جولداردى جاڭعىرتۋ - ماڭىزدى ءىس

رەسپۋبليكامىزدىڭ ومىرىندە جولداردىڭ، ونىڭ ىشىندە اۆتوموبيل جولدارىنىڭ اتقاراتىن ءرولى ەرەكشە. كەڭ بايتاق ەلىمىزدى ۇلكەن ءبىر  ءتىرى ورگانيزم دەسەك، جولدار سونىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە قان جۇرگىزەتىن ارتەريالار سەكىلدى. باسقا ايماقتارعا قاراعاندا شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ جولدارى دا  كوپ، ۇزىندىعى دا ارتىق بولعاندىقتان، بۇل وڭىردە وسى سالادا اتقارىلاتىن شارۋالار دا قىرۋار. «قازاۆتوجول» ۇك» اكتسيونەرلىك قوعامى شىعىس قازاقستان وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى نۇرلانبەك بالىقباي ۇلى ومىرباەۆ شىعىس قازاقستان وبلىسى جولدارىنىڭ جايىن بۇگە-شۇگەسىنە دەيىن بىلەتىن جان.

سوندىقتان ول كىسىمەن اڭگىمەلەسۋدىڭ ءوزى ءوڭىردىڭ گەوگرافيالىق كارتاسىن كوز الدىڭا اكەلگەندەي بولادى.

– نۇرلانبەك بالىقباي ۇلى، ەلىمىزدە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋدىڭ «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى جاسالعانى ايان. الدىمەن وسى ماڭىزدى باعدارلاما تۋرالى ويىڭىزدى بىلسەك.

– ينفراقۇرىلىمدىق دامۋدىڭ 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ «نۇرلى جول – بولاشاققا جول» اتتى 2014 جىلعى 11 قاراشاداعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا جاسالعان. بۇل باعدارلاما الماتى، استانا، اقتوبە، شىمكەنت، وسكەمەن قالالارىن ۇلتتىق جانە حالىقارالىق دەڭگەيدەگى حاب-قالالار رەتىندە ايقىنداي وتىرىپ، ەلىمىزدىڭ ماكروايماقتارىن قالىپتاستىرۋ جولىمەن قازاقستاننىڭ ءبىرتۇتاس ەكونوميكالىق نارىعىن جاساۋعا باعىتتالعان. اتالمىش حاب-قالالار ماكروايماقتاردىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندىلىك، كاپيتالدى، رەسۋرستاردى، وزىق تەحنولوگيالار مەن قىزمەتتەردى شوعىرلاندىرۋ ورتالىقتارىنا اينالادى، ءسويتىپ تابيعي ۋربانيزاتسيالانۋعا مۇمكىندىك جاسايدى.

حاب-قالالاردى دامىتۋ جانە ماكروايماقتاردى ينتەگراتسيالاۋ ترانسپورتتىق، يندۋستريالدىق، تۇرعىن ۇيلىك، الەۋمەتتىك جانە ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمداردى ءتيىمدى دامىتۋ نەگىزىندە قامتاماسىز ەتىلەدى جانە قۇرىلىس ماتەريالدارىنا، ونەركاسىپ ونىمدەرى مەن قوندىرعىلارعا ەلەۋلى سۇرانىس تۋعىزادى، وڭدەۋشى ونەركاسىپتىڭ دامۋىنا مۇمكىندىك جاسايدى.

بۇتىندەي العاندا ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ مەن كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيالاردى ارتتىرۋ ارقىلى اتالمىش باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ قىسقا مەرزىمدىك پەرسپەكتيۆادا ەكونوميكالىق وسىمگە مۇمكىندىك جاساپ قانا قويماي، ۇزاق مەرزىمدىك پەرسپەكتيۆادا دا تۇراقتى تۇردە وسۋگە العىشارتتار جاسايدى.

