31 تەلەارنا باس بيلIگIنەن ايىرىلدى

قازاق اقپارات كەڭiستiگi كiمگە قولجاۋلىق؟

وتكەن اپتادا "رەسپۋبليكالىق 31 تەلەارنا ساتىلدى" دەگەن حابار دۇڭك ەتە قالدى. ەندi-ەندi قاز-قاز اياعىنا تۇرا باستاعان قازاق اقپارات كەڭiستiگi ءۇشiن بۇل ونشالىقتى جاعىمدى جاڭالىق ەمەس. شىنىن ايتۋ كەرەك، قۇلاعىمىزعا تۇرپiدەي تيگەنi راس. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ "باق تۋرالى" زاڭىنا سايكەس، شەتەلدiك كومپانيا رەسپۋبليكالىق باق اكتسياسىنىڭ 20 پايىزىنا عانا يەلiك ەتە الادى. بiراق، مەملەكەتتiك تiل تۋرالى نورمانىڭ ءوزiن بۇرمالاپ، "50 دە 50" شەڭبەرiنە سىيىستىرىپ قويعان قازاق اقپارات كەڭiستiگi ءۇشiن 20 پايىز دەگەنiڭiز اجەپتاۋiر كۇش.

اڭگiمەنiڭ انىعىنا كەلسەك، رەسەيلiك ساۋىقتىق "ستس" تەلەكومپانياسى "31" تەلەارنا اكتسياسىنىڭ 20 پايىزىن 65 ملن. دوللارعا ساتىپ الدى. اۋەلگi كەزدە كەلiسiم قۇنى 150 ملن. دوللار دەگەن مالiمەت تاراتىلعان بولاتىن. قول الىسقان باعانىڭ بۇل اقشادان ەكi ەسەدەي از ەكەنiنە قاراعاندا، ارمانجان بايتاسوۆ رەسەيلiك ارiپتەستەردiڭ تەگەۋرiنiنەن بiراز ىققان سياقتى. بiزدiڭشە، بايتاسوۆتىڭ ءجۇنi جىعىلاتىن، ىعىساتىن كەزi ءالi الدا.

بiرiنشiدەن، رەسەيلiك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى بiزدiڭ باق-تارعا قاراعاندا قارجىلىق، تەحنيكالىق، ينتەللەكتۋالدىق، شىعارماشىلىق تۇرعىدان الدەقايدا كوش iلگەرi ەكەنi ايان. وعان دالەل-دايەك iزدەپ قاجەتi جوق. ەندەشە، "كەمە كەلسە، قايىق سۋدان شىعادى" دەمەكشi، تەلەساياسات جاساۋدا قازاقستاندىق تەلەارنانىڭ رەسەيلiك الپاۋىتتىڭ ىعىنا جىعىلماسىنا كiم كەپiلدiك بەرە الادى؟

ەكiنشiدەن، "ستس" تەلەارنانىڭ ساياساتىن وزگەرتiپ قانا قويماي، ايماقتارعا حابار تاراتۋ اياسىن كەڭەيتۋگە كۇش سالادى. "ستس مەديانىڭ" قازاقستان اقپارات رىنوگىنا جان-جاقتى دايىندىقپەن، ابدەن پiسiپ-جەتiلگەن جوسپارمەن كەلگەنi بايقالادى. ياعني، ونىڭ iشكi ەسەبi، كوزدەگەن مەجەسi بار دەگەن ءسوز. "ستس"-تiڭ 20 پايىزى "31" تەلەارناداعى ەكونوميكالىق مۇددەنiڭ 60 پايىزىنا قوجالىق ەتۋگە مۇمكiندiك بەرەدi. بiراق iشكi ەسەپ تەك كوممەرتسيالىق پايدا تابۋ بولماسا كەرەك.

وعان بiر دالەل، "ستس" وزبەكستاننىڭ "تەررا گرۋپ" تاۋەلسiز حولدينگiمەن بiرلەسiپ، جاڭا تەلەارنا اشپاق. 2008 جىلدان باستاپ حابار تاراتا باستايتىن تەلەارناداعى "ستس"-تiڭ ۇلەسi — 51 پايىز.

"ستس"-تiڭ ءوزi رەسەيدەگi مەديارىنوكتىڭ 9 پايىزىنا يە. جاقىن ارادا 9-دان 11 پايىزعا ءوسۋدi كوزدەگەن جايى بار. اتالمىش تەلەارنا دا وسى ماۋسىمدا اۋديتورياسىن وزگەرتiپ، جاڭا حابارلار شىعارۋدى جوسپارلاعان. ونىڭ اۋديتورياسى نەگiزiنەن 20-35 جاس ارالىعىنداعى ايەلدەر.

