جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق پىسىقتالدى

ادەتتەگىدەي كۇز مەزگىلى جيىن-تەرىن جۇمىسى اياقتالىپ، قىس ماۋسىمىنا دايىندىقتىڭ قىزاتىن شاعى. الايدا «قىس قامىن جاز ويلا» دەگەندى ەسكەرە بەرمەيتىن مەكەمەلەر تىقىر تايانعان كەزدە قىبىرلايتىنى بار. ارقانى كەڭگە سالعانى سونشالىق، كەيبىر كومپانيالار جىلۋمەن جابدىقتايتىن كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە 13 ميلليارد تەڭگەدەن استام قارىزىن ءالى وتەمەگەن.

قر پرەمەر-ءمينيسترى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا  الداعى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق بارىسى قارالىپ، باستى ەكپىن «ەنەرگيا ۇنەمدەۋ جانە ەنەرگيا تيىمدىلىگى ماسەلەلەرى» مەن «نۇرلى جول» باعدارلاماسى اياسىندا ءبىلىم بەرۋ نىساندارى قۇرىلىسىنىڭ بارىسىنا  ءتۇسىرىلدى.

ەنەرگەتيكا ءمينيسترى قانات بوزىمباەۆتىڭ مالىمدەۋىنشە، ەنەرگەتيكالىق كاسىپورىنداردىڭ الداعى كۇز-قىس كەزەڭىنە دايىندىق جۇمىستارى اياقتالۋعا جاقىنداپ قالعان. «بيىل 10 ەنەرگيا بلوگىنا، 61 ەنەرگەتيكالىق قازاندىققا جانە 49 تۋربيناعا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جوسپارلانعان. قىركۇيەك ايىنىڭ باسىنداعى جاعداي بويىنشا 4 ەنەرگيا بلوگىندا، 28 قازاندىقتا جانە 22 تۋربينادا جوندەۋ جۇمىستارى اياقتالدى. 4 ەنەرگيا بلوگىندا، 30 قازاندىقتا جانە 21 تۋربينادا وسى جۇمىستار اياقتالۋدىڭ ءارتۇرلى ساتىسىندا. تۇتاستاي العاندا، جۇمىستار كەستەگە ساي جۇرگىزىلۋدە»، – دەدى ق.بوزىمباەۆ.

سونداي-اق، ونىڭ مالىمەتىنشە، بيىل جالپى ۇزىندىعى 25 مىڭ شاقىرىم بولاتىن ەلەكتر تاراتۋ جەلىسىنە جانە 6300 پودستانساعا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جوسپارلانعان ەكەن. قازىر 17 مىڭ شاقىرىم جەلىگە جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن، بۇل جوسپاردىڭ 71 پايىزىن قۇرايدى. مۇندا دا جوندەۋ جۇمىستارى بەكىتىلگەن كەستەگە ساي جۇرگىزىلۋدە. ەلەكتر ستانسالارىندا 3،7 ميلليون توننا كولەمىندە كومىر قورى قالىپتاستىرىلدى، بۇل وتكەن جىلدىڭ دەڭگەيىنەن 24 پايىزعا ارتىق. بۇعان قوسا، 82 مىڭ توننا مازۋت بار.

وسى ورايدا ۇكىمەت باسشىسى مازۋت قورىنا قاتىستى ماسەلەگە بايلانىستى پىكىرىن ءبىلدىردى. «جىلىتۋ ماۋسىمىنىڭ باستالۋىنا كوپ ۋاقىت قالعان جوق. اسىرەسە، سولتۇستىك وڭىرلەردە ءبىر ايدان سوڭ سۋىق ءتۇسۋى مۇمكىن. سول سەبەپتى، وسى ماسەلەلەردى قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستاۋلارىڭىزدى سۇرايمىن. مەنىڭ اتىما حاتتار تۇسۋدە، ونىڭ يەلەرى مازۋت ساتىپ الۋ ءۇشىن ۇكىمەت رەزەرۆىنەن قارجى ءبولۋدى سۇرايدى. كىمگە مازۋت قاجەت، كەلەسى وتىرىسقا قاراي قايسىسىنا رەزەرۆتەن قانشا قارجى بولىنەتىنىن، قايسىسىنا مۇلدەم بەرىلمەيتىنىن ايتىڭىزدار»، – دەپ تاپسىردى پرەمەر مينيستر.