– بۇل باعدارلاما بويىنشا شىعىس قازاقستاندا قانداي شارۋالار اتقارىلماق؟ ارينە، جول سالاسىن مەڭزەپ وتىرمىز…

– «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى ناتيجەسىندە شىعىس قازاقستان وبلىسىندا جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلادى، بۇل رەتتە مۇگەدەكتەردىڭ، ستۋدەنتتەردىڭ جانە جاس مامانداردىڭ جۇمىسقا ورنالاستىرىلۋىنىڭ مىندەتتى شارتتارى بەلگىلەنگەن. بۇل باعدارلاما بويىنشا قۇرىلىس ماتەريالدارى قازاقستاندىق بولۋى ءتيىس، مۇنىڭ ءوزى ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ وسۋىنە وڭدى اسەرىن تيگىزەدى. سونىمەن قاتار ءوڭىردىڭ اۆتوموبيل جولدارىن رەكونسترۋكتسيالاۋ باعدارلاماسىندا قازىرگى تالاپتارعا ساي كەلەتىن جول بويىنداعى سەرۆيستەردى قالىپتاستىرۋ دا كوزدەلگەن. بۇل رەتتە «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى» اكتسيونەرلىك قوعامىمەن بىرلەسە وتىرىپ، كاسىپكەرلەردى دە كەڭىنەن ىسكە تارتۋدامىز.

جول جەلىلەرىن رەكونسترۋكتسيالاۋدىڭ ارقاسىندا جولداردىڭ ساپاسى جاقسارادى، كولىك قوزعالىسىنىڭ جىلدامدىعى ارتادى، بۇل ءوز كەزەگىندە جۇكتەر مەن جولاۋشىلار تاسىمالداۋدىڭ اۋقىمىن ارتتىرادى، وسىمەن قاتار جول شىعىندارى مەن كولىكتى پايدالانۋ شىعىندارى ازايادى. جول بويىندا موتەل، قوناقۇيلەر، قوعامدىق تاماقتاندىرۋ ورىندارى، بايلانىس، جانارماي قۇيۋ بەكەتتەرى، تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ ورىندارى اشىلادى.بۇل جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ ىسكەرلىك بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى، بىلايشا ايتقاندا، جەرگىلىكتى حالىقتىڭ كىرىس كوزى كوبەيەدى. قازىردىڭ وزىندە جەرگىلىكتى تۇرعىندار قۇرىلىس بريگادالارىنا ازىق-ت ۇلىك جەتكىزىپ بەرۋدى قولعا العان. جۇمىسشى اسحانالارىنا ەت وتكىزىپ تۇرۋ ءۇشىن تۇرعىندار قولدارىنداعى ۇساق جانە ءىرى مالدارىنىڭ سانىن ارتتىرىپ وتىر. كوپتەگەن جەرگىلىكتى تۇرعىندار جۇمىسشى ماماندىقتارى بويىنشا جول جوندەۋ بريگادالارىنا جۇمىسقا ورنالاسقان. وقۋدى جاڭادان بىتىرگەن جاس ماماندار قۇرىلىس نىساندارىنىڭ باسىندا تىكەلەي العاشقى تاجىريبەدەن ءوتۋ مۇمكىندىگىن الىپ وتىر.

– شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اۋماعىندا رەسپۋبليكالىق ماندەگى قانشا جول بار، ولاردىڭ جاعدايى قانداي؟

– وبلىس بويىنشا رەسپۋبليكالىق ماندەگى اۆتوموبيل جولدارىنىڭ جالپى ۇزىندىعى 3414 كيلومەتر. ونىڭ ىشىندە اسفالت-بەتوندى جابىن توسەلگەنى – 690،6، قارا-قۇمقايراق توسەنىشتىسى 2362، قۇمقايراق-قيىرشىق تاس توسەنىشتىسى 354،4 كيلومەتر. قازىرگى كەزدە رەسپۋبليكالىق ماندەگى 3414 كيلومەترلىك اۆتوموبيل جولدارىنىڭ جالپى جەلىسىنىڭ 465 كيلومەترىنە رەكونسترۋكتسيا جاسالعان. بۇل – جولداردىڭ جالپى ۇزىندىعىنىڭ 13،6 پايىزىن قۇرايدى.

