Бүгін академик-жазушы Сәбит Мұқановтың туған күні!

 

22 сәуір Академик-жазушы Сәбит Мұқановтың туған күні. Осыған орай, жазушының өмірі мен шығармашылығы жайлы «Түркістан» газетінде жарияланған мақаланы ұсынамыз. 

БАР ҚАЗАҚТЫҢ ЖҮРЕГIНЕ ЖОЛ ТАПҚАН

Репрессия науқаны қазақ зиялыларына оңай тиген жоқ: көбi қырылып-жойылып, бiразы итжеккенге жiберiлiп, түрмеге жабылды. Ал ендi бiр тобы сотталған жоқ. Солардың бiрi – Сәбит Мұқанов. Осыған орай «олай да бұлай» деген қысыр сөз, өсек-аяң көп. Бiрақ, бiздiң бiлуiмiзше, Сәбеңнiң бар «кiнәсi» – тiрi қалғаны. Әйтпесе сол қырғын кезiнде оның да көрген соққысы, бастан өткiзген қиямет-қайымы аз емес.

1937 жылдың 11-13-шiлде аралығында Жазушылар одағының жабық партия жиналысы өтедi. Бұған Сәбит Мұқанов қатыспады, себебi шығармашылық iссапарда едi. Қазан айына дейiн Мәскеуде болып, «Жұмбақ жалау» романын жазып жатқан. Соған қарамастан жиналыста баяндама жасаған Хамза Жүсiпбеков те, жиналыстың қаулысында да ол ұмытылмады, «қателерi» жiпке тiзiлдi: Iрiп-шiрiген либерализмге ұрынған, «халық жауларын» әшкерелеудiң орнына қолтығына су бүркiп, антипартиялық қылықтарын бүркемелеуге әрекеттенген. Мұхтар Әуезовтың ұлтшыл шығармаларын («Қилы заман», «Қараш-Қараш оқиғасы») шығарып, мақтаған. Қаулының шешiмi бойынша Сәбит Мұқановты дереу iссапардан шақыртып, оның тәртiбiн талқылау ұйғарылды.
1937 жылдың 16-қыркүйегiнде «Казахстанская правда» газетiнде «Выкорчевать национал-фашистскую мразь из Союза писателей Казахстана» деген редакциялық мақала жарық көрдi. Мұнда Сәкен, Сәбит, Ғабит үшеуi сыналып, олардың әрқайсысына ауыр-ауыр сөздер айтылады. Мәселен, «Сәкен Сейфуллин – «халық жауы», осыны бiле тұра Сәбит Мұқанов оны қолдайды, қоштайды» – мақалада Сәбеңе жабылатын үлкен пәленiң бiрi осы.
Әрмен қарай Сәбеңнiң «қылмысы» нақтылана түседi. Ол буржуазиялық ұлтшылдықтың жаршысы, рупоры. Әйтпесе ұлтшылдықтың рухы аңқып тұрған «Бай баласын» («Адасқандарды») жаза ма? Контрреволюциялық ұлтшыл кiтапқа («Тар жол, тайғақ кешу» – А. К.) редактор бола ма? Әуезовтың ұлтшыл сарындағы кiтабын шығара ма? Неге Мұхтарды «үлкен шеберлiк көрсетедi» деп мақтайды? Сонда, қалай дейсiз, Мұқанов жолдас, қазақ әдебиетiне ұлтшыл контрабанданың есiгiн айқара ашу қажеттiгi туындайтындығын түсiнбеген бе? Неге сонша еркiнсидi? Себебi ЦК-да отырған Ғабит Мүсiреповке арқа сүйейдi. Ол болса, мұны көрмеген, бiлмеген болады.
«Казправда» сынының» қысқаша мазмұны осындай.
Осындай қиратқыш материалдар газет беттерiнде көрiнiсiмен-ақ, 24-қыркүйекте, Сәкен Сейфуллин абақтыға қамалды, содан бостандыққа шыққан жоқ.
Сәбит Мұқанов Жазушылар одағының төрағасы қызметiнен қуылып, партия қатарынан шығарылды. Сонда оған қандай «кiнә» тағылды? Олар мыналар: «Адасқандар», «Мырзабек», «Темiртас», «ХХ ғасырдағы қазақ әдебиетi» сияқты ұлтшыл шығармалар жазған. «Халық жаулары» – Сейфуллинмен, Айсаринмен, Башахметовпен сыбайлас болған. Алашордашыл Мағжан Жұмабаевқа моральдық, материалдық көмек көрсеткен. Сәкен Сейфуллиндi әшкерелеудiң орнына, оны сынауға кедергi жасаған.
Заңғар жазушының сүйген жары Мәриям шешей былай дейдi: «Әлi есiмде… 1937 жыл. Қазанның бесi. Жиналысқа кеткен Сәбит жоқ. Сағат кешкi алтыда басталады деп кеткен. Қараңғылық түстi, түн болды. Сәбит жоқ. Балалар аяқтарының ұшынан басып, әлдебiр қорқынышты күтумен болдық. Түнгi төрт шамасында есiк қағылды. Ашсам… Сәбит. Аппақ қудай, өң жоқ, түс жоқ. Қалшиып тұрған маған қарап: «Жүрегiме басқан жалғыз билетiмнен айырылдым. Мен бiттiм, Мәриям!» – дедi. Тәптiштеп мән-жайды сұрауға батылым бармады, екi көзге ерiк бердiм… («Менiң Сәбитiм». А., 1993).
Партбилеттен айырылғаның – сенiмсiздiкке ұшырағаның. Құрығаның. Бiр тықыр таянды дей бер. Заман солай едi.
Мәриям шешемiз: «Сол түннен бастап «әне әкетедi, мiне әкетедi» деп үреймен таңды атырып, кештi батырумен болдық. Көршi-қолаң, жора-жолдас iргелерiн аулақ сала бастады. Кейбiреулерi тiптi сәлемдесуге де жарамайтын болды. Сәбит билеттен айырылған күнi жұмыстан да қуылған. Күн көрiс қиындады. Төрт бала бар. Ботажан бесiкте – алты айлық. Ақша жоқ, денi дұрыс тамақ iшуден қала бастадық. Бiр күнi Сәбит менi шақырып алып: «Мәриям, сен ендi есiңдi жи. Арқа сүйер ағайын-туысым жоқ. Балаларға ие бол. Қандай қиын күндер болсын, осыларды сақта. Менi ұзатпай әкететiн шығар, киiм-кешегiмдi әзiрлеп қой. Аяқастынан келiп қалса, есiң кетер. Қайратыңа мiн, сенер адамымыз жоқ қой», – дедi одан әрi (бұл да сонда).

