Есепке жүгінсек, Қызылорда облысы аумағында жергілікті маңызды 3 525 шақырым автомобиль жолы бар. Оның 1 025 шақырымы – республикалық, 555 шақырымы – облыстық,
1 945 шақырымы – аудандық маңызға ие. «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» күре жолы салынғалы осы автобанның ең ұзақ бөлігін алып жатқан Қызылорда жерінде жол құрылысының жаңа дәуірі туды. Әсіресе, кейінгі төрт-бес жылдың көлемінде бұл анық байқалып отыр.
– Халық сұранысының бірі – жол-көлік саласындағы мәселелер. Мұндағы құрылыс қарқыны аз уақыт ішінде өңірге оң өзгеріс әкелді. Бір ғана мысал, 2022 жылдан бүгінге дейін жол инфрақұрылымын дамытуға 185,8 млрд теңге бөлінді. Осы уақытта 1 700 шақырым автомобиль жолы мен 35 көпір өткелі салынды. Бұл жұмыс әлі де іркілген жоқ. Ал нәтижесінде облыстағы жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы жолдың үлесі 82-ден 95 пайызға жетті, – дейді Қызылорда облыстық Жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының басшысы Жәнібек Сыздықов.
Бұл салада іске асқан ең бір айтулы жобалар облыс орталығы – Қызылорда қаласына тиесілі. Мысалы, шаһардың С.Бейбарыс көшесінен Б.Баймаханов көшесіне дейінгі аралықтағы Тараз көшесі мен С.Бейбарыс көшесі Н.Назарбаев даңғылынан «Қызылорда-Құмкөл» трассасына дейінгі жол 4, Н.Назарбаев даңғылынан Тәуелсіздіктің 25 жылдығы даңғылына дейінгі бөлік 6 жолақты жолға айналды. Одан бөлек, «Тәуелсіздікке 25 жыл» даңғылы 4 жолаққа кеңейді. Оның бойындағы Әбілқайыр хан көшесінен Саламатов көшесіне дейін жаңа жол салынды. Ұзындығы 23,5 шақырым әуежайға апаратын жол 4 жолаққа айналды. Мұның қабатында қаланың қаншама көшесіне жол салынып, шет аймақтардың өзі шынайы еңбектің шапағатын сезінді.
Басқарма басшысы атап өткендей, облыста жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы жол 95 пайызға жетсе, мұның ішінде аудан орталықтары мен ауылдардың да үлкен үлесі бар. Ал жол түскен көшелердің көпшілігіне түнгі жарық пен жаяу жүргінші жолы салынған.
– Ең қуанышты жаңалық, Мемлекет басшысының тапсырмасымен Қызылорда қаласынан Ақтөбе облысының шекарасына дейінгі 487,8 шақырым жолды І-санатқа ауыстыру бойынша «ҚазАвтоЖол» мекемесімен техника-экономикалық негіздеме әзірленіп, мемлекеттік сараптаманың оң қорытынды алынды. Негіздемеге сәйкес жоба екі кезеңге бөлінген. Қазір І кезең, яғни «Қызылорда қаласын айналып өту 1-б техникалық санатындағы автомобиль жолын салу» жобасының құрылысын жеңімпаз мердігер «Қыран» ЖШС бастады. Оның құны – 46 млрд 379 млн теңге. Жолдың ұзындығы – 25,8 шақырым. Ал ІІ кезеңге жататын «Қызылорда-Сексеуіл республикалық маңызы бар автомобиль жолын реконструкциялау/салу» жобасын да осы жылы бастау жоспарлануда. Жол ұзындығы – 462 шақырым, құны 832 млрд 812 млн теңге, – дейді басқарма басшысы.
Қаншама жыл өзекті болып келген республикалық «Қызылорда-Жезқазған» жолының облысқа қарасты бөлігі салынып бітті. Бұл оңайлықпен еңсерілген шаруа емес. Қазір қаншама шақырымдық сапалы жол халық игілігіне қызмет етіп тұр. Ал Президент Жолдауында айтылған «Бейнеу-Сексеуіл» жолының құрылысы облыстың Арал ауданындағы ең шалғайдағы елді мекендеріне (Құланды, Ақбасты, Ақеспе, Қосаман) қатынас өзегі ғана емес, тың тіршілік тынысын ашатын болады.
Қызылорда қаласы мен облысқа қарасты жеті аудан орталығы күре жолдың әрі теміржолдың екі бойына орналасқан. Бұған дейін Арал қаласында 940 метр болатын аспалы көпір пайдалануға берілді. Жаңақорған кентінде талай жылдан аяқсыз қалған теміржол үстінен өтетін көпірдің құрылысы бітті. Ал енді Қармақшы ауданының Жосалы кентінде теміржол көпірінің құрылысы басталмақ. Құны 5,5 млрд теңгеден асатын жоба Жосалының үлкен олжасы болғалы тұр.
– Осыдан екі жыл бұрын Қызылорда қаласының сол жағалауынан еңселі автовокзал бой көтерді. Аймақтағы елді мекендерді аудан және облыс орталығымен байланыстыратын автобус қатынасынан бөлек, халықаралық бағытта Ташкент қаласына, облысаралық Астана, Алматы, Шымкент, Жезқазған, Түркістан, Сарыағаш, Ақтөбе қалаларына 18 автобус қатынайды. Екіншіден, облыс орталығындағы халыққа қызмет ететін қоғамдық көліктер толық жаңарды. 300 автобус қалалық 32 маршрутты 100 пайыз қамтыды. Сонымен бірге, қалада «Экотакси» қызметін құру жобасымен 100 электромобиль алынып, тұрғындар мен қонақтарға қызмет көрсетіп келеді, – дейді Ж.Сыздықов.
Облыстың әуе қатынасында да әлеуеті артып келеді. «Қорқыт Ата» әуежайы арқылы аптасына 47 рейс орындайтын жаңа терминал екі жыл бұрын пайдалануға берілді. Терминал Халықаралық әуе көлігі қауымдастығының (IATA) және Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ICAO) жоғары стандарттарына сәйкес келеді. Сондай-ақ «Қазақстан темір жолы» ҰҚ» АҚ және жергілікті кәсіпкерлердің демеушілігімен 605 млн теңгеден астам қаржыға Қызылордадағы теміржол вокзалы мен аумағы түгелдей күрделі жөндеуден өтті. Мұндай құрылыс Жаңақорған, Шиелі, Жосалы, Төретам, Қазалы, Арал, Сексеуіл вокзалында, Жалағаш пен Тереңөзектегі қызмет көрсету пункттері мен Талап бекетіндегі жолаушылар платформасында жүргізіліп, Жаңақорған, Шиелі, Қазалы және Сексеуіл кентіндегі теміржол вокзалдары пайдалануға берілді.
Басқарма басшысының айтуынша, биыл аймақтағы жол инфрақұрылымын дамытуға барлық бюджет көзінен 38,2 млрд теңге қаралған. Бұл қаржыға 141 шақырым жол, көшелер мен көпір өткелдерін жөндеу жоспарланған.
– Осы жылы құны 23,6 млрд теңгеге қала және қалаға қарасты кенттер мен ауылдық округтегі 70 көшені қайта жаңғырту, күрделі және орташа жөндеу жұмыстары жүргізіледі. Сонымен қатар аймақ басшысының тапсырмасымен тек қала ішіндегі негізгі көшелер ғана емес, аудандардың елді мекендеріндегі жолдар мен көшелерге де ерекше көңіл бөлінеді, – дейді ол.
Қуат ӘБІШ