دالا... سىڭسىعان مولا... اۋىل سايىن بIر باتىر...

ەسكەرتكiشتەر تۋرالى زاڭ كەرەك

سوڭعى جارتى جىلدا عانا ءارتۇرلi iس-ساپارمەن ەلiمiزدiڭ ءتورت تۇستiگiن تۇگەلگە جۋىق ارالاپ شىعۋدىڭ ءساتi تۇسكەن. اۋەلi شىعىس قازاقستاندا شىر اينالىپ، سەمەي باسىپ، پاۆلودار وتتiك. ودان سوڭ ارقانى اداقتاپ، سولتۇستiككە جەتتiك. ال ەندi، مiنە، تاياۋدا جامبىل، شىمكەنت، قىزىلوردا جەرiن بiراز ارالاپ قايتتىق. بiر قىزىعى، بۇدان تۋرا ون جىل بۇرىن دا ءدال وسىنداي ساپاردى باستان كەشكەنiمiز بار-دى. بiراق بۇرىنعى كورگەندەر مەن قازiرگi كورiنiستەردi سالىستىرىپ قاراساق، وسى ون جىلدا قازاقتىڭ ماڭ دالاسى مەن ماڭقايعان اۋىلدارى بۇرىن-سوڭدى بولىپ كورمەگەن وزگەرiسكە تۇسكەنiن بايقار ەدiك. ول قانداي وزگەرiس؟ وڭ با، الدە..؟ و جاعىن وقىرماننىڭ ءوزi سەزە جاتار، ال بiز الدىمەن كورگەندەرiمiز بەن تۇيگەندەرiمiزدi ورتاعا سالىپ كورەيiك.

بiزدiڭ ەڭ باستى بايقاعانىمىز، تۇرمىس-تiرشiلiگi، اۋا-رايى، جەر جاعدايى ءار قالاي بولعانىمەن ءتورت تۇستiكتەگi قازاق مەكەندەگەن جەرلەردiڭ بارiنە ورتاق بiر كورiنiس، بiز وزگەرiس، بiر جەدەل دامۋ بار. ول مادەنيەت كورiنiسi. مادەنيەت بولعاندا، كادiمگi قولمەن ۇستاپ، كوزبەن كورە الاتىن زاتتىق مادەنيەت كورiنiسi. بۇل مادەنيەت قاتارىنا قالاداعى توبەسi كوك تiرەگەن تۇرعىن ۇيلەردەن باستاپ، اۋىلداعى كوك كۇمبەزدi مەشiتتەر مەن بەيiت باسىنداعى قالاقتاي قارا تاسقا دەيiن جاتاتىنى بەلگiلi. بۇنىڭ ءتۇبi – قۇرىلىس. قالاقتاي تاس قويۋ دا، «كۇمبiر-كۇمبiر كۇمبەز» تۇرعىزۋ دا. بۇل قۇرىلىستىڭ سوڭعى ون جىلداعى دامۋ قارقىنى سونداي، كەزiندە ەكi ورتاعا ات ارىتىپ ازەر جەتەتiن بiر اۋىل مەن بiر اۋىلدىڭ اراسى ەندi قوزىكوش جەردەن قوسىلىپ، قول ۇستاسىپ، تiزبەكتەلiپ كەتە بەرگەندەي. بۇكiل دالا. بارلىق جەردە. ماسەلەن، قاراڭىز.

…كۋپەدە، استىڭعى ورىندا، كiتاپ وقىپ جاتاسىز. جانىڭىزداعى وسىنداي ورىندا تەرەزەگە تەلمiرiپ بiر كەمپiر وتىرادى. كوزiڭiزدiڭ بiر قيىعى كiتاپتا بولعانمەن، بiر قيىعى سول كiسiدە. ويتكەنi… سىرتتاعى كورiنiستi باس كوتەرمەي-اق، ونىڭ بەت سيپاعان الاقانى مەن كۇبiر-كۇبiر «اللاكپارىنان» سەزە قوياسىز. «ە، بiر ەلدiمەكەنگە جاقىنداپ قالدىق-اۋ» دەپ، سiز دە ەندi شوقايا وتىرىپ، تەرەزەگە قارايسىز. قارايسىز دا بەت سيپايسىز. «اللاھۋ اكپار!» جول جيەگiندە… اپپاق بەيiتتەر الىستاپ قالىپ بارادى. كۇمبەزدi… قورعاندى… ءتورت قۇلاقتى… ءبارi اق سەليكات كiرپiشتەن… سالدەن سوڭ اپاڭ تاعى بەت سيپايدى. سiز دە باس كوتەرەسiز. سوناۋ توبەلەردiڭ باسىندا… اق شۋاققا مالىنعان مازارلار… كۇمبەزدەر… كەيبiرi تiپتi كرەمل مۇنارالارىنا ۇقسايدى. پiشiن جاعىنان.