* * *

Талай құқайды басынан өткерген батрақ баласы Сәбит Мұқанов ұлттық құндылықтар, қазақ халқының тағдыры, болашағы туралы сөз бола қалса сол үшiн артынан таяқ жеймiн-ау, деп қымсынып үрейленбеген, шегiншектемеген, қай деңгейде, қай ортада, кiмнiң алдында болсын әрқашан өз пiкiрiн бұқпай-ақ тура айтудан ешқашан жалықпаған.
Айталық, белгiлi қоғам қайраткерi, жазушы Әди Шәриповтың «Көргенiм, көңiлге түйгенiм» деген еңбегiнде Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетiнiң екiншi хатшысы Журин газет-журналдардың бәрiн орысша шығарып, одан қазақ тiлiне аударсақ шығын азаяды деп бiлгiшсiнгенде Сәбит Мұқанов: «Қазақ тiлi – бiздiң республикада мемлекеттiк тiл болуға тиiс. Сiздiң қазақ газет-журналдарды орыс тiлiнiң аудармасы болуы керек деген ұсынысыңыз бүтiндей қате… Керек десеңiз барлық кеңселердегi қатынас қағаздар қазақ тiлiнде жүруi керек, сiз қайта осыған көмектесiңiз. Бiздiң тiлiмiз бен әдебиетiмiз бай, тiл қорымыз қазiргi заманда дүниежүзi әдебиетiн өз ана тiлiне аударып, ана тiлiмiзде оқуға әбден жетiлдi… Сондықтан, жолдас Журин, сiздiң ұсынысыңызды қабылдауға болмайды», – деп партия басшысының бетiн қайтарып тастаған көрiнедi.
Газет бетiнде жарық көрген тағы бiр деректi еске алайықшы. Сәбит Мұқановтың өзiн тыңдап көрiңiз.
– Қазақ тiлiнiң мүшкiл халi туралы мен 1956 жылы ҚКП Орталық Комитетiнiң бюросында ашына, қатты сөйледiм. Осы мәжiлiсте үндемей отырған Ғабит Мүсiрепов маған: «Сенiң мына сөзiңе Америка қыруар доллар бередi», – деп менi қағытты (ол кезде бiз Америкамен араз едiк). Мен де Ғабиттiң сазайын бердiм. «Бұл жабық бюродағы сөздi Америкаға сен жеткiзбесең, ешкiм де жеткiзбейдi», – деп. Бюродан шыққан соң «маған қатты айттың ғой», – деп Ғабең өкпеледi. Мен: «Сен ше, өзiң осы қазақ тiлiнiң арқасында жазушы болдың, саған керек емес тiлдiң ендi ешкiмге де қажетi жоқ» деп бұрылып кеттiм, – дейдi ол. («Қазақ әдебиетi», № 22, 2.06.2000).

* * *

Жазушының қолына оқу министрiнiң бiрiншi орынбасары А. Щербаковтың жасөспiрiмдерге интернационалдық тәрбие беру жөнiндегi диссертациясының авторефераты кездейсоқ түседi. Интернационалдық тәрбиенi күшейтуге орысша-қазақша аралас мектеп дұрыс, қазақ мектептерiнiң қажетi шамалы деген сияқты құйтырқы ұсыныс айтылыпты мұнда. «Ғылыми еңбектiң» өн бойынан шовинистiк ой-өрiмнiң мүңкiп тұрғанын ол бiрден сезiп, оған бiлек сыбана соққы бередi.
Сәбең «бiздiң диссертант қатардағы ғалымдардың бiрi емес, ол – Қазақстанның халыққа бiлiм беру iсiнде үкiметтiк өкiлдiгi бар адам… Iс жүзiнде байқағанымыз бұл министрлiк соңғы уақытта жылдан-жылға қазақ мектептерiнiң санын қысқартумен отыр, әсiресе – бастауыштарды. Осы қате әрекетiн диссертант ендi теориялық жағынан негiздемек. Менiңше, халыққа бiлiм беру органдары өз орнына сай емес шенеунiксымақтардың мұндай өрескел қадамдарына тыйым салатын кез жеттi… Қазақ мектептерiн жою жөнiнде диссертант ашық жазбаса да, диссертацияның бүкiл жасырын мән-мазмұны сол, – деген қатаң байлам жасайды.

* * *

«Қазақ халқы Сәбит Мұқановты осынша неге қадiрлейдi? Оның творчестволық өсу жолы мен өмiр жолының елеулi кезеңiн неге ұлттық мереке етiп өткiзедi? Бұған себеп көп. Соның iшiндегi ең бiр басты себеп – Сәбит Мұқановтың өз халқына деген адалдығы екендiгi даусыз», – деп жазады белгiлi қаламгер Әбдiжәмiл Нұрпейiсов («Егемен Қазақстан», 9.06.2000).
Шынында солай. Өйткенi Сәбең халық мүддесi үшiн қажет болса от пен суға түсе беретiн. Әйтпесе, қылышынан қан тамған кеңестiк кезеңнiң өзiнде Мәскеу жiберген бiрiншi хатшы мен орталық бекiткен үкiмет басшысын жұрт көзiнше түгiн қалдырмай сынау неге керек едi? Тек жеке басының қамын ойлаған адам ондай қадамға барар ма?
Темiртау қаласында болған қанды оқиғаға байланысты Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетiнiң ХVI пленумы 1959 жылдың 23-қазанында өткен. Сонда сөз сөйлеген Сәбит Мұқанов негiзiнен қазақтар тұратын алыс аудандардағы малшылардың әлеуметтiк-тұрмыстық жағдайына үкiмет тиiстi жағдай жасамай отырғанын ескертiп, сын семсерiн президиумда отырған Орталық Комитеттiң бiрiншi хатшысы Н. Беляев пен Министрлер Кеңесiнiң төрағасы Д. Қонаевқа бағыттайды. Сонымен бiрге ана тiлiмiз туралы сөз қозғап, қазақ тiлiнде кеңсе iстерiн жүргiзу жөнiндегi қаулыны үкiметтiң өзi орындамай отырғанына қынжылып, ренiш бiлдiредi. «В 1957 году тов. Кунаев подписал распоряжение Совета Министров о применении казахского языка в делопроизводстве республики. Через несколько месяцев, в начале 1958 года, собрав в Алма-Ате республиканское совещание работников сельского хозяйства, зная, что добрая половина делегатов были чабаны, доклад сделал на русском языке. Таким образом, распоряжение, которое он подписал рукою, стер языком. А распоряжение до сих пор не выполняет никто, потому что они видят, что его, прежде всего, не выполняет сам Кунаев» (Т. Кәкiшев, К. Ахмет. Сәбит Мұқанов. Астана, «Фолиант», 2009, 48-б.).

