Ғалымдар Альцгеймер ауруына шалдыққан адамның миында бұрын байқалмаған жасуша өзгерісін анықтады. Зерттеушілер жүйке талшықтарының зақымдалған бөліктерінде митохондриялардың ірі шоғырлары жиналатынын байқап, оларды «митохондриялық түйіндер» деп атады, деп хабарлайды turkystan.kz.
Митохондриялар жасушаларды энергиямен қамтамасыз ететін құрылымдар. Олар зақымданған кезде жасуша оларды митофагия деп аталатын қайта өңдеу процесі арқылы жояды. Бұл кезде ақаулы митохондриялар лизосомаларға жеткізіледі. Лизосомалар жасушадағы қажетсіз заттарды ыдырататын құрылымдар саналады.
Зерттеушілер Альцгеймер ауруына ұқсас белгілері бар генетикалық түрлендірілген тышқандардың миын зерттеу үшін митохондрияларды флуоресцентті белгімен таңбалаған. Ол митохондрия бейтарап ортада болғанда жасыл, ал қышқыл лизосомаға түскенде қызыл түске өзгеретіндей етіп жасалған.
Осы әдіс арқылы ғалымдар қышқыл ортаға түскен митохондриялардың ми қыртысы мен гиппокампта ерекше көп жиналғанын анықтаған. Бұл аймақтар есте сақтау және танымдық функциялар үшін маңызды.
Митохондриялық түйіндер зақымдалған әрі ісінген жүйке талшықтарының ішінде орналасқан. Зерттеушілердің есебінше, олардың құрамындағы материалдың шамамен 60 пайызы лизосомаларға түскен митохондриялардан тұрады. Қалған бөлігі әлі ыдыратылмаған митохондриялар болған.
Ғалымдар бұл құбылысты Альцгеймер ауруындағы митохондрияларды жою жүйесінің бұзылуымен байланыстырады. Нәтижелер жасушалық қалдықтарды ыдырататын лизосомалардың дұрыс жұмыс істемеуі зақымдалған митохондриялардың жиналуына ықпал етуі мүмкін екенін көрсетеді.
Зерттеушілер болашақта лизосомалардың қышқылдығын арттырып, митохондрияларды қайта өңдеу процесін жақсартатын тәсілдерді зерттеуді жоспарлап отыр. Жаңа түзілістердің аурудың дамуына нақты қалай әсер ететіні және оларды емдеу нысанасына айналдыруға бола ма, бұл әлі анықталған жоқ.
Зерттеу Nature Neuroscience журналында жарияланды.