وسىنداي كورiنiس كوز الدىڭنان تiزبەكتەلiپ وتە بەرەدi، وتە بەرەدi…

ءوستiپ وبلىس ورتالىعىنا جەتكەن سوڭ، ودان ءارi اۋدان جاققا جەڭiل كولiكپەن شىعاسىز. جولباسشىڭىز قالادان شىعا بەرە:

– جولاي پالەن دەگەن جەردە پالەن دەگەن اۋليەنiڭ جاتقان جەرi بار. كورە كەتەسiز بە؟ – دەيدi. قۋانا كەلiسەسiز. قالاي كەلiسپەيسiز، اتامىز – قازاق، زاتىمىز – مۇسىلمان، ارۋاق سىيلاعان، اۋليە قۇرمەتتەگەن حالىقپىز. راس، وسى ۋاقىتقا دەيiن جولساپار ۇستiندە تالاي-تالاي قاسيەتتi ورىندار مەن اۋليە باستارىندا بولىپ، ءتاۋ ەتiپ، بەت سيپاپ وتكەنبiز. سوندا، شىندىعى كەرەك، بiر ساتكە بولسىن سانامىز سەرگiپ، انشەيiندەگi -ورەكپiگەن كوڭiل ساباسىنا ءتۇسiپ، مىناۋ جالعان دەگەن جارىق دۇنيەگە باسقاشا كوز، باسقاشا ويمەن قاراعان كەزiمiز كوپ. اتا-بابامىز ونداي جەرلەردi بوستان بوسقا قاستەرلەمەگەن عوي، قاسيەتi مەن تىلسىم سىرىنا قانىققان سوڭ دا قاسيەتتi دەگەن شىعار. ەكiنشiدەن، بۇل – بiزدiڭ عاسىرلار بويى قانىمىزعا سiڭiپ، قازاقتىق سالت-داستۇرiمiزگە تەرەڭنەن تامىر بايلاعان دۇنيە. ونى تۇرمىس-تiرشiلiگiمiزدەن الىپ تاستاساق، ۇلتتىعىمىز قايسى؟ تاريحىمىز قايدا! باسقانى بiلمەيمiن، ءوز باسىم بۇل ماسەلەگە قاشاندا وسىلاي قاراعام، وسىلاي قاراي بەرەم دە. بiراق iشتەي مىناداي تۇيەتiنiمدi جانە جاسىرعىم كەلمەيدi. ارۋاقتى سىيلاعان، وتكەندi قۇرمەتتەگەن، قاسيەتتiڭدi قاستەرلەگەن جاقسى-اۋ، بiراق سونىڭ ءجونi وسى ەكەن دەپ، وتباسىن ۇمىتىپ، وشاق وتىن سۋىتىپ، ءار اۋليەنiڭ باسىنا جىلا قونىپ ءجۇرۋ قالاي بولار ەكەن؟ ارينە، بۇل مەنiڭ جەكە ويىم!

سونىمەن جولدان بiراز بۇرىلىس بولسا دا جولباسشىڭىز ايتقان الگi اۋليەنiڭ باسىنا بۇرىلاسىز. الىستان ۆاسيلي بلاجەنسكي سوبورىنىڭ بiر باسىنداي بولىپ، التىنداي جارقىراپ بiر سارى كۇمبەز كورiنەدi.

– كەرەمەت! – دەيمiز بiز تاڭداي قاعىپ. – كەرەمەت ەكەن! وتكەنiن قاستەرلەي بiلەتiن ەلدiڭ عانا قولىنان كەلەتiن دۇنيە عوي بۇل!

– سiز نەنi ايتىپ تۇرسىز؟ – دەيدi جولباسشىڭىز دا ەندi سiزگە تاڭدانا قاراپ.

