Қатты зерігу адамды агрессияға итермелеуі мүмкін – зерттеу

Бүгін, 18:45 / Ербұлан Қайрат

Қатты зерігу адамның агрессивті әрекетке бейімділігін арттыруы мүмкін. Жаңа зерттеу бойынша, іш пысқан кезде адамға әсерлі сезімдер мен күшті эмоциялар көбірек қажет болады. Мұндай ұмтылыс физикалық агрессияға және әскери күш қолдануды қолдауға әкелуі ықтимал. Зерттеу Personality and Individual Differences журналында жарияланған, деп хабарлайды turkystan.kz.

Қытайдағы Сычуань халықаралық зерттеулер университетінің ғалымы Хэн Ли бастаған зерттеушілер зерігу мен агрессия арасындағы байланысты бірнеше тәжірибе арқылы тексерген.

Алғашқы зерттеуге Қытайдың 180 және Вьетнамның 190 университет студенті қатысқан. Сауалнама нәтижесі күнделікті өмірде жиі зерігетін адамдардың физикалық және ауызша агрессияға, ашуға және өшпенділікке бейімділігі жоғарырақ екенін көрсетті.

Келесі тәжірибеге Қытайда тұратын студент емес 124 ересек адам қатысқан. Олардың бір тобы кір жуып, киім бүктеп жатқан адамның бірсарынды әрекеті көрсетілген 25 минуттық бейнені көрсе, екінші топ саябақ туралы деректі фильм көрген.

Бейнежазбадан кейін қатысушыларға бокс қолғабы мен соққы жасауға арналған қап ұсынылған. Нәтижесінде бірсарынды бейнені көрген адамдар қапты көбірек әрі қаттырақ ұрған. Олар бұл әрекетке өзін жайлырақ сезініп, одан көбірек ләззат алғанын да хабарлаған.

Зерттеушілер бұл байланысты адамның жаңа әрі әсерлі сезімдерге ұмтылуымен түсіндіреді. Бірсарынды жағдайдан кейін мұндай ұмтылыс күшейіп, физикалық агрессияның артуымен байланысты болған.

Үшінші тәжірибеге АҚШ-тың 277 ересек тұрғыны қатысқан. Олар да жалықтыратын бейне немесе деректі фильм көргеннен кейін халықаралық қақтығысқа қатысты ойдан шығарылған жағдайларды бағалаған. Қатысушылардан Иранға қарсы әскери күш қолдануды қаншалықты қолдайтыны сұралған.

Нәтижесінде жалықтыратын бейнені көрген либералдар да, консерваторлар да әскери шабуылды көбірек қолдаған. Зерттеуде консервативтік көзқарастағы қатысушылардың әскери күш қолдануды қолдау деңгейі жалпы алғанда жоғары болғанымен, зерігудің ықпалы екі саяси топта да байқалған.

Ғалымдар бұл нәтижелерді зерігу міндетті түрде зорлық-зомбылыққа әкеледі деп түсінуге болмайтынын ескертеді. Зерттеу физикалық агрессияны зертханалық жағдайда, ал әскери күш қолдануды қолдауды ойдан шығарылған сценарийлер арқылы бағалаған. Сондықтан мұндай нәтижелерді күнделікті өмірдегі нақты зорлық-зомбылыққа тікелей теңестіруге болмайды.

Авторлардың пікірінше, қатты зерігуді жеңудің бір жолы – адамға қызықты әрі пайдалы әрекеттер ұсыну. Шығармашылықпен айналысу немесе дене жаттығулары сияқты белсенділіктер күшті әсерге деген қажеттілікті агрессиясыз қанағаттандыруға көмектесуі мүмкін.