халықаралық қаржы орталығын аралап көрді, деп хабарлады Ақорданың ресми сайты. Мемлекет басшылары...

Қазақстан Қырғызстанға әскери-техникалық көмек көрсетеді

Қазақстан мен Қырғызстан қорғаныс министрлері әскери ынтымақтастық туралы құжаттарға қол қойды, деп хабарлайды ҚР Қорғаныс министрлігінің баспасөз қызметі. Қазақстанның Қорғаныс министрі генерал-лейтенант Нұрлан Ермекбаев Қырғызстан...

Жомарт Ертаев тағы да 9 жылға сотталды

Алматыда «Bank RBK», «Qazaq Banki» және «Eurasian Bank» банктерінен 188 миллиард теңгеден астам қаражатты жымқыру ісі бойынша сот үкімі шықты. ҚазАқпараттың хабарлауынша, айыптылардың қатарында экс-банкир...

Кардиолог инфаркт алу қаупін азайтатын үш жаттығуды атады

Кардиолог және жүрек-тамыр хирургі Владимир Хорошев инфаркт қаупін азайту үшін үш жаттығуды ұсынды, деп хабарлайды РИА Новости.  Маман бірінші кезекте көбірек жаяу жүруге кеңес берді:...

Алматы облысында мас жүргізуші 4 оқушыны қағып кетті

Алматы облысында мас көлік жүргізуші 4 оқушыны қағып кетті. Әртүрлі дене жарақаттарын алған үш бала ауруханаға жатқызылды. «Оқиға 2 наурызда сағат 18:40-та Еңбекшіқазақ ауданында болған....

Илон Маск өз қаласын салуға кірісті

Америкалық кәсіпкер, Tesla және SpaceX компанияларының негізін қалаушы Илон Маск Техаста жаңа қала құрылысын қолға алды. Бұл туралы ол өзінің Twitter-дегі парақшасында мәлімдеді. "Мен Техаста...

Айға саяхат: жапон кәсіпкері бұл сапарға 8 адамды таңдап алмақ

Жапон кәсіпкері Юсаку Маэдзава сәрсенбі күні «өзін әртіс деп есептейтін» қоғамның 8 өкілін 2023 жылы Ай орбитасына алып кететінін мәлімдеді. Бұл – SpaceX фирмасы...