Адамның қуанғаны немесе жабырқағаны оның жүрісінен байқалуы мүмкін. Алайда көңіл күйдің жүріске әсер ету дәрежесі дене белсенділігі мен тамақтану ерекшелігіне де байланысты. Мұндай қорытындыға АҚШ-тағы Оберн университетінің ғалымдары келді. Зерттеу 2026 жылғы 8 маусымда Experimental Brain Research журналында жарияланды, деп хабарлайды turkystan.kz.
Ғалымдар дені сау 16 студентті зерттеуге шақырған. Қорытынды талдауға 14 қатысушының көңіл күйі мен жүрісіне қатысты 60 бақылау енгізілді. Қатысушылар семестр бойы бес ретке дейін арнайы сенсорлы жолмен өздерінің қалыпты жылдамдығымен жүрді. Әр сынақтан кейін олар сол сәттегі қуаныш, сергектік, ашу, мұң, ұят және басқа эмоцияларын бағалады.
Зерттеудің басында студенттер соңғы аптадағы дене белсенділігі, бір айдағы ұйқы сапасы және бір тәулікте тұтынған тағамдары туралы сауалнама толтырған. Қатысушылардың 86,7 пайызы аэробтық белсенділік, ал 73,3 пайызы күш жаттығулары жөніндегі ұсыныстарды орындаған. Яғни зерттеуге қатысқандардың басым бөлігі қозғалысы көп жастар болған.
Нәтижесінде дене белсенділігі жоғары адамдардың жүру ырғағы жағымды көңіл күйге азырақ тәуелді болған. Басқаша айтқанда, олар қуанышты немесе ерекше сергек сезінген кезде де қадамының уақытын салыстырмалы түрде тұрақты сақтаған. Авторлар тұрақты жаттығу қозғалысты басқаратын жүйке жүйесінің жұмысын орнықтыруы мүмкін деп болжайды. Бірақ зерттеу жаттығудың мұндай тұрақтылыққа тікелей себеп болғанын дәлелдемейді.
Күтпеген нәтиже ақуыз тұтынуына қатысты анықталған. Ақуызы көбірек тағам жеген қатысушыларда жағымсыз көңіл күй мен жүріс ырғағының өзгеруі арасындағы байланыс күштірек болған. Яғни мұң, ашу немесе күйзеліс олардың қадам уақытынан анығырақ байқалған. Бұл ақуыздың денсаулыққа зиян екенін немесе оның адамның жүрісін міндетті түрде өзгертетінін білдірмейді.
Ғалымдар бұл байланысты ақуыз құрамындағы аминқышқылдардың серотонин, дофамин және норадреналин секілді көңіл күйге қатысатын заттардың түзілуіне әсер етуімен түсіндіруге тырысқан. Алайда адамдардың аминқышқылдарды өңдеу ерекшелігі әртүрлі. Сондықтан бұл нәтиже әзірге болжам күйінде қалып отыр және оны қайталап тексеру қажет.
Ұйқы сапасы мен көңіл күйге байланысты жүріс өзгерістерінің арасында елеулі байланыс анықталмаған. Зерттеушілер мұны ұйқының күн сайынғы жағдайы емес, алдыңғы бір айдағы жалпы сапасы ғана бағаланғанымен түсіндіреді. Бір реттік сауалнама сол күнгі ұйқының қозғалысқа әсерін көрсете алмауы мүмкін.
Зерттеу нәтижесін абайлап түсіндіру қажет. Қатысушылар саны өте аз болды, олардың барлығы дерлік жас әрі белсенді студенттер еді. Дене белсенділігі, тамақтану және ұйқы туралы мәліметтер қатысушылардың өз жауабына негізделді әрі семестр басында бір рет қана жиналды. Сондықтан бұл қорытындыны егде адамдарға, қозғалысында қиындығы бар науқастарға немесе жалпы халыққа тікелей қолдануға болмайды.
Соған қарамастан, жұмыс адамның көңіл күйі, қозғалысы және күнделікті дағдылары өзара байланыста болуы мүмкін екенін көрсетеді. Болашақта жүріс ырғағындағы өзгерістер адамның эмоциялық жағдайын бағалауға көмектесетін қосымша белгіге айналуы ықтимал. Бірақ оған дейін қатысушылары көп әрі дене белсенділігі мен ұйқыны құрылғылар арқылы өлшейтін зерттеулер қажет.