وتىرىستا ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ەلىمىزدىڭ گاز-تاسىمالداۋ ينفراقۇرىلىمىنىڭ نىساندارى شتاتتىق رەجيمدە جۇمىس ىستەپ تۇرعانىن، ولارعا تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ كەستەلەر مەن جوسپارلارعا سايكەس جۇرگىزىلىپ جاتقانىن باياندادى. قازاقستاننىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەرىنە الداعى جىلىتۋ ماۋسىمىندا «قازاقستان – قىتاي»، «بگر-تبا»، «بەينەۋ – شىمكەنت» گاز قۇبىرلارى ارقىلى گاز جەتكىزۋ جانە امانگەلدى كەن ورنىنىڭ گازى ەسەبىنەن دە قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلۋدە. جەراستى قويمالارىندا گازدىڭ قاجەتتى قورى جيناقتالۋدا، قازىردىڭ وزىندە ولارعا 3،4 ميلليارد تەكشە مەتر گاز نەمەسە جوسپارداعى كولەمنىڭ 96 پايىزى جۇكتەلگەن. ق.بوزىمباەۆ وتاندىق جىلۋ-ەلەكتر ورتالىقتارىنان گاز ءۇشىن «قازترانسگازايماق» الدىنداعى قارىزدارىن وتەۋدى سۇرادى. «وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا شامامەن 2،3 ميلليارد تەڭگە قارىزدىڭ قوردالانۋىنا بايلانىستى 27 ناۋرىزدا «3-ەنەرگوورتالىق» اق-تىڭ شىمكەنت جەو-سىنا گاز جەتكىزۋ توقتاتىلدى. سونداي-اق، شىلدە-تامىز ارالىعىندا وسى اق-تىڭ ەسەپتىك شوتى تۇتقىندالدى. كەيىن ۇشجاقتى كەلىسىم بەكىتۋ ارقاسىندا 805 ميلليون تەڭگە تولەم جاسالدى جانە اق-تىڭ ەسەپتىك شوتىنان بۇعاتتاۋ الىپ تاستالدى. قالعان 1،5 ميلليارد تەڭگە قارىزدى جىلىتۋ ماۋسىمى باستالعانشا وتەۋ جوسپارلانۋدا» دەگەن قانات الدابەرگەن ۇلى وسىعان وراي وبلىس باسشىلىعىنان بۇل ماسەلەنى باقىلاۋعا الۋدى سۇرادى. سەبەبى شىمكەنت جەو-سى جارتى جىلدان بەرى توقتاپ تۇرعان كورىنەدى.

قىركۇيەك ايىنىڭ باسىنداعى جاعداي بويىنشا جەو-لار «قازترانسگازايماققا» 3،8 ميلليارد تەڭگە قارىز بولىپ قالعان. ونىڭ ىشىندە «ماەك-قازاتومونەركاسىپكە» – 1،4 ملرد تەڭگە، «الماتىتەپلوكوممۋنەنەرگوعا» – 473 ملن تەڭگە، «اقتوبە جەو-عا» – 354 ملن تەڭگە، ورال قالاسىنىڭ «جايىقتەپلوەنەرگو» كاسىپورنىنا 101 ملن تەڭگە بورىش تيەسىلى. سوندىقتان ەنەرگەتيكا ءمينيسترى وبلىس اكىمدەرىنەن بۇل ماسەلەدە قاجەتتى شارالاردى قابىلداۋىن ءوتىندى. ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەك تە 2017 جىلعى تامىز ايىنداعى جاعداي بويىنشا تۇتىنۋشىلاردىڭ كوممۋنالدىق قىزمەتتەر ءۇشىن بەرەشەگى 13 ميلليارد 580 ميلليون تەڭگەنى قۇرايتىنىن حابارلادى. «ەڭ كوپ بەرەشەك مىناداي وڭىرلەردە ساقتالىپ وتىر: الماتى قالاسىندا – 3 ميلليارد 3 ملن تەڭگە، وقو-دا – 3 ميلليارد 702 ملن تەڭگە، ماڭعىستاۋ وبلىسىندا – 1 ميلليارد 894 ملن تەڭگە، پاۆلودار وبلىسىندا – 858 ملن تەڭگە. جالپى، جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق بەكىتىلگەن جوسپارعا سايكەس جۇرگىزىلىپ جاتىر جانە تۇراقتى باقىلاۋدا بولادى»، – دەدى ج.قاسىمبەك.