* * *

«Өтiрiк бiткендi тап-таза шындық орнына өткiзiп, әңгiмелеу жағынан шеберақпыз. Бiрақ қажет болса, шындықты да айта аламыз!» – деп көне заманғы грек ойшылы Гесиод айтқандай, ақиқатты бiлгенге не жетсiн. Олай болса, сондай бiр әңгiменi тыңдап көрейiкшi.
Филология ғылымдарының докторы, профессор Әбдiлхамит Нарымбетов марқұм әл-Фараби атындағы Қазақтың Ұлттық университетiнде өткен конференцияға қатысып, 1964 жылы қазан айының соңында бiр апта бойы Сәбит Мұқановпен кездесiп, оның әңгiмелерiн ешбiр өзгертпей, қоспасыз өз аузынан шыққан қалпында жазып алғанын хабарлап, бiр-екеуiн оқып бердi. Кейiн Әбдiлхамит ағамыз сол жазбаларының бiразын «Қазақ әдебиетi» газетiне (№ 22, 2.06.2000) басып шығарды. Академик-жазушы туралы өзгелер айтқан ой-өрiмдер аз емес, бiрақ Сәбеңнiң өз пiкiрi әлдеқайда құнды ғой деп есептеген әдебиетшiнiң жазып алған бiр әңгiмесiне құлақ түрейiкшi. Сәбең не деген екен?
– 1957 жыл. «Қазақ ССР тарихы» дайындалып жатқан кез. Мен сол кiтаптың редколлегия мүшесi едiм. Бiр күнi Қазақстан Ғылым академиясының вице-президентi Сақтаған Бәйiшев редколлегия мүшелерiн кабинетiне жинап, Қазақ ССР тарихы жөнiнде мәжiлiс өткiздi. Жиынға Қаныш Сәтбаев, Мұхтар Әуезов, Ақай Нүсiпбеков, Сергей Николаевич Покровский, Әбдi Тұрсынбаев т. б. қатысты. Даярланып жатқан тарих жөнiнде жұрт пiкiр айтты. Әдебиетке байланысты мен де сөйледiм. Менiң айтқаным: «Қазақстан тарихында Сәкен Сейфуллин Қазақ совет әдебиетiнiң негiзiн қалаушылардың бiрi деу қате. Олай деу үшiн 20-жылдары Сәкеннiң қатарында бiреу тұру керек қой. Ол жылдардың әдебиетiнде Сәкеннiң қатарында тұруға тиiс ешкiм жоқ.
1917 жылғы февраль революциясынан Октябрьге дейiн Сәкен «Кел, жiгiттердi» жазды. 1917-18-19 жылдары Сәкен Лениндi, Октябрьдi, партияны жалғыз жырлады. Сәкендей ақын Совет Одағында саусақпен санарлық, он шақты ғана, ал, Шығыста Сәкендей жазушы жоқ. Б. Iзтөлин өлiп қалды. С. Торайғыров, С. Дөнентаев Алаш Ордаға қосылып кеттi. Б. Майлин Алаш Ордада доброволец болып жүрдi. I. Жансүгiров 1927 жылға дейiн Совет өкiметiн мойындаған жоқ. Мен жас болдым. Мұхтар Әуезов 1932 жылға дейiн Совет өкiметiне қарсы. Менiң бұл сөзiмдi бәрi мойындады. Мұхтар Әуезов сөйлеп: «Сәбиттiкi дұрыс, бiрақ барлық әдебиеттiң основоположнигi – Горький, ал основоположниктiң жеке әдебиетке керегi қанша», – дедi.
Мен Әуезовке «1932 жылғы хатты Сiзге қорқытып жаздырды ма, әлде өз еркiңiзбен бе?» – деген сұрақ бердiм. Ол қап-қара боп түтiгiп: «Өз убеждением», – дедi. Мен былай дедiм: «1932 жылдан 1943 жылға дейiн Мұхтардың судимостiгi сақталып келдi. 1943 жылы менiң ходотайством бойынша Жоғарғы Советте қаралып, Мұхтардың судимостiсi алынды. Мен өмiр бойы Мұхтарды, оның «Абай» романын қатты бағалаған кiсiмiн. «Мұхтар Әуезов – один из величайших художников» – деп жүрдiм. Бiрақ, Мұхтар Әуезов Қазақ совет әдебиетiнiң основоположнигi емес».
Менiң сөзiмнен кейiн Мұхтар Әуезов қап-қара болып кеттi. Қаныш Сәтбаевтың өңi құп-қу. Тек қана академик Сергей Николаевич Покровский айтты: «Сәбиттiкi дұрыс, бiрақ Мұхтар Әуезовты бiз жержүзi әдебиетiнiң классигi деп жүрмiз ғой. Сәбиттiң пiкiрiн тарихқа жiберсек, буржуазиялық прессаға жол беремiз, Сәбе. Сiз настаивать етпесеңiз қайтедi. Қазақ ССР тарихына «Мұхтар Әуезов – крупный художник» – деп жiберейiк», – дедi. Мен: «Осылай боларын бiлiп келгенмiн. Және мен де осыған дауыс беремiн. Тек 50-100 жыл өткесiн, кейiнгi ұрпақ «Солардың бәрi двуличный екен, араларында дұрыс пiкiр айтатын, шындықты айтатын бiр дұрыс кiсi болмапты», – демесiн деп айттым» – дедiм. Мұхтар Әуезов, Қаныш Сәтбаев – бiрi қап-қара боп түтiгiп, бiрi құп-қу болып үндемедi.
Сол жиналыстағы менiң сөзiме Мұхтар Әуезов қатты өкпелеп, кейiн менiң 60 жылдық тойыма келмей қалды.

* * *

Сәбит Мұқанов көркем сөзге құмар, жазуға икемi бар жас таланттардың көзiн ашып, шығармашылығына қамқорлық жасай бiлген. Кейбiр нақты деректерге назар аударып көрейiкшi.
Ғабит Мүсiреповты Орынборға әкелiп, жарты жылдай Сәбит екеуi шағын темiр төсекте бiрге жатқан. Жазғанын түзеп, өңдеп алғашқы кiтабын шығарған. Сотта iс тiркеушi боп жүрген Ғабиден Мұстафиндi газетке алдырып, ол «Өмiр мен өлiм» романын алты ай Сәбеңнiң тар пәтерiнде жазған. «Шығанақ» романын жазуға себепшi болған Сәбит Ақтөбе обкомының секретарына материал жинау үшiн авторға толық жағдай жасауын сұрап, өтiнiш хат жолдаған.
Бұл күндерi классиктер қатарына енген белгiлi жазушы Әбдiжәмiл Нұрпейiсов ақсақалдың өзi мойындап отырғанындай («Егемен Қазақстан», 19. 01. 2010), оның әдебиетке бет бұруына ең алғаш әсер еткен кiтаптар – «Жұмбақ жалау» романы мен «Балуан Шолақ» повесi болса, әу баста оқушы дәптерiне небәрi 12 бет жазып, «бұл менiң «Курляндия» романым» деп ұсынған шимай-шатпағына назар аударып, оны шын мәнiндегi әдеби көркем шығарма деңгейiне жеткiзуге бастан аяқ қамқоршы болған кiсi – Сәбит Мұқанов болатын. 11 киелi қағаз босаттырып, Аралдағы райкомға звондап, тиiстi жағдай жасаттырып, вокзалда қонып жүрген кешегi солдатты үйiне қондырып, өзi айтып отырып, өтiнiш жаздырып, қолына 3 мың сомды ұстатып, жазған-сызғандарының сауатты өңделуiн бiр жүйеге келтiрткен де Сәбең едi. Бұған Әбекеңнiң өз сөзi куә: «Шынымды айтсам, сол кезеңде өзiмнiң тарапымнан қозғау, сұрау, жалыну болмапты. Мен үшiн күйiп-жанып, өзi ойланып, өзi кесiп-пiшiп, бар iстi тындырып жүрген Сәбең ағамыз екен. Мұндай жақсылықты әкемнен де көрген емеспiн».
Қалмақан Әбдiқадыров: «Сәбит бауырына тартып, ақыл айтты. Содан былай шығармашылығым жөнделе бастады», ал Тайыр Жароков: «Ақындардың iшiнде маған өте ыстық, өте жылы шырайлы қарағаны Сәбит Мұқанов» дейдi. Қалижан Бекқожин: «Қаламгерлiк жас қанатыма дем берушi Сәбит Мұқанов болды», – деп ағынан жарылады. Бауыржан Момышұлы: «Сәбең бойындағы бар дарыны мен жақсы қасиеттерiн туған халқына, қоғамға сарқып беруде бәрiмiзге үлгi», – деген екен («Қазақ әдебиетi», № 9, 3.03.2000).
Асқар Тоқмағамбетовтың «Ленин суретiне» деген алғашқы өлеңiн жария еткен. Сол газеттi әкесiне көрсеткенде ол: «Сәбит көп жасасын. Көзiмнiң тiрiсiнде бүкiл қазақ халқына таныстырды сенi. Өлсем де арманым жоқ», – дептi.
Осы тақырыпты қорытындылай келе аса көрнектi ақын Қадыр Мырза Әлидiң Сәбең жайлы жазған «Иiрiмдегi» бiр дерегiне үңiлiп көрейiк.
Бiрде Әбдiлдә ағамыз диссертация қорғайды дегендi естiп, академияға бардық. Соның алдында ақын Әбдiлдәнiң «Өмiр және поэзия» деген үлкен кiтабы жарық көрген. Төрт-бес ай бұрын Сәбит Мұқановтың «Қазақ әдебиетi» газетiнде ол туралы көлемдi сын мақаласы жарияланған едi. Әбдiлдә сөйлеп болғаннан кейiн мiнбеге Сәбең шықты. Қасымда отырған жолдасыма:
– Көр де тұр, қазiр Сәбең сояды! – дедiм сенiмдi түрде. Өйткенi «Қазақ әдебиетiндегi» мақаласында Сәбең «бiрiншi, екiншi, үшiншi… оныншы» деп қойып, бiраз кемсiктерiн бадырайта-бадырайта айтқан-ды. Ендi солардың бәрiн түгелдей сызып тастап, жетiстiктерiн ғана айтып шықты. Аң-таң болдым. «Мұнысы несi» деп ойладым. Сөйтсем… Кейiнiрек естiдiм, Әбдiлдә Тәжiбаевтың «Өмiр және поэзиясы» Мұхтар Әуезовке ұнамайды. Диплом жұмысының деңгейiнде деген сөздi айтып қалады. Оны естiген Әбекең жылап Сәбеңе барады. Барлық жағдайды түсiндiрiп айтады. Ара түскенiн қалайды.
– Ыңқ етпе, – дейдi Сәбең. – Екiншi оқып шыққаннан кейiн маған ұнауы мүмкiн ғой! Әсiресе, диссертацияның. – Сөйтiп Сәбең жылап келген Әбекеңе жаны ашып, бұрынғы пiкiрiн жүз процент өзгертiп, оның сәттi қорғап шығуына септiгiн тигiзедi. Бұл жолы мен Сәбит Мұқановты тағы бiр басқа қырынан таныдым. Қанша бiлдiм десең де, бiр адамды, тiптi белгiлi тұлғаның өзiн бiлемiн, жақсы бiлемiн, жете бiлемiн деуге болмайды екен. Әбдiлдә Тәжiбаев диссертациясы кезiнде мен бiлем-ау деп жүрген Сәбит Мұқанов мүлде басқа Сәбит Мұқанов болып шықты.

