Аустралия ғалымдары футболдағы пенальти сериясының нәтижесіне доп тебу кезегі ғана емес, ойыншылардың психологиялық тұрақтылығы мен оларды дұрыс орналастыру тактикасы да айтарлықтай әсер ететінін анықтады, деп хабарлайды turkystan.kz news.uq.edu.au-ға сілтеме жасап.
Квинсленд университетінің зерттеушілері элиталық ұлттық құрамалардың жүздеген матчтан кейінгі пенальти сериясын талдап, арнайы математикалық модель әзірлеген. Зерттеу авторларының бірі, профессор Робби Уилсонның айтуынша, пенальти сериясында жеңіске жетудің басты факторы бірінші болып соққы жасау емес, қысым күшейген сәтте дұрыс ойыншыны таңдай білу.
Бұған дейін футболда пенальти сериясын бірінші бастайтын команда психологиялық басымдыққа ие болады деген пікір кең тараған. Алайда жаңа зерттеу бұл ұстанымды толықтай шешуші фактор деп қарастыруға болмайтынын көрсетті.
Ғалымдардың есебінше, екінші болып соққы орындайтын команда жиі күрделі жағдайға тап болады. Әсіресе бір ғана қателік турнирден шығып қалуға әкелетін сәттерде ойыншыларға түсетін қысым күрт артады. Мұндай жағдайда пенальтиді дәл орындау көрсеткіші шамамен 90 пайыздан 60 пайызға дейін төмендеуі мүмкін.
Соған қарамастан, зерттеушілер екінші болып соққы жасау міндетті түрде ұтылысқа апарады деген пікірмен келіспейді. Керісінше, мұндай командада бір ғана дәл соққымен жеңіске жетуге мүмкіндік беретін сәттер көбірек болады. Бұл жағдайды дұрыс пайдаланған жағдайда, психологиялық қысымды артықшылыққа айналдыруға болады.
Математикалық талдау көрсеткендей, ойыншылардың пенальти орындау кезегін дұрыс таңдау команданың жеңіске жету ықтималдығын 10 пайыздан астамға өзгерте алады. Әсіресе шешуші төртінші және бесінші соққыларды кім орындайтыны маңызды.
Ғалымдардың пікірінше, егер команданың ең мықты пенальти орындаушылары бір мезгілде жоғары қысымға төтеп бере алатын психологиялық тұрғыдан тұрақты ойыншылар болса, оларды дәл осы соңғы позицияларға қою тиімді. Себебі серия тағдыры көбіне осы сәттерде шешіледі.
Профессор Робби Уилсон қазіргі таңда көптеген жаттықтырушылар пенальти орындаушыларды көбіне тәжірибе мен ішкі түйсікке сүйеніп таңдайтынын атап өтті. Ал ойыншылардың техникалық шеберлігімен қатар, олардың қысым жағдайындағы мінез-құлқын деректер арқылы талдау командаларға маңызды бәсекелік артықшылық бере алады.
Зерттеу нәтижелері футболдағы пенальти сериясына дайындықты жаңа деңгейге көтеріп, жаттықтырушыларға шешуші сәттерде ғылыми негізделген шешім қабылдауға мүмкіндік беруі мүмкін.