اشىعىن ايتۋ كەرەك، رەسپۋبليكالىق ماندەگى «سەمەي-قاينار»، «قاراعاندى-اياگوز-تارباعاتاي-بۇعاز» اۆتوموبيل جولدارىنىڭ ۋچاسكەلەرى قازىرگى كەزدە قاناعاتتانعىسىز جاعدايدا. بۇل رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قاراجات ءبولۋدىڭ شەكتەلۋىنە بايلانىستى ورىن الىپ وتىر، سول سەبەپتى جوندەۋ ارالىق جۇمىستاردىڭ اتقارىلۋ مەرزىمدەرى ساقتالمايدى. بيىلعى جىلى اتالمىش اۆتوموبيل جولدارىندا اعىمداعى جوندەۋ جۇرگىزۋ جوسپارلانۋدا، سونداي-اق، «قازاۆتوجول» ۇك» اكتسيونەرلىك قوعامى شىعىس قازاقستان وبلىستىق فيليالى اتالمىش ۋچاسكەلەردى مارشرۋتتىق جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزبەك. ءسوزدىڭ رەتى كەلگەن سوڭ ايتا كەتەيىن، جولداردى كۇردەلى جوندەۋ ءاربىر 11 جىلدا، ورتاشا جوندەۋ ءاربىر 4 جىلدا جۇرگىزىلەدى.

– ادەتتە جۇرگىزۋشىلەر، ءتىپتى جوندەۋدەن ءوتتى دەگەن اۆتوموبيل جولدارىنىڭ ساپاسىنا نارازىلىق ءبىلدىرىپ جاتادى. قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ ساپاسىنا، جولدى رەكونسترۋكتسيالاۋدىڭ، كۇردەلى، ورتاشا جانە اعىمداعى جوندەۋدەن وتكىزۋ جۇمىستارىنىڭ ساپالى اتقارىلۋىنا كىم باقىلاۋ جاسايدى؟

– «قازاۆتوجول» ۇلتتىق كومپانياسى اكتسيونەرلىك قوعامىندا جۇمىستاردىڭ ورىندالۋ ساپاسى مەن تەحنولوگياسىنىڭ ساقتالۋىنا تەحنيكالىق قاداعالاۋدى تەحنيكالىق قاداعالاۋ جونىندەگى ينجينيرينگىلىك كومپانيالار جۇزەگە اسىرادى. ءبىزدىڭ وبلىسىمىزدا جول-قۇرىلىس ماتەريالدارىن ءىشىنارا باقىلاۋدى «شىعىسجوللابوراتوريا» رمك جۇزەگە اسىرادى، بۇل مەكەمە سىناقتار مەن زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋگە قاجەتتى قازىرگى زامانعى اسپاپتارمەن تولىق جابدىقتالعان.

– بيىل وبلىستا رەسپۋبليكالىق ماندەگى اۆتوموبيل جولدارىن جاپپاي كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىپ جاتقانعا ۇقسايدى. سىرت كوزگە سولاي. جوسپارلانعان كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى قاشان اياقتالۋعا ءتيىس؟

– قازىرگى كەزدە 399-418 كيلومەتردەگى «وسكەمەن-زىريان-ۇلكەن نارىن–كاتون قاراعاي – راحمان قاينارلارى» (ورەل مەن بەرەل سەلولارىنىڭ اراسى) اۆتوموبيل جولىنىڭ ۋچاسكەلەرى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلۋدە. وسى اۆتوموبيل جولى وتەتىن اۋداندا تاريحي ەسكەرتكىش «بەرەل» قورىمى، ەمدەۋ ساناتوريلەرى، مارال وسىرەتىن شارۋاشىلىقتار ورنالاسقان. اۆتومبيل جولىنىڭ جوندەلۋى مۇندا جىل سايىن تمد ەلدەرىنەن، جاقىن جانە الىس شەتەلدەردەن كەلەتىن تۋريستەر لەگىن ارتتىرا تۇسەتىنى ءسوزسىز.

