Чехия астанасы Прагада Халықаралық әйелдер мерекесіне орай «Жан киіз үйі» атты креативті уоркшоп өткізілді. Екі күнге жалғасқан іс-шарада 18 қатысушы қазақ мәдениетімен танысып, киіз үйдің ұлттық мәдениеттегі орны мен бай тарихымен жан-жақты танысты.
Алғашқы күні қатысушылар ұлттық мәдениеттің символы саналатын киіз үйді бисермен безендіріп, оның көшпелі өмірге қолайлы баспана ғана емес, сонымен қатар қазақ халқының дәстүрі мен әдет-ғұрыптарымен безендірілген, этнографиялық ерекше үйлесімнің ордасы болғанына куә болды.
«Чехияда 8 наурыз мерекесі аса кең көлемде тойланбайды. Сондықтан әйелдер қауымына айрықша жылы кеңістік жасағым келді. Прагадағы екі интеграциялық орталықпен байланысып, өтетін орын сұрап алдым. Сөйтіп, екі күн қатарынан креативті уоркшоп жасадық. Екі уоркшоп та қазақ мәдениетін тәжірибе арқылы таныту мақсатында іске асырылды. Бұл іс-шараға Прагада тұратын қазақтардан бөлек, өзге ұлт өкілдері де, чехтар, украиндар да қатысуға ниет білдірді», – дейді Чехиядағы Qazaq Nomad қауымдастығының төрайымы Дарина Жұмағұл.
Дарина әйелдер мерекесінде Прага тұрғындарына киіз үйді кеңінен таныстырудың өз маңызы бар екенін айтады.
«Қазақ мәдениетінде киіз үй – жай ғана баспана емес. Ол отбасының, қорғаныштың, жылулықтың және әйел адамның айналасында қалыптастыратын ішкі кеңістігінің сим-волы. Киіз үй – тұтас өмір философиясы. Уоркшопта киіз үйдің ең маңызды бөлігі шаңырақты кеңінен түсіндірдім. Қазақ үшін шаңырақ – жай ғана сәулеттік бөлшек емес.
Ол – отбасының, әулеттің және ұрпақтар бірлігінің символы. Бүгінде көпшілігіміз туған жерден жырақта өмір сүріп жатырмыз. Сондықтан бүгін біз үйдің кішкентай символын – киіз үйді жасау туралы идеяны іске асырғым келді. Уоркшоп барысында қатысушылар киізден жасалған шағын киіз үйді бисермен безендіріп, өз қолдарымен ерекше дүние әзірлеп шығарды. Әрқайсысы бисердің түсін жүрегімен, интуитивті түрде таңдады. Сондықтан әрбір жұмыс ерекше шықты. Қатысушылар киіз үй мәдениетінен бейхабар. Сондай-ақ біздің дәстүрімізді білмейді. Жұмыс арасында олар «Ол не үшін?» «Мынау не мағынаны білдіреді?» деп көп сұрақ қойып, асқан қызығушылық танытты», – дейді ол.
12 сәуір күні Праганың әйгілі Панкрац саябағында Наурыз мерекесі атап өтілмек. Жыл сайын Қазақстаннан кем тойланбайтын бұл мерекеге уоркшоп қатысушыларын да арнайы шақырған.
«Қазір сіздер кішкене киіз үйді қолдарыңызбен ұстап, көп мәлімет естіп отырсыздар. Ал шынайы киіз үйді көргілеріңіз келсе, біз сәуірде ұйымдастыратын Наурыз тойына келіңіздер. Сол кезде бүгін естігендеріңіздің расында мән-маңызын сезініп, киіз үйдің біз сипаттаған құндылығын өз көздеріңізбен көретін боласыздар» деп оларды арнайы шақырдым. Сондықтан бұл іс-шараның Ұлыс тойының алдында берері мол деп ойлаймын. Себебі бүгін қатысқан 18 адам киіз үй туралы естіп-білгендерін тағы 18 адамға айтады. Сосын біздің мерекеге келгенде бар білетіндерін тағы да басқаларға баяндап береді», – дейді ол.
Уоркшоптың екінші күні қатысушылар қызғалдақты түрлі-түсті жіппен кестелеп тіккен. Дарина мұны да бекер таңдамаса керек.
«Қызғалдақтар алғаш пайда болған жер қазіргі Қазақстанның аумағы саналады. Алғаш рет Тянь-Шань тау етегінде пайда болған бұл ерекше гүлді осы уоркшопқа таңдауым да сондықтан. Мен қызғалдақ туралы бар білетінімді ортаға салдым.
Жылы атмосферада өткен іс-шара барысында қатысушылар бір-бірімен еркін пікір алмасып, мұндай мәдени кездесулердің маңызды екенін айрықша атап өтті. Кездесу соңында олар құдды бір терапиядан өткендей сезінгенін бірауыздан айтты. Маған керегі де сол еді», – дейді ол.