* * *

«Бiр өзi бiр библиотека кiтап жазған, бiр өзi бiр елдiң дәуiрiн қамтуға құлаш ұрған, әр дәуiрдегi елдiк-ерлiк тiршiлiгiн, ой-өрiсiн, сезiм тереңдiгiн көрсете алған» (Ғ. Мүсiрепов) Сәбит Мұқанов нағыз халық жазушысы болды. Басшы да, қосшы да – бәрi, бәрi оның шығармаларын сүйiп оқыды, қазақ қаламгерлерiнiң iшiнде Сәбиттей халық ықыласына бөленген жазармандар кемде-кем.
“Жол таптым бар қазақтың жүрегiне,
Осы да жеттi деген тiлегiне”, – деп өзi жазғандай, Сәбең шын мәнiнде қазақ халқының абырой-беделiне бөлендi.
Бiр ұрпақ емес, бiрнеше буын Сәбит шығармаларынан сусындап өстi. Бiздiң әке-шешелерiмiз «Сұлушаш», «Адасқандар», «Ботагөз» кiтаптарын қолдан қолға түсiрмей қалай оқығанының шет жағасын көрдiк. Бұл күнде жетпiстiң қырқасына шығып, самайын қырау шалған бiздiң ұрпақ та Сәбеңнiң өшпес еңбектерiмен ауызданды.
Қазақ кеңес әдебиетiнiң негiзiн қалаушылардың бiрi, әдебиетiмiздiң классигi, асқан дарын иесi, әйгiлi ғұлама ғалым, академик-жазушы Сәбит Мұқанов өз халқымен бiрге мәңгi жасай бередi.

Амантай КӘКЕН

Редакция таңдауы

Болмысы биік «Бопай ханым»

Ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығы аясында Қ.Қуанышбаев атындағы мемлекеттік академиялық қазақ музыкалық-драма театры 14-15 мамыр күндері  «Бопай ханым» тарихи трагедиясының премьерасын қойды. Туынды авторы –...

Неслихан ӨЗТҮРІК: Мұстафа Өзтүріктің қызы болу – зор жауапкершілік

Мұстафа Өзтүрік есімін білмейтін қазақ жоқ. Таэквондодан қара белбеу иегері. Халықаралық дәрежедегі жаттықтырушы. Өз ұлтын шексіз сүйген оғлан атажұртқа келіп, Қазақстандағы таэквондо (WTF) федерациясының...

Бельгердің бағасы

Үмітіңді үкілеген тұңғыш кітабыңның қуанышы жүрегіңді қалай жылытса, ол туралы баспасөз бетінде білдірген алғашқы пікір одан бетер жаныңа ыстық. Қара ормандай қаптаған оқырман түгіл,...

Тағзым мен тағылым ордасы

Еліміздегі техникалық жабдықтамасы озық музей­лер­дің бірі – Әскери-тарихи музейі. Ондағы экс­по­зициялар келген туристерді таң-тамаша қалдырады. Өйткені мұнда түрлі дәуірлердің тарихынан сыр шертетін әс­кери жәдігерлер...
59918b02 4e64 411c 9f7a 502c61845f66

Пандемия: 42 пойыздың қозғалысы уақытша тоқтады

Коронавирус инфекциясының таралуын болдырмау мақсатында елдегі 156 пойыздың 42-і қозғалысын уақытша тоқтатты....
0e01f15c bd9d 4478 a037 1919916b40eb

Түркістан облысы әкімінің орынбасарының ұсталуына қатысты түсінік берілді

ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Түркістан облысы әкімінің орынбасары Мейіржан Мырзалиевтің...
714885b2 af76 4721 90d1 b7837b587531

Елордада қай жерлерде шомылуға рұқсат берілді – ТЖД жауабы

Нұр-Сұлтан қаласында халық суға түсетін 23 орынның үшеуінде ғана шомылуға ресми рұқсат...

Жаңалықтар

Пандемия: 42 пойыздың қозғалысы уақытша тоқтады

Коронавирус инфекциясының таралуын болдырмау мақсатында елдегі 156 пойыздың 42-і қозғалысын уақытша тоқтатты. Бұл туралы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігінен мәлімдеді. Ресми ақпарат бойынша, тоқтатылған пойыздардың...

Түркістан облысы әкімінің орынбасарының ұсталуына қатысты түсінік берілді

ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Түркістан облысы әкімінің орынбасары Мейіржан Мырзалиевтің ұсталғаны туралы ақпаратқа түсінік берді. «Әлеуметтік желілерде Түркістан облысы әкімінің орынбасары Мырзалиевтің...

«Nur Otan» Айда Балаеваға анасының қайтыс болуына байланысты көңіл айтады

Ақпарат және қоғамдық даму министрі Аида Балаеваның анасы Раиса Рахымжанқызы Жыланкөзова 69 жасында қайтыс болды. "Nur Otan" партиясы Орталық аппаратының ұжымы министр Балаева Аида Ғалымқызына,...

Елордада қай жерлерде шомылуға рұқсат берілді – ТЖД жауабы

Нұр-Сұлтан қаласында халық суға түсетін 23 орынның үшеуінде ғана шомылуға ресми рұқсат берілген. Бұл туралы елорда әкімдігі хабарлады. «Статистика бойынша, қазіргі уақытта судан қаза...

Бос жұмыс орны: Алматыда қоғамдық көлікке 800 жүргізуші қажет

Қазір қаладағы қоғамдық көліктерге шамамен 800 жүргізуші жетпейді. «Алматыда 800 жүргізуші тапшы. Қоғамдық көлік жүргізушілерінің жетіспеушілігін болдырмау үшін тасымалдаушылар жүргізушілерге жағдай жасауы қажет (облыста тұратын...

Көкшетауда 12 жастағы бала жүргізген көлік апатқа ұшырады

Көкшетауда көлік жүргізген 12 жасар бала жол-көлік апатына түсті, деп хабарлады  Ақмола облыстық ПД баспасөз қызметі. «17 мамырда кешкі сағат 22:00 шамасында Көкшетау қаласының 50...

Анасы қылмысты жасырған: 8 жасынан бері зорланып келген қызға қатысты іс қозғалды

Алматы облысының тұрғыны немере қарындасын 8 жасынан бері зорлап келген деп айыпталды, ал қыздың анасы бәрін білген, бірақ жасыруға тырысқан. Әлеуметтік желі қолданушысы Андрей...

«Сергектің» айыппұлын жойып беремін»: жарнама берген адам ұсталды

Әлеуметтік желіде «Сергектің» айыппұлын жойып беремін деген жарнама пайда болған еді. Алматы қалалық Полиция департаменті бұл фактіні тексерді. «Нәтижесінде Алматы қаласының жас тұрғыны анықталып,...

Карантин: елімізден 13 мемлекетке әуе рейсі орындалады

Қазақстаннан халықаралық бағыттар бойынша аптасына 13 елге 40 бағыт бойынша 117 тұрақты әуе рейстері орындалады. ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігінің Telegram каналындағы мәліметке...