سونىمەن قاتار، «سەمەي – رف شەكاراسى» اۆتوموبيل جولىنىڭ قازاقستان-رەسەي شەكاراسىنداعى «اۋىل» وتكىزۋ پۋنكتىن، «وسكەمەن-شەمونايحا-رف شەكاراسى» اۆتوموبيل جولىنىڭ «ۋبا» اۆتوجول ۋچاسكەسىن كۇردەلى جوندەۋ جونىندەگى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. ۇستىمىزدەگى جىلى «وسكەمەن-سەمەي» اۆتوموبيل جولىنىڭ 61-ءشى كيلومەترىندەگى كوپىر، جارتاس وزەنىنەن وتەتىن كوپىر كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلەدى.

«سەمەي-قاينار» رەسپۋبليكالىق ماندەگى اۆتوموبيل جولىنىڭ 27-ءشى كيلومەترىندە مۇقىر وزەنىنەن وتەتىن كوپىر اپاتتى جاعدايدا ەكەنىن دە ايتقان ءلازىم. بۇل كوپىر بويىنشا جوبالاۋ-زەرتتەۋ جۇمىستارى اياقتالعان. جوبا قازىر ساراپتامادان وتكىزىلۋدە. 2017 جىلى اتالمىش جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانعان.

وبلىستىڭ رەسپۋبليكالىق ماندەگى اۆتوموبيل جولدارىنىڭ ۋچاسكەلەرى مەن كوپىرلەردى كۇردەلى جوندەۋ 2017 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن اياقتالۋى ءتيىس.

– شىعىس قازاقستان رەسپۋبليكامىزداعى قار ەڭ كوپ تۇسەتىن، قىسى ەڭ ۇزاق بولاتىن ايماقتاردىڭ ءبىرى. وسى رەتتە «قازاۆتوجول» ۇك» اكتسيونەرلىك قوعامى شىعىس قازاقستان وبلىستىق فيليالىنىڭ تاراپىنان تاسقىن سۋعا قارسى قانداي جۇمىستار اتقارىلۋدا؟

– وبلىسىمىزداعى 3414 كيلومەتر رەسپۋبليكالىق ماندەگى اۆتوموبيل جولدارىنىڭ بويىندا 242 كوپىر، 2719 دانا سۋ وتكىزگىش قۇبىر بار. وتكەن جىلدارداعى جاعدايعا جاسالعان تالداۋ رەسپۋبليكالىق ماندەگى اۆتوموبيل جولدارىنىڭ 62 ۋچاسكەسىندە سۋدىڭ جول تاعانىنان اسىپ كەتۋ قاۋپى بارلىعىن، سونداي-اق، 35 سۋ وتكىزگىش قۇبىردىڭ وتكىزگىشتىك قابىلەتى تومەن ەكەنىن كورسەتتى.

اۆتوموبيل جولدارى مەن كوپىرلەردىڭ، سۋ وتكىزگىش قۇبىرلاردىڭ سەڭ ءجۇرۋى مەن تاسقىن سۋدىڭ سالدارىنان ءب ۇلىنۋىن بولدىرماۋ ماقساتىندا «قازاۆتوجول» ۇلتتىق كومپانياسى اكتسيونەرلىك قوعامى شىعىس قازاقستان وبلىستىق فيليالى مەن «كازاحاۆتوجول» رمك شق وبلىستىق فيليالىنىڭ بىرلەسكەن بۇيرىعىمەن تاسقىن سۋعا قارسى كوميسسيا قۇرىلعان. قازىر بۇل ورايداعى قاجەتتى ءىس-شارالار بەلگىلەنىپ، مۇنىڭ ءبارى وبلىستىڭ اۋداندارىندا ورنالاسقان «كازاحاۆتوجول» رمك شق وبلىستىق فيليالىنىڭ بارلىق بولىمشەلەرىنە جەتكىزىلدى.