– اناۋ التىنداي جارقىراعان كۇمبەزدi دە. اۋليەڭ سول ەمەس پە؟

– جوعا-ا، ول سوۆەتحان دەگەن كiسiنiڭ مازا¬رى عوي. بۇرىن بiرنەشە جىل وسى جەردە سوۆحوزدىڭ ديرەكتورى بولعان. وتكەن جىلى قايتتى عوي مارقۇم. مىنانى تاياۋدا عانا بiتiرگەن.

– اۋ، اۋليەڭ قايدا سوندا؟

– سول اناۋ سوۆەتحان مازارىنىڭ تومەنگi جاعىنداعى… سايداعى توقال تام iسپەتتi شاعىن مازاردى كورiپ تۇرسىز با؟ توبەسiندە توڭكەرiلگەن قازانداي قارا كۇمبەزi بار.

– كورiپ تۇرمىن.

– سول… اۋليەنiڭ جاتقان جەرi. ەرتەرەكتە ءتاپ-ءتاۋiر ءتۇرi بار ەدi. قارا تاستان ادەمi قالاپ جاساعان. كەيiن اركiم كەلiپ بiر وڭدەيمiن دەپ، اقىرى جۇلعان تىرناداي قىلعان ءتۇرi وسى. بۇل ءوزi انا سوۆەتحان مارقۇمنىڭ ارعى اتالارى بولسا كەرەك. (بۇنىڭ قاي وبلىستاعى قاي اۋليەنiڭ باسى ەكەنiن ايگiلەمەي-اق قويايىق).

تاڭداي قاعىپ، تامسانىپ وتىرىپ كەلەسi ەلدiمەكەنگە دە جەتەسiز. وعان كiرە بەرiستە قارا ايعىرىنا قاسقايا مiنiپ تۇرعان بiر باتىردى كورەسiڭ. قولىندا نايزا، باسىندا دۋلىعا.

– بۇل كiم؟ – دەيمiز بiز ىنتىعىپ.

– بۇل پالەن دەگەن باتىر. رۋى اناۋ، ۇرپاقتارى مىناۋ.

– نە iستەگەن، قانداي ەرلiك جاساعان باتىر؟

– حاندى ءولتiرiپ، قالماقتى قىرعان باتىر.

– ونىسى قاي تاريحتا جازىلىپتى؟

– ەشقانداي. رۋلاستارى ايتادى، جۇرت باس يزەيدi.

ەسiمiزگە جۋرناليستەر اراسىنداعى بiر ەزۋتارتار تۇسەدi.

ەكi رەداكتور ەل ارالاپ كەلە جاتادى. بiرiنشiسi وسىنداي بiر ەسكەرتكiشتi كورiپ، تاڭدانىپ:

– اۋ، مىنا باتىرىڭ كiم؟ ەگەر سەن بiلمەسەڭ، مەن بiلمەدiم، – دەگەندە، ەكiنشiسi ج ۇلىپ العانداي:

– نەگە بiلمەيمiن، بiلەمiن. باياعى كۋتۋزوۆتىڭ بiر كوزiن شۇقىپ العان وسى باتىر بولاتىن، – دەيدi. ارينە، كۇلكi ءۇشiن ايتىلعان دۇنيە. بiراق ساركازمدi كۇلكi.

سودان الگi باتىرعا بiر تاعزىم ەتiپ الىپ، اڭقىلداتىپ اۋىل iشiنە كiرەسiڭ. كوزiڭە بارiنەن بۇرىن مەشiت مۇناراسى تۇسەدi. جاقسى! بۇل جۇرتتىڭ يمانعا بەت بۇرعانىنىڭ بەلگiسi. بۇگiندە مەشiتi جوق اۋىلدار سيرەك. تiپتi تiل جاعىنان بiراز اقساڭقىراپ قالعان سولتۇستiك وبلىستارداعى اۋىل-سەلولاردان دا كوك كۇمبەزدەردi كورiپ، iش جىلىعان كەزiمiز كوپ. ءيا، بۇل جاعىنان دا قۇرىلىس قىزۋ ءجۇرiپ جاتىر. بۇدان ون-ون بەس جىل بۇرىن بiر اۋداننان بiر مەشiت تاپساق، ول دا قۋانىش ەدi. مەشiتتەردiڭ كوبەيگەنi بiزدi مىنا جاعىنان دا ريزا ەتەدi: بۇل – قالتالى ازاماتتاردىڭ اقشاسىن قايدا جۇمساۋدى، قانداي يگiلiككە پايدالانۋدى بiلە باستاۋى. كوپتiڭ ، تiرiنiڭ يگiلiگiنە جاراعان دۇنيەدەن ارتىق نە بار!