Шөкеевтің орынбасары қамауға алынды

Әлеуметтік желілерде Түркістан облысы әкімінің орынбасары Мейіржан Мырзалиевтің парамен ұсталғаны жайлы ақпарат тарап жатыр. Оған ҚР Қылмыстық кодексінің 189-бабы (Сеніп тапсырылған бөтен мүлікті иемденіп...

Аида Балаеваның анасы дүние салды

Ақпарат және қоғамдық даму министрі Аида Балаеваның анасы, еңбек сіңірген мұғалім Раиса Рахымжанқызы Жыланкөзова 69 жасында өмірден өтті, бұл туралы Ақпарат және қоғамдық даму...

Әсел Айтпаеваның ісі: Тағы екі қыз адам саудасының құрбаны бола жаздаған

Тағы екі қыз адам саудалады деген күдікке ілінген Әсел Айтпаеваның жездесінің құрбаны бола жаздады, деп хабарлайды BaigeNews.kz Astana TV-ге сілтеме жасай отырып. Бұл туралы...

28 мамырдан бастап чек берілмегенін хабарлағандарға сыйақы беріледі

Үкімет төлем қабылдауға арналған құрылғыны пайдалану ережелерін бұзу фактілері туралы хабарлайтындарға сыйақы төлеу туралы ереже бекітті, деп хабарлайды zakon.kz. Ережеге сәйкес, сауда орындарында чек берілмегені,...

«Сатпас бұрын бюджет ақшасына күрделі жөндеу жүргізген». Түркістан қаласының әкімдігінің ғимараты арзанға сатылып кеткен

Түркістан қаласы әкімдігінің қызметкерлері отырған ғимаратты қала басшылығы нарықтағы құнынан әлдеқайда арзан бағаға сатып жіберген. Оған қоса, әкімдік ғимаратты сатпас бұрын бюджеттің ақшасына оны...

18 мамыр қандай оқиғалармен есте қалды?

1992 жылы Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаев Америка Құрама Штаттарына алғашқы ресми сапармен барды; 1996 жылы Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаев ақын Олжас Сүлейменовке "Қазақстанның...

Мамин вакцинаның екінші компонентін салдыру мерзімін нақтылауды тапсырды

Премьер-министр Асқар Маминнің айтуынша, қазір коронавирус жұқтыру деңгейі төмендегені байқалады, деп хабарлайды inbusiness.kz. Дегенмен, "қызыл аймақта" 6 өңір тұр: Нұр-сұлтан, Алматы, Батыс Қазақстан, Ақмола, Қарағанды,...

Ресейде ешкілердің сұлулық байқауы өтті

Ресейдегі Удмуртия республикасында ешкілердің сұлулық байқауы өтті. Байқауда ең әдемі жануар анықталды. Иелері ешкілерге көйлектер мен белдемшелер кигізіп, көзілдірік тағып қойған. Шартқа сәйкес, иелері жануарлармен бірге...

Өткен тәулікте 1 837 адам коронавирус жұқтырды

Өткен тәулікте елімізде 1 837 адамнан коронавирус анықталды. Бұл туралы "ҚазАқпарат" coronavirus2020.kz сайтына сілтеме жасап хабарлады. Өңірлер бойынша: Нұр-сұлтан қаласы - 251, Алматы қаласы - 520, Шымкент қаласы...

Қостанай облысында тағы бір ауыл ауыз сумен қамтамасыз етілді

Қостанай облысының әкімі Архимед Мұхамбетов жұмыс сапарымен Сарыкөл ауданына барды, деп хабарлайды "ҚазАқпарат"ХАА. Сапарда әкім Сорочинка ауылындағы су тарату желісінің Лихачев топтық су құбырына қосылуымен...

ШҚО-да арықтан екі баланың денесі табылды

ШҚО Үржар ауданы Елтай ауылында арықтан 3 жастағы 2 баланың денесі табылды, деп хабарлайды "ҚазАқпарат" altaynews.kz-ке сілтеме жасап. ШҚО полиция департаменті баспасөз қызметінің мәліметінше,...

Алексей Цой 21 күннен кейін вакцинаның екінші компонентін салдырды

Министр өзін жақсы сезінетінін, ешқандай реакция болмағанын айтты, - деп хабарлайды Orda.kz. Ол QazVac препаратының бірінші компонентін 26 сәуірде алған болатын. Сондай-ақ, білім министрі Асхат Аймағамбетов...

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы агенттіктің жаңа басшысы қанша жалақы алады?

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің жаңа басшысы Марат Ахметжанов пен оның орынбасарларының жалақысы айтылды, - деп хабарлайды Tengrinews.kz. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі өкілдері мемлекеттік органның...

Автомобильдерге автобус жолағымен жүруге рұқсат берілмек

ҚР ІІМ Әкімшілік полиция комитеті "Жол жүрісі қағидаларын, Көлік құралдарын пайдалануға рұқсат беру жөніндегі негізгі ережелерді, көлігі арнайы жарық және дыбыс сигналдарымен жабдықталуға және...

Виталик Бутерин крипто-миллиардер атанды

Ethereum крипиовалютасының негізін қалаушысы 27 жастағы Виталик Бутерин әлемдік миллиардерлер қатарына қосылды. Бұл туралы KAZNEWS порталды хабарлады. Бутерин ресми түрде тарихтағы ең жас крипто-валюта миллиардері...

Аида Балаева киносыншыларды ынтымақтастыққа шақырды

ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрі Аида Балаева киносыншылармен кездесті, деп хабарлайды ҚазАқпарат министрліктің баспасөз қызметіне сілтеме жасап. А.Балаева министрлік телехикаялар өндірісі бойынша сметалық қаржыландыру...

Болмысы биік «Бопай ханым»

Ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығы аясында Қ.Қуанышбаев атындағы мемлекеттік академиялық қазақ музыкалық-драма театры 14-15 мамыр күндері  «Бопай ханым» тарихи трагедиясының премьерасын қойды. Туынды авторы –...

Түріктерді мақтаған Қыдырәлі мен Қарақат елдің сынына қалды

Қыдырәлі мен Қарақат түріктерді мақтап, желі қолданушыларының сынына қалды, - деп хабарлайды oinet.kz. - Жақтырмай қараған бірде-бір түрік көрмедік. Ашуланып, қабағын түйіп, менсінбей қараған түрік...

Алматыда белгісіз біреулер Қонаевтың портреті салынған муралды бүлдіріп кеткен

Алматыда белгісіз біреулер Дінмұхамед Қонаевтың портреті салынған муралды бүлдіріп кеткен, - деп хабарлайды Tengrinews.kz. Қазақ КСР Компартиясы ОК бірінші хатшысының суреті төрт жыл бұрын №3...

ІІМ мектепке апаруға болмайтын заттардың тізімін жасады

Ішкі істер министрлігі Білім және ғылым министрлігімен бірлесіп білім беру ұйымдарына апаруға болмайтын заттардың тізімін жасады, деп хабарлайды Tengrinews.kz. "Жыл басында Министрлік Білім және ғылым...

Үндістандағы індет Ресейге жетті

Ресейде "Қара зең" инфекциясы, мукормикоз тіркелді, деп хабарлайды zakon.kz Известия басылымына сілтеме жасай отырып. Басылымның ақпаратына сәйкес, бұл инфекция мұрынға, көзге және тыныс алу жүйесіне...

Маусым айынан бастап 6 мың шақырымға жуық автожол ақылы болады

Маусым айынан бастап елімізде жалпы ұзындығы 5,8 мың шақырым автожолдардың 18 ақылы учаскесі енгізіледі, деп хабарлады "ҚазАвтоЖол "ҰК"АҚ баспасөз қызметі. Соның ішінде мына жолдар ақылы...

Еліміздің үш аймағында аптап ыстық болады

Елімізде солтүстік-батыс антициклонының ықпалынан жауын-шашынсыз ауа райы сақталады, деп хабарлайды ҚазАқпарат Қазгидрометке сілтеме жасап. Тек солтүстік, орталық және оңтүстік-шығыс аймақтарда атмосфералық фронтальды бөліктердің өтуімен кей...

