ترانسكاسپي ءدالىزى – باۋىرلاستىقتىڭ جەمىسى

ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ باكۋ – تبيليسي – كارس تەمىرجول باعدارىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىسىپ، قازاقستاننىڭ اتىنان قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەدى.   

تۇركيا پرەزيدەنتى ر.ەردوعان، وزبەكستان پرەمەر-ءمينيسترى ا.اريپوۆ، گرۋزيا پرەمەر-ءمينيسترى گ.كۆيريكاشۆيلي، تاجىكستان كولىك ءمينيسترى ح.حۋدوەرزودا، تۇركىمەنستان تەمىرجول كولىگى ءمينيسترى د.بياشيموۆ ارنايى كەلگەن سالتاناتتى جيىندا پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ باكۋ-تبيليسي-كارس (بتك) تەمىرجول جەلىسى تۇركياعا جانە جەرورتا تەڭىزى ارقىلى وڭتۇستىك ەۋروپا ەلدەرىنە توتە جول اشاتىنىن جانە بۇل ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعدارىنىڭ لوگيستيكالىق جۇيەسىندەگى نەگىزگى ينفراقۇرىلىمدىق جوبا بولىپ سانالاتىنىن اتاپ ءوتتى. «جاڭا تەمىرجول جەلىسى ءبىزدىڭ ەلدەردىڭ كولىك ترانزيتتىك الەۋەتىن تولىق جۇزەگە اسىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. ەۋرازيانىڭ بەل ورتاسىندا ورنالاسقان قازاقستان ەۋروپا مەن ازيا اراسىندا قارقىندى جۇمىس جۇرگىزۋدە. مۇنىڭ ءبارى قۇرلىقارالىق قاتىناستى ودان ءارى دامىتۋعا باعىتتالعان. ءبىز بتك جوباسىن جۇزەگە اسىرۋعا ءبىرىنشى بولىپ قولداۋ كورسەتتىك. ءازىربايجان، تۇركيا، گرۋزيا بۇل شەشىمگە قازاقستان مەن قىتايدىڭ قۇپتاۋىمەن 2016 جىلى قول جەتكىزدى. وسىنداي ىرگەلى قادامنىڭ ءبىزدىڭ ەلوردامىز استانا ءۇشىن ماڭىزدى سيمۆولدىق ءمانى بار. جوبا قازاقستاننىڭ كاسپيدەگى ينفراقۇرىلىمى ارقىلى وتەتىن جۇك تاسىمالىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى»، – دەدى قر پرەمەر-ءمينيسترى ب.ساعىنتاەۆ. ول قازاقستان كولىك-لوگيستيكالىق سالانىڭ دامۋىنا ايرىقشا دەن قويىپ وتىرعانىن جەتكىزىپ، سوڭعى توعىز جىلدىڭ ىشىندە ەلىمىزدىڭ كولىك-لوگيستيكالىق جۇيەسىنە 28 ملرد دوللارعا جۋىق ينۆەستيتسيا قۇيىلعانىن تىلگە تيەك ەتتى. ترانسكاسپي دالىزىنە دە ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ، 1700 شاقىرىم جاڭا تەمىرجول جەلىسى مەن 3500 شاقىرىم اۆتوموبيل جولى سالىنعان. اقتاۋ پورتىن جاڭارتۋ جۇمىستارى دا جۇرگىزىلىپ، قۇرىق پاروم پورتى پايدا بولدى. «جاڭا ستراتەگيالىق جوبا ءوزىنىڭ تولىق تيىمدىلىگى مەن مۇمكىندىگىن كورسەتتى. جاقىندا وسى پورت ارقىلى العاشقى 1 ملن توننا جۇك جونەلتىلدى. كەلەشەكتە قازاقستاننىڭ كاسپيدەگى پورت ينفراقۇرىلىمىنىڭ جۇكتى قابىلداۋ جانە جونەلتۋ مۇمكىندىگى ارتاتىن بولادى. ونىڭ جۇك تاسىمالى كولەمى جىلىنا 25 ملن توننادان اسپاقشى. قازاقستان ترانسكاسپي باعىتىنداعى وڭتايلى باعدارلاردى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن دە قارجى ءبولىپ وتىر. بۇل ينۆەستيتسيانىڭ كولەمى 10 ميلليارد دوللاردان اسادى. وسىلايشا، قىتايدان، ورتالىق ازيادان رەسەيدىڭ وڭىرلەرى ارقىلى ترانسكاسپي دالىزىنە شىعاتىن ەڭ قىسقا جولدى قامتاماسىز ەتتىك»، – دەدى پرەمەر-مينيستر.