«سەمەي-قاينار» اۆتوموبيل جولىنىڭ بويىنداعى 27-كيلومەتردە مۇقىر وزەنى ارقىلى وتەتىن كوپىردىڭ اپاتتى جاعدايدا بولۋىنا وراي اينالما جولدى تاسقىن سۋ باسۋىنا بايلانىستى ۇستىمىزدەگى جىلعى 31 ناۋرىزدان باستاپ قازىرگە دەيىن وسى جولدىڭ 8-166 كيلومەترلەرىندە اۆتوكولىكتىڭ بارلىق تۇرلەرى ءۇشىن قوزعالىستى شەكتەۋ ەنگىزىلگەن. اۆتوموبيل قوزعالىسى وبلىستىق ماندەگى «سەمەي-قاراۋىل» اۆتوموبيل جولى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.اتالمىش كوپىردى كۇردەلى جوندەۋدىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى جاسالعان، قازىر ول «گوس­ەكسپەرتيزا» رمك-دە قارالىپ جاتىر. بيىلعى جۇمىستار اياقتالعان سوڭ وسى كوپىردى كۇردەلى جوندەۋگە قارجى ءبولۋ جوسپارلانۋدا. وسى تۇستا قارجى ماسەلەسىن ايتا كەتكەنىم ءجون شىعار.

جىل باسىنان بەرى ءبىزدىڭ كاسىپورىن رەكونسترۋكتسيا بويىنشا 80،545 ملن تەڭگە، كۇردەلى جوندەۋ بويىنشا 357،993 ملن تەڭگە، جولداردى ۇستاۋ بويىنشا 1 080،712 ملن تەڭگە قاراجاتتى يگەردى.

– قازىرگى كەزدە اۆتوموبيل جولدارىنىڭ ساپاسىنا عانا ەمەس، جول بويىندا سەرۆيستىك نىساندارىنىڭ بولۋىنا دا ۇلكەن كوڭىل بولىنەدى. 2015 جىلى رەسپۋبليكامىزدا جول بويىنداعى سەرۆيس نىساندارىنىڭ ۇلتتىق ستاندارتى بەكىتىلگەنى بەلگىلى. وبلىستا رەسپۋبليكالىق اۆتوموبيل جولدارىنىڭ بويىندا قانشا سەرۆيس نىسانى بار جانە ولار وسى ۇلتتىق ستاندارتقا ساي كەلە مە؟

– ايتىپ وتىرعانىڭىز ءجون. ۇلتتىق ستاندارتقا سايكەس جول سەرۆيسىنىڭ نىساندارى كەشەننىڭ قۇرامىنا بايلانىستى بەلگىلى ءبىر تالاپتارعا جاۋاپ بەرۋى ءتيىس، ايتالىق، قولايلى دا جىلى دارەتحانا، قوعامدىق تاماقتاندىرۋ پۋنكتى، بولشەك ساۋدا ورنى، كوككە شىعاتىن ورىن ت.ب. بولۋى شارت.

قازىرگى كەزدە شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ رەسپۋبليكالىق ماندەگى اۆتوموبيل جولدارىندا جول بويىنداعى سەرۆيستىڭ 174 نىسانى بار. سونىڭ ىشىندە ۇلتتىق ستاندارتتىڭ «ۆ» ساناتىنا جول بويىنداعى سەرۆيستىڭ 2 نىسانى، «س» ساناتىنا جول بويىنداعى سەرۆيستىڭ 5 نىسانى، د» ساناتىنا 15 نىسانى سايكەس كەلەدى.

