World Health Organization мәліметінше, MV Hondius круиздік кемесіндегі індетке байланысты хантавирустың 9 жағдайы расталды. Мамандар вирустың жасырын кезеңі алты аптаға дейін созылуы мүмкін екенін айтып, жаңа жағдайлар әлі де тіркелуі ықтимал екенін ескертті, деп хабарлайды turkystan.kz euronews.com-ға сілтеме жасап.
Хантавирус деген не?
Хантавирус – негізінен кеміргіштер арасында таралатын вирустар тобы. Оның атауы 1976 жылы алғаш анықталған Оңтүстік Кореядағы Hantan River өзенінің құрметіне қойылған.
Әлемде хантавирустың көптеген түрі белгілі болғанымен, олардың аз бөлігі ғана адамға жұғады. Вирустың түріне қарай ол өкпе мен жүрекке әсер ететін хантавирустық кардиопульмоналдық синдромға (HCPS), бүйректі зақымдайтын геморрагиялық қызбаға немесе нефропатияға әкелуі мүмкін.
Солтүстік және Оңтүстік Америкада кездесетін түрлері көбіне өкпе мен жүрекке әсер етсе, Еуропа мен Азиядағы штамдар бүйрекке қауіпті саналады.
Анд вирусы несімен қауіпті?
Анд вирусы – хантавирустың адамнан адамға жұғуы дәлелденген жалғыз түрі. World Health Organization дерегіне сәйкес, ол көбіне ұзақ әрі жақын байланыс кезінде таралады.
Еуропа мен Азияда кездесетін басқа хантавирустар арасында адамнан адамға жұғу жағдайлары тіркелмеген.
Вирус қалай жұғады?
Адам вирус жұқтырған кеміргіштердің зәрімен, сілекейімен немесе нәжісімен байланысқанда инфекция жұқтыруы мүмкін. Әсіресе желдетілмейтін орындарды тазалау, ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы жұмыстары немесе кеміргіштер бар ортада түнеу қауіпті арттырады.
Адамнан адамға жұғу өте сирек кездеседі. Мұндай жағдайлар көбіне отбасы мүшелері немесе жақын қарым-қатынаста болған адамдар арасында байқалған.
Қауіп деңгейі қандай?
European Centre for Disease Prevention and Control пен World Health Organization жалпы халық үшін қауіп деңгейін «өте төмен» деп бағалап отыр.
ECDC мәліметінше, белгілері бар жолаушылар дереу оқшауланып, тексеруден өтуі тиіс. Ал симптомсыз адамдар алты апта бойы карантинде болып, денсаулығын бақылауы қажет.
Мамандар жүргізген генетикалық талдау вирус үлгілерінің бір инфекция көзімен байланысты екенін көрсетті. Сонымен қатар қазіргі штамм бұрынғылардан қауіптілеу немесе тезірек таралатын түрге жатпайды.
Өлім-жітім деңгейі қандай?
World Health Organization мәліметінше, хантавирус әлемде сирек кездеседі. Оған қарсы арнайы ем немесе вакцина жоқ, сондықтан дәрігерлер көбіне симптомдарды бақылауға бағытталған көмек көрсетеді.
Азия мен Еуропада өлім көрсеткіші 1-15% аралығында болса, Америка құрлығында 50%-ға дейін жетуі мүмкін.
Белгілері қандай?
Симптомдар вирус түріне қарай жұққаннан кейін бір аптадан сегіз аптаға дейінгі аралықта байқалуы мүмкін.
Негізгі белгілері:
– дене қызуы;
– бас ауруы;
– бұлшықет ауыруы;
– іштің ауыруы;
– жүрек айну;
– құсу.
Еуропада қаншалықты жиі кездеседі?
Хантавирус Еуропада сирек тіркеледі. ECDC дерегінше, 2023 жылы 1885 жағдай анықталған. Бұл 2022 жылмен салыстырғанда аз.
Ал World Health Organization әлем бойынша жыл сайын 10 мыңнан 100 мыңға дейін адам инфекция жұқтыратынын айтады. Аурудың басым бөлігі Азия мен Еуропада тіркеледі.
Бұған дейін індет болған ба?
Ең ірі індеттердің бірі 2018–2019 жылдары Epuyén аймағында тіркелген. Сол кезде 34 адам вирус жұқтырып, оның 11-і қайтыс болды.
Тергеу барысында бірнеше науқастың көпшілік жиналған шараларға қатысқаны анықталып, індет одан әрі тараған. Кейін жергілікті билік оқшаулау мен өзін-өзі карантинге жіберу шараларын енгізген.