Nature журналында жарияланған жаңа зерттеу әлемдік мұхит деңгейінің көтерілуіне қатысты бұрынғы болжамдарда елеулі қателік болғанын көрсетті. Ғалымдардың айтуынша, жағалаудағы қалалар мен арал мемлекеттеріне төнетін қауіп бұрын есептелгеннен әлдеқайда жоғары болуы мүмкін, деп хабарлайды turkystan.kz.
Зерттеушілер жүздеген ғылыми еңбекті талдап, олардың шамамен 90 пайызында жағалау аймақтарының бастапқы биіктігі орта есеппен 30 сантиметрге төмен есептелгенін анықтаған. Соның салдарынан XXI ғасырдың соңына қарай мұхит деңгейінің көтерілуінің нақты ауқымы бұдан да үлкен болуы ықтимал.
Зерттеу авторларының бірі, Нидерландтағы Wageningen University & Research университетінің гидрогеология профессоры Филипп Миндерхауд бұл жағдайды өлшеу әдістеріндегі айырмашылықпен түсіндіреді. Оның айтуынша, теңіз деңгейін және құрлықтың биіктігін анықтауда қолданылатын тәсілдердің сәйкес келмеуі «әдіснамалық олқылыққа» әкелген.
Ең үлкен айырмашылықтар Глобалдық оңтүстік елдерінде, Тынық мұхиты аймағында және Оңтүстік-Шығыс Азияда байқалған. Ал Еуропа мен Атлант мұхиты жағалауларында бұл айырма салыстырмалы түрде аз.
Ғалымдардың түсіндіруінше, көптеген зерттеулерде құрлықтың биіктігі теңіз деңгейіне қатысты арнайы геоид моделінің көмегімен есептеледі. Бұл модель мұздықтардың еруінен пайда болған су мұхит бетіне біркелкі таралады деп болжайды. Алайда шынайы жағдайда мұхит деңгейіне жел, толқын, ағыс, температура өзгерісі және Эль-Ниньо сияқты климаттық құбылыстар да әсер етеді.
Сонымен қатар судың тұздылығы мен температурасы оның тығыздығын өзгертіп, белгілі бір жағалаудағы су деңгейінің нақты биіктігіне ықпал етеді. Зерттеу нәтижесіне сәйкес, бұрынғы есептер мұхит деңгейін орта есеппен 24 сантиметрге төмен көрсеткен, ал кейбір жағдайларда айырмашылық тіпті 7,7 метрге дейін жеткен.
Бұл деректер болашақта мұхит деңгейінің көтерілуі жағалауда орналасқан елдер үшін бұрын ойлағаннан әлдеқайда ауқымды салдарға әкелуі мүмкін екенін көрсетеді.