ايگەرىم ءالىمجان: باستى ماقساتىمىز – اقپاراتتىق ساۋاتتىلىقتى ۇيرەتۋ

وتكەن اپتادا الماتى وبلىسى، ىلە-الاتاۋ مەملەكەتتىك ۇلتتىق ساياباعىنداعى «تاۋ-تۇران» ءبىلىم بەرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىندە الماتىداعى يۋنەسكو كلاستەرلىك بيۋروسى جانە ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتى «مەدياسفەرا» گۋمانيتارلىق عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن بۇكىلالەمدىك راديو كۇنىنە ارنالعان «داتا جۋرناليستيكا ماتريتساسى رەتىندە تسيفرلىق ساۋاتتىلىقتىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى IV حالىقارالىق جۋرناليستيكا جانە كوممۋنيكاتسيا قىسقى مەكتەبى ءوتتى. بىرنەشە جىلدان بەرى مەديا سالاسىنىڭ ماماندارى ءۇشىن تاجىريبە الماسۋ الاڭىنا اينالعان شارانىڭ بيىلعى ماقسات-مىندەتىن، ناتيجەلەرىن ءبىلۋ ءۇشىن مەديا مەكتەپ ۇيلەستىرۋشىسى، ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ اعا وقىتۋشىسى، PhD دوكتورانت ايگەرىم الىمجانمەن تىلدەسكەن ەدىك.

– قىسقى مەديا مەكتەپتىڭ بۇعان دەيىن 3 مارتە ۇيىمداستىرىلعانىن بىلەمىز؟ بۇل جولعىسى نەسىمەن ەرەكشەلەندى؟

– بيىلعى حالىقارالىق جۋرناليستيكا جانە كوممۋنيكاتسيا قىسقى مەكتەبىنىڭ جۇمىسى بۇكىل-الەمدىك راديو كۇنىنە ارنالدى. الماتىداعى يۋنەسكو كلاستەرلىك بيۋروسى مەن قر بۇۇ اقپاراتتىق بيۋروسى قولداۋ كورسەتتى. قاتىسۋشىلاردىڭ ماسشتابى كەڭەيىپ، قىرعىزستان، وزبەكستان، ءازىربايجان، گرۋزيا ەلدەرىنەن قوناقتار كەلدى. سونىمەن قاتار، ەلىمىزدىڭ اتىراۋ، پاۆلودار، سەمەي، قاراعاندى، استانا، قىزىلوردا قالالارىنان ستۋدەنتتەر مەن باق ماماندارى قاتىستى. دارىستەر ءۇش تىلدە وتۋىمەن ەرەكشەلەندى دەسەك بولادى.

– قانداي تاقىرىپتار قاۋزالدى؟ اقپاراتتىق قوعامنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنە شەشىم بولار قانداي كەلەلى ۇسىنىستار ايتىلدى؟

– نەگىزىنەن «Data journalism: تسيفرلىق دەرەكتەردەن – ساپالى كونتتەنتەرگە»، «فاكتورگافيا. ۆيزۋاليزاتسيا. ترانسفورماتسيا ترياداسى جانە مەتاجۋرناليستيكا»، «داتا جۋرناليستيكانىڭ كوممۋنيكاتسيالىق مودەلى جانە تەحنولوگياسى» ت.ب. اۋقىمدى ءارى جاڭا زاماناۋي تاقىرىپتار اياسىندا شەبەرلىك ساعاتتارى ءوتتى. اقپاراتتى تەز ءارى جىلدام تاراتۋ، ساۋاتتى كونتەنت جاساۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلدى. نەگىزگى ۇسىنىستار اقپاراتتىق ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋ ءۇشىن ءار ايماقتا مەديا سەمينارلار وتكىزۋگە بايلانىستى بولدى. قازاقستاندا جۋرناليستيكا سالاسىندا وقيتىن ستۋدەنتتەردىڭ بىرەگەي پىكىر الماساتىن پلاتفورماسىن قالىپتاستىرۋ، ۇزدىكسىز تاجىريبە الماساتىن جۋرناليستىك ءبىلىم بەرۋ پورتالىن اشۋ تۋرالى ۇسىنىستار ايتىلدى.