ۇكىمەت وتىرىسىندا ءبىلىم جانە عىلىم، دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلەرىنىڭ، سونداي-اق، ءوڭىر اكىمدەرىنىڭ الەۋمەتتىك سالا نىساندارىنىڭ جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىعى تۋرالى ەسەپتەرى تىڭدالدى. ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ەرلان ساعاديەۆ ءبىلىم بەرۋ نىساندارىنىڭ الداعى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايارلىعىنا مونيتورينگ جۇرگىزىپ جاتقانىن مالىمدەدى. «وبلىستار جانە استانا مەن الماتى قالالارى اكىمدىكتەرىنىڭ اقپاراتى بويىنشا جىلىتۋ ماۋسىمىنا 2 617 مەملەكەتتىك بالاباقشا، 7 094 مەملەكەتتىك مەكتەپ، 473 كوللەدج جانە 130 جوعارى وقۋ ورنى دايىن. ءبىلىم بەرۋ نىساندارى جىلىتۋ ماۋسىمىنا ازىرلىك بويىنشا قورىتىندىلاردى الدى»، – دەدى ول. ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ەرلان ساعاديەۆتىڭ ايتۋىنشا، بيىل ۇلتتىق قور قاراجاتى ەسەبىنەن 109 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسىنا 71،7 ملرد تەڭگە بولىنگەن. سونداي-اق 76 مەكتەپ پەن 2 بالاباقشا پايدالانۋعا بەرىلەدى. قالعان 33 مەكتەپ 2018 جىلى ىسكە قوسىلماق. وسى تۇرعىدا پرەمەر-مينيستر ب.ساعىنتاەۆ مەكتەپتەردىڭ قۇرىلىسىنا قاتىستى تەندەرلەر وتكىزۋ جۇيەسىن قايتا قاراۋدى تاپسىردى. سەبەبى كەيبىر وڭىرلەردە ەندىگى ىسكە قوسىلۋعا ءتيىس مەكتەپتەردىڭ قۇرىلىسى بويىنشا ءالى تەندەرلەر وتكىزىلىپ جاتقانى ءمالىم بولدى.

وسىعان بايلانىستى، ۇكىمەت باسشىسى تەندەرلەر راسىمدەرىن وزگەرتۋ شارالارىن قابىلداۋدى جانە بيۋدجەتتەن بولىنگەن قاراجاتتى يگەرۋدى جىلدامداتۋدى تاپسىردى.

ال دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆتىڭ دەرەگىنشە، بارلىق وڭىرلەردە دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىن جوندەۋ جانە دايارلاۋ، وتىن ساتىپ الۋ جانە جەتكىزۋ جۇمىستارى بەكىتىلگەن جوسپارعا سايكەس جۇرگىزىلۋدە. «رەسپۋبليكادا دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ 5 774 نىسانى جۇمىس ىستەيدى، ولاردىڭ 822-ءسى ورتالىقتان جىلىتىلادى، 312-ءسى ەلەكترمەن، 3 815-ءسى قاتتى ءارى سۇيىق وتىنمەن جانە 825-ءى گاز جابدىعىمەن جىلىتىلادى»، – دەدى.

تالقىلاۋدى قورىتقان باقىتجان ساعىنتاەۆ جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق جۇمىستارىن تۇراقتى باقىلاۋدا ۇستاۋدى تاپسىردى. اتالعان جۇمىسقا جاۋاپكەرشىلىك ءبىرىنشى ۆيتسە-پرەمەر اسقار مامينگە جۇكتەلدى.

كۇن تارتىبىندەگى ەكىنشى ماسەلە بويىنشا بايانداعان ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەك قازىر مەملەكەتتىك ەنەرگەتيكالىق رەەسترگە (مەر) 5 مىڭنان استام ۇيىم ەنگىزىلگەنىن حابارلادى. 2015-2016 جىلدارى بۇل سۋبەكتىلەر ەنەرگيا ۇنەمدەۋ شارالارىنا 178 ملرد تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا سالىپتى. 2020 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن شامامەن 200 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيالانادى دەپ جوسپارلانۋدا. ەلىمىزدە جالپى ىشكى ءونىمدى ءوندىرۋ ءۇشىن كەتەتىن ەنەرگيا شىعىنى 2008-2015 جىلدار ارالىعىندا 28،2 پايىزعا تومەندەگەن. «قازاقستاننىڭ «جاسىل» ەكونوميكاعا كوشۋ تۇجىرىمداماسىندا ءجىو-ءنىڭ وسى ەنەرگيا سىيىمدىلىعىن 2020 جىلعا قاراي كەمىندە تاعى 25 پايىزعا جانە 2050 جىلعا قاراي كەمىندە ەكى ەسە تومەندەتۋ مىندەتى قويىلىپ وتىر.

ۇكىمەت جەتەكشىسى ب.ساعىنتاەۆ ەنەرگيا تيىمدىلىگى سالاسىنداعى ماقسات-مىندەتتەرگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ، ەنەرگەتيكا، اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىكتەرىمەن بىرلەسىپ، ءونىم بىرلىگىن وندىرۋدەگى ەنەرگيا تۇتىنۋ نورماتيۆتەرىن بەلگىلەۋ  ماسەلەسىن پىسىقتاۋدى تاپسىردى. سونداي-اق، ءاربىر جەكەلەگەن كاسىپورىن ءۇشىن ەنەرگيا شىعىنىن جىل سايىن تومەندەتىپ وتىرۋ ماسەلەسىنە كوڭىل ءبولۋ كەرەكتىگى ايتىلدى.

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button