…ال ەندi جوعارىداعى ساپارلارىمىزدا كورگەندەرiمiز بەن تۇيگەندەرiمiزدi قورتىندىلاپ كورەيiك.

ءسوز باسىندا-اق ايتارىمىز، ومiردەن وتكەندەرگە قاتىستى كەز كەلگەن اڭگiمە ابايلاپ ايتۋدى، بايقاپ سويلەۋدi تالاپ ەتەتiن وتە نازiك ماسەلە. تەك قازاق حالقى ەمەس، جابايىلىقتان وتكەن بارشا ادام بالاسى قاي ۋاقىتتا دا ولگەن جانىن ەڭ اياۋلىسى ەسەپتەگەن. اياۋلىسىنان ەشتەمەنi اياپ تا قالماعان. سونىڭ ناتيجەسi عوي، ۇندiستانداعى عاجايىپ ءتاجiماحالدى بىلاي قويعاندا، ءوز جەرiمiزدەگi قوجا احمەت ياساۋي، ايشا بيبi، قاراشاش، گاۋھار ت.ب. باسىنا ورناتىلعان كەسەنە، مازارلاردىڭ بۇگiندە مادەني مۇرالارىمىزدىڭ ەڭ قۇندى ۇلگiلەرi بولىپ وتىرعانى. شىندىعىندا، سوناۋ عاسىرلار قويناۋىنان بiزگە امان جەتكەن ەڭ كونە تۇركiلiك مادەنيەتتiڭ بارلىعى كەزiندە مۇردەلەر باسىنا قويىلعان جادiگەرلەر ەكەنiن مويىنداماساق كەرەك. دەمەك بۇگiنگi قازاقتىڭ دا مازار ماسەلەسiندە مال اياپ قالمايتىنىنىن تۇپكi بiر تامىرى سول كونە داستۇردە، و باستا تۇرمىس-تiرشiلiككە تەرەڭ سiڭiسiپ كەتكەن سالت-سانادا جاتقانىن ەسكەرگەن ءجون بولار. بiراق بۇل – جەرلەۋ راسiمدەۋ iسi مەن ولگەننiڭ باسىنا قويىلاتىن كەز كەلگەن قۇرىلىس تۋرالى مۇلدە اۋىز اشپا، پiكiر بiلدiرمە دەگەن ءسوز ەمەس. ولاي بولۋى مۇمكiن دە ەمەس. ويتكەنi، وزگەلەر باعىنعان، وزگەلەر ءجون دەپ بiلگەن، جالپى ادامزات ءۇشiن تiرiلەر ءۇشiن، قاسيەتتi بولىپ تابىلاتىن بەلگiلi بiر زاڭدارعا قازاق تا باعىنۋعا تيiس. باعىنبايىن دەپ تە وتىرعان جوق، اۋەلi تەك سول زاڭنىڭ ءوزi بولۋى كەرەك تە.