ايگەرىم ءالىمجان: باستى ماقساتىمىز – اقپاراتتىق  ساۋاتتىلىقتى ۇيرەتۋ

– شارانىڭ گەوگرافياسى جىلدان-جىلعا ۇلعايىپ كەلەدى. شەتەلدىك قوناقتاردىڭ قاتارىندا بيىل كىمدەر بولدى؟ ولار جاس جۋرناليستەرگە ازىق بولار قانداي جاڭالىقتارىمەن ءبولىستى؟

شەتەلدىك قوناقتار قاتارىندا گرۋزيادان ArtGeorgia اقپاراتتىق پورتالىنىڭ ءتىلشىسى، جۋرناليست، مەديا-ترەنەر بيۋلبۋل اليەۆا، قىرعىزستاننان «سۋسامىر FM» قوعامدىق راديوسىنىڭ ديرەكتورى ايزادا قالقانباەۆا، بىشكەك گۋمانيتارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى التىن اسانوۆا، ت.ب. قاتىستى. قوعامدىق راديو، تەلەارنالاردى ينتەرنەتتە تاراتۋ ماسەلەلەرى ايتىلدى. ەلىمىزدە الەۋمەتتىك جەلى بەلسەندىسى بولۋدان اسا الماي جۇرگەن، بلوگەرلىكتەن گورى قوعامدىق ارنالاردى دامىتۋدىڭ جولدارى تالقىلاندى. جاس جۋرناليستەر جاڭادان پايدا بولىپ جاتقان ءموبيلدى قوسىمشالارمەن تانىسىپ، ساپالى مۋلتيمەديالىق كونتەنت جاساۋ جولدارىن ۇيرەندى. ۆيدەو، فوتومەن جۇمىس ىستەۋدىڭ ونلاين وڭدەۋ تاسىلدەرى ۇسىنىلدى.

– قىسقى مەديا مەكتەپ دارىسكەرلەرىنىڭ اراسىندا تىڭداۋشىلارعا بەرگەنى مول بولدى دەپ كىمنىڭ ءدارىسىن ەرەك اتار ەدىڭىز؟

دارىستەردىڭ بارلىعى دەردىك وتە قىزىقتى ءارى تاقىرىپتارعا ساي، ءبىرىنىڭ ايتقانىن ەكىنشىسى تولىقتىرىپ وتىردى. ولار بىرىڭعاي ءدارىس تۇرىندە سىرعىپ وتپەدى. قاتىسۋشىلار ناقتى دەرەكتەرمەن جۇمىس ىستەپ، ءموبيلدى قوسىمشالار كومەگىمەن كونتەنت جاساپ، اۋديومونتاج جاساۋ تۇرلەرىن مەڭگەردى.

قاتىسۋشىلاردىڭ ەسىندە ساقتالعان ەرەكشە ءدارىستى «Youtube Kazakhstan Genesis MCN» كومپانياسىنىڭ مەنەدجەرى سامسون بەزمياتەجنىي وتكىزدى. بىلىكتى مامان زامانعا ساي ساپالى ۆيدەو-كونتەنت جاساۋدىڭ قىر-سىرىن ءتۇسىندىردى. جەكە Youtube ارناسىن جۇرگىزۋدىڭ ارتىقشىلىقتارىن كورسەتتى. ال E-event.kz اقپاراتتىق اگەنتتىگىنىڭ ديرەكتورى ولگا كاپلينا داتا جۋرناليستيكانىڭ قۇرالدارىمەن تانىستىرسا، «Internews Network» حالىقارالىق ۇيىمىنىڭ ۆەب-جوبالار رەداكتورى نازگۇل قوجابەكوۆا جاڭا دامىپ جاتقان جۋرناليسكە قاجەتتى ۆيزۋالدىق تەحنولوگيالاردى ۇسىندى. ال IT مامان، بلوگەر نۇرلان جاناي ينتەرنەت جوبالار جاساۋدى ۇيرەتتى.