وبلىستىڭ رەسپۋبليكالىق ماندەگى اۆتوموبيل جولدارىندا ۇلتتىق ستاندارتتىڭ «ا» ساناتىنا جاتاتىن جول بويى سەرۆيسىنىڭ نىساندارى جوق، ويتكەنى بىزدە كولىك قوزعالىسى ونشا ينتەنسيۆتى ەمەس. ال «ا» ساناتىنا جاتۋ ءۇشىن تاۋلىگىنە بەلگىلى ءبىر جول ۋچاسكەسى ارقىلى 7000 اۆتوموبيل ءوتۋى ءتيىس.        قازىرگى كەزدە وبلىستا جول بويىنداعى سەرۆيس نىساندارىن ولاردىڭ ساناتتارى بويىنشا دامىتۋعا باسا ءمان بەرىلۋدە. ۇلتتىق ستاندارتتا كوزدەلگەن تالاپتار جول بويىنداعى سەرۆيس سۋبەكتىلەرىنىڭ بارلىعىنا جەتكىزىلگەن، ولار ءۇش جىلدىڭ ىشىندە ءوز نىساندارىن ستاندارتقا سايكەستىككە كەلتىرۋى قاجەت. ماسەلەن بارلىق اۆتوموبيلدەرگە جانارماي قۇيۋ ستانتسيالارىندا ساۋدا نۇكتەلەرى، سۋىق جانە ىستىق سۋ، جىلى دارەتحانالار بولۋى ءتيىس.

– كەيبىر وڭىرلەردە جولداردى رەكونسترۋكتسيالاۋعا، ورتاشا جانە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە مۇلدە باسقا ايماقتاردىڭ كومپانيالارىن تارتىپ جاتادى. ال بۇل كەزدە تەحنيكاسى دا، جۇمىس كۇشى دە جەتكىلىكتى جەرگىلىكتى كومپانيالار ىستەيتىن جۇمىس تاپپاي قاراپ وتىرادى. سىزدەردە جول جوندەۋ مەن جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنا جەرگىلىكتى كومپانيالاردى تارتۋ ءىسى قالاي جولعا قويىلعان؟

– «قازاۆتوجول» ۇك» اكتسيونەرلىك قوعامى شىعىس قازاقستان وبلىستىق فيليالى ءاردايىم وبلىس كاسىپورىندارىمەن قويان-قولتىق جۇمىس ىستەيدى. اتاپ ايتاتىن بولساق،جولداردى رەكونسترۋكتسيالاۋعا سەمەي قالاسىنداعى «گوردورستروي» جشس، زايسان قالاسىنداعى «زايسان قك» جشس، كۇردەلى جوندەۋگە «كاتون قاراعاي» وندىرىستىك جول ۋچاسكەسى» جشس، ورتاشا جوندەۋگە وسكەمەن قالاسىنىڭ «رەمدور» جشس، «دوروگي ۆوستوكا» جشس، سامار قالاسىنىڭ «دسۋ-14» كاسىپورنى تارتىلدى.جوبالاۋ-زەرتتەۋ جۇمىستارى وسكەمەن قالاسىنداعى «كازدورپروەكت» جشس، سەمەي قالاسىنداعى «سەمدورپروەكت» جشس، «جاڭا جول» جشس تاپسىرىلادى. بۇلاردىڭ بارلىعى كاسىپورنىنىڭ بۇرىننان ىستەس بولعان، سىننان وتكەن كاسىپورىندارى مەن ۇيىمدارى. سىرالعى كاسىپورىندارمەن جۇمىس ىستەۋ قاشاندا جەڭىل دە تابىستى.

– وبلىستا رەسپۋبليكالىق ماندەگى اقىلى اۆتوموبيل جولدارى بار ما؟

– قازىرگى كەزدە شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ رەسپۋبليكالىق ماندەگى اۆتوموبيل جولدارىندا اقىلى جولدار جوق. وبلىستا اقىلى جولداردى ەنگىزۋ ماسەلەسىن جولداردىڭ نەگىزگى جەلىلەرىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جونىندەگى جۇمىستار اياقتالعان سوڭ، قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى ايقىندايتىن بولادى.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

 سۇحباتتاسقان

ميرا بەرىكبولوۆا

 

 

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button