ايتايىق دەگەنiمiز دە وسى – جالپى ەسكەرتكiشتەر تۋرالى جاڭا بiر زاڭ كەرەك-اق. ال ەسكەرتكiشتەر قاتارىنا ىقىلىم زامانداعى تاستاعى پەتروگليفتەردەن باستاپ، بۇگiنگi بەيiت باسىنا قويىلاتىن قالاقتاي قارا تاسقا دەيiن كiرەتiنi بەلگiلi (كونە قورعاندار، كەسەنەلەر، مازارلار، ۇستىندار، بارلىق تۇردەگi ەسكەرتكiش-مۇسiندەر ت.ب.). بۇعان دەيiنگi زاڭنامالىق قۇجاتتاردا نەگiزiنەن بۇرىننان بار ەسكەرتكiشتەردi ەسەپكە الۋ، قورعاۋ، ولارمەن عىلىمي جۇمىستار جاساۋ بەلگiلەنسە، ەندi قولعا الىنار زاڭ كۇشi بار قۇجاتتا، اسiرەسە، جەكە تۇلعالاردىڭ ءوز كۇشiمەن، ءوز قالاۋىمەن تۇرعىزىلاتىن ەسكەرتكiشتەردiڭ كولەمi، پiشiنi، ورناتىلاتىن جەرi جانە ولارعا كiمدەردiڭ باقىلاۋ جاسايتىنى ناقتى كورسەتiلۋi كەرەك. بۇلاي ەتپەيiنشە ماسەلە جىل وتكەن سايىن كۇردەلەنە تۇسەرi انىق. نەگە؟ نەگە ەكەنi بەلگiلi: حالىقتىڭ ءال-اقۋاتى بiرتiندەپ تۇزەلەر، اش تويىنار، جالاڭاش كيiنەر، سوندا… قازەكەم ەكەنi راس بولسا، ەشكiم ەشكiمنەن قالعىسى كەلمەس: «پالەنiنiڭ باسىندا پالەن مەتر ەسكەرتكiش تۇر، بiزدە نەگە ونداي جوق»، «ولاردىڭ اتاسى باتىر بولسا، بiزدiكi نە قاتىن با؟» دەگەندەي اڭگiمە تالايعا جال بiتiرەر. ناتيجەسi بەلگiلi – بارىن سالىپ، مازار كوتەرۋ، سوڭعى تيىنىنا دەيiن جۇمساپ، ەسكەرتكiش تۇرعىزۋ. بۇنىڭ «جەمiسi» قازiردiڭ وزiندە كوز قارىقتىرادى. جول بويلارىن ەلەستەتiپ كورiڭiز… كۇمبەزدi، شوشاقتى، ءتورت قۇلاقتى، سەگiز قىرلى، كiرپiشتi، بەتوندى… ساڭسىعان مازار. ەسكە تۇتار ماسەلە سول – بۇلاردىڭ ەڭ ەڭسەلi، ەڭ كولەمدi، ەڭ كوبi – سوڭعى ون جىلدا بوي كوتەرگەندەر. ال الداعى ون جىلدا؟ ودان كەيiنگi بەس جىلدا؟ سوسىن بiر-اق جىلدا؟ نە بولماق؟

ءسوز سوڭىندا، وسى بيىلعى جولساپارلارىمىزدا ەستiگەن كەيبiر «گاپتاردى» العا تارتساق دەيمiز:

اقتاۋلىق بiر ارiپتەسiمiز ايتادى:

– بiزدiڭ ماڭعىستاۋ ولكەسi تۇنىپ تۇرعان تاريحي ەسكەرتكiشتەردiڭ مەكەنi عوي. بۇكiل قازاقستان بويىنشا تiركەلگەن وسىنداي ەسكەرتكiشتەردiڭ سانى 20 مىڭنان ارتىق بولسا، سونىڭ قاق جارتىسى بiزدە. ءۇش جۇزدەن استام اۋليەسi بار ماڭعىستاۋدان باسقا قانداي جەر بار. بiراق سوڭعى كەزدە سونداي اسىلدارىمىزدىڭ بەتiنە دە كولەڭكە تۇسە باستادى. باياعى اسا قۇندى تاريحي-مادەني قورىمداردىڭ جانىنان كۇنشiلiك جەردەن كورiنەتiن كۇمبەزدەر ورىن العان. ءدال جانىنا كەلiپ قۇلپىتاسىنا ءۇڭiلiپ قاراماساڭ، كiمنiڭ اۋليە، كiمنiڭ كەشەگi بيزنەسمەن ەكەنiن ايىرا المايسىڭ. جانە بiر كوڭiل جۇدەتەرلiك نارسە – جۇزدەگەن جىل ۋاقىت تەگەۋiرiنە توتەپ بەرiپ كەلە جاتقان كونە جادiگەرلەر «وڭدەيمiز»، «جوندەيمiز» دەگەن جاقسى نيەتتiڭ دە قۇربانىنا اينالىپ بارادى. ءيا، نيەت جاقسى. الايدا ارزانقول ماتەريالمەن، ساپاسىز بوياۋلارمەن ارلەپ-ساندەگەن دۇنيەلەردە قايبiر ۇزاق عۇمىر بولسىن!

– جول بويىنداعى كەيبiر ۇستىن، كۇمبەز ەسكەرتكiشتەردiڭ بيiكتiگi جيىرما مەترگە جەتiپ قالادى، – دەيدi قىزىلوردالىق بiر جiگiت كۋپە تەرەزەسiنەن سىرتقا قاراپ وتىرىپ. – الىستان قاراعاندا وتە ادەمi. ال الدىنا كەلگەندە، قاڭىلتىرمەن قاپتاپ، كافەلدەرمەن جىلتىراتىپ قويعان بiردەمەنi كورەسiڭ. بۇل تەك «بiزدiڭ رۋدان مىناداي ادام شىققان» دەگەندi ۋاقىتشا ايگiلەۋدەن باسقا تۇك تە ەمەس.