ايگەرىم ءالىمجان: باستى ماقساتىمىز – اقپاراتتىق  ساۋاتتىلىقتى ۇيرەتۋ

– جالپى، مەديا مەكتەپ وتكىزۋ يدەياسى كىمدىكى؟ قاي ەلدىڭ تاجىريبەسى باسشىلىققا الىنعان؟ مۇنداي شارالاردىڭ مەديا ماماندارى ءۇشىن تيىمدىلىگى دالەلدەنگەن بە؟

مەديا مەكتەپ وتكىزۋ يدەياسىنىڭ ءارى جوبانىڭ اۆتورى – جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ پروفەسسورى، ءباسپاسوز جانە ەلەكتروندى باق كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى سۇلتانباەۆا گۇلميرا سەرىكبايقىزى. ءدال وسىنداي جازعى مەكتەپ جىل سايىن ىستىقكولدە ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار وتكەن جىلى كوكتەمدە شىمكەنت، تۇركىستان ايماعىندا قاسيەتتى ورىنداردى ارالاي ءجۇرىپ، «مەديا كەرۋەن» ۇيىمداستىرعانبىز. بۇل ايماقتىق باق-تىڭ دامۋ بارىسىمەن جاقىن تانىستىردى. بولاشاقتا دا باسقا ايماقتاردا وتكىزۋ جوسپارلانۋدا. جالپى الەم ەلدەرىندە مەديا مەكتەپتەر، قۇرىلتايلار ءوتىپ وتىرادى. وتكەن جىلدارى گونكونگقا ارنايى بارىپ، وسىنداي مەديا مەكتەپكە قاتىسقان بولاتىنبىز. مۇنداي شارالاردىڭ مەديا سالاسىنىڭ ماماندارىنا بەرەرى مول. بۇل – ەڭ اۋەلى، كوممۋنيكاتسيا الاڭى. ونلايندا جۇيرىك، بىراق وففلايندا ەكى ءسوزدىڭ باسىن قۇراي المايتىنداردى بايقاعانبىز. جۇزبە-ءجۇز كەزدەسىپ، پىكىر الماسۋ، ءبىلىمدى دامىتۋ الدەقايدا ءتيىمدى. ەكىنشىدەن، بىلىكتى مامانداردان ءدارىس تىڭداۋ ارقىلى بيىك ماقساتتارعا قول جەتكىزۋگە بولادى. جاس جۋرناليستەرگە بۇگىنگى تاڭدا ىزدەنىس جەتىسپەي جاتادى.

ايگەرىم ءالىمجان: باستى ماقساتىمىز – اقپاراتتىق  ساۋاتتىلىقتى ۇيرەتۋ

– شارانى قورىتىندىلاۋ بارىسىندا كەلەسى مەديا مەكتەپ قانداي باعىت-باعداردى ۇستانۋى كەرەك ەكەنى ايقىندالعان بولار. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى رەتىندە نە ءتۇيدىڭىز؟

كەلەسى مەديا مەكتەپ، بۇيىرسا، الداعى جازدا ىستىقكولدە وتەدى. دەمالا ءجۇرىپ ءبىلىم الۋ تىڭ يدەيالاردىڭ تۋىنا سەبەپشى بولادى. قىسقى مەديا مەكتەپ بارىسىندا وتكىزىلگەن دارىستەر مەن پىكىر الماسۋلاردىڭ ءبارى توپتاستىرىلىپ، ادىستەمەلىك جيناق رەتىندە باسىلادى. سونىمەن قاتار، «ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ تەلەراديوكەشەنى» بارلىق دارىستەردىڭ ونلاين شىعارىلىمىن دايىندايدى. ونى al-Farabi TV youtube كانالىنان بارلىق جەلى قولدانۋشىلارى كورە الادى.

ايگەرىم ءالىمجان: باستى ماقساتىمىز – اقپاراتتىق  ساۋاتتىلىقتى ۇيرەتۋ

كەلەسى مەديا مەكتەپتەردە دە زاماننىڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرىنە ءمان بەرىلەدى. جاستارعا جاڭا مەديانى وندىرىسكە ەنگىزۋدى ۇيرەتۋ، مۋلتيمەديالىق ۆەب-رەداكتسيالار قۇرىپ، وندا جۇمىس ىستەي الاتىن بىلىكتى ماماندار دايىنداۋ باعىتىنداعى ىزدەنىستەر جالعاسىن تاپپاق. الەمدىك مەديا سالاسىنداعى وڭ وزگەرىستەردى دەر كەزىندە تانىستىرۋ، ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارىنىڭ ءتيىمدى جاقتارىن پايدالانۋدى كوزدەيمىز. اقپاراتتىق ساۋاتتىلىقتى ۇيرەتۋ ارقىلى ينتەللەكتۋالدى ويلايتىن جاس جۋرناليستەردى تاربيەلەۋ – باستى ماقساتىمىز.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت!

 

سۇحباتتاسقان

انار لەپەسوۆا

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button