Құрылтай депутаты, «Әділет» партиясы фракциясының мүшесі Тілектес Адамбеков Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбекке ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстың тиімділігін арттыру мәселесі бойынша депутаттық сауал жолдады, деп хабарлайды turkystan.kz.
«Еліміздің Ата Заңында адам капиталы, білім, ғылым және инновацияларды дамыту мемлекет қызметінің стратегиялық бағыты ретінде белгілінген.
«Әділет» партиясының сайлауалды бағдарламасында ғылым, білім және өндіріс өзара байланыссыз жұмыс істеп келген жүйеден бас тартып, экономика сұранысына тікелей қызмет ететін, әрі жаңа өндіріс салаларын қалыптастыратын біртұтас «ғылым – білім беру – өндіріс» моделіне көшу жарияланды.
Үкіметтің ресми сайтында жарияланған мәліметтерге сәйкес, кейнгі 6 жылда республикалық бюджеттен ғылымға бөлінетін қаржы алты есе өсті. 2023 жылдан бастап ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмысқа жұмсалатын ішкі шығындар екі еседен астам өсіп, 2026 жылға қарай 121,5 млрд теңгеден 260 млрд теңгеге ұлғайған. Сонымен қатар, 2025 жылы 241 инновациялық жобаның
іске асырылғаны, 1 200-ден астам зерттеудің аяқталғаны және ғылыми әзірлемелерді коммерцияландыру бағдарламаларының кеңейтілгені хабарланған», – деді ол.
Депутаттың айтуынша, алайда еліміздегі ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмысты қаржыландырудың экономикалық әсері туралы ақпарат қолжетімді емес.
«Зерттеу жұмысының шамамен 80%-ы мемлекеттік бюджет есебінен қаржыландырылады.
Бюджет тапшылығы жағдайында қаржыландыру көлемі мен іске асырылған жобалардың саны ғана емес, мемлекет салған инвестициялардың нақты қайтарымын бағалау маңызды», – деді Т. Адамбеков.
Ол бюджеттен ғылыми-зерттеу жұмысына бөлінген қаржының экономикалық қайтарымы мен өндіріске енгізілген жобалардың үлесі туралы ақпарат беруді ұсынды.
«Осыған байланысты төмендегі мәселелер бойынша нақты ақпарат ұсынуыңызды сұраймын:
1) Ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмысты қаржыландыруға бағытталған әрбір теңге бюджет қаражаты қандай көлемде экономикалық әсер, қосылған құн, салықтық түсім немесе экспорттық кіріс әкелді?
2) Нәтижелері өндіріске енгізілген, коммерциаландырылған немесе жеке инвестиция тартуға мүмкіндік берген ғылыми жобалар үлесі қандай?
3) Ғылым мен технологиялардың жекелеген бағыттарының тиімділігіне салыстырмалы талдау жүргізіле ме? Қандай салалар ең жоғары экономикалық қайтарым көрсетеді, ал қай бағыттар практикалық нәтижелердің жоқтығымен сипатталады? Егер мұндай бағыттар анықталса, олардың төмен нәтижелілігінің негізгі себептері қандай?», – деді депутат.