Зерттеушілер 22 елден 207 мыңнан астам адамның деректерін талдап, өзін айналасындағылардан кедей сезіну адамның әл-ауқатына нақты табыс деңгейінен де күшті әсер етуі мүмкін екенін анықтады. Зерттеу нәтижелері Social Science & Medicine журналында жарияланды, деп хабарлайды turkystan.kz studyfinds.com-ға сілтеме жасап.
Ғалымдардың айтуынша, мәселе адамның қанша ақша табатынында ғана емес, өз жағдайын өзгелермен қалай салыстыратынында жатыр. Егер адам өзін құрдастары мен айналасындағы адамдардан әлдеқайда төмен деңгейде өмір сүріп жатырмын деп есептесе, бұл оның өмір сапасының барлық негізгі көрсеткіштеріне теріс ықпал етеді.
Зерттеу барысында қатысушылардың әл-ауқаты алты бағыт бойынша бағаланды: өмірге қанағаттану, физикалық денсаулық, психологиялық жай-күй, өмірдің мәнін сезіну, әлеуметтік байланыстар және тұлғалық даму. Нәтижесінде өзін экономикалық тұрғыдан басқалардан төмен санайтын адамдардың көрсеткіштері барлық санат бойынша төмен болған.
Ғалымдар бұл байланысты қатысушылардың нақты табысын есепке алғаннан кейін де байқаған. Яғни адамның шынайы табысы емес, өзін басқалармен салыстыруы әл-ауқатқа елеулі әсер етеді.
Зерттеудің тағы бір маңызды қорытындысы – бұл әсер уақыт өте жоғалмайды. Қатысушылардың шамамен 62 пайызы бір жылдан кейін қайта сауалнамаға қатысқан. Бірінші кезеңде өзін өзгелерден артта қалып қойғандай сезінген адамдардың әл-ауқат көрсеткіштері бір жылдан соң да төмен болып қалған.
Зерттеушілердің мәліметінше, мұндай психологиялық қысымды ең қатты сезінетін топ – жас әйелдер. Ал егде жастағы ер адамдар арасында бұл әсер әлдеқайда әлсіз байқалған.
Авторлардың пікірінше, әлеуметтік желілердің кең таралуы және адамдардың өмірін үнемі салыстыруға мүмкіндік беретін цифрлық орта мұндай сезімдерді күшейте түсуі мүмкін. Сондықтан адамның психологиялық саулығына тек материалдық жағдай ғана емес, өзінің қоғамдағы орнын қалай қабылдайтыны да ықпал етеді.
Ғалымдар экономикалық теңсіздіктің салдарын бағалағанда тек табыс айырмашылығына емес, адамдардың субъективті қабылдауына да назар аудару қажет екенін атап өтті. Зерттеу нәтижелері өзін басқалармен үнемі салыстыру өмірге қанағаттануды төмендетіп, ұзақ мерзімді психологиялық жай-күйге кері әсер етуі мүмкін екенін көрсетті.