Сәуірде қазақстандықтар 94 килограмнан астам алтын құйма сатып алған

2021 жылғы сәуірде қазақстандықтар екінші деңгейдегі банктерден және жекелеген банктік емес айырбастау пункттерінен жалпы салмағы 94,5 кг құйма алтын сатып алған, бұл туралы Kapital.kz...

Мектептерге арнайы күзет қойылмақ

Еліміздегі білім беру мекемелері арнайы күзеттің бақылауында болады. Бұл туралы ІІМ Әкімшілік полиция комитетінің төрағасы Мұрат Баймұқашев айтты, деп хабарлайды Tengrinews.kz. "Білім беру ұйымдарының объектілері...

Алматыдағы сауда орталығының жанынан 49 жастағы ер адамның денесі табылды

Ер адамның мәйіті Наурызбай ауданында орналасқан "Апорт" сауда-ойын-сауық орталығы маңынан табылды, деп хабарлайды АА NewTimes.kz. Алдын ала мәліметтер бойынша, ер адам кісі қолынан қаза тапқан. Оқиға...

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы агенттіктің жаңа басшысы қанша жалақы алады?

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің жаңа басшысы Марат Ахметжанов пен оның орынбасарларының жалақысы туралы мәлімет берілді. Tengrinews.kz сайтының жазуынша,  Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің өкілдері –мемлекеттік...

«Президенттің әулетінде балалардың да, үлкендердің де туған күнін тойлау дәстүрі қалыптаспаған» – Берік Уәли

Мемлекет басшысының Баспасөз қызметінің басшысы Берік Уәли Қасым-Жомарт Тоқаевтың туған күні қалай өтетіні туралы сауалдарға жауап берді. «Бүгін азаннан бері бірқатар бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері...

Алаяқтық жасап, Америкаға қашып кеткен үш қазақстандық ұсталды

Америкаға бой тасалаған Қазақстанның үш азаматы ұсталып, елге жеткізілді. Бұл туралы ҚР Ішкі істер министрлігінің ресми өкілі Нұрділдә Ораз мәлімдеді. «Қазақстан ІІМ Интерпол Ұлттық орталық...

«URKER-2021»: өтінім қабылдау басталды

Баспа, радио, интернет-журналистика саласындағы үздіктерді анықтау үшін «URKER – 2021» ұлттық бәйгесіне өтінім қабылдау басталды. Республика аумағында медиаконтент өндіретін және тарататын республикалық және өңірлік радиостанциялар,...

МҚІА Президент сынға алған шенеуніктің қайта қызметке тағайындалуын түсіндірді

Мемлекеттік қызмет істері агенттігі (МҚІА) Сайранбек Бармақовтың қайтадан қызметке тағайындалуына қатысты пікір білдірді. Ведомство мәліметінше, шенеунік Автомобиль жолдары комитеті төрағасы қызметінен өз қалауы бойынша...

Бағалау матрицасы: «қызыл» аймақтағы өңірлер саны азаяр емес

Коронавирус ахуалына қатысты Қазақстан өңірлеріндегі эпидемиологиялық ахуалды бағалау матрицасы жарияланды. 17 мамырдағы жағдай бойынша: «Қызыл» аймақта Нұр-Сұлтан, Алматы, Шымкент қалалары және Ақмола, Атырау, Батыс Қазақстан, Қарағанды...

Ақтаудағы хайуанаттар бағында жануарларды өлтіріп, торға салып қойған

Ақтаудағы хайуанаттар бағына келушілер өліп қалған қояндарды көріп, видеоға түсіріп алған. Олар зообақта бұдан өзге тасбақалар мен аламандар да өліп жатқанын айтады, – деп...

1 қыркүйекте Қазақстанда халық санағы басталады

2021 жылдың 1 қыркүйегі мен 30 қазаны аралығында Қазақстанда жалпыұлттық халық санағы өтеді. ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, санақты өткізу...

Үш айда елімізден 5,5 мың адам көшіп кеткен

Биылғы үш айда тұрақты тұру үшін Қазақстанға 2 мың адам келсе, көшіп-кеткендер саны – 5,5 мың адам. ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық...

Қазақстан халқының саны 19 миллионға жуықтады

2021 жылғы 1 сәуірдегі мәлімет бойынша, Қазақстандағы халық саны 18 млн 940 мың 400 адамға жетті. Бұл туралы ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі...

Өткен тәулікте 2 мыңнан астам адам коронавирус жұқтырды

Қазақстанда өткен тәулікте 2089 адамның коронавирус жұқтыпғаны расталды, – деп хабарлайды coronavirus2020.kz. Өңірлер бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 549 Алматы қаласы - 284 Шымкент қаласы -...

17 мамыр: атаулы күндер һәм маңызды оқиғалар

1936 жылы 17 мамырда Мәскеуде алғаш рет қазақ мәдениеті мен өнерінің онкүндігі өткізілді. 1992 жылы Қазақстан Республикасы Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Түркияда Қазақстанның елшілігін ашу...

Мешіт жанында бомба жарылып, 10-нан астам адам қаза тапты

Ауғанстан астанасындағы мешіт жанында бомба жарылып, 10-нан астам адам қаза тапты. Қанды шабуылға байланысты жауапкершілікті әлі ешкім мойнына алмаған. TOLOnews мәліметінше, оқиға Кабул қаласының солтүстігінде орналасқан Шакар-Дара ауданындағы...

Батыс Қазақстанда полиция қызметкері жол апатынан қаза тапты

Батыс Қазақстан облысында полиция қызметкері жол апатынан қаза тапты, деп хабарлайды ҚазАқпарат. БҚО полиция департаментінің ресми өкілі Болатбек Белгібековтің мәлім еткеніндей, оқиға бүгін Орал-Тасқала жолында...

Шағын футболдан Қазақстан Президентінің Суперкубогының жеңімпазы анықталды

  Шағын футболдан Қазақстан Президентінің Суперкубогының жеңімпазы анықталды. «Есіл» әуесқой командасы шағын футболдан Қазақстан Президентінің Суперкубогын иеленді. Команда финалда «Qurman» командасынан басым түсті. Негізгі және қосымша...

Қазақстанда апта ішінде болған кадрлық тағайындаулар

Өткен аптада еліміздің бірқатар өңірінде кадрлық ауыс-түйіс болды. ҚазАқпарат 10-16 мамыр аралығындағы тағайындауларға шолу ұсынады, деп хабарлайды ҚазАқпарат. Орталық мемлекеттік органдардардан бастасақ, ҚР Үкіметінің қаулысымен...

Исландияда жаңа оянған жанартау сатылып жатыр

Исландияда наурыз айының соңында оянған Фаградальсфьядль жанартауы тұрған жердің иесі жер телімін вулканымен қоса сатуға шығарды, деп хабарлайды ҚазАқпарат Bloomberg-ке сілтеме жасап. Жер телімі...

Мальдивте коронавирустың таралуы бәсеңдемей тұр

Мальдивте індеттің таралуы бәсеңдемей тұр, деп хабарлайды «Хабар 24». Аралды елде күн сайын мыңға жуық адамнан вирус анықталып жатыр. Жергілікті билік жұқпалы кеселдің өршуіне...

Алматыдан 352 шақырым қашықта жер сілкінді

ҚР Білім және ғылым министрлігіне қарасты «Сейсмологиялық тәжірибе-әдістемелік экспедициясы» ММ сейсмикалық стансалар желісі 16 мамыр күні 22 сағат 45 минутта жер сілкінісін тіркеді. «Зілзала ошағы...

Хоккейден Қазақстан құрамасының бір ойыншысы коронавирус жұқтырды

Шайбалы хоккейден әлем чемпионатына дайындалып жатқан Қазақстан құрамасының бір өкілінен коронавирус анықталды. Осыған байланысты бүгін қазақстандық спортшылар Беларусь құрамасымен жолдастық кездесуге шықпайды. Бұл ойын...

