Небәрі 10 минут өте баяу жүгіру көңіл күйді жақсартып, зейінді шоғырландыру мен күрделі тапсырмаларды орындауға жауап беретін ми қызметін уақытша күшейтуі мүмкін. Жапониядағы Цукуба университетінің ғалымдары осындай қорытындыға келді. Зерттеу Imaging Neuroscience журналында жарияланған, деп хабарлайды turkystan.kz psypost.org-ке сілтеме жасап.
Экспериментке 24 дені сау жас ересек қатысқан. Әр адам екі түрлі күні екі сынақтан өткен: бірінде 10 минут тыныш отырған, екіншісінде жүгіру жолағында 10 минут өте баяу жүгірген. Жүгіру қарқыны әдейі өте төмен деңгейде таңдалған. Қатысушылар сағатына шамамен 3-6 шақырым жылдамдықпен қозғалған. Бұл кәдімгі жаяу жүріске жақын жылдамдық болғанымен, олар шағын қадам жасап, жүгіру техникасын сақтаған. Жүктеме қатысушылардың ең жоғары оттегі тұтыну мүмкіндігінің шамамен 35%-ына ғана тең болған.
Жаттығуға дейін және одан кейін ғалымдар қатысушылардың көңіл күйін бағалап, атқарушы функцияларын арнайы Stroop тесті арқылы тексерген. Бұл тест адамның алаңдататын ақпаратты елемей, негізгі тапсырмаға назар аудару қабілетін өлшейді.
10 минут баяу жүгіргеннен кейін қатысушылар тест тапсырмаларын жылдамырақ орындаған. Сонымен қатар олар өздерін сергек әрі көңілдірек сезінгенін хабарлаған. Әсіресе жағымды көңіл күй көрсеткіші айқын жақсарған.
Ми белсенділігі функционалдық жақын инфрақызыл спектроскопия әдісі арқылы бақыланған. Жүгіруден кейін маңдай қыртысының сол жақ бөлігіндегі екі аймақта дорсолатералды префронталды қыртыс пен фронтополярлық аймақта белсенділік артқан. Бұл аймақтар зейінді басқару, импульсті тежеу және күрделі шешім қабылдау сияқты атқарушы функцияларға қатысады.
Ғалымдар тағы бір қызық байланысты байқаған. Жүгіру кезінде адамның денесі мен басының жоғары-төмен ырғақты қозғалысы неғұрлым айқын болса, жаттығудан кейінгі жағымды көңіл күйдің өсуі де соғұрлым жоғары болған. Авторлар жүгіруге тән осы ырғақты қозғалыс адамның өзін жақсы сезінуіне белгілі бір деңгейде ықпал етуі мүмкін деп болжайды.
Зерттеушілердің айтуынша, нәтиженің басты ерекшелігі оң өзгерістер үшін жоғары қарқынның қажет болмағаны. Яғни денеге түсетін салмағы өте аз, жаяу жүруге жақын баяу жүгірудің өзі ми қызметіндегі өлшенетін өзгерістермен байланысты болған.
Дегенмен зерттеу нәтижесін барлық адамға бірдей қолдануға әлі ерте. Экспериментке небәрі 24 дені сау жас адам қатысқан. Сонымен бірге ғалымдар дәл сондай жылдамдықпен жай жүруді бөлек топта тексермеген. Сондықтан байқалған әсердің нақты жүгіру қозғалысына ма, әлде жалпы дене белсенділігіне байланысты екенін толық ажырату мүмкін емес.
Зерттеу сондай-ақ баяу жүгіру қарқынды жаттығудан жақсы дегенді білдірмейді. Ғалымдар тек мидың көңіл күй мен атқарушы функцияларға қатысты оң реакциясы өте төмен жүктемеде де байқалуы мүмкін екенін көрсетіп отыр. Алдағы зерттеулер бұл әсерді егде адамдарда, дене дайындығы төмен адамдарда және депрессиялық белгілері бар топтарда тексермек.