Зумерлерді ЖИ алмастыра алмайды – MIT зерттеуі

Бүгін, 18:15 / Ербұлан Қайрат
сурет: istockphoto.com

Компаниялардың бастапқы деңгейдегі қызметтерді жасанды интеллектке тапсырып, жас мамандарды жұмысқа қабылдауды қысқартуы ұзақ мерзімде кері әсер етуі мүмкін. Мұндай пікірді Массачусетс технологиялық институтының жетекші ғылыми қызметкері Эндрю Макафи айтқан. Алайда бұл миллиардтаған доллар шығынды есептеген MIT зерттеуі емес, сарапшының бизнес басшыларына жасаған ескертуі, деп хабарлайды turkystan.kz timesofindia.indiatimes.com-ға сілтеме жасап.

Макафидің пайымдауынша, бастапқы қызметтер тек қарапайым міндеттерді орындауға арналған жұмыс орны емес. Олар жас маманның тәжірибелі әріптестерге көмектесе отырып, күрделі кәсіби жұмысты меңгеруіне мүмкіндік береді. Егер есеп дайындау, дерек жинау, мәтін өңдеу немесе бағдарламалық кодтың қарапайым бөліктерін жазу секілді міндеттердің бәрі автоматтандырылса, еңбек нарығындағы дәстүрлі үйрену баспалдағы үзілуі мүмкін. (MIT Новости)

Бұл мәселе компаниялардың болашақ кадр қорына тікелей қатысты. Бүгін тәжірибеден өтуші немесе кіші маман болып жұмыс істейтін адам бірнеше жылдан кейін бөлім басшысы, сарапшы немесе жобаның жетекшісі болуы мүмкін. Ал компания жас қызметкерлерді қабылдаудан бас тартса, кейін тәжірибелі мамандарды өз ішінде даярлай алмай қалады. Макафи мұны болашақ білікті қызметкерлер қалыптасатын арнаның жабылуы деп сипаттайды. (MIT Новости)

Жастардың тағы бір артықшылығы жаңа құралдарды тез сынап, жұмыс тәртібіне енгізуге бейімділігімен байланысты. MIT зерттеушісінің айтуынша, бастапқы деңгейдегі қызметкерлер көбіне жасанды интеллектіні белсенді қолданатын топтың қатарына кіреді. Сондықтан оларды қысқарту компанияның ЖИ-ді меңгеру қабілетін күшейтпей, керісінше әлсіретуі ықтимал. (MIT Новости)

Дегенмен зумерлерді жасанды интеллект алмастыра алмайтын ең қорғалған буын деуге негіз жоқ. Стэнфорд цифрлық экономика зертханасының мәліметінше, ЖИ ықпалы жоғары мамандықтарда еңбек ететін 22-25 жастағы қызметкерлердің жұмыспен қамтылуы генеративті ЖИ кең тарағаннан кейін салыстырмалы түрде 13 пайызға төмендеген. Бұл көрсеткіш компаниялардағы жалпы өзгерістерді есепке алғаннан кейін де сақталған. (siepr.stanford.edu)

Жас мамандардың осалдығы олардың атқаратын міндеттерінің сипатымен түсіндіріледі. Құжаттарды қорытындылау, бастапқы талдау жасау, клиенттердің қарапайым сұрақтарына жауап беру және стандартты код жазу сияқты жұмыстарды қазіргі ЖИ жүйелері орындай алады. Нәтижесінде кейбір жұмыс берушілер тәжірибелі қызметкерді ЖИ құралдарымен қамтамасыз етуді жаңа маман қабылдаудан тиімді деп есептеуі мүмкін. Алайда мұндай шешім қысқа мерзімдегі үнем мен ұзақ мерзімдегі кадр тапшылығы арасындағы қайшылықты туғызады. (Stanford Digital Economy Lab)

MIT мамандары ЖИ-ді жас қызметкердің орнына қоюдан гөрі, оны оқыту құралына айналдыруды тиімді жол деп санайды. Институттың үш жылдық зерттеу жобасы аясында елуден астам компанияның тәжірибесі қарастырылған. Зерттеушілер кей ұйымдардың ЖИ көмегімен жаңадан келген қызметкерлердің үйренуін жеделдетіп, бұрын бірнеше жылда қалыптасатын дағдыларды қысқа уақытта меңгеруге жағдай жасап жатқанын анықтаған. (IPC)

Ал «адамдардың жаңа идеялары болмаса, нейрожелілердің өзі құлдырайды» деген пікір бөлек ғылыми мәселеге сүйенеді. Nature журналында жарияланған зерттеу ЖИ модельдерін өздері жасаған синтетикалық деректермен қайта-қайта оқыту олардың сапасын нашарлатуы мүмкін екенін көрсетті. Мұндай үдеріс «модельдің күйреуі» деп аталады. Зерттеушілер бастапқы адам жасаған деректерді сақтау модельдің әртүрлілігі мен дәлдігін қорғау үшін маңызды екенін атап өткен. (Nature)

Бірақ бұл нәтиже компания тәжірибеден өтушілерді жұмыстан шығарса, оның нейрожелісі бірден нашарлайды дегенді білдірмейді. Бір жағдайда сөз ұйым ішіндегі білім мен кадр сабақтастығы туралы болса, екінші жағдайда ЖИ-ді оқытуға пайдаланылатын деректердің сапасы қарастырылады. Олардың арасындағы ортақ тұс адам тәжірибесі мен адам жасаған жаңа білімнің құндылығында ғана.

Сондықтан компаниялар үшін негізгі таңдау «адам немесе ЖИ» арасында болмауға тиіс. Тиімді үлгіде жасанды интеллект күнделікті жұмысты жеңілдетіп, ал жас маман оның нәтижесін тексеруді, кәсіби шешім қабылдауды және күрделі жағдайларды түсінуді үйренеді. ЖИ-ге бола бастапқы қызметтердің бәрін жою бүгінгі шығынды азайтуы мүмкін, бірақ ертең тәжірибелі мамандар, жаңа идеялар мен ұйым ішіндегі білім сабақтастығының жетіспеуіне әкелуі ықтимал.

Мәтінде бастапқы ақпараттағы әсіреленген тұжырымдар алынып, MIT, Stanford және Nature деректері бір-бірінен ажыратылып берілді.

Тэгтер:

зерттеу MIT