Аптап ыстық, найзағай, бұршақ: Бірнеше өңірде ескерту жарияланды

Қазақстанда аптап, найзағай болып, бұршақ жауады. Бұл туралы «Қазгидромет» хабарлады. 17 мамырда Түркістан облысының кей жерінде шаңды дауыл болады, шығыстан соғатын желдің күші секундына...

17 мамырдан бастап 14 күн оқшаулану міндеттеледі – Бас санитар дәрігер

Еліміздің Бас мемлекеттік санитариялық дәрігері Ерлан Қиясов «Қазақстанға Мальдив аралдарынан коронавирус инфекциясы келуінің алдын алу шараларын күшейту туралы» жаңа қаулыға қол қойды. «Облыстардың, Алматы,...

«Ирина Қайратовна» тобымен аттас әйел өнер ұжымына алғыс айтты (видео)

«Ирина Қайратовна» атты топтың мүшелері өнер ұжымының неге бұлай аталатынын айтты. Ал "Қызық LIVE" телебағдарламасына арнайы келген Ирина Қайратқызы есімді әйел танымал топпен аттас...

Головкин ең үздік боксшылар рейтингінде Мұхаммед Әлиді басып озды

Boxrec.com салмақ дәрежесіне қарамастан (pound-for-pound) ең үздік боксшылардың тізімін жасады, деп хабарлайды Sports.kz. Америкалық Флойд Мейвезер бокс тарихындағы ең үздігі деп танылды. Екінші орынды Эззард...

«Үйімді сағынып кеттім». Алматы облысында әскерден қашып кеткен сарбаз ұсталды

Алматы облысында әскерден қашып кеткен қатардағы жауынгер ұсталды. Шығыс Қазақстан облысының тумасы үйін сағынғандықтан осындай әрекетке барғанын түсіндірген. Қатардағы жауынгер Дархан Мырзабаев 16 мамыр түнгі...

Қызылордада 24 жастағы жігіт катамараннан көлге құлап қайтыс болды

Қызылорда облысы Шиелі ауданында катамараннан Ханқожа көлінен құлап кеткен жігіт қайтыс болды. ҚазАқпараттың жазуынша, оқиға Шиелі ауданына қарасты Бәйгеқұм елді мекені тұсындағы Ханқожа көлінде болды....

Қытайда коронавирустың қайта өрши бастағаны тұрғындар арасында дүрбелең туғызды

Қытайдың Аньхой және Ляонин процинцияларында COVID-19 жұқтырудың жаңа оқиғалары жергілікті тұрғындар арасында дүрбелең туғызып, коронавирусқа қарсы жаппай екпе салғызуына себепші болды, деп хабарлайды ҚазАқпарат...

Новосібірде қабір қазудан чемпионат өтті (видео)

Новосібірде қабір қазудан жарыс өтті. Шарт бойынша, қатысушылар тереңдігі екі метрге жуық қабір қазуы керек. Қазылар алқасы қазу жылдамдығын, сапасын және техникасын бағалады. Қабірлердің мөлшерін тексеру...

Грузияда көз жұмған Әсел Айтпаеваның жездесі ұсталды

Грузияда көз жұмған Әсел Айтпаеваның өліміне күдікті ретінде оның жездесі ұсталып, қамауға алынды, - деп хабарлайды polisia.kz. Нұр-сұлтан қаласының полиция департаменті Грузияда қаза тапқан А.Айтпаеваның...

Қазақ дроны сынақтан өтті

Бүгінде әлемдегі әскери күштердің басты қаруының бірі - ұшқышсыз ұшатын құралдар болып отырған кезде өз қарулы күштерін осындай құралдармен жабдықтауды өз алдарына басты мақсат...

Өзбек әншісі Юлдуз Усманованың Израиль туралы айтқанына қатаң жауап берілді

Осы аптада Израиль мен Палестинаның бір-біріне оқ жаудырғаны белгілі. Соған байланысты әлемнің түкпір-түкпірінде бұл оқиғаға баға беріп, пікір айтып жатқандар көп. Міне осындай кезде...

«Ата-аналары алаяқты тәрбиелеген» деп полицияның намысына тигені үшін 20 күнге қамалды

Алматы облысында полицейлердің ар-намысына әлеуметтік желі арқылы нұқсан келтірген азамат 20 күнге қамалды. Алматы облыстық Полиция департаменті баспасөз қызметінің мәліметінше, 13 мамыр күні Талдықорғандағы мамандандырылған...

Грузияда қаза тапқан Әсел Айтпаеваның ісін Қазақстанның Адам құқықтары жөніндегі уәкілі бақылауға алды

Қазақстанның адам құқықтары жөніндегі уәкілі Грузияда қаза тапқан Әсел Айтпаеваға қатысты істі өз бақылауына алды, деп хабарлайды «Хабар 24». Эльвира Әзимова қайғылы жағдайда қызынан...

Жеңіс Қасымбек биыл Қарағандыда кімдерге пәтер берілетінін айтты

Қарағанды обысының әкімі Жеңіс Қасымбек биыл өңірде үй кезегінде тұрған азаматтарға 250 пәтер берілетінін Facebook-тегі парақшасында жазды. «Бүгін жұмыс сапарымен Шахтинск қаласына барып, онда...

«Бүркітке тұрмысқа шығар алдында, Исламды қабылдап, Аиша атандым» – танымал өнер жұбы сырын айтты

Бүркіт пен Аиша Ләйлә Сұлтанқызымен болған сұхбатта бұрын айтылмаған сырларымен бөлісті. Сұхбат барысында Аиша Ислам дініне қалай бет бұрғанын айтты. Stan.kz сайтының жазуынша, Аиша...

Бір өңірде карантин 30 мамырға дейін ұзартылды

Шығыс Қазақстан облысының бас санитар дәрігері аймақтағы шектеу шаралары туралы жаңа қаулыға қол қойды, деп хабарлайды облыстық ССК ресми сайты. Құжаттың мәтініне сәйкес, ШҚО-да карантин...

Экс-министр Біртанов тағы бір іс бойынша күдікке ілінді

Бұрынғы Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртанов тағы бір іс бойынша күдікті деп танылды. Ақпаратты экс-министрдің адвокаты Нұрлан Бейсекеев растады, деп хабарлайды Tengrinews.kz. Адвокаттың айтуынша, 11...

Air Astana: Әуе билеттері 50 пайыз жеңілдікпен сатылады

14-16 мамыр аралығында Air Astana әуе компаниясынан 50% жеңілдікпен Батуми, Бішкек, Душанбе, Киев, Ташкент, Тбилиси және Франкфурт қалаларына билет сатып алуға болады. Air Astana авиакомпаниясы...

Сәкен Майғазиев 91 тобының экс-солисі мен Ерке Есмаханның некелескеніне қатысты пікір айтты

Азамат Зенкаев пен Ерке Есмахан некелесіп, ерлі-зайыпты атанды. Бірақ бұл жаңалықты екеуі де жария еткен жоқ. Бұл туралы "Опмай-опмай" бағдарамасында айтылды, - деп хабарлайды stan.kz. Ерке жолдасынан...

«Америка үшін ұлы күн». Байден көпшілік алдында маскасын шешті

АҚШ президенті Джо Байден маскасын шешіп, бүгінгі күнді Америка үшін ұлы күн деп жариялады, - деп хабарлайды Tengrinews.kz Reuters-ке сілтеме жасай отырып. АҚШ ауруларды бақылау...

Еліміздің кей аймақтарында 39 градус ыстық болады

Еліміздің 3 өңірінде ауа райына байланысты ескерту жарияланды, деп хабарлайды ҚазАқпарат "Қазгидромет" РМК-ға сілтеме жасай отырып. 15 мамырда Солтүстік Қазақстан облысының кей жерлерінде найзағай күтіледі....

Нұр-Сұлтан мен Алматыда құжат жеткізу қызметі іске қосылды

"Азаматтарға арналған үкімет" Алматы мен Нұр-Сұлтанда дайын құжаттарды үйге жеткізу қызметін іске қосты, деп хабарлайды holanews.kz ұйымның баспасөз қызметіне сілтеме жасап. Сервисте 144 қызмет бар,...