بۇل جەردە "ۆيدەو ينتەرنەشنل" توبىنىڭ مۇددەسi بار ەكەنi تايعا تاڭبا باسقانداي انىق بايقالادى. "ستس"-تiڭ ورتالىق ازياعا "تەرەزە اشۋىنا" وسى توپ يتەرمەلەگەن دەگەن جورامال بار. ويتكەنi، توقسانىنشى جىلداردىڭ سوڭىندا اتالمىش توپتىڭ قازاقستاندا جۇمىس iستەي الماي كەتكەن ەسەسi بار. بۇل توپ گرۋزيا، ۋكراينا، مولدوۆيا، ءازiربايجان مەن بەلورۋسسيادا جۇمىس iستەپ جاتىر.

قىركۇيەك — تەلەارنالاردا جاڭا ماۋسىم باستالاتىن اي. ءاربiر تەلەارنا جارناما بەرۋشi مەن كورەرمەن ىقىلاسىن جاۋلاۋ ءۇشiن وسى ماۋسىمدا الدەبiر جاڭالىق، توسىن حابار كورسەتiپ قالۋعا تىرىسادى. وسى ورايدا، "ستس"-تiڭ "31" ارنامەن كەلiسiم-شارت جاساسۋى وسى ايعا تۇسپا-تۇس كەلۋi دە تەگiن ەمەس. "ستس مەديانىڭ" باسقا ەمەس تاپ "31"-دi ساتىپ الۋىنداعى "گاپ" — ونىڭ تاۋەلسiز بولۋىندا دەگەن پiكiر بار.

ادەتتە، وسىنداي "ساتۋ-ساتىپ الۋ" كەزiندە "تاۋاردىڭ" شىن قوجايىنى كiم ەكەنi بەلگiلi بولىپ قالادى. بiر قىزىعى، "31"-دiڭ قوجايىنى كiم ەكەنi وسى جولى دا انىقتالماعان كۇيi قالدى. رەسەيلiك ارiپتەستەر ونىڭ ايتەۋiر مەملەكەتتiك حولدينگكە كiرەتiن كومپانيالار قاتارىنان كورiنبەيتiنiن مiسە تۇتقان جايى بار.

"31" تەلەارنانىڭ 15 جىلدىق تاريحى بار. تەلەارنا قۇرامىنا 11 ايماقتىق كومپانيالار مەن فيليالدار، 60-تان استام ستانتسيالار كiرەدi. اتالمىش تەلەارنانىڭ قازاقستاندىق مەديارىنوكتاعى ۇلەسi سوڭعى ايلاردا 9،7 پايىزعا جەتiپتi. "ستس مەديانىڭ" "قۋاتى" — "ستس"، "دوماشني" تەلەارنالارى مەن 560 تەلەستانتسيا.

ارمانجان بايتاسوۆتىڭ "ستس" ءوندiرiس پەن باسقارۋدا ءوز تەحنولوگيالارىن اكەلەدi، سونداي-اق بiزدiڭ كادرلاردى وقىتۋعا كومەكتەسەدi" دەپ مالiمدەمە جاساۋى — ءوز تەلەارناسىنىڭ رەسەيلiك ارiپتەسپەن سالىستىرعاندا الدەقايدا ءالسiز ەكەندiگiن مويىنداۋ عوي؟

جالپى، رەسەيلiك مەديارىنوكتا بiر وزگەرiس بار. "تنت"، "تۆ3"، "رەن تۆ" تەلەارنالارى اۋديتوريالارىن كەڭەيتەتiنiن مالiمدەدi. بۇعان قوسا، مەملەكەتتiك بالالار مەن جاسوسپiرiمدەرگە ارنالعان جاڭا "بيبيگون" اتتى تەلەارنا اشىلدى.

"ستس"-تiڭ قازاقستان مەن وزبەكستانعا كەلۋi — باسەكەلەستەرiنiڭ الدىن وراۋدىڭ تالپىنىسى بولۋى دا عاجاپ ەمەس.

