التى ايدىڭ ناتيجەسى ايتارلىقتاي

پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا 2017 جىلدىڭ العاشقى جارتىجىلدىعىنداعى ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ كورسەتكىشتەرى قورىتىندىلانىپ، رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى پىسىقتالدى.

جيىندا ءبىرىنشى بولىپ ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ ءسوز الدى. ءمينيستردىڭ كەلتىرگەن مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك، بيىلعى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا ەلىمىزدىڭ ىشكى جالپى ءونىمى 4،2 پايىزعا وسكەن. تيمۋر سۇلەيمەنوۆ ءوز سوزىندە ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا بيرجالىق تاۋارلارداعى باعا كونيۋنكتۋراسىنىڭ تۇراقتانۋى، قازاقستاننىڭ نەگىزگى ساۋدا سەرىكتەس ەلدەرىندەگى ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ ارتۋى، سونىمەن قاتار، الەمدىك ەكونوميكانىڭ ءوسىمى اسەر ەتكەندىگىن اتاپ ءوتتى.

ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى مالىمدەگەندەي، ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ العاشقى التى ايىندا رەسپۋبليكا بويىنشا ونەركاسىپتە 7،8 پايىزعا، اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرى وندىرىسىندە 3،1 پايىزعا ءوسىم بايقالعان. سونىمەن قاتار، قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 5،9 پايىزعا، تۇرعىن ۇيلەردى پايدالانۋعا بەرۋ كولەمى 11 پايىزعا ارتقان. «ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا سىرتقى جانە ىشكى دامۋ جاعدايلارىنىڭ جاقسارۋى اياسىندا قازاقستان ەكونوميكاسى ءوزىنىڭ ءوسۋىن جالعاستىردى. ەندى وسى ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ قول جەتكەن قارقىنىن ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن ەكىنشى جارتىجىلدىقتا سالالار ءبىرىنشى جارتىجىلدىققا قاراعاندا نەعۇرلىم جوعارى سەرپىندە ءوسۋى كەرەك»، – دەپ اتاپ ءوتتى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى.

تيمۋر سۇلەيمەنوۆ سوڭعى 5 جىلدا ىشكى جالپى ءونىمنىڭ 60 پايىزى ەكونوميكا بەلسەندىلىگىنىڭ ەكىنشى جارتىجىلدىقتا ارتۋى ەسەبىنەن قالىپتاسقانىنا توقتالدى. مىسالى، 2016 جىلى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ 1 پايىزعا ءوسۋى كەزىندە العاشقى التى ايدا ءوسۋ 0،1 پايىزدى قۇراسا، ەكىنشى جارتىجىلدىقتا ەكونوميكانىڭ ءوسۋى 2015 جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 1،6 پايىزعا دەيىن جەدەلدەگەن. ال بيىلعى جىل قورىتىندىسىندا 4 پايىزدان ارتىق ءوسىمدى ساقتاۋ ءۇشىن الداعى توقسانداردا جالپى ىشكى ءونىم 4،1-4،3 پايىزعا ءوسۋى كەرەك. «وسىعان بايلانىستى الدىمىزدا ۇلكەن مىندەتتەر تۇر. اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ، مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ جۇزەگە اسۋ قارقىنىن باياۋلاتپاي، ۇدەتە تۇسۋگە جانە ينۆەستيتسيالار تارتۋ كولەمىن ارتتىرۋعا ءتيىسپىز»، – دەدى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ.

ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتاعى قارجى سالاسىنداعى احۋال جونىندە ۇلتتىق بانك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ولەگ سمولياكوۆ باياندادى. ولەك سمولياكوۆ ءوز سوزىندە الداعى ۋاقىتتا كەيبىر بانكتەردىڭ بىرىگۋى مۇمكىن ەكەندىگىن جەتكىزدى. «2017 جىلعى 5 شىلدەدە «حالىق بانكىنىڭ» «كازكوممەرتسبانك» اق-ى اكتسيالارىنىڭ باقىلاۋشى پاكەتىن ساتىپ الۋى بويىنشا مامىلە ءتامامدالدى. سالىمشىلاردىڭ، كرەديتورلاردىڭ، ينۆەستورلاردىڭ بارلىق قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرى ساقتالدى. ءبىز بانك سەكتورىنىڭ ارى قاراي دا توپتاسا ءتۇسۋى جالعاسادى دەپ كۇتىپ وتىرمىز. ءبىزدىڭ ويىمىزشا، بۇل سالانىڭ تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى»، – دەدى ولەگ سمولياكوۆ.

سونداي-اق، جيىن بارىسىندا رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردىڭ يگەرىلۋى جونىندە قارجى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى بەرىك شولپانقۇلوۆ ايتىپ بەردى. بەرىك شولپانقۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا، مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ كىرىستەرى، ترانسفەرتتەردى ەسەپتەمەگەندە، 3 ترلن 407،2 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت بويىنشا كىرىستەردىڭ ورىندالۋى 103،8، جەرگىلىكتى بيۋدجەت بويىنشا 114،3 پايىز بولدى. قارجى مينيسترلىگى ۇسىنعان دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، جارتى جىل ىشىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 4 ترلن 406،3 ملرد تەڭگە  شىعىندالعان. ياعني، ورتالىق بيۋدجەت 99،2 پايىزعا يگەرىلدى. ۇنەمدەلگەن قارجى كولەمى 4،9 ملرد تەڭگەنى قۇراسا، يگەرىلمەگەن قارجى كولەمى 30 ملرد تەڭگەگە تەڭ.

الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ قورىتىندىلارىمەن تانىسقان ۇكىمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆ ورتالىق جانە اتقارۋشى ورگاندارعا ەلباسىنىڭ ەكونوميكا ءوسىمىن ودان ءارى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بەرگەن تاپسىرمالارىن ورىنداۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىستاردى جالعاستىرۋ تۋرالى تاپسىرما بەردى. «ستاتيستيكالىق مالىمەتتەر كورسەتكىشى جامان ەمەس. بۇل ورتاق جۇمىسىمىز. ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىن ورتالىق وڭىرلەردەگى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار بىرلەسىپ اتقاردىق. ءوسىم، جوعارىدا اتاپ وتىلگەندەي، 4،2 پايىز بولدى. دەگەنمەن، نەگىزگى جۇمىستاردى ەكىنشى جارتىجىلدىقتا اتقارۋعا تۋرا كەلەدى. ءبىز ءدال وسى قارقىندى ۇستاپ تۇرۋعا ءتيىسپىز. سوندىقتان بوساڭسۋعا بولمايدى»، – دەپ قاداپ ايتتى پرەمەر-مينيستر باقىتجان ءابدىر ۇلى.

كەلەلى جيىندا «نۇرلى جەر» تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ ارالىق قورىتىندىسى شىعارىلدى. بۇل ماسەلە جونىندە ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەك باياندادى. ءمينيستردىڭ كەلتىرگەن مالىمەتتەرىنە يەك ارتساق، ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ العاشقى التى ايىندا جالپى 5،5 ملن شارشى مەتر نەمەسە 47،7 مىڭ پاتەر مەن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن. بۇل 2016 جىلدىڭ ءدال وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 11 پايىزعا ارتىق. ال مەملەكەتتىك قاراجات ەسەبىنەن «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا 7،3 مىڭ پاتەر پايدالانۋعا بەرىلدى.  «تۇرعىن ۇيلەردى پايدالانۋعا بەرۋ جاعىنان استانا مەن الماتى قالالارى وزىق كەلەدى. استانادا 1،5 ملن شارشى مەتر باسپانا پايدالانۋعا بەرىلسە، الماتى 928 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالدى. بۇدان بولەك، ماڭعىستاۋ مەن وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستارىن اتاپ وتكەن ءجون»، – دەدى ءوز سوزىندە جەڭىس قاسىمبەك. سونداي-اق، مينيستر ءوز سوزىندە الماتى مەن پاۆلودار وبلىستارىندا باسپانانى پايدالانۋعا بەرۋ جۇمىستارىنىڭ باياۋ جۇرگىزىلىپ جاتقاندىعىن دا اتاپ ءوتتى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى ۋاقىتتا سالىنىپ جاتقان قۇرىلىس نىساندارىن ۋاقىتىندا تاپسىرۋ ءۇشىن وڭىرلەرگە 33 ملرد 800 ملن تەڭگە اۋدارىلعان. ونىڭ 29 ملرد 300 ملن تەڭگەسى يگەرىلدى.

ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ءوز سوزىندە مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ «جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋدى قولداۋ» باعىتىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا بيىلعى جىلى جەكە تۇرعىن ءۇي سالىناتىن 60 مىڭ جەر ۋچاسكەسىن ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق جەلىمەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانىپ وتىرعاندىعىنا توقتالدى. «جەلىلەر تارتىلعان ەڭ كوپ جەر ۋچاسكەلەرىن ماڭعىستاۋ جانە اقتوبە وبلىستارىنىڭ اكىمدەرى بەرۋدى جوسپارلاپ وتىر. جالپى، بيىلعى جارتى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 23،5 مىڭ ۋچاسكە ينجەنەرلىك جەلىلەرمەن قامتاماسىز ەتىلدى. جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ارنالعان ۋچاسكەلەردى جەلىلەرمەن قامتاماسىز ەتۋگە كوزدەلگەن قاراجاتتىڭ سوماسى 45،5 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى»، – دەپ ءتۇسىندىردى مينيستر. ال جەلىلەردى سالۋ جاعىنان قاراعاندى، وڭتۇستىك قازاقستان، اقمولا مەن باتىس قازاقستان وبلىستارىندا جۇمىستار باياۋ جۇرگىزىلۋدە.

سونىمەن قاتار، ۇكىمەت وتىرىسىندا «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىنىڭ ءتورت باعىتىن ىسكە اسىرۋ جونىندە «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ باسقارما توراعاسى ە.دوساەۆ، ال وڭىرلەردەگى احۋال تۋرالى سولتۇستىك قازاق­ستان جانە پاۆلودار وبلىستارىنىڭ اكىمدەرى ق.اقساقالوۆ پەن ب.باقاۋوۆ مالىمدەدى.

جيىن سوڭىندا ۇكىمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆ ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى مەن «بايتەرەك» حولدينگىنە حالىقتىڭ قاجەتتىلىكتەرى مەن ازاماتتاردىڭ ونى ساتىپ الۋعا دايىندىعىن ەسكەرە وتىرىپ، بولىنەتىن قاراجاتتى جانە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى كولەمىن جوسپارلاۋدى باقىلاۋعا الۋدى تاپسىردى. «مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا، «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا بولىنەتىن قاراجاتتى ماقساتتى جۇمساۋدى قامتاماسىز ەتۋ جانە جەكە قۇرىلىس سالۋشىلاردى تارتۋ بويىنشا جۇمىستى كۇشەيتۋ قاجەت»، – دەدى ۇكىمەت باسشىسى. ال وبلىس باسشىلارىنا اتالمىش باعدارلامانىڭ بەس باعىتى بويىنشا جۇمىستى جانداندىرۋ، جاپپاي قۇرىلىس سالاتىن جەرلەردى الدىن الا انىقتاۋ جانە تاياۋ جىلدارعا تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلارىندا قاراستىرىلعان كولەمدە جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتار جاساۋعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن ۋاقىتىلى قاراجات ءبولۋدى قامتاماسىز ەتۋ مىندەتتەلدى.

 

 

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button