ەندى 2020 جىلعا قاراي قازاقستاننىڭ كولىك-لوگيستيكا جۇيەسىنە تارتىلاتىن قوسىمشا ينۆەستيتسياسى 8 ملرد دوللاردان اسپاق. بۇل حالىقارالىق جوبا ەكونوميكا ءۇشىن قوسىمشا الەۋەت قالىپتاستىرىپ، بۇكىل وڭتۇستىك كاۆكاز ءوڭىرىنىڭ ورنىقتى ءارى قاۋىپسىز دامۋىن قامتاماسىز ەتەتىن فاكتورعا اينالاتىنىمەن ماڭىزدى. ماگيسترالدى جۇرگىزۋ قازاقستانعا قارا جانە جەرورتا تەڭىزدەرىنە جاڭا باعدارلاردىڭ اشىلۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
تەمىرجول جەلىسى جۇك تاسىمالىنىڭ گەوگرافياسىن كەڭەيتىپ، تۇركياعا قازاقستان ارقىلى 2020 جىلعا قاراي جىلىنا 2 ميلليون كونتەينەرگە دەيىن تاسىمالداۋعا  جول اشادى.

«بۇگىن ەلىمىزدىڭ قۇرىق پورتىنان باكۋدىڭ قازىرگى ءوزىمىز تۇرعان اليات پورتىنا قازاقستان مەن قىتايدان العاشقى كونتەينەرلىك پويىزدار پاروم ارقىلى كەلىپ جەتتى. بۇلار ءارى قاراي باكۋ-تبيليسي-كارس باعىتى ارقىلى تۇركياداعى جۇك الۋشىلارعا جونەلتىلەدى. وسىعان وراي بارلىق مەملەكەت باسشىلارىن جانە قاتىسۋشىلاردى تاريحي وقيعامەن قۇتتىقتايمىن»، – دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى ۇكىمەت باسشىسى. جاڭا تەمىرجول جەلىسى – ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك مارشرۋتىنىڭ باستى بولىگى. بۇل باعىت قىتايدان قازاقستان، ءازىربايجان، گرۋزيا، تۇركيا جانە شىعىس ەۋروپانىڭ بىرقاتار ەلدەرى ارقىلى باتىس ەۋروپاعا قاراي شىعادى. مۇنداي مارشرۋت قىتايدان ەۋروپاعا تاسىمالداناتىن جۇكتى نەبارى 12-14 تاۋلىكتىڭ ىشىندە جەتكىزەدى. باكۋ-تبيليسي-كارس جاڭا تەمىرجول دالىزىنە استاناداعى «لوكوموتيۆ قۇراستىرۋ زاۋىتى» اق پەن «ەلەكتروۆوز قۇراستىرۋ زاۋىتى» شىعارعان لوكوموتيۆتەر پايدالانىلاتىن بولادى. وسى ماقساتتا قازىردىڭ وزىندە 10 تەپلوۆوز ازىرلەندى. سونىمەن قاتار، 2020 جىلعا قاراي قازاقستان ازىربايجانعا 40 جۇك ەلەكتروۆوزىن جىبەرەتىن بولادى.

ءازىربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ بتك جەلىسىنىڭ اشىلۋىن سوڭعى ون جىلداعى وتە ۇتىمدى شەشىم رەتىندە باعالاي كەلە، 850 شاقىرىمعا سوزىلىپ جاتقان جاڭا تەمىرجول جەلىسى وعان قاتىسۋشى ەلدەردىڭ بىرلىگىن، باۋىرلاستىعىن كورسەتكەنىن اتاپ ءوتتى. ال وزگە  مەملەكەت باسشىلارى دا ۇلى جىبەك جولىنىڭ باستى بولىگى سانالاتىن جاڭا تەمىرجول ماگيسترالى مەملەكەتتەردىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا سەپتىگىن تيگىزەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.

Back to top button