– كەيبiر رۋلىق، اتالىق سانانىڭ كورiنiستەرi – ادامدى جيرەندiرۋ بىلاي تۇرسىن، جانىڭدى تۇرشiكتiرەدi، – دەيدi وڭتۇستiك بiر ازامات. – بۇدان بەس-التى جىل بۇرىن قاراتاۋ قويناۋلارىن ارالاپ كەلە جاتىپ مىناداي سۇمدىقتى كوزiمiز كوردi. تاۋدى بوكتەرلەي جاتقان ۇلكەندi-كiشiلi قالىڭ بەيiتتiڭ بiرنەشە گەكتارلىق اۋماعى بەتون دۋالمەن كورشالعان ەكەن. تەك بيiكتەن ءتۇسiپ كەلە جاتقان وسى دۋالدىڭ بiر جەرi كiلت iشكە كiرiپ، جۇدەۋلەۋ بiر جالعىز بەيiتتi سىرتقا قالدىرىپ، سوسىن قايتا تۇزەلiپ كەتكەن.

– اۋ، بۇل قالاي؟ –دەسەك، اۋىل ادامى ايتادى:

– بۇل مۇردەدە جاتقان جiگiتتiڭ ءجۇزi دە، رۋى دا مىنا قورىمداعىلاردان بولەك. سونى ەسكەرگەن پرەزيدەنتiمiز بەيiتتi تۇتاستاي قورشار كەزدە، بۇنى سىرتتا قالدىرۋدى ءجون كورگەن.

– «اينالايىن-اۋ، پرەزيدەنت دەگەنiڭ كiم ول؟ نە ول؟» دەسەك، الگi اپەندەمiز:

«سiز نە، بiلمەيسiز بە؟ ءار رۋدىڭ مۇندا ءوز پرەزيدەنتi بولماي ما؟» دەپ اۋزىن اشە-ەپ تۇر. بۇعان ەندi نە دەيمiز؟!

نە دەيمiز؟ مۇنداي «تاڭ قالدىراتىن» دۇنيەلەر قازاق تiرلiگiنiڭ كەز كەلگەن جەرiن ءتۇرتiپ قالساڭ شىعا كەلەدi. اسiرەسە، وسى جەرلەۋ، مارقۇمداردى ەسكە الۋ، اتاپ ءوتۋ راسiمدەرiندە. ماسەلەن، وسى جولداردىڭ اۆتورى قىزىلوردا وبلىسىندا بولعانىندا، «بەيشەنبiلiك» دەگەندi بiرiنشi رەت ەستiگەنi بار. وندا مارقۇمنىڭ قىرقىنا دەيiن ءار بەيسەنبi سايىن داستارقان جايۋ ءداستۇرi بار ەكەن. (سوندا، قىرقىنا دەيiن بەس رەت). بiرەۋ – باي، بiرەۋ – كەدەي. بiراق… ءداستۇر بiرەۋ-اق… بۇدان باسقا دا كورiپ-بiلگەنiمiز جەتەرلiك، ەڭ سوڭىندا تۇركiستاندا بiر ۇيدە «ولگەننiڭ بۇكiل مۇلكiن ەلگە تاراتۋدىڭ» كۋاسi بولدىق تا، ەرتەسiندە الماتىعا قايتتىق.

…وتكەن جۇمادا كەڭسايداعى مۇسىلماندار قورىمىندا بولىپ، جيىرما جىلدان استام رەسپۋبليكامىزدى باسقارعان، اسا كورنەكتi مەملەكەت قايراتكەرi دiنمۇحامەد احمەت ۇلى قوناەۆتىڭ مۇردەسiنە گۇل شوعىن قويىپ قايتتىق. تاپ-تازا ەتiپ جينالعان شاعىن تەمiر قورشاۋدىڭ تورiندە ديماش اعانىڭ قاراپايىم عانا بيۋست ەسكەرتكiشi تۇر. وندا اتى-ءجونi، تۋعان-ولگەن جىلى جازىلعان.

ولگەننەن كەيiن دە ول تiرiلەرگە قاراپايىمدىلىق، شىن مۇسىلماندىق تۋرالى وسيەت ايتىپ تۇرعانداي.

ديداحمەت ءاشiمحان ۇلى

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button