"ستس" پرەزيدەنتi الەكساندر رودنيانسكي: "قازاق ارiپتەستەرمەن تiزە قوسا وتىرىپ، ۇلتتىق قازاق تەلەارناسىنىڭ ەڭ جاقسى قىرلارىن ساقتاي وتىرىپ قازاقستاندا جاڭا ساپالى ساۋىقتىق تەلەارنا جاساۋعا ۇمتىلامىز" دەدi. لايىم سولاي بولعاي. بiراق "31" قازiرگi كۇيiندە دە "ۇلتتىق تەلەارنانىڭ" يميدجiنە ساي دەي المايمىز. "مەملەكەتتiك تiلدەگi حابارلاردىڭ جيىنتىق سانى باسقا تiلدەگi حابارلاردىڭ جيىنتىق سانىنان كەم بولماسىن" دەگەن تالاپتى ورىنداپ وتىرعان جوق. ال جەرگiلiكتi تەلەكومپانيانىڭ ءوزi مۇرىن ءشۇيiرiپ وتىرعان زاڭنىڭ ورىندالۋىنا شەتەلدiك قوجايىن مۇددەلi بولا ما؟ قايدام…

ال سول "ستس مەديانىڭ" ءوزi رەسەي ءۇشiن — شەتەلدiك ينۆەستور. قوجايىنى — امەريكالىق كاسiپكەر پيتەر گەرۆي. 1989 جىلى قۇرىلعان كومپانيا العاشقى كەزدە ايماقتىق ستانتسيا رەتiندە حابار تاراتسا، 1996 جىلى "ستس" ۇلتتىق تەلەارناسىن اشقان. 2005 جىلى وسى كومپانيانىڭ يەلiگiندەگi "دوماشني" تەلەارناسى iسكە قوسىلدى. "ستس مەديانىڭ" بۇگiنگi iرi اكتسيونەرلەرi — شۆەدتiك Modern Times Group جانە "الفا-گرۋپپ" كونسورتسيۋمى.

رەسەيلiك مەديا-الپاۋىتتاردىڭ قازاق اقپارات كەڭiستiگiنە كوز تiگۋi بۇگiن بەلگiلi بولعان جايت ەمەس. بۇل جونiندە "تۇركiستان" گازەتi كەزiندە دابىل قاعىپ جازعان بولاتىن. 2003 جىلى رەسەيلiك "نتۆ" تەلەكومپانياسى قازاق اقپارات كەڭiستiگiندە ءوز تەلەارناسىن اشپاق بولدى. بiراق سول كەزدەگi پارلامەنت دەپۋتاتتارى امانگەلدi ايتالى، ەراسىل ابiلقاسىموۆتاردىڭ ارقاسىندا بۇل جوبا جۇزەگە اسپاي قالدى. سول كەزدiڭ وزiندە دەپۋتات ەراسىل ابiلقاسىموۆ "نتۆ" سياقتى iرi تەلەكومپانيانىڭ قازاقستانعا كەلۋi جەرگiلiكتi تەلەكومپانيالاردىڭ دامۋىنا تەجەۋiش بولادى" دەپ مالiمدەمە جاساعان بولاتىن.

اراعا ءتورت جىل سالىپ، رەسەيلiك كومپانيالار دiتتەگەن جەرiنە جەتتi. ولار ءۇشiن ء"سۇيiنشi سۇرارلىق" حابار بولسا دا، بiز ءۇشiن "الاقايلايتىن" جاعداي ەمەس. اقپارات سالاسى — يدەولوگيا قۇرالى. تورiڭدە كiمنiڭ ءانi شىرقالىپ، كiمنiڭ ءۇنi باسىمىراق ەستiلسە، سونىڭ اتى وزىپ، كۇنi شىعىپ تۇر دەگەن ءسوز. بۇرىن دا "ورىسشىل" "31"، ەندi قازاق مەنتاليتەتiن مۇسiركەر دەيمiسiز؟

قازاقستانداعى iرi دەيتiن تەلەكومپانيالاردىڭ جاعدايىندا قازiر مەيلi ورىس، مەيلi اعىلشىن، مەيلi امەريكالىق ينۆەستور كەلiپ، 20 پايىزدىق اكتسياعا يەلiك ەتەتiن بولسا، ول سول تەلەكومپانياعا تولىقتاي بيلiك ەتەدi. ويتكەنi، بiزدiڭ تەلەارنالاردىڭ قارجىلىق-تەحنيكالىق تۇرعىدا ولارمەن كۇش سىناسار حالi جوق. ياعني، "31" ساتىلدى" دەگەن ءسوزدiڭ جانى بار.

گۇلبيعاش وماروۆا

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button