Зейнетақының орташа мөлшері 100 мың теңге болды

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі жыл басынан бері базалық зейнетақыны төлеуге 274,2 млрд теңге бөлінгенін хабарлады. 2021 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша елдегі зейнеткерлердің...

Еліміздегі «еститін» министрліктердің рейтингі жарияланды

Ұлттық экономика министрлігі, Энергетика министрлігі және Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі "халық үніне құлақ асатын мемлекет" қағидатын ұстанатын министрліктердің рейтингісінде көш бастады, деп хабарлайды...

ҰБТ-да 137 балл жинаған түлек мұғалім болуды армандайтынын айтты

"Ұлттық бірыңғай тестілеу – әрбір түлектің өміріндегі маңызды қадам. Дегенмен, негізгі мақсат – ҰБТ-ны жақсы тапсыру ғана емес, бастысы – өмірде өз орныңды тауып,...

«Бақытты келіншек» кітабы жарық көрді

Бүгін Нұр-Сұлтан қаласында журналист, телепродюсер, PhD докторы, көпбалалы ана Алма Сайлауқызының «Бақытты келіншек» кітабының тұсаукесері болып өтті. Деректі-мотивация жанрында жазылған бұл бірегей туындының тұсаукесері...

«Басын аялдамаға ұрған». Алматы облысында жасөспірім қызды аяусыз ұрып-соққан әйелдер іздестіріліп жатыр

13 мамыр күні кешқұрым Алматы маңында 16 жастағы қызды екі ересек әйел ұрып-соққан, - деп хабарлайды tengrinews.kz. Оқиға сағат 18:35 шамасында Боралдай кентінде Космонавттар көшесіндегі...

Грузияда қаза тапқан Әсел Айтпаевамен қоштасуға бүкіл ауыл жиналды

Грузия астанасында қайтыс болған 26 жастағы Әсел Айтпаеваның денесі жер қойнына берілді.  Оны ақтық сапарға шығарып салуға бүкіл ауыл тұрғындары келді, деп хабарлайды КТК. Басқа...

Мәдениет министрі Ақтоты Райымқұлова отставкаға кетуі мүмкін екенін мәлімдеді

Мәдениет және спорт министрі Ақтоты Райымқұлова орынбасары Сәкен Мұсайбековтің кінәсі дәлелденсе, отставкаға кету туралы өтініш беретінін айтты. Бұл туралы ол 14 мамырда өткен баспасөз...

60 млн теңге пара алған Антикор қызметкері 12 жылға сотталды

Антикор қызметкері 12 жылға сотталды. Сондай-ақ, ол өмір бойы мемлекеттік қызметте жұмыс істеу құқығынан айырылды, деп хабарлайды ҚазАқпарат Ақтөбе облыстық сотының баспасөз қызметіне сілтеме...

Үндістан Қазақстанның гуманитарлық көмегін алды

Қазақстан Үндістанға гуманитарлық көмек ретінде жеке қорғаныс құралдары мен өкпені жасанды желдету аппараттарын жіберді. Бұл туралы СІМ баспасөз қызметі хабарлады. Жүк рейсі Делиге 14 мамырда...

Пабло Пикассоның суреті Нью-Йорктегі аукционда 103 миллион долларға сатылды

Пабло Пикассоның суреті Нью-Йорктегі аукционда 103 миллион долларға сатылды, деп хабарлайды echo.msk.ru. Аукционды "Кристи" аукцион үйі өткізді. Сауда-саттық басталар алдында сарапшылар "Терезе алдында отырған әйел"...

Маусым айынан бастап Алакөлге қосымша пойыздар қатынайды

Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі Алакөл бағытында қосымша жазғы пойыздар іске қосылатынын мәлімдеді. 17 маусымнан бастап №457/458 «Семей-Достық» пойызы күнара қатынайды. Семей станциясынан – тақ күндері,...

Токио Олимпиадасына 53 лицензия жеңіп алдық – министр

Токиода өтуі тиіс жазғы Олимпиада ойындарында еліміздің спортшылары спорттың 30 түрі бойынша ел намысын қорғайды. Мәдениет және спорт министрі Ақтоты Райымқұлова бүгінге дейін 53 лицензия жеңіп...

Алматыда көлікпен жарысқан жастарға 1,6 млн теңге айыппұл салынды

Алматыда түнде жарыс ұйымдастырған жүргізушілерге 1,6 млн теңге айыппұл салынды. Алматы қалалық полиция департаментінің басшысы Қанат Таймерденовтың айтуынша, мұндай жарыстарды көбіне жастар ұйымдастырады. «Жастар қауіп төндіріп,...

Коронавирус: ғалымдар мұрынға себетін вакцина қашан тіркелетінін айтты

Ресейдің Гамалея орталығының ғалымдары әзірлеген коронавирусқа қарсы мұрынға себілетін вакцина 2021 жылдың соңында – 2022 жылдың басында клиникалық зерттеуге шығарылады. Орталық директоры Александр Гинцбург препарат...

«Ректорлар тізімі»: министр докторантураға түсу мәселесі туралы айтты

Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов биыл докторантураға түсу емтихандары Ұлттық бірыңғай тестілеу пунктерінде өтетінін айтты. «Биыл докторантураға түсу емтихандары да ҰБТ-ға қойылған талаптар негізінде...

NASA диаметрі 200 метр астероидтың жерге жақындағанын ескертті

АҚШ-тың Аэронавтика және ғарыш кеңістігін зерттеу жөніндегі Ұлттық басқармасы (NASA) диаметрі 88-ден 200 м-ге дейінгі астероидтың жерге жақындағанын ескертті, деп хабаррлайды ТАСС агенттігі. NASA-ның жерге...

Өткен тәулікте коронавирус жұқтырғандар саны 2,5 мыңнан асты

Қазақстанда өткен тәулікте 2549 адамның коронавирус жұқтырғаны расталды. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 452, Алматы қаласы - 557, Шымкент қаласы - 125, Ақмола облысы -...

14 мамыр: маңызды оқиғалар күнтізбесі

1869 жылы 14 мамырда Ақтөбе қаласының іргетасы қаланды. 1869 жылдың 28 мамырында (ескіше қазақ күнтізбесі) басталған. Бұл күні «Ақтөбе» деп аталған әскери бекінісінің негізі...

Анасымен ұрсысып қалған: Таразда мектеп оқушысы үйінен қашып кетті

Жамбыл облыстық полиция департаментінің мәліметінше, қыздың жоғалғанын полицияға анасы хабарлаған. Жасөспірім отбасындағы жанжалдан кейін үйден шығып кеткен, содан қайтып оралмаған. «Кәмелет жасына толмаған қызды Жамбыл...

БҚО-да киіктер неден қырылуы мүмкін – министрлік пікір білдірді

ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті Батыс Қазақстан облысында киіктердің жаппай қырылуының болжамды себебін атады. 2021 жылдың...

Сот шешімі: Атырауда анасына қол көтерген азамат қамалды

Атырауда анасын ұрған ер адам 10 күнге қамалды. Облыстық полиция департаментiнің мәліметінше, 46 жастағы ер адам ішімдікке «тойып» алып, анасы қол көтерген. «Егде жастағы әйелден «102»...

Бүгін еліміздің басым бөлігінде ауа райы жауын-шашынсыз болады

«Қазгидромет» РМК 14-мамырға арналған ауа райы болжамын ұсынды. Бүгін солтүстік-батыс антициклоны әсерінен еліміздің басым бөлігінде күн жауын-шашынсыз болады. Тек республиканың солтүстік, шығыс және оңтүстік-шығысында атмосфералық фронталды бөліктердің...

Үш жүз жетпістен аса ақбөкен неден қырылды?..

«Батыс Қазақстан облысы Жәнібек ауданында өліп жатқан 372 ақбөкен табылды. Алдын ала болжам бойынша оларды жасын соғып өлтірген», − деп жазады azh.kz сайты. − Біздің...